ಜರಾಮರಣದುಃಖಾನಾಮ್ ಏಕಾ ರತ್ನಸಮುದ್ಗಿಕಾ । ಆಧಿವ್ಯಾಧಿವಿಲಾಸಾನಾಂ ನಿತ್ಯಮತ್ತಾ ವಿಲಾಸಿನೀ
ಮೂಡಾಪು, ಮರಣ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಅವಳೇ ಒಬ್ಬಳೇ ರತ್ನದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ; ಯಾವಾಗಲೂ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದವರಂತೆ, ಆಕೆಯು ವ್ಯಾಧಿ ಮತ್ತು ಪೀಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಆಟವಾಡುವವಳು.
ಕ್ಷಣಮ್ ಆಲೋಕವಿಮಲಾ ಸಾನ್ಧಕಾರಲವಾ ಕ್ಷಣಮ್ । ವ್ಯೋಮವೀಥೀಸಮಾ ತೃಷ್ಣಾ ನೀಹಾರಗಹನಾ ಕ್ಷಣಮ್
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಮಯಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣ ಕತ್ತಲೆಯ ತುಂಡಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ; ತೃಷ್ಣೆ ಆಕಾಶದ ಹಾದಿಯಂತೆ, ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮಂಜಿನ ಗಟ್ಟಿಯಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಗಚ್ಛತೂಪಶಮಂ ತೃಷ್ಣಾ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಯಾಮಶಾನ್ತಯೇ । ತಮೀ ಘನತಮಃಕೃಷ್ಣಾ ಯಥಾ ರಕ್ಷೋನಿವೃತ್ತಯೇ
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಶಾಂತಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಿಡಲಿ; ಅದು ಕೆಲಸದ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಆಸೆ ತುಂಬಾ ಕಪ್ಪಾಗಿ, ದಟ್ಟವಾದ ಕತ್ತಲೆಯಂತೆ, ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಓಡಿಸುವಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ತಾವನ್ ಮುಹ್ಯತ್ಯ್ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ಮೂಕೋ ವಿಲುಲಿತಾಶಯಃ । ಯಾವದ್ ಏವಾನುಸನ್ಧತ್ತೇ ತೃಷ್ಣಾವಿಷವಿಷೂಚಿಕಾಮ್
ಈ ಲೋಕದ ಜನರು, ಮನಸ್ಸು ಚದುರಿದವರಾಗಿ, ಮಾತಾಡಲಾಗದೆ, ಗೊಂದಲದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯ ವಿಷದ ಜ್ವರವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವವರೆಗೆ ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಲೋಕೋ ಽಯಮ್ ಅಖಿಲಂ ದುಃಖಂ ಚಿನ್ತಯೋಜ್ಝಿತ ಉಜ್ಝತಿ । ಚಿನ್ತಾವಿಷೂಚಿಕಾಮನ್ತ್ರಶ್ ಚಿನ್ತಾತ್ಯಾಗೋ ಹಿ ಕಥ್ಯತೇ
ಈ ಜಗತ್ತು, ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖವನ್ನು ತೊರೆದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಚಿಂತೆ ಎಂಬ ರೋಗಕ್ಕೆ ಔಷಧಿ ಎಂದರೆ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಎಂಬುದೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತೃಣಪಾಷಾಣಕಾಷ್ಠಾದಿ ಸರ್ವಮ್ ಆಮಿಷಶಙ್ಕಯಾ । ಆದಧಾನಾ ಸ್ಫುರತ್ಯ್ ಅನ್ತಸ್ ತೃಷ್ಣಾ ಮತ್ಸ್ಯೀ ಹ್ರದೇ ಯಥಾ
ಹುಲ್ಲು, ಕಲ್ಲು, ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಲಾಭದ ಆಶೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಯುವ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಒಳಗೊಳಗೆ ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಅದು ಹೊಂಡದೊಳಗಿನ ಮೀನು ಹೀಗೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ರೋಗಾರ್ತಿರಙ್ಗಗಾ ತೃಷ್ಣಾ ಗಮ್ಭೀರಮ್ ಅಪಿ ಮಾನವಮ್ । ಉತ್ತಾನತಾಂ ನಯತ್ಯ್ ಆಶು ಸೂರ್ಯಾಂಶವ ಇವಾಮ್ಬುಜಮ್
ರೋಗದಂತೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ತೃಷ್ಟಿ, ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾದರೂ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಕಮಲವನ್ನು ಹಚ್ಚುವಂತೆ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡುತ್ತದೆ.
ಅನ್ತಶ್ಶೂನ್ಯಾ ಗ್ರನ್ಥಿಮತ್ಯೋ ದೀರ್ಘಸ್ವಾಙ್ಕುರಕಣ್ಟಕಾಃ । ಮುಕ್ತಾಮಣಿಶ್ರಿಯೋ ನಿತ್ಯಂ ತೃಷ್ಣಾ ವೇಣುಲತಾ ಇವ
ತೃಷ್ಟಿ ಬಿದಿರು ಬೆಲ್ಲೆಯಂತಿದೆ—ಒಳಗೆ ಖಾಲಿ, ಹೊರಗೆ ಗುಡ್ಡುಗಳು, ದೀರ್ಘವಾದ ಮೊಗ್ಗುಗಳು, ಮುಳ್ಳುಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮುತ್ತುಗಳ ಹಾರಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಅಹೋ ಬತ ಮಹಚ್ ಚಿತ್ರಂ ತೃಷ್ಣಾಮ್ ಅಪಿ ಮಹಾಧಿಯಃ । ದುಶ್ಛೇದ್ಯಾಮ್ ಅಪಿ ಕೃನ್ತನ್ತಿ ವಿವೇಕೇನಾಮಲಾಸಿನಾ
ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯ! ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬುದ್ಧಿಯವರಾದರೂ, ತೃಷ್ಟಿಯನ್ನು, ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿವೇಕದ ಶುದ್ಧ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕಡಿದುಹಾಕಬಹುದು ಎಂಬುದು ವಿಸ್ಮಯಕರವಾಗಿದೆ.
ನಾಸಿಧಾರಾ ನ ವಜ್ರಾಗ್ನಿರ್ ನ ತಪ್ತಾಯಃಕಣಾರ್ಚಿಷಃ । ತಥಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ ತೃಷ್ಣೇಯಂ ಹೃದಿ ಸಂಸ್ಥಿತಾ
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ತೃಷ್ಟಿಯಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದುದು, ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚು, ವಜ್ರ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಣಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯೂ ಕೂಡ ಹೀಗಿಲ್ಲ.
ಕಜ್ಜಲಾಸಿತತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರಾಸ್ ಸ್ನೇಹದೀರ್ಘದಶಾಪರಾಃ । ಪ್ರಕಾಶಾ ದಾಹದಸ್ಪರ್ಶಾಸ್ ತೃಷ್ಣಾ ದೀಪಶಿಖಾ ಇವ
ತೃಶ್ಣೆ ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯಂತಿದೆ; ಅದರ ತುದಿ ಕಪ್ಪಾಗಿ, ದೇಹವು ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಸುಡುವಂತಿದೆ.
ಅಪಿ ಮೇರೂಪಮಂ ಪ್ರಾಜ್ಞಮ್ ಅಪಿ ಶೂರಮ್ ಅಪಿ ಸ್ಥಿರಮ್ । ತೃಣೀಕರೋತಿ ತೃಷ್ಣೈಕಾ ನಿಮೇಷೇಣ ನರೋತ್ತಮಮ್
ಮೇರುಪರ್ವತದಷ್ಟು ಸ್ಥಿರನಾದ ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನೂ, ಶೂರನನ್ನೂ, ಅತ್ಯಂತ ದೃಢನಾದ ಮಾನವನನ್ನೂ ತೃಶ್ಣೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
ವಿಸ್ತೀರ್ಣಗಹನಾ ಭೀಮಾ ಘನಜಾಲರಜೋಮಯೀ । ಸಾನ್ಧಕಾರೋಗ್ರನೀಹಾರಾ ತೃಷ್ಣಾ ವಿನ್ಧ್ಯಮಹಾಟವೀ
ತೃಶ್ಣೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ, ದಟ್ಟವಾದ, ಭಯಾನಕವಾದ, ಮೋಡ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಮಂಜಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಂಧ್ಯ ಮಹಾಕಾಡಿನಂತಿದೆ.
ಏಕೈವ ಸರ್ವಭುವನಾನ್ತರಲಬ್ಧಲಕ್ಷ್ಯಾ ದುರ್ಲಕ್ಷತಾಮ್ ಉಪಗತೇವ ಪುರಸ್ಸ್ಥಿತೈವ । ತೃಷ್ಣಾ ಸ್ಥಿತಾ ಜಗತಿ ಚಞ್ಚಲವೀಚಿಮಾಲೇ ಕ್ಷೀರಾರ್ಣವಾಮ್ಬುಪಟಲೇ ಮಧುರೇವ ಶಕ್ತಿಃ
ತೃಶ್ಣೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೊಳಗೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಇದ್ದರೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದುದು; ಅದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಮೇಲಿನ ಅಶಾಂತ ಅಲೆಮಾಲೆಯಂತೆ, ಮಧುರವಾಗಿಯೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ ನಿಂತಿದೆ.
ಆರ್ದ್ರಾನ್ತ್ರತನ್ತ್ರೀಗಹನೋ ವಿಕಾರೀ ಪರಿತಾಪವಾನ್ । ದೇಹಸ್ ಸ್ಫುರತಿ ಸಂಸಾರೇ ಸೋ ಽಪಿ ದುಃಖಾಯ ಕೇವಲಮ್
ಈ ದೇಹವು ಒಳಗಿಂದ ತೇವದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿಯೂ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಚಲಿಸುತ್ತಾ, ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇವಲ ನೋವನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಜ್ಞೋ ಽಪಿ ತಜ್ಜ್ಞಸದೃಶೋ ವಲಿತಾತ್ಮಚಮತ್ಕೃತಿಃ । ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಭವ್ಯೋ ಽಪ್ಯ್ ಅಭವ್ಯೋ ಮೇ ನ ಜಡೋ ನಾಪಿ ಚೇತನಃ
ಈ ದೇಹವು ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ತಿಳಿದವನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಭಾವನೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಂತೆ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಅಶ್ರೇಷ್ಠನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಡವೂ ಅಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಚೇತನವೂ ಅಲ್ಲ.
ಜಡಾಜಡದೃಶೋರ್ ಮಧ್ಯೇ ದೋಲಾಯಿತದುರಾಶಯಃ । ನ ವಿವೇಕೀ ನ ಮೂಢಾತ್ಮಾ ಮೋಹಮ್ ಏವ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ
ಜಡ ಮತ್ತು ಚೇತನ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಡುವೆ ಈ ದೇಹವು ತೂಗಾಡುತ್ತಾ, ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವೇಕಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಮೂಢನೂ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮೋಹವನ್ನಷ್ಟೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ತೋಕೇನಾನನ್ದಮ್ ಆಯಾತಿ ಸ್ತೋಕೇನಾಯಾತಿ ಖೇದಿತಾಮ್ । ನಾಸ್ತಿ ದೇಹಸಮಶ್ ಶೋಚ್ಯೋ ನೀಚೋ ಗುಣಬಹಿಷ್ಕೃತಃ
ಈ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂತೋಷವೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ದುಃಖವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ದೇಹದಷ್ಟು ದಯನೀಯವಾದುದು ಇಲ್ಲ; ಇದು ಹೀನವೂ, ಗುಣವಿಲ್ಲದದ್ದೂ ಆಗಿದೆ.
ಆಗಮಾಪಾಯಿನಾ ನಿತ್ಯಂ ದನ್ತಕೇಸರಶಾಲಿನಾ । ವಿಕಾಸಿಸ್ಮಿತಪುಷ್ಪೇಣ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಮ್ ಅಲಙ್ಕೃತಃ
ಈ ದೇಹವೆಂಬ ಮರವು ಯಾವಾಗಲೂ ಬರುವುದೂ ಹೋಗುವುದೂ ಆಗುತ್ತಾ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿದಂತೆ ನಗುವಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಭುಜಶಾಖೌಘನಮಿತೋ ದ್ವಿಜಾನುಸ್ತಮ್ಭಸುಸ್ಥಿತಃ । ಲೋಚನಾಲಿವಪಾಕ್ರಾನ್ತಶ್ ಶಿರಃಪೀಠಬೃಹತ್ಫಲಃ
ಇದರ ಕೈಗಳು ಮರದ ಶಾಖೆಗಳಂತೆ, ಎಲುಬಿನ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ; ತಲೆಗೋಡು ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣು ಹಾಗೆ, ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಕಣ್ಣುಗಳು ಜೇನುಹುಳಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಸ್ರವದಸ್ರುರಸಸ್ರೋತಾ ಹಸ್ತಪಾದಸುಪಲ್ಲವಃ । ಗುಲ್ಫವಾನ್ ಕಾರ್ಯಸಙ್ಘಾತವಿಹಙ್ಗಮತತಾಸ್ಪದಮ್
ಇದರ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಕೋಮಲ ಮೊಗ್ಗುಗಳಂತೆ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ರಸ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಂತೆ; ಗುಂಟಲುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಸಚ್ಛಾಯೋ ದೇಹವೃಕ್ಷೋ ಽಯಂ ಜೀವಪಾನ್ಥಗಣಾಸ್ಪದಮ್ । ಕಸ್ಯಾತ್ಮೀಯಃ ಕಸ್ಯ ಪರ ಆಸ್ಥಾನಾಸ್ಥೇ ಕಿಲಾತ್ರ ಕೇ
ಈ ನೆರಳಿರುವ ದೇಹದ ಮರವು ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ; ಇದು ಯಾರದು, ಯಾರದು ಅಲ್ಲ—ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಯಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಯಾರು ಹೇಳಬಹುದು?
ಭಾರಸನ್ತಾರಣಾರ್ಥೇನ ಗೃಹೀತಾಯಾಂ ಪುನಃ ಪುನಃ । ನಾವಿ ದೇಹಲತಾಯಾಂ ಚ ಕಸ್ಯ ಸ್ಯಾದ್ ಆತ್ಮಭಾವನಾ
ಈ ದೇಹವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಭಾರ ಹೊರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿದರೆ, ಹಡಗು ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಲದಂತೆ ಇದನ್ನು ಯಾರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವರು?
ದೇಹನಾಮ್ನಿ ವನೇ ಶೂನ್ಯೇ ಬಹುಗರ್ತಸಮಾಕುಲೇ । ತನೂರುಹಾಸಙ್ಖ್ಯತರೌ ವಿಶ್ವಾಸಂ ಕೋ ಽಧಿಗಚ್ಛತಿ
ದೇಹವೆಂಬ ಖಾಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಗುಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕೂದಲು ಮರಗಳಿರುವಲ್ಲಿ, ಯಾರು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು?
ಚರ್ಮಸ್ನಾಯ್ವಸ್ಥಿವಲಿತೇ ಶರೀರಪಟಹೇ ದೃಢೇ । ಮಾರ್ಜಾರವದ್ ಅಹಂ ನಾನ್ತಸ್ ತಿಷ್ಠಾಮ್ಯ್ ಅವಿರತಧ್ವನೌ
ಚರ್ಮ, ನರಗಳು ಮತ್ತು ಎಲುಬುಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೆಣೆದ ದೇಹದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ನಾನು ಬೆಕ್ಕಿನಂತೆ ಒಳಗೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ನಿರಂತರ ಶಬ್ದವಿದೆ.
ಸಂಸಾರಾರಣ್ಯಸಂರೂಢೋ ವಿಲಸಚ್ಚಿತ್ತಮರ್ಕಟಃ । ಚಿನ್ತಾಮಞ್ಜರಿಕಾಕಾರೋ ದೀರ್ಘದುಃಖಘುಣಕ್ಷತಃ
ಸಂಸಾರದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೋತಿ, ಚಿಂತೆಯ ಗುಚ್ಛದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದುಃಖದ ಹುಳುಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡಿದೆ.
ತೃಷ್ಣಾಭುಜಙ್ಗಮೀಗೇಹಃ ಕೋಪಕಾಕಕೃತಾಲಯಃ । ಸ್ಮಿತಪುಷ್ಪೋ ದ್ರುಮಶ್ ಶ್ರೀಮಾಞ್ ಶುಭಾಶುಭಮಹಾಫಲಃ
ಈ ದೇಹವು ಆಸೆಯ ಹಾವುಗೆ ಮನೆ, ಕೋಪದ ಕಾಗೆಗೆ ಗೂಡು; ಅದರ ನಗುವು ಹೂವಿನಂತೆ, ದೇಹವೆಂಬ ಮರವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳು ಫಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಸುಸ್ಕನ್ಧೋ ದೋರ್ಲತಾಜಾಲೋ ಹಸ್ತಸ್ತಬಕಸುನ್ದರಃ । ಪವನಸ್ಪನ್ದಿತಾಶೇಷಸ್ವಾಙ್ಗಾವಯವಪಲ್ಲವಃ
ಈ ದೇಹದ ದಂಡ ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಗಳ ಜಾಲ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ; ಕೈಗಳು ಹೂಗುಚ್ಛದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವ ಮೊಗ್ಗುಗಳಂತೆ ಇವೆ.
ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಖಗಾಧಾರಸ್ ಸುಜಾನುಸ್ ಸುತ್ವಗ್ ಉನ್ನತಃ । ಸರಸಚ್ಛಾಯಯಾ ಯುಕ್ತಃ ಕಾಮಪಾನ್ಥನಿಷೇವಿತಃ
ಈ ದೇಹವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಹಿಡಿದಿವೆ; ಕಾಲುಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ, ಚರ್ಮವು ಮೃದುವಾಗಿ ಎತ್ತಿರುವಂತೆ ಇದೆ; ತನ್ನ ಸರೋವರದ ನೆರಳಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಾಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವವರು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಸಞ್ಜನಿತಾದೀರ್ಘಶಿರೋರುಹತೃಣಾವಲಿಃ । ಅಹಙ್ಕಾರಜರದ್ಗೃದ್ಧಕುಲಾಯಸುಷಿರೋದರಃ
ದೇಹದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘವಾದ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಕೂದಲು ಬೆಳೆದಿದೆ; ಅದರ ಒಳಭಾಗವು ಅಹಂಕಾರ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಗಿಡುಗನ ಗೂಡು ಆಗಿದೆ.