ಗರ್ವಾದಿಗುಣಗರ್ಭಿಣ್ಯಾ ಶೂನ್ಯಯಾಶಕ್ತಿವಶ್ಯಯಾ । ಅನ್ನಂ ಮಹಾಶನೇನೇವ ಜರಸಾ ಪರಿಜೀರ್ಯತೇ
ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದರೂ, ಒಳಗೆ ಖಾಲಿ ಮತ್ತು ಬಲವಿಲ್ಲದ ಈ ದೇಹವು, ಭಾರೀ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಹಾರ ಹೇಗೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೋ ಹಾಗೆಯೇ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ದಿನೈಃ ಕತಿಪಯೈರ್ ಏವ ಪರಿಜ್ಞಾಯ ಗತಾದರಮ್ । ದುರ್ಜನಸ್ ಸಜ್ಜನೇನೇವ ಯೌವನೇನಾವಮುಚ್ಯತೇ
ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಿಳಿದು ಹೋದ ಕೂಡಲೇ, ಯೌವನವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯವರು ಕೆಟ್ಟವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ವಿನಾಶಸುಹೃದಾ ನಿತ್ಯಂ ಜರಾಮರಣಬನ್ಧುನಾ । ರೂಪಂ ಶಿಡ್ಗವರೇಣೇವ ಕೃತಾನ್ತೇನಾಭಿಲಷ್ಯತೇ
ನಾಶದ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ, ಯಾವಾಗಲೂ ವಯಸ್ಸಿನ ಜೊತೆ ಇರುವ ಮರಣವು, ರೂಪವನ್ನು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಲ್ಲವನು ಹಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಸದಾ ಬಯಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿರತಯಾ ಸುಖಹಾರಿತಯಾ ತಯಾ ಸತತಮ್ ಉಜ್ಝಿತಮ್ ಉತ್ತಮ ಫಲ್ಗು ಚ । ಜಗತಿ ನಾಸ್ತಿ ತಥಾ ಗುಣವರ್ಜಿತಂ ಮರಣಮಾರ್ಜಿತಮ್ ಆಯುರ್ ಇದಂ ಯಥಾ
ಈ ಜೀವನವು ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲದೆ, ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತೋಷ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಸದಾ ಉತ್ತಮರೂ ಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಈ ಆಯುಷ್ಕಿಂತ ಗುಣವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತೊಂದು ಇಲ್ಲ.
ಮುಧೈವಾಭ್ಯುತ್ಥಿತೋ ಮೋಹಾನ್ ಮುಧೈವ ಪರಿವರ್ಧತೇ । ಮಿಥ್ಯಾಮಯೇನ ಭೀತೋ ಽಸ್ಮಿ ದುರಹಙ್ಕಾರಶತ್ರುಣಾ
ಮೂಢತನದಿಂದ ಮೂಢಭಾವನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅದೇನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಳ್ಳು, ಮಾಯೆಯ ಹಹಂಕಾರ ಎಂಬ ಶತ್ರುವಿನ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಅಂಜಿದ್ದೇನೆ.
ಅಹಙ್ಕಾರವಶಾದ್ ಏವ ದೋಷಕೋಶಃ ಕದರ್ಥನಾಮ್ । ದದಾತಿ ದೀನದೀನಾನಾಂ ಸಂಸಾರೋ ವಿವಿಧಾಕೃತಿಃ
ಹಹಂಕಾರದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪಾಪಗಳ ಗುಡ್ಡು ದುಃಖಿತರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಹಂಕಾರದಿಂದಲೇ ಈ ಸಂಸಾರವು色色 ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಹಙ್ಕಾರವಶಾದ್ ಆಪದ್ ಅಹಙ್ಕಾರಾದ್ ದುರಾಧಯಃ । ಅಹಙ್ಕಾರವಶಾದ್ ಈಹಾಪ್ಯ್ ಅಹಙ್ಕಾರೋ ಮಹಾಮಯಃ
ಹಹಂಕಾರದಿಂದ ಅಪಾಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಹಹಂಕಾರದಿಂದಲೇ ರೋಗಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಹಹಂಕಾರದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಆಗುತ್ತದೆ—ಹಹಂಕಾರವೇ ದೊಡ್ಡ ಮಾಯೆಯಾಗಿದೆ.
ತಮ್ ಅಹಙ್ಕಾರಮ್ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಪರಮಂ ಚಿರವೈರಿಣಮ್ । ನ ಭುಞ್ಜೇ ನ ಪಿಬಾಮ್ಯ್ ಅಮ್ಭಃ ಕಿಮ್ ಉ ಭೋಗಾನ್ ಭಜೇ ಮುನೇ
ಆ ಹಹಂಕಾರ ಎಂಬ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಶತ್ರುವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನಾನು ತಿನ್ನುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ನೀರನ್ನೂ ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಭೋಗಗಳನ್ನೆಂದರೆ ಕೇಳುವುದೇ ಬೇಡ, ಮುನಿಯೇ.
ಸಂಸಾರರಜ್ಜುರ್ ಆದೀರ್ಘಾ ಮಮ ಚೇತಸಿ ಮೋಹಿನೀ । ತತಾಹಙ್ಕಾರದೋಷೇಣ ಕಿರಾತೇನೇವ ವಾಗುರಾ
ಈ ಸಂಸಾರದ ದೀರ್ಘವಾದ ಹಗ್ಗವು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಅಹಂಕಾರದ ದೋಷದಿಂದ, ವನ್ಯನು ಬಲೆ ಹಾಕಿದಂತೆ, ನೇಯಲಾಗಿದೆ.
ಯಾನಿ ದುಃಖಾನಿ ದೀರ್ಘಾಣಿ ವಿಷಮಾಣಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ । ಅಹಙ್ಕಾರಾತ್ ಪ್ರಸೂತಾನಿ ತಾನ್ಯ್ ಅಗಾತ್ ಖದಿರಾ ಇವ
ಎಲ್ಲಾ ದೀರ್ಘವಾದ, ಕಠಿಣವಾದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದುಃಖಗಳು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಅವು ಖದಿರದ ಎಲೆಗಳು ಹೋಗೆ ಹೋದಂತೆ ಅಳಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಶಮೇನ್ದೋಸ್ ಸೈಂಹಿಕೇಯಾಸ್ಯಂ ಗುಣಪದ್ಮಮಹಾಶನಿಮ್ । ಜ್ಞಾನಮೇಘಶರತ್ಕಾಲಮ್ ಅಹಙ್ಕಾರಂ ತ್ಯಜಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಶಾಂತಿಯ ಚಂದ್ರನಿಂದ, ಗುಣಗಳ ಸಿಂಹಮುಖವಾದ ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಮೇಘದ ಶರತ್ತಿನಿಂದ, ನಾನು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
ನಾಹಂ ರಾಮೋ ನ ಮೇ ವಾಞ್ಛಾ ಭಾವೇಷು ಚ ನ ಮೇ ಮನಃ । ಶಾನ್ತ ಆಸಿತುಮ್ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಜಿನೋ ಯಥಾ
ನಾನು ರಾಮನಲ್ಲ, ನನಗೆ ಯಾವಾಸೆ ಇಲ್ಲ, ಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಲಗ್ನವಾಗಿಲ್ಲ; ಜಿನನು ಹೇಗೆ ತನ್ನೊಳಗೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೋ, ನಾನು ಕೂಡ ನನ್ನೊಳಗೆ ಶಾಂತವಾಗಿರಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅಹಙ್ಕಾರವಶಾದ್ ಯದ್ ಯನ್ ಮಯಾ ಭುಕ್ತಂ ಕೃತಂ ಹೃತಮ್ । ಸರ್ವಂ ತು ತದ್ ಅವಸ್ತ್ವ್ ಏವ ವಸ್ತ್ವ್ ಅಹಙ್ಕಾರರಿಕ್ತತಾ
ನಾನು ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದುದೇನು, ಮಾಡಿದುದೇನು, ತೆಗೆದುಕೊಂಡುದೇನು, ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಸತ್ಯವೇ. ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ನಿಜವಾದ ವಸ್ತು.
ಅಹಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಸ್ತಿ ಚೇದ್ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನ್ ಅಹಮ್ ಆಪದಿ ದುಃಖಿತಃ । ಸಮ್ಪತ್ಸು ಸುಖಿತಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅನಹಙ್ಕಾರಿತಾಧನಃ
ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ನಾನು ದುಃಖಿಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆ, ಸುಖದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯ.
ಅಹಙ್ಕಾರಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮುನೇ ಶಾನ್ತಮನಾಸ್ ತಥಾ । ಅವತಿಷ್ಠೇ ಗತೋದ್ವೇಗೋ ಭೋಗೌಘೇ ಽಭಙ್ಗುರಾಸ್ಪದಮ್
ಮುನಿಯೇ, ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ನಾನು ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಈ ಭೋಗಗಳ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲೂ, ಆ ಸ್ಥಾಯಿಯಿಲ್ಲದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುತ್ತೇನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಯಾವದ್ ಅಹಙ್ಕಾರವಾರಿದಃ ಪ್ರವಿಜೃಮ್ಭತೇ । ತಾವದ್ ವಿಕಾಸಮ್ ಆಯಾತಿ ತೃಷ್ಣಾಕುಟಜಮಞ್ಜರೀ
ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ಅಹಂಕಾರದ ಮೋಡ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವವರೆಗೆ, ಆಸೆಗಳ ಗುಚ್ಛವೂ ಹೂವಂತೆ ಅರಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅಹಙ್ಕಾರಘನೇ ಶಾನ್ತೇ ತೃಷ್ಣಾನವತಡಿಲ್ಲತಾ । ಶಾನ್ತದೀಪಶಿಖಾವೃತ್ತ್ಯಾ ಕ್ವಾಪಿ ಯಾಸ್ಯತಿ ಸತ್ವರಮ್
ಗಾಢವಾದ ಅಹಂಕಾರ ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಆಸೆಗಳ ಬೆಳೆಗೆ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಅದು ಆರಿದ ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಬೇಗನೆ ಅಡಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಅಹಙ್ಕಾರಮಹಾವಿನ್ಧ್ಯೇ ಮನೋಮತ್ತಮತಙ್ಗಜಃ । ವಿಸ್ಫೂರ್ಜತಿ ಘನಾಸ್ಫೋಟೈಸ್ ಸ್ತನಿತೈರ್ ಇವ ವಾರಿದಃ
ಅಹಂಕಾರದ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದೊಳಗೆ, ಮನಸ್ಸು ಮದಮತ್ತವಾದ ಆನೆಯಂತೆ, ಘನವಾದ ಗರ್ಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೋಡಗಳು ಮಿಂಚಿದಂತೆ ಕೂಗುತ್ತದೆ.
ಇಹ ದೇಹಮಹಾದರ್ಯಾಂ ಘನಾಹಙ್ಕಾರಕೇಸರೀ । ಯೋ ಽಯಮ್ ಉಲ್ಲಸತಿ ಸ್ಫಾರಂ ತೇನೇದಂ ಜಗದ್ ಆತತಮ್
ಈ ದೇಹದ ವಿಶಾಲ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ, ಗಾಢವಾದ ಅಹಂಕಾರದ ಸಿಂಹನು ಬಲವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ತೃಷ್ಣಾತನ್ತುಲವಪ್ರೋತಾ ಬಹುಜನ್ಮಪರಮ್ಪರಾ । ಅಹಙ್ಕಾರೋಗ್ರಶಿಡ್ಗೇನ ಕಣ್ಠೇ ಮುಕ್ತಾವಲೀ ಕೃತಾ
ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳ ಆಸೆಗಳ ತಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿದ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತೆ, ಉಗ್ರವಾದ ಅಹಂಕಾರದ ಆಂಗಿಯು ಅದನ್ನು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದೆ.
ಪುತ್ರದಾರಕಲತ್ರಾಣಿ ತನ್ತ್ರಂ ಮನ್ತ್ರವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಪ್ರಸಾರಿತಮ್ ಅನೇನೇಹ ದುರಹಙ್ಕಾರವೈರಿಣಾ
ಮಕ್ಕಳು, ಹೆಂಡತಿ, ಕುಟುಂಬ—allವು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾಲದಂತೆ ಹರಡಿವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲ, ಈ ದುಷ್ಟವಾದ ಅಹಂಕಾರ ಎಂಬ ಶತ್ರುವಿನಿಂದಲೇ ಇವು ಉಂಟಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಮಾರ್ಜಿತೇ ಽಹಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಪದೇ ಸ್ವಯಮ್ ಅಖಿದ್ಯತಾ । ಪ್ರಮಾರ್ಜಿತಾ ಭವನ್ತ್ಯ್ ಏವ ಸರ್ವ ಏವ ದುರಾಧಯಃ
ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆಯಾದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕೆಟ್ಟ ದುಃಖಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಅಹಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಮ್ಬುದೇ ಶಾನ್ತೇ ಶನೈಸ್ ಸುಶಮಶಾಲಿನಿ । ಮನೋಮನನಸಮ್ಮೋಹಮಿಹಿಕಾ ಕ್ವಾಪಿ ಗಚ್ಛತಿ
ನಾನು ಎಂಬ ಅಲೆಗಳ ಸಮುದ್ರ ಶಾಂತವಾಗಿದಾಗ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಮಂಜು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲೋ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
ನಿರಹಙ್ಕಾರವೃತ್ತೇರ್ ಮೇ ಮೌರ್ಖ್ಯಾಚ್ ಛೋಕೇನ ಸೀದತಃ । ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಉಚಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ ತದ್ ಆಖ್ಯಾತುಮ್ ಇಹಾರ್ಹಸಿ
ನನಗೆ ಈಗ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೇನೆ. ಮಹರ್ಷೇ, ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ.
ಸರ್ವಾಪದಾಂ ನಿಲಯಮ್ ಅಧ್ರುವಮ್ ಅನ್ತರಸ್ಥಮ್ ಉನ್ಮುಕ್ತಮ್ ಉತ್ತಮಗುಣೇನ ನ ಸಂಶ್ರಯಾಮಿ । ಯತ್ನಾದ್ ಅಹಙ್ಕೃತಿಪದಂ ಪರಿತೋ ಽತಿದುಃಖಂ ಶೇಷೇಣ ಮಾಂ ಸಮನುಶಾಧಿ ಮಹಾನುಭಾವ
ಮಹಾನ್ ಭಾವನೆಗಳಿಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ, ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲದ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ, ನಾನು ಈ ಅಹಂಕಾರದ ತುಂಬಾ ನೋವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹಾಕಿ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.
ದೋಷೈರ್ ಜರ್ಜರತಾಂ ಯಾತಂ ಸತ್ಕಾರ್ಯಾದ್ ಆರ್ಯಸೇವಿತಾತ್ । ವಾತಾತ್ತಪಿಞ್ಛಲವವಚ್ ಚೇತಶ್ ಚಲತಿ ಚಞ್ಚಲಮ್
ದೋಷಗಳಿಂದ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗಿರುವ ಮನಸ್ಸು, ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ, ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ರೆಕ್ಕೆ ಹೋಲೆಯಂತೆ ಸದಾ ಚಂಚಲವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಇತಶ್ ಚೇತಶ್ ಚ ಸುವ್ಯಗ್ರಂ ವ್ಯರ್ಥಮ್ ಏವಾಭಿಧಾವತಿ । ದೂರಾದ್ ದೂರತರಂ ದೀನಂ ಗ್ರಾಮೇ ಕೌಲೇಯಕೋ ಯಥಾ
ಈ ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಗೊಂದಲದಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ದೂರದಿಂದಲೂ ಇನ್ನೂ ದೂರವಾಗುತ್ತಾ, ಹಳ್ಳಿಯವನು ಅನ್ಯ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹತಾಶನಾದಂತೆ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
ನ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಕ್ವಚಿತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಪ್ರಾಪ್ತೈರ್ ಅಪಿ ಮಹಾಧನೈಃ । ನಾನ್ತಸ್ ಸಮ್ಪೂರ್ಣತಾಮ್ ಏತಿ ಕರಣ್ಡಕ ಇವಾಮ್ಬುಭಿಃ
ಅದು ಎಲ್ಲೆಂದರೂ ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಮನಸ್ಸು ಒಳಗಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನೀರಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ತುಂಬದ ಬಟ್ಟಲಿನಂತೆ.
ನಿತ್ಯಮ್ ಏವ ಮನಶ್ ಶೂನ್ಯಂ ಕದಾಶಾವಾಗುರಾವೃತಮ್ । ನ ಮನಾಙ್ ನಿರ್ವೃತಿಂ ಯಾತಿ ಮೃಗೋ ಯೂಥಾದ್ ಇವ ಚ್ಯುತಃ
ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಆಸೆಗಳ ಬಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಹಿಂಡಿನಿಂದ ದೂರವಾದ ಜಿಂಕೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.
ತರಙ್ಗತರಲಾಂ ವೃತ್ತಿಂ ದಧದ್ ಆಲೂನಶೀರ್ಣತಾಮ್ । ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಕ್ಷಣಮ್ ಅಪಿ ನ ಮನೋ ಯಾತಿ ನಿರ್ವೃತಿಮ್
ಅಲೆಗಳಂತೆ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ಸ್ವಭಾವವಿರುವ ಮನಸ್ಸು, ದುಃಖಗಳಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅದು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.