ಆಸನದ್ವಯವಿಶ್ರಾನ್ತಂ ಸ ದದರ್ಶಾಪ್ಸರೋದ್ವಯಮ್ । ಮೇರುಶೃಙ್ಗದ್ವಯೇ ಲೀನಂ ಚನ್ದ್ರದ್ವಯಮ್ ಇವೋದಿತಮ್
ಅವನು ಎರಡು ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಅಪ್ಸರೆಯರನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವುಗಳು ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಎರಡು ಶೃಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿದಂತೆ, ಎರಡು ಚಂದ್ರಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ನಿಮೇಷಮ್ ಇವ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಸ ವಿಸ್ಮಿತಮನಾ ನೃಪಃ । ಉತ್ತಸ್ಥೌ ಶಯನಾಚ್ ಛೇಷಾದ್ ಇವ ಚಕ್ರಗದಾಧರಃ
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿದ ರಾಜನು ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದನು. ಅವನು ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವವನು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪರಿಸಮ್ಯಮಿತಾಲಮ್ಬಮಾಲ್ಯಹಾರವರಾಮ್ಬರಃ । ಪುಷ್ಪೋತ್ಕರ ಇವೋತ್ಫುಲ್ಲಂ ಜಗ್ರಾಹ ಕುಸುಮಾಞ್ಜಲಿಮ್
ತಾನು ಧರಿಸಿದ್ದ ಹಾರ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೂವಿನ ಗುಚ್ಚದಂತೆ ಅರಳಿದ ಹೂಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಉಪಧಾನಪ್ರದೇಶಸ್ಥಾತ್ ಸ್ವಯಂ ಪಟಲಕೋದರಾತ್ । ಬದ್ಧಪದ್ಮಾಸನೋ ಭೂಮೌ ಭೂತ್ವೋವಾಚೇದಮ್ ಆನತಃ
ಆಸನದ ಹತ್ತಿರ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ತನ್ನ কোমರದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ತಲೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಜಯತಾಂ ಜನ್ಮದೌಸ್ಸ್ಥಿತ್ಯದಾಹದೋಷಶಶಿಪ್ರಭೇ । ದೇವ್ಯೌ ಬಾಹ್ಯಾನ್ತರತಮೋವಿದ್ರಾವಣರವಿಪ್ರಭೇ
ಜನನ, ಅಸ್ಥಿರತೆ, ದುಃಖದ ತಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದೇವಿಯರಿಗೇ ಜಯವಾಗಲಿ. ಅವರು ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಯೋರ್ ಉಕ್ತ್ವೇತಿ ತತ್ಯಾಜ ಪಾದಯೋಃ ಕುಸುಮಾಞ್ಜಲಿಮ್ । ತೀರದ್ರುಮೋ ವಿಕಸಿತಂ ಪದ್ಮಿನ್ಯೋಃ ಪದ್ಮಯೋರ್ ಇವ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ತೀರದ ಮರವು ಹೂವಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅವರ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು, ಅದು ಕಿನಾರಿಯ ಹೂವಿನ ಮರವು ಎರಡು ಕಮಲಗಳಿಗೆ ಹೂವನ್ನಿಡಿದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಲೀಲಾಯೈ ಭೂಪಜನ್ಮಾಥ ವಕ್ತುಂ ಮನ್ತ್ರಿಣಮ್ ಈಶ್ವರೀ । ಬೋಧಯಾಮ್ ಆಸ ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪೇನ ಸರಸ್ವತೀ
ಮಹಾರಾಜನ ಜನ್ಮದ ಕಥೆಯನ್ನು ಲೀಲೆಗೆ ಹೇಳಲು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದಳು.
ಪ್ರಬುದ್ಧೋ ಽಪ್ಸರಸೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಕುಸುಮಾಞ್ಜಲಿಮ್ । ತಯೋಃ ಪಾದೇಷು ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ವಿವೇಶ ಪುರತೋ ನತಃ
ಜಾಗೃತನಾದ ಮಂತ್ರಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಪ್ಸರಸರನ್ನು ನೋಡಿ, ಹೂವಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಮಿಸಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು.
ಉವಾಚ ದೇವೀ ಹೇ ರಾಜನ್ ಕಸ್ ತ್ವಮ್ ಕಸ್ಯ ಸುತಃ ಕದಾ । ಇಹ ಜಾತ ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ ಮನ್ತ್ರೀ ವಾಕ್ಯಮ್ ಅಬ್ರವೀತ್
ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: ಅರಸನೇ, ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರ ಮಗನು? ಯಾವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೆ? ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮಂತ್ರಿಯು ಉತ್ತರ ನೀಡಿದನು.
ದೇವ್ಯೌ ಯುಷ್ಮತ್ಪ್ರಸಾದೋ ಽಯಂ ಭವತ್ಯೋರ್ ಅಪಿ ಯತ್ ಪುರಃ । ವಕ್ತುಂ ಶಕ್ನೋಮಿ ತದ್ ಇದಂ ಶ್ರೂಯತಾಂ ಜನ್ಮ ಮತ್ಪ್ರಭೋಃ
ದೇವಿಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಒಡೆಯನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಆಸೀದ್ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶೋತ್ಥೋ ರಾಜಾ ರಾಜೀವಲೋಚನಃ । ಶ್ರೀಮತ್ಕುನ್ದರಥೋ ನಾಮ ದೋಶ್ಛಾಯಾಚ್ಛಾದಿತಾವನಿಃ
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಕುಂದರಥ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನ ರಾಜ್ಯವು ದೋಷಗಳ ನೆರಳಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು.
ತಸ್ಯಾಭೂದ್ ಇನ್ದುವದನಃ ಪುತ್ರೋ ಭದ್ರರಥಾಭಿಧಃ । ತಸ್ಯ ವಿಶ್ವರಥಃ ಪುತ್ರಸ್ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಬೃಹದ್ರಥಃ
ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವಿರುವ ಭದ್ರರಥ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಭದ್ರರಥನಿಗೆ ವಿಶ್ವರಥ ಎಂಬ ಮಗನು, ವಿಶ್ವರಥನಿಗೆ ಬೃಹದ್ರಥ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ತಸ್ಯ ಸಿನ್ಧುರಥಃ ಪುತ್ರಸ್ ತಸ್ಯ ಶೈಲರಥಸ್ ಸುತಃ । ತಸ್ಯ ಕಾಮರಥಃ ಪುತ್ರಸ್ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾರಥಃ
ಬೃಹದ್ರಥನ ಮಗನು ಸಿಂಧುರಥನು, ಅವನ ಮಗನು ಶೈಲರಥನು, ಶೈಲರಥನ ಮಗನು ಕಾಮರಥನು, ಕಾಮರಥನ ಮಗನು ಮಹಾರಥನು.
ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುರಥಃ ಪುತ್ರಸ್ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಕಲಾರಥಃ । ತಸ್ಯ ಸೂರ್ಯರಥಃ ಪುತ್ರಸ್ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ನಭೋರಥಃ
ಮಹಾರಥನ ಮಗನು ವಿಷ್ಣುರಥನು, ವಿಷ್ಣುರಥನ ಮಗನು ಕಲಾರಥನು, ಕಲಾರಥನ ಮಗನು ಸೂರ್ಯರಥನು, ಸೂರ್ಯರಥನ ಮಗನು ನಭೋರಥನು.
ಅಯಮ್ ಅಸ್ಮತ್ಪ್ರಭುಸ್ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಪೂರ್ಣಾಮಲದ್ಯುತೇಃ । ಅಮೃತಾಪೂರಿತರಥಃ ಕ್ಷೀರೋದಸ್ಯೇವ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ
ಈ ನನ್ನ ಪ್ರಭು ನಭೋರಥನ ಮಗನು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ಅವನ ರಥವು ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ, ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಚಂದ್ರನಂತೆ.
ಮಹದ್ಭಿಃ ಪುಣ್ಯಸಮ್ಭಾರೈರ್ ವಿದೂರಥ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ಜಾತೋ ಮಾತುಸ್ ಸುಮಿತ್ರಾಯಾ ಗೌರ್ಯಾ ಗುಹ ಇವಾಪರಃ
ಅವನನ್ನು ಮಹತ್ತರ ಪುಣ್ಯಸಂಚಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು, ವಿದೂರಥನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಸುಮಿತ್ರೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಅವಳು ಗೌರಿಯಂತೆ ಶುಭ್ರಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವನು ಗುಹನಂತೆ ಬೇರೆ ತಾಯಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು.
ಪಿತಾಸ್ಯ ದಶವರ್ಷಸ್ಯ ದತ್ತ್ವಾ ರಾಜ್ಯಂ ವನಂ ಗತಃ । ಪಾಲಯತ್ಯ್ ಏಷ ಭೂಪೀಠಂ ತತಃಪ್ರಭೃತಿ ಧರ್ಮತಃ
ಅವನ ತಂದೆ ಅವನು ಹತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಾಗಿದ್ದಾಗ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅವನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಭವನ್ತ್ಯಾವ್ ಅದ್ಯ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಫಲಿತೇ ಸುಕೃತದ್ರುಮೇ । ದೇವ್ಯೌ ದೀರ್ಘತಪಃಕ್ಲೇಶಶತದುಷ್ಪ್ರಾಪದರ್ಶನೇ
ಇಂದು ಪುಣ್ಯವೃಕ್ಷ ಫಲ ಕೊಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೀವು ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರು— who have long suffered from severe austerities— ಈಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ.
ಇತ್ಯ್ ಅಯಂ ವಸುಧಾಧೀಶೋ ವಿದೂರಥ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ಅದ್ಯ ಯುಷ್ಮತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ಪರಾಂ ಪಾವನತಾಂ ಗತಃ
ಈ ರೀತಿ, ಈ ಭೂಮಿಯ ರಾಜನು ವಿಧೂರಥ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ತೂಷ್ಣೀಂ ಮನ್ತ್ರಿಣ್ಯ್ ಅವನಿಪೇ ತಥಾ । ಕೃತಾಞ್ಜಲೌ ನತಮುಖೇ ಬದ್ಧಪದ್ಮಾಸನೇ ಽವನೌ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಜನು ಮತ್ತು ಸಚಿವನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು.
ರಾಜನ್ ಸ್ಮರ ವಿವೇಕೇನ ಪೂರ್ವಜಾತಿಮ್ ಇಮಾಂ ಸ್ವಯಮ್ । ವದನ್ತೀ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಪಸ್ಪರ್ಶ ತಂ ಕರೇಣ ಸರಸ್ವತೀ
ರಾಜನೇ, ನೀನು ವಿವೇಕದಿಂದ ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೀನೇ ನೆನಪಿಸಿಕೋ ಎಂದು ಸರಸ್ವತಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಅವನ ತಲೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರು.
ಅಥ ಹಾರ್ದತಮೋಮಾಯಾ ಪದ್ಮಸ್ಯ ಕ್ಷಯಮ್ ಆಯಯೌ । ಸವಿಕಾಸಂ ಚ ಹೃದಯಂ ಜ್ಞಪ್ತಿಸ್ಪರ್ಶಾದ್ ಅಥಾಭವತ್
ಆಮೇಲೆ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾಯಿತು; ಜ್ಞಾನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವನ ಹೃದಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿತು.
ಸಸ್ಮಾರ ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾನ್ತಮ್ ಅನ್ತಸ್ಸ್ಫುರದ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಅನ್ಯದೇಹೈಕರಾಜತ್ವಂ ಲೀಲಾವಿಲಸಿತಾನ್ವಿತಮ್
ಅವನಿಗೆ ಹಳೆಯ ಘಟನೆಗಳು ಒಳಗಡೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೆನಪಾಯಿತು; ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅವನು ಏಕಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಆಟವಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದವು.
ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪ್ರಜ್ಞಪ್ತಿವೃತ್ತಾನ್ತಂ ಲೀಲಾಯತ್ನವಿಜೃಮ್ಭಿತಮ್ । ಆತ್ಮೋದನ್ತಂ ಬಭೂವಾಸಾವ್ ಉಹ್ಯಮಾನ ಇವಾರ್ಣವೇ
ಹಿಂದಿನ ಅವನ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಆತನು ತನ್ನದೇ ಕಥೆಯ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವವನಂತೆ ಆಗಿಬಿಟ್ಟನು.
ಉವಾಚಾತ್ಮನಿ ಸಂಸಾರೇ ಬತ ಮಾಯೇಯಮ್ ಆತತಾ । ಪರಿಜ್ಞಾತಾ ಪ್ರಸಾದೇನ ದೇವ್ಯೋರ್ ಇಹ ಮಯಾಧುನಾ
ಅವನು ಹೀಗೆಂದನು: ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಸಂಸಾರವೆಂಬುದು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬಿದೆ. ದೇವಿಯರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ.
ಹೇ ದೇವ್ಯೌ ಕಿಮ್ ಇದಂ ನಾಮ ದಿನಮ್ ಏಕಂ ಮೃತಸ್ಯ ಮೇ । ಗತಮ್ ಅದ್ಯೇಹ ಯಾತಾನಿ ವಯೋ ವರ್ಷಾಣಿ ಸಪ್ತತಿಃ
ದೇವಿಯರೇ, ಇದು ಏನು? ನಾನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಒಂದು ದಿನವೇ ಹೋದದೆಯೆ? ಆದರೆ ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಜೀವನವೇ ಹೋದಂತಾಗಿದೆ.
ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅನೇಕಕಾರ್ಯಾಣಿ ಸ್ಮರಾಮಿ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಮ್ । ಸ್ಮರಾಮಿ ಬಾಲ್ಯಂ ತಾರುಣ್ಯಂ ಮಿತ್ರಬನ್ಧುಪರಿಚ್ಛದಮ್
ನಾನು ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ತಾತನ ತಂದೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ರಾಜನ್ ಮೃತಿಮಹಾಮೋಹಮೂರ್ಛಾಯಾಸ್ ಸಮನನ್ತರಮ್ । ತಸ್ಮಿಂಲ್ ಲೋಕಾನ್ತರೇ ಽತೀತೇ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಮುಹೂರ್ತಕೇ
ರಾಜನೇ, ಸಾವು ಎಂಬ ಮಹಾ ಮೋಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಚೇತನದ ತಕ್ಷಣ, ಆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತು.
ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಗೃಹೇ ಽಥಾಸ್ಮಿನ್ ನೈವ ವೇತ್ಸ್ಯ್ ಅಥ ವಚ್ಮಿ ತೇ । ಅಯಂ ತಸ್ಯ ಗೃಹಸ್ಯಾನ್ತರ್ ವ್ಯೋಮನ್ಯ್ ಏವ ಕಿಲ ಸ್ಥಿತಃ
ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಥವಾ ಈ ಮನೆಯಲ್ಲೇನು, ನೀನು ತಿಳಿದಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಆ ಮನೆಗೆ ಒಳಗಿನ ಆಕಾಶವು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಿರಿಗ್ರಾಮಕವಿಪ್ರಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಽನ್ತರ್ ಭೂಪಮಣ್ಡಪಃ । ತಸ್ಯಾನ್ತರ್ ಇದಮ್ ಆಭಾತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಚ ಜಗದ್ಗೃಹಮ್
ಪರ್ವತ ಹಳ್ಳಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಸಭಾಂಗಣವಿದೆ; ಅದರೊಳಗೆ ಇದೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಮನೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದರೊಳಗೂ ಇದೆ.