ಶೂರಾರ್ಥಾಲಙ್ಕೃತೋತ್ತುಙ್ಗಲೋಕಪಾಲಾಗ್ರ್ಯವಾರಣಮ್ । ಆಗಚ್ಛಚ್ಛೂರಸಙ್ಘಾತಗನ್ಧರ್ವೋನ್ಮುಖಚಾರಣಮ್
ಲೋಕಪಾಲಕರ ಪ್ರಮುಖ ಆನೆಗಳು ವೀರರಿಗಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತವು. ವೀರರ ಗುಂಪುಗಳು ಸೇರುವುದನ್ನು ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಶೂರೋತ್ಸುಕಾಮರಸ್ತ್ರೈಣಕಟಾಕ್ಷೇಕ್ಷಿತಸದ್ಭಟಮ್ । ಆಹೋಪುರುಷಿಕಾಕ್ಷುಬ್ಧಪ್ರೇಕ್ಷಕಾಮೋಟನೋದ್ಭಟಮ್
ವೀರರನ್ನು ಕಾಮುಕಿಯರು ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವೀರರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗುಂಪು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಉದ್ರಿಕ್ತಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಆಸನ್ನಭೀಮಸಙ್ಗ್ರಾಮಕಿಂವದನ್ತೀಪರಮ್ಪರಮ್ । ಲೀಲಾಹಾಸವಿಲಾಸೋತ್ಕಸುನ್ದರೀಧೂತಚಾಮರಮ್
ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧಗಳ ಗದ್ದಲ ಹತ್ತಿರವೇ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯೋಧರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೀಲಾಜಾಲದ ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಸುಂದರಿಯರು ಚಾಮರವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಿರುವರು.
ಧರ್ಮ್ಯಪಕ್ಷಪ್ರಯುಕ್ತಾಗ್ರ್ಯಮುನಿಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಸ್ತವಮ್ । ಸಮ್ಪನ್ನಾನೇಕಲೋಕೇಶವನಿತಾನವಸಂಸ್ತವಮ್
ಧರ್ಮಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶುಭಾಶಯಗಳ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿರುವರು, ಅನೇಕ ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರು ಹೊಸದಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವರು.
ವೀರದೋರ್ಮಣ್ಡಲಾಶ್ಲೇಷಲಮ್ಪಟಸ್ತ್ರೀಗಣಾಕರಮ್ । ಶುಕ್ಲೇನ ಶೂರಯಶಸಾ ಚನ್ದ್ರೀಕೃತದಿವಾಕರಮ್
ವೀರರ ಭುಜಗಳ ಆಲಿಂಗನಕೆ ಆಸೆಪಡುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ, ಶುದ್ಧವಾದ ವೀರರ ಕೀರ್ತಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮೃದುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಗವಞ್ ಶೂರಶಬ್ದೇನ ಕೀದೃಶಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಭಟಃ । ಸ್ವರ್ಗೇ ಽಲಙ್ಕರಣಂ ಕಸ್ ಸ್ಯಾತ್ ಕೋ ವಾ ಡಿಮ್ಬಾಹತೋ ಭವೇತ್
ಭಗವಂತನೇ, 'ವೀರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಯಾವ ಯೋಧನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ḍimbāha ತೊಡಗಿ ಹತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?
ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತಾಚಾರಯುಕ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಭೋರ್ ಅರ್ಥೇನ ಯೋ ರಣೇ । ಮೃತೋ ಽಥವಾ ಜಯೀ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಸ ಶೂರಶ್ ಶೂರಲೋಕಭಾಕ್
ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ನಡೆದು, ತನ್ನ ಪ್ರಭುವಿನಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ, ಸತ್ತರೂ ಅಥವಾ ಗೆದ್ದರೂ, ಅವನು ನಿಜವಾದ ವೀರನು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು ಮತ್ತು ವೀರರ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
ಅನ್ಯಥಾ ತು ನಿಕೃತ್ತಾಙ್ಗೋ ರಣೇ ಯೋ ಮೃತಿಮ್ ಆಪ್ನುಯಾತ್ । ಡಿಮ್ಬಾಹವಹತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ ಸ ನರೋ ನರಕಾಸ್ಪದಮ್
ಆದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಕಡಿದು ಬಿದ್ದವನಾಗಿ ಸಾಯುವವನು ḍಿಂಬಾಹನಿಂದ ಹೊಡೆದವನಂತೆ ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ನರಕದ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅಯಥಾಶಾಸ್ತ್ರಸಞ್ಚಾರವೃತ್ತೇನಾರ್ಥೇನ ಯುಧ್ಯತೇ । ಯೋ ನರಸ್ ತಸ್ಯ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಮೃತಸ್ಯ ನಿರಯೋ ಽಕ್ಷಯಃ
ಯಾವನು ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತರೆ ಅವನಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ನರಕವೇ ಫಲ.
ಯಥಾಸಮ್ಭವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಲೋಕಾಚಾರಾನುವೃತ್ತಿಮಾನ್ । ಯುಧ್ಯತೇ ತಾದೃಶಸ್ಯೈವ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶೂರಸ್ ಸ ಉಚ್ಯತೇ
ಯಾರು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥಕ್ಕೂ ಲೋಕದ ಆಚರಣೆಯಿಗೂ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದು, ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅಂತಹವನು ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ವೀರನು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.
ಗೋರ್ ಅರ್ಥೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾರ್ಥೇ ಮಿತ್ರಸ್ಯಾರ್ಥೇ ಚ ಸನ್ಮತಿಃ । ಶರಣಾಗತಯತ್ನೇನ ಮೃತಸ್ ಸ್ವರ್ಗೇ ವಿಭೂಷಣಮ್
ಹಸುವಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಿತನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದವನು, ಅವನು ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಪರಿಪಾಲ್ಯ ಸ್ವದೇಶೈಕಪಾಲನೀಯಸ್ಥಿತಿಂ ಸದಾ । ರಾಜಾ ಮೃತಸ್ ತದರ್ಥಂ ಯಸ್ ಸ ವೀರೋ ವೀರಲೋಕಭಾಕ್
ತನ್ನ ದೇಶವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ಆ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ರಾಜನು ನಿಜವಾದ ವೀರನು, ಅವನು ವೀರರ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಜೋಪದ್ರವನಿಷ್ಠಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ರಾಜ್ಞೋ ಽಥವಾ ಪ್ರಭೋಃ । ಅರ್ಥೇನ ಯೇ ಮೃತಾ ಯುದ್ಧೇ ತೇ ವೈ ನಿರಯಗಾಮಿನಃ
ಜನರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ರಾಜನ ಅಥವಾ ಪ್ರಭುವಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರು, ಅವರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ್ಯಂ ಯಥಾ ತಥಾ ಯುದ್ಧಂ ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ಇಮಾಂ ಸ್ಥಿತಿಮ್ । ನಾಶಯೇಯುರ್ ಅಲಂ ಮತ್ತಾ ಯೇನ ಲೋಕಭಯೋಜ್ಝಿತಾಃ
ಧರ್ಮದಂತೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆದರೆ, ನಾಶಮತ್ತಾದವರು ಜನರಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಯತ್ರ ಯತ್ರ ಹತಶ್ ಶೂರಸ್ ಸ್ವರ್ಗ್ಯ ಇತ್ಯ್ ಅಧಮೋಕ್ತಯಃ । ಧರ್ಮ್ಯೋ ಯೋದ್ಧಾ ಭವೇಚ್ ಛೂರ ಇತ್ಯ್ ಏವಂ ಶಾಸ್ತ್ರನಿಶ್ಚಯಃ
ಯಾವೆಡೆಗೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೊಬ್ಬನು ಹತರಾಗುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವವನೇ ನಿಜವಾದ ವೀರನು.
ಸದಾಚಾರವತಾಮ್ ಅರ್ಥೇ ಖಡ್ಗಧಾರಾಂ ಸಹನ್ತಿ ಯೇ । ತೇ ಶೂರಾ ಇತಿ ಕಥ್ಯನ್ತೇ ಶೇಷಾ ಡಿಮ್ಬಾಹವಾಹತಾಃ
ಸಜ್ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚನ್ನು ಸಹಿಸುವವರು ವೀರರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದವರು ಕೇವಲ ಗುರಾಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವರಷ್ಟೆ.
ತೇಷಾಮ್ ಅರ್ಥೇ ರಣವ್ಯೋಮ್ನಿ ತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯ್ ಉತ್ಕಣ್ಠಿತಾಶಯಾಃ । ಸುರೀಭೂತಮಹಾಸತ್ತ್ವದಯಿತೋತ್ಕಾಸ್ ಸುರಾಙ್ಗನಾಃ
ಅಂತಹ ವೀರರಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನಗೊಂಡ ಮಹಾತ್ಮರ ಪ್ರಿಯರಾದ ದೇವಕನ್ಯೆಗಳು ಆತುರದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.
ವಿದ್ಯಾಧರೀಮಧುರಮನ್ಥರಗೀತಗರ್ಭಂ ಮನ್ದಾರಮಾಲ್ಯವಲನಾಕುಲಮಾನಿನೀಕಮ್ । ವಿಶ್ರಾನ್ತಕಾನ್ತಸುರಸಿದ್ಧವಿಮಾನಪಙ್ಕ್ತಿ ವ್ಯೋಮೋತ್ಸವೇ ರಚಿತಶೋಭಮ್ ಇವೋಲ್ಲಲಾಸ
ಆ ಆಕಾಶೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ವಿಮಾನಗಳ ಸಾಲು, ಮಂದಾರ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಹಿಳೆಯರು, ವಿದ್ಯಾಧರಿಯರ ಮಧುರವಾದ ನಿಧಾನಗಾನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಅಥ ವೀರವರೋತ್ಕಣ್ಠನೃತ್ಯದಪ್ಸರಸಿ ಸ್ಥಿತಾ । ಲೀಲಾ ವಿಲೋಕಯಾಮ್ ಆಸ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವಿದ್ಯಾನ್ವಿತಾವನೌ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವೀರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗಾಗಿ ಅಪ್ಸರಸರು ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣಳಾದ ಲೀಲಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಸುರಾಷ್ಟ್ರಮಣ್ಡಲೇ ಭರ್ತೃಪಾಲಿತೇ ವನಮಾಲಿತೇ । ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ವಿತತಾರಣ್ಯೇ ದ್ವಿತೀಯಾಕಾಶಭೀಷಣೇ
ಭರ್ತೃಪಾಲನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಸುರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಣ್ಯವಿತ್ತು; ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು.
ಸೇನಾದ್ವಿತಯಮ್ ಅಕ್ಷುಬ್ಧಂ ಸೌಮ್ಯಾಬ್ಧಿದ್ವಿತಯೋಪಮಮ್ । ಮಹಾರಮ್ಭಘನಂ ಮತ್ತಂ ಸ್ಥಿರಂ ರಾಜದ್ವಯಾನ್ವಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೇನೆಗಳು, ಶಾಂತವಾದ ಎರಡು ಸಮುದ್ರಗಳಂತಿದ್ದವು; ಅವು ಭಾರಿ, ಘನ, ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ರಾಜನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಯುದ್ಧಸಜ್ಜಂ ಸುಸನ್ನದ್ಧಸಿದ್ಧಮ್ ಅಗ್ನಿಮ್ ಇವಾಹುತಮ್ । ಪೂರ್ವಪ್ರಹಾರಸಮ್ಪಾತಪ್ರೇಕ್ಷಾಕ್ಷುಬ್ಧಾಕ್ಷಿಲಕ್ಷಕಮ್
ಆ ಸೇನೆಗಳು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕವಚ ಧರಿಸಿ, ಹೋಮದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಮೊದಲ ದಾಳಿಯ ಆರಂಭವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಚಲತೆಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದವು.
ಉದ್ಯತಾಮಲನಿಸ್ತ್ರಿಂಶಧಾರಾಸಾರಬ್ರುಡಜ್ಜನಮ್ । ಕಚತ್ಪರಶ್ವಧಪ್ರಾಸಭಿಣ್ಡಿಪಾಲರ್ದ್ಧಿಸಙ್ಕುಲಮ್
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಯೋಧರು ಹೊಳೆಯುವ, ಮುಕ್ತವಾದ ತಲವಾರುಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ತೋರಿಸಿದರು. ಆ ರಣಭೂಮಿ ಮಿಂಚುವ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಭಾರೀ ಗದೆಗಳು, ಭೇದಿಸುವ ಭುಷುಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಕವಚಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಗರುತ್ಮತ್ಪಕ್ಷವಿಕ್ಷುಬ್ಧವನಸಮ್ಪಾತಕಮ್ಪಿತಮ್ । ಉದ್ಯದ್ದಿನಕರಾಲೋಕಕಚತ್ಕನಕಕಙ್ಕಟಮ್
ಯೋಧರು ಓಡಾಡಿದಾಗ ಭೂಮಿ ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಕದಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅರಣ್ಯವಂತೆ ಕಂಪಿಸಿತು. ಏಳುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೈಗಳ ಚಿನ್ನದ ಬಳೆಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಪರಸ್ಪರಮುಖಾಲೋಕಕೋಪಪ್ರೋದ್ಧಾಸಿತಾಯುಧಮ್ । ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಬದ್ಧದೃಷ್ಟಿತ್ವಾಚ್ ಚಿತ್ರಭಿತ್ತಾವ್ ಇವಾರ್ಪಿತಮ್
ಯೋಧರು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಕೋಪದಿಂದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದರು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಲವಾಗಿ ನೋಟ ಹಾಕಿದಂತೆ, ಅದೊಂದು ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಪಟದ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಲೇಖಾಮರ್ಯಾದಯಾ ದೀರ್ಘಬದ್ಧಯಾ ಸ್ಥಾಪಿತಸ್ಥಿತಿ । ಅನಿವಾರ್ಯಮಹಾಹಾರ್ಯಝಾಙ್ಕಾರಾಶ್ರುತಸಙ್ಕಥಮ್
ಅವರ ಸೇನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಉದ್ದವಾದ ಸರಳ ರೇಖೆಗಳಂತೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಭಾರೀ ಗದ್ದಲ ಮತ್ತು ಶಬ್ದವು ತುಂಬಿ ಹರಡಿತ್ತು.
ಪೂರ್ವಪ್ರಹಾರಸ್ಮಯತಶ್ ಚಿರಸಂಶಾನ್ತದುನ್ದುಭಿ । ನಿಬದ್ಧಯೋಧಸಂಸ್ಥಾನನಿಶ್ಚಲಾನೀಕಮನ್ಥರಮ್
ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ, ನಗುತ್ತಾ, ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಮೌನವಾಗಿದ್ದ ಡಂಡುಗಳು, ಯುದ್ಧದ ಸಾಲುಗಳು ಅಚಲವಾಗಿ, ಜಡವಾಗಿ, ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವು.
ಧನುರ್ದ್ವಿತಯಮಾತ್ರಾತ್ಮಶೂನ್ಯಮಧ್ಯೈಕಸೇತುನಾ । ವಿಭಕ್ತಂ ಕಲ್ಪವಾತೇನ ಮತ್ತಮ್ ಏಕಾರ್ಣವಂ ಯಥಾ
ಎರಡು ಸೇನೆಗಳು ಕೇವಲ ಎರಡು ಧನುಸ್ಸಿನ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿ, ಕಲ್ಪನೆಯ ಗಾಳಿಯಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಕಾರ್ಯಸಙ್ಕಟಸಂರಮ್ಭಚಿನ್ತಾಪರವಶೇಶ್ವರಮ್ । ರವವದ್ಭೇಕಕಣ್ಠತ್ವಗ್ಭಙ್ಗುರಾತುರಹೃದ್ಗುಹಮ್
ಕಾರ್ಯಸಂಕಟದ ಚಿಂತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆತಂಕದಿಂದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ರಾಜನು, ಅವನ ಹೃದಯದ ಒಳಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಕೆಳಗೆ ಬರುವ ಕಪ್ಪೆಯ ಕೂಗು ಹೀಗಿರುವಂತೆ, ದುರ್ಬಲವಾಗಿಯೂ ಚಂಚಲವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು.
ಪ್ರಾಣಸರ್ವಸ್ವಸನ್ನ್ಯಾಸಸೋದ್ಯೋಗಾಸಙ್ಖ್ಯಸೈನಿಕಮ್ । ಕರ್ಣಸ್ಥಸಶರಜ್ಯೌಘತ್ಯಾಗೋನ್ಮುಖಧನುರ್ಧರಮ್
ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಸೇನಿಕರು, ಕಿವಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಾಣ ಹಿಡಿದು, ಬಿಲ್ಲು ಎಳೆದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.