ಸಾಲತಾಲೀತಮಾಲಾಢ್ಯನೀಲಪಲ್ವಲಮಾಲಿತಮ್ । ವಲೀವಲಯವಿನ್ಯಾಸವಿಲಾಸವಲಿತಧ್ರುವಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಾಲ, ತಾಳ ಮತ್ತು ತಮಾಲ ಮರಗಳ ತೋಟಗಳು ಹರಡಿವೆ, ನೀಲಿಯ ಕಮಲದ ಕೆರೆಗಳು ಆ ಅಂಚನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ, ಮತ್ತು ಹರಿದು ಹೋಗುವ ಹರಿವುಗಳಿಂದ ಅದರ ದಂಡಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ವಕ್ರವಾಗಿವೆ.
ಆಲೋಲಪಲ್ಲವಲತಾವಲಿತಾಲಯಾನಾಮ್ ಉತ್ಫುಲ್ಲಕನ್ದಲಸಿಲಿನ್ಧ್ರಸುಗನ್ಧಿತಾನಾಮ್ । ಸಾರಾವವಾರಿವಲನಾಕುಲಗೋಕುಲಾನಾಮ್ ಆನೀಲಷಷ್ಪಕುಸುಮಸ್ಥಲಶೋಭಿತಾನಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಜೋಳಾಡುವ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನಡುಕುವ ಎಲೆಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೂವಿನ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಲದ ದಂಡಗಳ ಸುಗಂಧ ತುಂಬಿದೆ; ಅಮೃತ ತುಂಬಿದ ನೀರುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹಸುವಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ, ಗಾಳಿ ಹಬ್ಬಿದ ಹಸಿರು ಹೂಗಳಿಂದ ನೆಲವು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತೀರದ್ರುಮಪ್ರಕರಗುಪ್ತಸರಿದ್ರಯಾಣಾಮ್ ನೀರನ್ಧ್ರಪುಷ್ಪಿತಲತೋಗ್ರವಿತಾನಕಾನಾಮ್ । ಉದ್ಯಾನಕುನ್ದಮಕರನ್ದಸುಗನ್ಧಿತಾನಾಮ್ ಗನ್ಧಾನ್ಧಷಟ್ಪದಕುಲಾನ್ತರಿತಾಮ್ಬುದಾನಾಮ್
ಪವಿತ್ರ ವೃಕ್ಷಗಳ ದಟ್ಟ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆತುಹೋಗಿರುವ ನದಿಗಳು, ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಲತೆಗಳ ಹಾರುವ ಗವಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೂಗುಚ್ಛಗಳ ತೊಗಲುಗಳ ನೆರಳು, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ತೋಟಗಳು, ಆ ಸುಗಂಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತಾದ ಜೇನುಹುಳಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿವೆ—
ಸೌನ್ದರ್ಯತರ್ಜಿತಪುರನ್ದರಮನ್ದಿರಾಣಾಮ್ ರಾಜೀವರಾಜಿರಜಸಾರುಣಿತಾಮ್ಬರಾಣಾಮ್ । ರಂಹೋವಹದ್ಗಿರಿನದೀರವಘರ್ಘರಾಣಾಮ್ ಕುನ್ದಾವದಾತಜಲದದ್ಯುತಿಭಾಸುರಾಣಾಮ್
ಇಂದ್ರನ ಮಂದಿರಕ್ಕೂ ಹೋಲುವಂತಹ ಸುಂದರ ರಾಜಮನೆಗಳು, ಕಮಲಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಹಾರುವ ರಜದಿಂದ ಆಕಾಶ ಕೆಂಪಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಬೆಟ್ಟದ ನದಿಗಳ ಘರ್ಜನೆ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಿಳಿ ಮೋಡಗಳ ಪ್ರಕಾಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ—
ಸೌಧಸ್ಥಲೋಲ್ಲಸಿತಪುಷ್ಪಲತಾಲಯಾನಾಂ ಲೀಲಾವಿಲೋಲಕಲಕಣ್ಠವಿಹಙ್ಗಮಾನಾಮ್ । ಉಲ್ಲಾಸಿಕೌಸುಮದಲಾಸ್ತರಣಸ್ಥಯೂನಾಮ್ ಆಪಾದಮ್ ಆವಲಿತಮಾಲ್ಯವಿಲಾಸಿನೀನಾಮ್
ಮನೆಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಲತೆಗಳ ಅಲಂಕಾರ, ಆಟವಾಡುವ ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಸಂಚಾರಿ, ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯುವತಿಯರು ತಲೆಮೂಳೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ—
ಸರ್ವಂ ತು ಸುನ್ದರನವಾಙ್ಕುರದನ್ತುರಾಣಾಮ್ ಹೇಲೋಲ್ಲಸದ್ವನಲತಾಕುಲಮಾರ್ಗಗಾಣಾಮ್ । ಸಞ್ಜಾತಕೋಮಲಲತೋಪಲಸಙ್ಕುಲಾನಾಮ್ ವರ್ಷತ್ಪಯೋದಪಟಸಂವಲಿತಾಲಯಾಣಾಮ್
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳ ನವೀನ ಹಸಿರು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ, ಆಟವಾಡುವ ಕಾಡುಲತೆಗಳ ನಡುವೆ ದಾರಿಗಳು ಹರಿದು ಹೋಗಿವೆ, ನವಿಲು ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ, ಮನೆಗಳು ಮಳೆಮೋಡಗಳ ಚುಂಡಿಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—
ನೀಹಾರಹಾರಿಹರಿತಸ್ಥಲವಿಸ್ತೃತಾನಾಮ್ ಸೌಧಸ್ಥಮೇಘತಡಿದಾಕುಲಿತಾಙ್ಗನಾನಾಮ್ । ನೀಲೋತ್ಪಲೋಲ್ಲಸಿತಸೌರಭಸುನ್ದರಾಣಾಮ್ ಹುಙ್ಕಾರಹಾರಿಹರಿತೋನ್ಮುಖಗೋಕುಲಾನಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮುಸುಕನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹಸಿರು ಗಿಡಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹರಡಿವೆ; ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ; ಹಸಿರು ನೀಲೋಟ್ಪಲ ಹೂಗಳ ಸುಗಂಧವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದೆ; ಹಸಿರು ಗೋಪುಜಗಳು ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಗೆ ಮುಖವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಸುಖವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ.
ವಿಧ್ವಸ್ತಮುಗ್ಧಮೃಗಶಾವಗೃಹಾಙ್ಗನಾನಾಮ್ ಉನ್ಮತ್ತಬರ್ಹಿಗಣಶೀಕರನಿರ್ಝರಾಣಾಮ್ । ಸೌಗನ್ಧ್ಯಮತ್ತಪವನಾಹೃತಸೌರಭಾನಾಮ್ ವಪ್ರೌಷಧಿಜ್ವಲನವಿಸ್ಮೃತದೀಪಕಾನಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಜಿಂಕೆಗಳು ತೊರೆದ ಆಂಗಣಗಳು; ಆನಂದದಿಂದ ಕುಣಿಯುವ ನವಿಲುಗಳು ಜಲಪಾತದ ಸಿಂಚನದಲ್ಲಿ ಮೋಜುಮಾಡುತ್ತಿವೆ; ಸುಗಂಧದಿಂದ ಮತ್ತಾದ ಗಾಳಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿದೆ; ಔಷಧಿ ಗಿಡಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಕೋಲಾಹಲಾಕುಲಕುಲಾಯಕುಲಾಕುಲಾನಾಮ್ ಕುಲ್ಯಾಕುಲಾಕಲಕಲಾಶ್ರುತಸಙ್ಕಥಾನಾಮ್ । ಮುಕ್ತಾಫಲಪ್ರಕರಸುನ್ದರಬಿನ್ದುಪಾತಶೀತಾಖಿಲದ್ರುಮಲತಾತೃಣಪಲ್ಲವಾನಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಗುಂಪುಗಳ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿದೆ; ಹರಿದುಹೋಗುವ ಹರಿವಿನ ನದಿಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ; ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಬೀಳುವ ತಂಪಾದ ಹನಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರ, ಬಳ್ಳಿಯ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚೆಂದವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀಮ್ ಅನಸ್ತಮಿತಪುಷ್ಪವಿಕಾಸಭಾಜಾಮ್ । ಶಕ್ನೋತಿ ಕಃ ಕಲಯಿತುಂ ಗಿರಿಮನ್ದಿರಾಣಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಒಣಗದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಸದಾ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುವ ಆ ಪರ್ವತಮನೆಗಳ ವೈಭವವನ್ನು ಯಾರು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು?
ತತ್ರ ತೇ ಪೇತತುರ್ ದೇವ್ಯೌ ಗ್ರಾಮೇ ಽನ್ತಶ್ಶೀತಲಾತ್ಮನಿ । ಭೋಗಮೋಕ್ಷಶ್ರಿಯೌ ಶಾನ್ತೇ ಪುಂಸೀವ ವಿದಿತಾತ್ಮನಿ
ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರು ಶೀತಳ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದರು. ಇದು ಸ್ವಯಂ ತಿಳಿದ ಶಾಂತ ಪುರುಷನಿಗೆ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಗಿತು.
ಕಾಲೇನೈತಾವತಾ ಲೀಲಾ ತೇನಾಭ್ಯಾಸೇನ ಸಾಭವತ್ । ಶುದ್ಧಜ್ಞಾನೈಕದೇಹತ್ವಾತ್ ತ್ರಿಕಾಲಾಮಲದರ್ಶಿನೀ
ಕಾಲಕ್ರಮೇನ, ಆ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಲೀಲಾ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಿ, ಮೂರು ಕಾಲಗಳನ್ನೂ ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ ನೋಡಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಳು.
ಅಥ ಸಸ್ಮಾರ ಸರ್ವಾಸ್ ತಾಃ ಪ್ರಾಕ್ತನೀಸ್ ಸಂಸೃತೇರ್ ಗತೀಃ । ಸ್ವಾಸ್ ಸ್ವಯಂ ಸ್ವರಸೇನೈವ ಪ್ರಾಗ್ಜನ್ಮಮರಣಾದಿಕಾಃ
ನಂತರ, ಲೀಲಾ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಹಜ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸಾರದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು—ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸಿದ ಜನ್ಮ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ದೇವಿ ದೇಶಮ್ ಇಮಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ । ಇಹ ತತ್ ಪ್ರಾಕ್ತನಂ ಸರ್ವಂ ಚೇಷ್ಟಿತಂ ವೇಷ್ಟಿತಾನ್ತರಮ್
ದೇವಿ, ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಇಹಾಭೂವಮ್ ಅಹಂ ಜೀರ್ಣಾ ಸಿರಾಲಾಙ್ಗೀ ಕೃಶಾಸಿತಾ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಶುಷ್ಕದರ್ಭಾಗ್ರಭೇದರೂಕ್ಷಕರೋದರಾ
ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ವಯಸ್ಸಾದ ಹೆಂಗಸಾಗಿದ್ದೆ, ಎಲುಬುಗಳೆಲ್ಲಾ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು, ದೇಹ ಮಗ್ಗುಲು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದೆ, ಒಣ ದರ್ಭೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆದು ಕೈಯೂ ಹೊಟ್ಟೆಯೂ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.
ಭರ್ತುಃ ಕುಲಕರೀ ಭಾರ್ಯಾ ದೋಹಮನ್ಥಾನಶೋಭಿನೀ । ಮಾತಾ ಸಕಲಪುತ್ರಾಣಾಮ್ ಅತಿಥೀನಾಂ ಪ್ರಿಯಙ್ಕರೀ
ನಾನು ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದೆ, ಬೆಣ್ಣೆ ಮದುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿದ್ದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
ದೇವದ್ವಿಜಸತಾಂ ಭಕ್ತಾ ಸಿಕ್ತಾಙ್ಗೀ ಘೃತಗೋರಸೈಃ । ಗರ್ಗರೀಚರುಕುಮ್ಭಾದಿಭಾಣ್ಡೋಪಸ್ಕರಶೋಧಿನೀ
ದೇವರುಗಳಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಿಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದೆ, ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ತೇವವಾಗಿದ್ದವು; ಗಡಿಗೆ, ಪಾತ್ರೆ, ಕುಂಭದಂತಹ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
ನಿತ್ಯಮ್ ಅನ್ನಲವಾಕ್ತೈಕಕಾಚಕಮ್ಬುಪ್ರಕೋಷ್ಠಕಾ । ಜಾಮಾತೃದುಹಿತೃಭ್ರಾತೃಪಿತೃಮಾತೃಪ್ರಪೂಜಿನೀ
ನಿತ್ಯವೂ ಅನ್ನ, ಉಪ್ಪು, ಒಬ್ಬ ಬಟ್ಟೆ, ನೀರಿನ ಕುಂಭ ಮತ್ತು ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೆ. ಜಾಮಾತ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರೂ, ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರಿಗೂ ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಆದೇಹಂ ಸದ್ಮವೃತ್ತ್ಯೈವ ಪ್ರಕ್ಷೀಣದಿನಯಾಮಿನೀ । ವಾಚಂ ಚಿರಂ ಚಿರಮ್ ಇತಿ ವದನ್ತ್ಯ್ ಅನಿಶಮ್ ಆಕುಲಾ
ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ, ಅನೇಕ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರೂ, ಅವಳು ಆತಂಕದಿಂದ ಒಂದೇ ಮಾತನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ, ನಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾಳೆ.
ಕಾಹಂ ಕ ಇವ ಸಂಸಾರ ಇತಿ ಸ್ವಪ್ನೇ ಽಪ್ಯ್ ಅಸಙ್ಕಥಾ । ಜಾಯಾ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಮೂಢಸ್ಯ ತಾದೃಶಸ್ಯೈವ ದುರ್ಧಿಯಃ
ನಾನು ಯಾರು? ಈ ಲೋಕವೇನು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಅಂತಹ ಅಜ್ಞಾನಿ ಗೃಹಸ್ಥನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಬರವುದು ಇಲ್ಲ.
ಏಕನಿಷ್ಠಾ ಸಮಿಚ್ಛಾಕಗೋಮಯೇನ್ಧನಸಞ್ಚಯೇ । ಮ್ಲಾನಕಮ್ಬಲಸಂವೀತಸಿರಾಲಕ್ಷಾ ಸಗಾತ್ರಿಕಾ
ಅವಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಚಿಂತೆಯೆಂದರೆ ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಬಣಲಿಗಾಗಿ ಕಲ್ಲುಮರಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು. ಅವಳು ಬಾಡಿದ ಕಂಬಳ ಹೊದಿಕೊಂಡು, ಭಾರವಾದ ಸಾಮಾನು ಹೊತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಕೈಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತುಗಳು ಮೂಡಿವೆ.
ತರ್ಣಕೀಕರ್ಣಜಾಹಸ್ಥಕ್ರಿಮಿನಿಷ್ಕಾಸತತ್ಪರಾ । ಗೃಹಶಾಕವನಾಸೇಕಸತ್ವರಾ ಗೃಹಕರ್ಮಣಾಂ
ಕಿವಿ, ಕೂದಲು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹುಳಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿರುವಳು. ಮನೆಗೆ ಕಾಡು ಸೊಪ್ಪು ತರಲು ಆತುರವಾಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ನೀಲತೀರತರಙ್ಗಾಕ್ತತೃಣತರ್ಪಿತತರ್ಣಕಾ । ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಂ ಗೃಹದ್ವಾರಕೃತಚನ್ದನವರ್ಣಕಾ
ನೀಲಿ ನದಿಯ ಅಲೆಗಳಿಂದ ತೊಯ್ದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಆಕೆ ಹಸುವಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ ಚಂದನವನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾಳೆ.
ನೀತ್ಯರ್ಥಂ ಗೃಹಭೃತ್ಯಾನಾಂ ಸಾದಿನಾಂ ಕೃತವಾಚ್ಯತಾ । ಮರ್ಯಾದಾನಿಯಮಾದ್ ಅಬ್ಧಿವೇಲೇವಾನಿಶಮ್ ಅಚ್ಯುತಾ
ಮನೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೂ ಸದಾ ಮಾತು ಹೇಳಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಮಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಪಾಲಿಸುವ ಆಕೆ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಜೀರ್ಣಪರ್ಣಸವರ್ಣೈಕಕರ್ಣದೋಲಾಧಿರೂಢಯಾ । ಕಷ್ಟತಾಪಜರಾಭೀತಜೀವಭೃತ್ಯೇವ ಚಿಹ್ನಿತಾ
ಹಳೆಯ ಎಲೆ ಬಣ್ಣದ ಒಬ್ಬ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಕಿವೊಲೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ; ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಾಳಾದ ಸೇವಕಿಯಂತೆ ಆಕೆ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜೀವನದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಸಞ್ಚರನ್ತೀ ಸಾ ಶಿಖರಿಗ್ರಾಮಕೋಟರೇ । ಸಞ್ಚರನ್ತ್ಯಾಸ್ ಸರಸ್ವತ್ಯಾ ದರ್ಶಯಾಮ್ ಆಸ ಸಾ ಸ್ವಯಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಪರ್ವತದ ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಳು; ಆಕೆ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸರಸ್ವತಿ ತಾನೇ ಆಕೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ಇಯಂ ಮೇ ಪಾಟಲಾಷಣ್ಡಮಣ್ಡಿತಾ ಪುಷ್ಪವಾಟಿಕಾ । ಇಯಂ ಮೇ ಪುಷ್ಪಿತೋದ್ಯಾನಮಣ್ಡಪಾಕಾರವಾಟಿಕಾ
ಈ ಕೆಂಪು ಹೂವಿನ ಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಹೂವನ ತೋಟ ನನ್ನದು; ಈ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ತೋಟದ ಮಂಟಪವೂ ನನ್ನದು.
ಇಯಂ ಪುಷ್ಕರಿಣೀತೀರದ್ರುಮಗ್ರಥಿತತರ್ಣಕಾ । ಇಯಂ ಸಾ ಕರ್ಣಿಕಾನಾಮ್ನೀ ತರ್ಣಿಕಾ ಭುಕ್ತಪರ್ಣಿಕಾ
ಈ ಹೂವಿನ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಇದು ನನ್ನದು; ಇದನ್ನು ಕರ್ಣಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಇಯಂ ಸಾ ಮೇದಸಾ ಕ್ಷೀಣಾ ವರಾಕೀ ಜಲಹಾರಿಕಾ । ಅದ್ಯಾಷ್ಟಮಂ ದಿನಂ ಬಾಷ್ಪಪೂರ್ಣಾಕ್ಷೀ ಪರಿರೋದಿತಿ
ಈ ಬಡವಳು ಕೊಬ್ಬು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ದುರ್ಬಲಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಇಂದು ಎಂಟನೇ ದಿನ ಅವಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಇಹ ದೇವಿ ಮಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್ ಇಹೋಷಿತಮ್ ಇಹ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಇಹ ಸುಪ್ತಮ್ ಇಹಾತೀತಮ್ ಇದಂ ದತ್ತಮ್ ಇಹಾಹೃತಮ್
ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿ, ನಾನು ಮಾತಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಇಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.