ಅಸಮಞ್ಜಸಮ್ ಏವೈತದ್ ಯಥಾ ಸರ್ವೇಶ್ವರೇಶ್ವರಿ । ತಥಾ ಗೃಹಾನ್ತಃ ಪೃಥಿವೀ ಶೈಲಾಶ್ ಚೇತ್ಯ್ ಅಸಮಞ್ಜಸಮ್
ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರ ದೇವಿಯೇ; ಅದೇ ರೀತಿ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಭೂಮಿಯೂ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇರುವುದೂ ಅಸಾಧ್ಯವೇ.
ಯಥಾವದ್ ಏತದ್ ದೇವೇಶಿ ಕಥಯಾಮಲಯಾ ಧಿಯಾ । ಪ್ರಸಾದಸುಗೃಹೀತೇ ಹಿ ನೋದ್ವಿಜನ್ತೇ ಮಹೌಜಸಃ
ದೇವತೆಗಳ ದೇವಿಯೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಶುದ್ಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸು; ಕಾರಣ, ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಚಿಂತೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ನಾಹಂ ಮಿಥ್ಯಾ ವದಾಮೀದಂ ಯಥಾವಚ್ ಛೃಣು ಸುನ್ದರಿ । ಭೇದನಂ ನಿಯತೀನಾಂ ಹಿ ಕ್ರಿಯತೇ ನಾಸ್ಮದಾದಿಭಿಃ
ನಾನು ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಸುಂದರಿಯೇ, ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು. ವಿಧಿಯ ವಿಭಜನೆ ನನ್ನಿಂದಲೂ, ನನ್ನಂತವರಿಂದಲೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಭಿದ್ಯಮಾನಾಮ್ ಅನ್ಯೇನ ಸ್ಥಾಪಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ ಏವ ಯಾಮ್ । ಮರ್ಯಾದಾಂ ತಾಂ ಮಯಾ ಭಿನ್ನಾಂ ಕೋ ಽಪರಃ ಪಾಲಯಿಷ್ಯತಿ
ಯಾರಾದರೂ ಅದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದಾಗ, ಆ ಗಡಿಯನ್ನು ನಾನು ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಆ ಗಡಿಯನ್ನು ಮುರಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಮತ್ತಾರು ಕಾಯುವರು?
ಸಗ್ರಾಮಂ ದ್ವಿಜಜೀವಾತ್ಮಾ ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಏವ ಸ್ವಸದ್ಮನಿ । ವ್ಯೋಮ್ನ್ಯ್ ಏವೇದಂ ಮಹೀರಾಷ್ಟ್ರಂ ವ್ಯೋಮಾತ್ಮೈವ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ
ದ್ವಿಜನ ಆತ್ಮನು ತನ್ನ ಮನೆಮತ್ತು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಈ ಭೂಮಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನೂ ಆಕಾಶವೇ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಾಕ್ತನೀ ಸಾ ಸ್ಮೃತಿರ್ ಲುಪ್ತಾ ಯುವಯೋರ್ ಉದಿತಾನ್ಯಥಾ । ಸ್ವಪ್ನೇ ಜಾಗ್ರತ್ಸ್ಮೃತಿರ್ ಯದ್ವದ್ ಏತನ್ಮರಣಮ್ ಅಙ್ಗನೇ
ಹಳೆಯ ನೆನಪು ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ನಿಮಗೆ ಹೊಸದು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರದ ನೆನಪು ಬೇರೆಯಾದಂತೆ, ಮರಣವೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಅಂಗನೆ.
ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನೇ ತ್ರಿಭುವನಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪಾತ್ ತ್ರಿಜಗದ್ ಯಥಾ । ಯಥಾ ಕಥಾರ್ಥಸಙ್ಗ್ರಾಮೋ ಮರುಭೂಮೌ ಯಥಾ ಜಲಂ
ಹಾಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಂತೆ, ಮೂರು ಜಗತ್ತುಗಳು ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಂತೆ, ಕಥೆಯ ಯುದ್ಧವೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನಂತೆ.
ತಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗೇಹಸ್ಯ ಸಶೈಲವನಪತ್ತನಾ । ಇಯಮ್ ಅನ್ತಸ್ಸ್ಥಿತಾ ಭೂಮಿಸ್ ಸಙ್ಕಲ್ಪಾದರ್ಶಯೋರ್ ಇವ
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಈ ಭೂಮಿ, ಅದರ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳೂ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗಿನಂತೆ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಿವೆ.
ಅಸತ್ಯೈವೇಯಮ್ ಆಭಾತಿ ಸತ್ಯೇವ ಘನಸರ್ಗತಾ । ತಸ್ಯಾಸತ್ಯಾವಭಾಸಸ್ಯ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮ್ನಃ ಕೋಶಕೋಟರೇ
ಇದು ನಿಜವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಘನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಿಜವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಆ ನಿಜವಲ್ಲದ ಕಾಣಿಕೆಗೆ ಚೇತನಾಕಾಶದ ಒಳಗಿರುವ ಖಾಲಿ ಜಾಗವೇ ಆಧಾರ.
ಅಸತ್ಯಾದ್ ಯತ್ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಸ್ಮೃತ್ಯಾ ನಾಮ ತದ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸತ್ । ಮೃಗತೃಷ್ಣಾತರಙ್ಗಿಣ್ಯಾಸ್ ತರಙ್ಗೋ ಽಪಿ ನ ಸತ್ಯತಃ
ನಿಜವಲ್ಲದದ್ದರಿಂದ ಏನು ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ನೆನಪಿನ ಮೂಲಕ ಹೆಸರಿಟ್ಟರೂ ಅದು ನಿಜವಲ್ಲ; ಮರಭೂಮಿಯ ಮೃಗತೃಷ್ಣೆಯ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿನ ಅಲೆ ಕೂಡ ನಿಜವಲ್ಲದೆ.
ಇದಂ ತ್ವದೀಯಂ ಸದನಂ ತದ್ಗೇಹಾಕಾಶಕೋಶಗಮ್ । ವಿದ್ಧಿ ಮಾಂ ತ್ವಾಂ ಚ ಸರ್ವಂ ವಾ ತಚ್ ಚ ವ್ಯೋಮೈವ ಕೇವಲಮ್
ನಿನ್ನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಆ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೀನು ನೋಡುತ್ತೀಯಲ್ಲ, ನಾನು, ನೀನು, ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲವೂ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಕಾಶವೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.
ಸ್ವಪ್ನಸಙ್ಗಮಸಙ್ಕಲ್ಪಸ್ವಾನುಭೂತಿಪರಮ್ಪರಾಃ । ಪ್ರಮಾಣಾನ್ಯ್ ಅತ್ರ ಮುಖ್ಯಾನಿ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ಪ್ರದೀಪವತ್
ಕನಸುಗಳು, ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ಅನುಭವಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಬೆಳಕಿನಂತೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗೇಹೇ ಽನ್ತರ್ ದ್ವಿಜಜೀವಸ್ ತದನ್ತರೇ । ಸಸಮುದ್ರವನಾ ಪೃಥ್ವೀ ಸ್ಥಿತಾಬ್ಜ ಇವ ಷಟ್ಪದೀ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯೊಳಗೆ, ಅವನ ಆತ್ಮವಿದೆ; ಅದರೊಳಗೆ ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಿರುವ ಭೂಮಿ ಇದೆ, ಅದು ಹೂವಿನೊಳಗೆ ಇರುವ ಜೇನುಹುಳಿಯಂತೆ.
ತಸ್ಯಾಃ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಪೇಲವೇ ಕೋಟರೋದರೇ । ಇದಂ ಪತ್ತನಮ್ ಆಭಾತಿ ಕೇಶೋಣ್ಡುಕ ಇವಾಮ್ಬರೇ
ಆ ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಬಿಳಿಯೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಈ ನಗರವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಕೂದಲಿನ ತುದಿಯಂತೆ.
ತಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಪುರೇ ತನ್ವಿ ತವೇದಂ ಸದನಂ ಸ್ಥಿತಮ್ । ತಸ್ಮಾತ್ ಕಿಮ್ ಅಣುಮಾತ್ರೇ ಽನ್ತರ್ ಗಜವೃನ್ದಮ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್
ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ, ಸುಂದರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮನೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪು ಇದ್ದಂತೆ, ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದದು ಒಳಗೆ ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯ.
ಪರಮಾಣೌ ಪರಮಾಣೌ ಸನ್ತಿ ವತ್ಸೇ ಚಿದಾತ್ಮನಿ । ಅನ್ತರ್ ಅನ್ತರ್ ಜಗನ್ತೀತಿ ಕೇನೈತನ್ ನಾಮ ಸಙ್ಖ್ಯತೇ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣುವಿನಲ್ಲೂ, ಪ್ರಿಯೆ, ಚೈತನ್ಯ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣುವಿನೊಳಗೇ ಪ್ರಪಂಚಗಳಿವೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ಎಣಿಸಬಹುದು ಹೇಳು.
ಅಷ್ಟಮಂ ದಿವಸಂ ವಿಪ್ರಸ್ ಸ ಮೃತಃ ಪರಮೇಶ್ವರಿ । ಗತೋ ವರ್ಷಗಣೋ ಽಸ್ಮಾಕಮ್ ಅತಃ ಕಥಮ್ ಇದಂ ಭವೇತ್
ಎಂಟನೇ ದಿನ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸತ್ತನು, ಪರಮೇಶ್ವರಿ. ಆದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳು ಹೋದವು. ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯ.
ದೇಶದೈರ್ಘ್ಯಂ ಯಥಾ ನಾಸ್ತಿ ಕಾಲದೈರ್ಘ್ಯಂ ತಥೈವ ಚ । ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವೇತಿ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಕಥ್ಯಮಾನಂ ಮಯಾ ಶೃಣು
ಹೆಚ್ಚು ದೂರವಿರುವ ಜಾಗ ಎಂಬುದಿಲ್ಲದಂತೆ, ಕಾಲಕ್ಕೂ ಉದ್ದವಿರುವುದು ಇಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.
ಯಥೈತತ್ ಪ್ರತಿಭಾಮಾತ್ರಂ ಜಗತ್ಸರ್ಗಾವಭಾಸನಮ್ । ತಥೈತತ್ ಪ್ರತಿಭಾಮಾತ್ರಂ ಕ್ಷಣಕಲ್ಪಾವಭಾಸನಂ
ಹೇಗೋ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಚಕ್ರಗಳೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ಷಣಕಲ್ಪಜಗತ್ಸರ್ಗತ್ವತ್ತಾಮತ್ತಾತ್ಮಜನ್ಮನಾಮ್ । ಯಥಾವತ್ ಪ್ರತಿಭಾಸಸ್ಯ ವತ್ಸೇ ಕ್ರಮಮ್ ಇಮಂ ಶೃಣು
ಜಗತ್ತು, ಕ್ಷಣಗಳು, ಕಾಲಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹುಟ್ಟು ಎಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಉದಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕ್ರಮವನ್ನು, ಪ್ರಿಯನೇ, ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳು.
ಅನುಭೂಯ ಕ್ಷಣಂ ಜೀವೋ ಮಿಥ್ಯಾಮರಣಮೂರ್ಛನಾಮ್ । ತದೈವೋನ್ಮೇಷಮಾತ್ರೇಣ ವ್ಯೋಮ್ನ್ಯ್ ಏವ ವ್ಯೋಮರೂಪ್ಯ್ ಅಪಿ
ಜೀವನು ಒಂದು ಕ್ಷಣವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅದು ಸಾವು ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ಜಾಗೃತಿಯಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಆಕಾಶದ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ.
ಆಧೇಯೋ ಽಹಮ್ ಇಹಾಧಾರೇ ಸ್ಥಿತೋ ಽಹಮ್ ಇತಿ ಚೇತತಿ । ಹಸ್ತಪಾದಾದಿಮಾನ್ ದೇಹೋ ಮಮಾಯಮ್ ಇತಿ ಪಶ್ಯತಿ
ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಯೋಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೈಕಾಲುಗಳಿರುವ ದೇಹ ನನ್ನದು ಎಂದು ಅದು ನೋಡುತ್ತದೆ.
ಯದೈವ ಚೇತತಿ ವಪುಸ್ ತದೈವೇದಂ ಸ ಚೇತತಿ । ಏತಸ್ಯಾಹಂ ಪಿತುಃ ಪುತ್ರೋ ವರ್ಷಾಣೀಮಾನಿ ಸನ್ತಿ ಮೇ
ಯಾವಾಗ ಮನಸ್ಸು ದೇಹವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಆಗಲೇ ಅದು 'ಈ ತಂದೆಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದವು' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಮೇ ಮೇ ಬಾನ್ಧವಾ ರಮ್ಯಾ ಮಮೇದಂ ರಮ್ಯಮ್ ಆಸ್ಪದಮ್ । ಜಾತೋ ಽಹಮ್ ಅಭವಂ ಬಾಲೋ ವೃದ್ಧಿಂ ಯಾತೋ ಽಹಮ್ ಈದೃಶಃ
'ಇವರೆಲ್ಲಾ ನನ್ನ ಆಪ್ತರು, ಈ ಮನೆ ನನಗೆ ಸುಖದ ತಾಣ. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದೆ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದೆ, ಈಗ ಹೀಗೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಬಾನ್ಧವಾಶ್ ಚಾಸ್ಯ ತೇ ಸರ್ವೇ ತಥೈವ ವಿಹರನ್ತ್ಯ್ ಅಪಿ । ಚಿದಾಕಾಶಘನೈಕ್ಯತ್ವಾತ್ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯ್ ಅಪಿ ಭವನ್ತಿ ತೇ
ಅವನ ಆಪ್ತರೂ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಚೈತನ್ಯವೆಂಬ ಆಕಾಶದ ಏಕತೆಯಿಂದ, ಅವರು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಏವಂ ನಾಮೋದಿತೇ ಽಪ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾಶ್ ಚಿತೇಸ್ ಸಂಸಾರಷಣ್ಡಕೇ । ನ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಭ್ಯುದಿತಂ ಸ್ಥಿತಂ ವ್ಯೋಮೈವ ನಿರ್ಮಲಮ್
ಈ ರೀತಿ, ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಸಂಸಾರದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಏನೂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ—ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಪ್ನೇ ದ್ರಷ್ಟರಿ ಯದ್ವಚ್ ಚಿತ್ ತದ್ವದ್ ದೃಶ್ಯೇ ಚಿದ್ ಏವ ಸಾ । ಸರ್ವದೈಕತಯಾ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾ ಸ್ವಪ್ನೇ ದ್ರಷ್ಟೃದರ್ಶನಮ್
ಹಾಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವವನೂ ನೋಡುವ ವಸ್ತುವೂ ಎರಡೂ ಚೈತನ್ಯವೇ ಆಗಿರುವಂತೆ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಚೈತನ್ಯವೇ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವವನೂ ನೋಡುವುದೂ ಚೈತನ್ಯವೇ.
ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನೇ ತಥೋದೇತಿ ಪರಲೋಕದೃಶಾ ಚಿತಿಃ । ಪರಲೋಕೇ ಯಥೋದೇತಿ ತಥೈವೇಹಾಪ್ಯ್ ಉದೇತಿ ಸಾ
ಹೇಗೋ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಪರಲೋಕದ ಅನುಭವದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ, ಇಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ತತ್ ಸ್ವಪ್ನಪರಲೋಕೇಹಲೋಕಾನಾಮ್ ಅಸತಾಂ ಸತಾಂ । ನ ಮನಾಗ್ ಅಪಿ ಭೇದೋ ಽಸ್ತಿ ವೀಚೀನಾಮ್ ಇವ ವಾರಿಣಿ
ಹೀಗಾಗಿ ಕನಸು, ಪರಲೋಕ, ಈ ಲೋಕ — ಇವುಗಳು ನಿಜವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ذرೇಷ್ಟೂ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ಅದು ಹೇಗೆ ಅಲಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆ.
ಅತೋ ಽಜಾತಮ್ ಇದಂ ವಿಶ್ವಮ್ ಅಜಾತತ್ವಾದ್ ಅನಾಶಿ ಚ । ಖರೂಪತ್ವಾಚ್ ಚ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವ ಯಚ್ ಚ ಭಾತಿ ಚಿದ್ ಏವ ಸಾ
ಆದುದರಿಂದ ಈ ವಿಶ್ವವು ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದದ್ದೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದದ್ದೂ, ನಾಶವಾಗದದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದರೆ ಚೈತನ್ಯವೇ.