ಸ್ವಪ್ನಾದ್ರಿಣೇವ ಜಗತಾ ತುಲಾದೇಶೌ ನ ಕೌಚನ । ಪೂರಿತೌ ಕಲನೋನ್ಮುಕ್ತಾ ದೃಶ್ಯಶ್ರೀರ್ ವ್ಯೋಮ ಕೇವಲಮ್
ಹಗುರವಾದ ಕನಸಿನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಮಾಪನಗಳೆಂಬುದೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲರೂ ರೂಪಗಳು ಕೇವಲ ಆಕಾಶದಂತಿವೆ; ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ.
ವರ್ಜಯಿತ್ವಾಜ್ಞವಿಜ್ಞಾತಜಗಚ್ಛಬ್ದಾರ್ಥಭಾವನಮ್ । ಜಗದ್ಬ್ರಹ್ಮಖಶಬ್ದಾನಾಮ್ ಅರ್ಥೇ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವ ಭಿನ್ನತಾ
ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು 'ಲೋಕ' ಮತ್ತು 'ಬ್ರಹ್ಮ' ಎಂಬ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಿದರೆ, ಈ 'ಲೋಕ', 'ಬ್ರಹ್ಮ', 'ಆಕಾಶ' ಎಂಬ ಪದಗಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಿನ್ನತೆಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಇದಂ ತ್ವ್ ಅಚೇತ್ಯಚಿನ್ಮಾತ್ರಭಾನೋರ್ ಭಾನಂ ನಭಃ ಪ್ರತಿ । ತಥಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಯಥಾ ಮೇಘಂ ಪ್ರತಿ ಸಙ್ಕಲ್ಪವಾರಿದಃ
ಈ ಪ್ರಕಾಶವು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ ಎರಡರ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿದ್ದು, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಹೇಗೆಂದರೆ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೋಡವು ನಿಜವಾದ ಮೋಡಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.
ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನಪುರಂ ಸ್ವಚ್ಛಂ ಜಾಗ್ರತ್ಪುರವರಂ ಪ್ರತಿ । ತಥಾ ಜಗದ್ ಇದಂ ಸ್ವಚ್ಛಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪಿತಜಗತ್ ಪ್ರತಿ
ಹಾಗೆ, ಕನಸಿನ ಊರು ಜಾಗೃತಿಯ ಊರಿಗಿಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಈ ಲೋಕವೂ ಕಲ್ಪಿತ ಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಅಚೇತ್ಯಚಿದ್ರೂಪಂ ಜಗದ್ ವ್ಯೋಮೈವ ಕೇವಲಮ್ । ಶೂನ್ಯೌ ವ್ಯೋಮಜಗಚ್ಛಬ್ದೌ ಪರ್ಯಾಯೌ ವಿದ್ಧಿ ಚಿನ್ಮಯೌ
ಆದುದರಿಂದ, ಜಗತ್ತು ಜಡವೂ ಚೇತನವೂ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶವೇ ಆಗಿದೆ. 'ಶೂನ್ಯ' ಮತ್ತು 'ಆಕಾಶಜಗತ್ತು' ಎಂಬ ಪದಗಳು ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಎರಡೂ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ತಸ್ಮಾನ್ ನ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಉತ್ಪನ್ನಂ ಜಗದಾದೀಹ ದೃಶ್ಯಕಮ್ । ಅನಾಖ್ಯಮ್ ಅನಭಿವ್ಯಕ್ತಂ ಯಥಾಸ್ಥಿತಮ್ ಅವಸ್ಥಿತಮ್
ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ—ಜಗತ್ತು, ಅದರ ಆರಂಭ ಅಥವಾ ಕಾಣುವ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗದ, ವ್ಯಕ್ತವಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.
ಜಗದ್ ಏವ ಮಹಾಕಾಶಂ ಚಿದಾಕಾಶಮ್ ಅಭಿತ್ತಿಮತ್ । ತದ್ ದೇಶಸ್ಯಾಣುಮಾತ್ರಸ್ಯ ತುಲಾಯಾಶ್ ಚಾಪ್ರಪೂರಕಮ್
ಈ ಜಗತ್ತೇ ಮಹದಾಕಾಶ, ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಭಜನೆ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಅಣುವಿನಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದಂತೆಯೂ, ತುಂಬಲಾಗದ ತೂಕದ ತಟ್ಟೆಯಂತೆಯೂ ಇದೆ.
ಆಕಾಶರೂಪಮ್ ಏವಾಚ್ಛಂ ಪಿಣ್ಡಗ್ರಹವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವ್ಯೋಮಮಯಂ ಚಿತ್ರಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪಪುರವತ್ ಸ್ಥಿತಮ್
ಇದು ಆಕಾಶದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ರೂಪವನ್ನು ಹಿಡಿಯದೆ ಇದೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ, ಆಕಾಶದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವೊಂದು, ಕಲ್ಪನೆಯ ನಗರವಿರುವಂತೆ, ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಅತ್ರೇದಂ ಮಣ್ಡಪಾಖ್ಯಾನಂ ಶೃಣು ಶ್ರವಣಭೂಷಣಮ್ । ನಿಸ್ಸನ್ದೇಹೋ ಯಥೈಷೋ ಽರ್ಥಶ್ ಚಿತ್ತೇ ವಿಶ್ರಾನ್ತಿಮ್ ಏತಿ ತೇ
ಇಲ್ಲಿ, ಕಿವಿಗೆ ಆಭರಣವಾಗುವ ಮಂಟಪದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಇದರಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಈ ಅರ್ಥವು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತರುತ್ತದೆ.
ಸದ್ಬೋಧವೃದ್ಧಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸಮಾಸೇನ ವದಾಶು ಮೇ । ಮಣ್ಡಪಾಖ್ಯಾನಮ್ ಅಖಿಲಂ ಯೇನ ಬೋಧೋ ವಿವರ್ಧತೇ
ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು, ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆ ಮಂಟಪದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳು. ಅದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಅಭೂದ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಮಹೀಪೀಠೇ ಕುಲಪದ್ಮೋ ವಿಕಾಸವಾನ್ । ಪದ್ಮೋ ನಾಮ ನೃಪಶ್ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಬಹುಪುತ್ರೋ ಽತಿಕೋಶವಾನ್
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕುಲದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೂವಂತೆ ಅರಳಿದ, ಪದ್ಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಜನು ಇದ್ದ. ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿದ್ದ, ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದ, ಬಹಳ ಧನವಂತನಾಗಿದ್ದ.
ಮರ್ಯಾದಾಪಾಲನೇ ಽಮ್ಭೋಧಿರ್ ದ್ವಿಷತ್ತಿಮಿರಭಾಸ್ಕರಃ । ಕಾನ್ತಾಕುಮುದಿನೀಚನ್ದ್ರೋ ದೋಷತೃಣಹುತಾಶನಃ
ಮರ್ಯಾದೆಗಳನ್ನು ಕಾಯುವಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಮುದ್ರದಂತೆ; ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಕತ್ತಲನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ; ಪ್ರಿಯಜನರಿಗೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿನ ಕಮಲಗಳಿಗೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ; ದೋಷಗಳಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಹುರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಇದ್ದನು.
ಮೇರುರ್ ವಿಬುಧವೃನ್ದಾನಾಂ ಯಶಶ್ಚನ್ದ್ರೋದ್ಭವಾರ್ಣವಃ । ಸರಸ್ ಸದ್ಗುಣಹಂಸಾನಾಂ ಕಲಾಕಮಲಭಾಸ್ಕರಃ
ಅವರು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರುಪರ್ವತದಂತೆ, ಖ್ಯಾತಿಯ ಚಂದ್ರನು ಹುಟ್ಟುವ ಸಾಗರದಂತೆ, ಸತ್ಪುರುಷರ ಗುಣಗಳ ಹಂಸರಿಗೆ ಸರೋವರದಂತೆ, ಕಲೆಗಳ ಕಮಲಕ್ಕೆ ಭಾಸ್ಕರನಂತೆ ಇದ್ದರು.
ಶಾತ್ರವಾಮ್ಭೋದಪವನೋ ಮಾನಮಾತಙ್ಗಕೇಸರೀ । ಸಮಸ್ತವಿದ್ಯಾದಯಿತಸ್ ಸರ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಗುಣಾಕರಃ
ಅವರು ಶತ್ರುಗಳ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುವ ಗಾಳಿಯಂತೆ, ಅಹಂಕಾರದ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸಿಂಹನಂತೆ, ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಅದ್ಭುತ ಗುಣಗಳ ಭಂಡಾರವಾಗಿದ್ದರು.
ಶೂರಾರಿಸಾಗರಕ್ಷೋಭವಿಲಸನ್ಮನ್ದರಾಚಲಃ । ವಿಲಾಸಪುಷ್ಪೌಘಮಧುಸ್ ಸೌಭಾಗ್ಯಕುಸುಮಾಯುಧಃ
ಅವರು ಶೂರರ ಶತ್ರುಗಳ ಸಾಗರವನ್ನು ಕೆದಕುವ ಮಂದರಪರ್ವತದಂತೆ, ಲಾವಣ್ಯಪೂರ್ಣ ಪುಷ್ಪಗಳ ಗುಚ್ಛದ ಮಧುವಂತೆ, ಶುಭದೈವದ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮನ್ಮಥನಂತೆ ಇದ್ದರು.
ಲೀಲಾಲತಾಲಾಸ್ಯಮರುತ್ ಸಾಹಸೋತ್ಸವಕೇಶವಃ । ಸೌಜನ್ಯಕೈರವಶಶೀ ದುರ್ಲೀಲಾಲತಿಕಾನಲಃ
ಅವರು ಕ್ರೀಡೆಯ ಲತೆಯ ಆಟದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬುವ ಗಾಳಿಯಂತೆ, ಸಾಹಸದ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಂತೆ, ಉದಾರತನದ ರಾತ್ರಿಪುಷ್ಪದ ಹೂವಿಗೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಅಪರೂಪದ ಕ್ರೀಡಾಲತಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಇದ್ದರು.
ತಸ್ಯಾಸೀತ್ ಸುಭಗಾ ಭಾರ್ಯಾ ಲೀಲಾ ನಾಮ ವಿಲಾಸಿನೀ । ಸರ್ವಸೌಭಾಗ್ಯವಲಿತಾ ಕಮಲೇವೋದಿತಾವನೌ
ಅವನಿಗೆ ಲೀಲಾ ಎಂಬ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಹೆಂಡತಿ ಇದ್ದಳು. ಆಕೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು, ಮನಮೋಹಕಳಾಗಿದ್ದಳು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಹಬ್ಬಿದ ಕಮಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಸರ್ವಸಮ್ಪತ್ತಿಲಲಿತಾ ಲೀಲಾಮಧುರಭಾಷಿಣೀ । ಸಾನನ್ದಮನ್ದವಲಿತಾ ದ್ವಿತೀಯೇನ್ದೂದಯಸ್ಮಿತಾ
ಆಕೆ ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಳು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಧುರತೆ ತುಂಬಿದ್ದಳು, ಆನಂದದಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅವಳ ನಗುವು ಮತ್ತೊಂದು ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸುವಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿತ್ತು.
ಅಲಕಾಲಿಮನೋಹಾರಿವದನಾಮ್ಭೋಜಶಾಲಿನೀ । ಶೀತಾಙ್ಗೀ ಕರ್ಣಿಕಾಗೌರೀ ಜಙ್ಗಮೇವ ಸರೋಜಿನೀ
ಅಲಕಾನಗರದವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಕಮಲದ ಮುಖವಿದ್ದಳು, ಅವಳ ದೇಹ ತಂಪಾಗಿತ್ತು, ಹೃದಯವು ಕಮಲದ ಹೃದಯದಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಆಕೆ ನಡೆಯುವ ಜೀವಂತ ಕಮಲವೇ ಆಗಿದ್ದಳು.
ಲತಾವಿಲಾಸಕುನ್ದೌಘಹಾಸಿನೀ ರಸಶಾಲಿನೀ । ಪ್ರವಾಲಹಸ್ತಾ ಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಾ ಮಧುಶ್ರೀರ್ ಇವ ದೇಹಿನೀ
ಬೆಳಕು ತುಂಬಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂಗಳ ಗುಚ್ಛದಂತೆ ನಗುತ್ತಿದ್ದಳು, ರಸಪೂರ್ಣಳಾಗಿದ್ದಳು, ಅವಳ ಕೈಗಳು ಹಸಿರು ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದವು, ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಳು, ಮಧುಶ್ರೀ ದೇವಿಯಂತಿದ್ದಳು.
ಅವದಾತತನುಃ ಪುಣ್ಯಾ ಜನತಾಹ್ಲಾದದಾಯಿನೀ । ಗಙ್ಗೇವ ಗಾಂ ಗತಾ ದೇವನದೀ ಹಂಸವಿಲಾಸಿನೀ
ಪವಿತ್ರವಾದ ದೇಹವಿಟ್ಟು, ಶುಭವನ್ನು ತಂದು, ಜನರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಆಕೆ ಹಂಸಗಳ ಜೊತೆ ಆಡುವ ಗಂಗೆಯಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರಿದಳು.
ತಸ್ಯ ಭೂತಲಪುಷ್ಪೇಷೋಸ್ ಸಕಲಾಹ್ಲಾದದಾಯಿನಃ । ಪರಿಚರ್ಯಾಂ ಚಿರಂ ಕರ್ತುಮ್ ಅನ್ಯಾ ರತಿರ್ ಇವೋದಿತಾ
ಭೂಮಿಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಸೇವಿಸುವ ಹೊಸ ಸಂತೋಷ, ಅವನಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಿಯೆಯಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಆನಂದವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾ ಉದಯವಾಯಿತು.
ಉದ್ವಿಗ್ನೇ ಪ್ರೋದ್ವಿಗ್ನಾ ಮುದಿತಾ ಮುದಿತೇ ಸಮಾಕುಲಾಕುಲಿತೇ । ಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬಸಮಾ ಕಾನ್ತಾ ಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೇ ಕೇವಲಂ ಭೀತಾ
ಅವನು ಚಿಂತೆಗೊಂಡಾಗ ಅವಳು ಚಿಂತೆಗೊಂಡಳು; ಅವನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು; ಅವನು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಾಗ ಅವಳು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಳು; ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ, ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವಳು ಭಯಪಟ್ಟಳು.
ಭೂತಲಾಪ್ಸರಸಾ ಸಾರ್ಧಮ್ ಅನನ್ಯವನಿತಾಪತಿಃ । ಅಕೃತ್ರಿಮಪ್ರೇಮರಸಂ ಸ ರೇಮೇ ಕಾನ್ತಯಾ ತಯಾ
ಭೂಮಿಯ ಅಪ್ಸರೆಯಾದ ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಯಾರೂ ಬೇರೆ ಹೆಂಡತಿಯಿರದ ಅವನು, ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ರಸವನ್ನು ಆಕೆಯ ಜೊತೆ ಅನುಭವಿಸಿದನು.
ಉದ್ಯಾನವನಗುಲ್ಮೇಷು ತಮಾಲಗಹನೇಷು ಚ । ಪುಷ್ಪಮಣ್ಡಪತಲ್ಪೇಷು ಲತಾವಲಯಸದ್ಮಸು
ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಗುಡ್ಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ತಮಾಳ ಮರಗಳ ಗಾಢ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹೂವಿನ ಮಂಟಪದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಲತಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ,
ಪುಷ್ಪಾನ್ತಃಪುರಶಯ್ಯಾಸು ಪುಷ್ಪಸಮ್ಭಾರವೀಥಿಷು । ವಸನ್ತೋದ್ಯಾನದೋಲಾಸು ಕ್ರೀಡಾಪುಷ್ಕರಿಣೀಷು ಚ
ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಅರಮನೆಯ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಸಂತಕಾಲದ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಳಾಡುವ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಟವಾಡುವ ಕಮಲದ ಕೆರಿಗಳಲ್ಲೂ,
ಚನ್ದನದ್ರುಮಷಣ್ಡೇಷು ಸನ್ತಾನಕತಲೇಷು ಚ । ಕದಮ್ಬನಿಮ್ಬಗೇಹೇಷು ಪಾರಿಭದ್ರೋದರೇಷು ಚ
ಚಂದನವನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂತಾನಕ ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ, ಕಡಂಬ ಮತ್ತು ಬೇವು ಮರಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾರಿಭದ್ರ ಮರದ ಒಳಗಿರುವ ಬಿಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ,
ಶೈಲಕನ್ದರಕಚ್ಛೇಷು ವಾತಾಯನಪುರೇಷು ಚ । ಸರಿತ್ತಟಕಟಪ್ರೇಷು ವಾರಣೋಪರಿಸದ್ಮಸು
ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಿಟಕಿಯಿರುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಭವನಗಳಲ್ಲಿ,
ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ತುಷಾರಹರ್ಮ್ಯೇಷು ಲತಾಮಣ್ಡಪಕೇಷು ಚ । ಹೇಮಮನ್ದಿರವೃಕ್ಷೇಷು ಮುಕ್ತಾಮಾಣಿಕ್ಯಭಿತ್ತಿಷು
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಮಹಲ್ಗಳಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಬೆಳೆದು ಹಾರಿರುವ ಲತಾಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದ ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ನಡುವೆ, ಮುತ್ತು ಹಾಗೂ ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ,
ವಿಕಸತ್ಕುನ್ದಮನ್ದಾರಮಕರನ್ದಸುಗನ್ಧಿಷು । ವಸನ್ತವನಜಾಲೇಷು ಕೂಜತ್ಕೋಕಿಲಮಾಲಿಷು
ಹೂವಿನ ಕುಂದ ಮತ್ತು ಮಂದಾರ ಮರಗಳು ಅರಳಿರುವ, ಅವುಗಳ ಸುಗಂಧ ಪಕವಾಸನೆ ಹರಡುವ ವಸಂತದ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿರುವಲ್ಲಿ,