ಸ್ವಯಂ ವಿಲಕ್ಷಣಸ್ಪನ್ದಶ್ ಚಿದ್ವಾಯುರ್ ಅಜಡಾತ್ಮಕಃ । ಸ್ವಯಂ ವಿಚಿತ್ರವಲನಂ ಚಿದ್ವಾರಿ ನ ನಿಖಾತಗಮ್
ಚೇತನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಪಂದನೆ ಸ್ವತಃ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಜಡವಲ್ಲದ ಚೇತನವಾಯುವಾಗಿದೆ. ಚೇತನೆಯ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹರಿವು ಸ್ವತಃ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಯಾವುದೇ ಕಾಲುವೆಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲದ ಚೇತನನೀರು.
ಸ್ವಯಂ ವಿಚಿತ್ರಧಾತೂಚ್ಚೈಶ್ ಚಿಚ್ಛೃಙ್ಗಮ್ ಅಪನಿರ್ಮಿತಮ್ । ಸ್ವಯಂ ಚಿತ್ರರಸೋಲ್ಲಾಸಾ ಚಿಜ್ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಸತತೋದಿತಾ
ಚೇತನೆಯ ಅದ್ಭುತ ಶಿಖರವು ಸ್ವತಃ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ನಿರ್ಮಿಸಿಲ್ಲ. ಚೇತನೆಯ ರಸದ ಬೆಳಕು ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಸದೈವ ಪ್ರಕಟಶ್ ಚಿದಾಲೋಕೋ ಽಮಲಾತ್ಮಕಃ । ಸ್ವಯಮ್ ಅಸ್ತಙ್ಗತೇವಾಜ್ಞೇ ಜ್ಞೇ ಜ್ಞಾನಾದ್ ಉದಿತಾ ಚಿತಿಃ
ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿರುವ, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಚೈತನ್ಯಪ್ರಕಾಶವು, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅದು ಅಸ್ತಮಿಸುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಜಡೇಷು ಜಾಡ್ಯೇನ ಪದಂ ಸೌಷುಪ್ತಮ್ ಆಗತಾ । ಸ್ವಯಂ ಸ್ಪನ್ದಿ ತಥಾಸ್ಪನ್ದಿ ಚಿತ್ತ್ವಾಚ್ ಚಿತಿಮಹಾನಭಃ
ಚೈತನ್ಯವು ಸ್ವಂತ ಜಡತೆಯಿಂದ ಜಡ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಢನಿದ್ರೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಕುತ್ತದೆ; ಅದೇ ರೀತಿ, ಅದರ ಚಲನೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ, ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಚೈತನ್ಯಾಕಾಶವು ಮನಸ್ಸಾಗಿಯೂ ಉಳಿಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ಪ್ರಕಾಶಪ್ರಕಾಶೋ ಹಿ ಜಗದ್ ಅಸ್ತಿ ಚ ನಾಸ್ತಿ ಚ । ಚಿದಾಕಾಶೈಕಶೂನ್ಯತ್ವಂ ಜಗದ್ ಅಸ್ತಿ ಚ ನಾಸ್ತಿ ಚ
ಚೈತನ್ಯಪ್ರಕಾಶವೇ ಲೋಕದಿರುವಿಕೆಯ ಬೆಳಕು; ಅದರಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಇದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ. ಚೈತನ್ಯಾಕಾಶದ ಖಾಲಿತನದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಇದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ.
ಚಿದಾಲೋಕಮಹಾರೂಪಂ ಜಗದ್ ಅಸ್ತಿ ಚ ನಾಸ್ತಿ ಚ । ಚಿನ್ಮಾರುತಘನಸ್ಪನ್ದೋ ಜಗದ್ ಅಸ್ತಿ ನ ಚಾಸ್ತಿ ಚ
ಚೈತನ್ಯಪ್ರಕಾಶದ ಮಹಾರೂಪವಾದ ಜಗತ್ತು ಇದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ; ಚೈತನ್ಯಮಾರುತದ ಘನಸ್ಪಂದನವಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಇದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ.
ಚಿದ್ಘನಧ್ವಾನ್ತಕೃಷ್ಣತ್ವಂ ಜಗದ್ ಅಸ್ತಿ ಚ ನಾಸ್ತಿ ಚ । ಚಿದರ್ಕಾಲೋಕದಿವಸೋ ಜಗದ್ ಅಸ್ತಿ ನ ಚಾಸ್ತಿ ಚ
ಚೈತನ್ಯದ ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರದ ಕಪ್ಪುತನವಾಗಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಇದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲವೂ ಹೌದು; ಚೈತನ್ಯ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಹಗಲಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಇದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲವೂ ಹೌದು.
ಚಿತ್ಕಜ್ಜಲರಜಶ್ಶೈಲಪರಮಾಣುರ್ ಜಗದ್ಭ್ರಮಃ । ಚಿದಗ್ನ್ಯೌಷ್ಣ್ಯಂ ಜಗಲ್ಲೇಖಾ ಜಗಚ್ ಚಿಚ್ಛಙ್ಖಶುಕ್ಲತಾ
ಚೈತನ್ಯದ ಧೂಳಿಯೇ ಪರ್ವತವಾಗಲಿ, ಅಣುವಾಗಲಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಭ್ರಮೆಯಾಗಿದೆ; ಚೈತನ್ಯ ಅಗ್ನಿಯ ಉರಿಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಹೊಳಪಾಗಿದೆ; ಚೈತನ್ಯ ಶಂಖದ ಬಿಳಿತನವೇ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿದೆ.
ಜಗಚ್ ಚಿಚ್ಛೈಲಜಠರಂ ಚಿಜ್ಜಲದ್ರವತಾ ಜಗತ್ । ಜಗಚ್ ಚಿದಿಕ್ಷುಮಾಧುರ್ಯಂ ಚಿತ್ಕ್ಷೀರಸ್ನಿಗ್ಧತಾ ಜಗತ್
ಚೈತನ್ಯ ಪರ್ವತದ ಹೊಟ್ಟೆಯೇ ಜಗತ್ತು; ನೀರಿನ ಹರಡುವಿಕೆಯೇ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು; ಚೇನದ ಸಿಹಿತನವೇ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು; ಹಾಲಿನ ಮೆತ್ತಗಿನತನವೇ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು.
ಜಗಚ್ ಚಿದ್ಧಿಮಶೀತತ್ವಂ ಚಿಜ್ಜ್ವಾಲಾಜ್ವಲನಂ ಜಗತ್ । ಜಗಚ್ ಚಿತ್ಸರ್ಪಿಷಿ ಸ್ನೇಹೋ ವೀಚಿಶ್ ಚಿತ್ಸರಿತೋ ಜಗತ್
ಹಿಮದ ತಂಪೇ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು; ಜ್ವಾಲೆಯ ಉರಿಯೇ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು; ತುಪ್ಪದ ಎಣ್ಣೆಯತನವೇ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು; ಚೈತನ್ಯ ನದಿಯ ಅಲೆಯೇ ಜಗತ್ತು.
ಜಗಚ್ ಚಿತ್ಕ್ಷೌದ್ರಮಾಧುರ್ಯಂ ಜಗಚ್ ಚಿತ್ಕನಕಾಙ್ಗದಮ್ । ಜಗಚ್ ಚಿತ್ಪುಷ್ಪಸೌಗನ್ಧ್ಯಂ ಚಿಲ್ಲತಾಗ್ರಫಲಂ ಜಗತ್
ಈ ಜಗತ್ತು ಚೇತನದ ತೇನದ ಮಧುರತೆ, ಜಗತ್ತು ಚೇತನದ ಬಂಗಾರದ ಆಭರಣ, ಜಗತ್ತು ಚೇತನದ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧ, ಜಗತ್ತು ಚೇತನದ ಬೆಲ್ಲದ ಹಣ್ಣಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ಸತ್ತೈವ ಜಗತ್ಸತ್ತಾ ಜಗತ್ಸತ್ತೈವ ಚಿದ್ವಪುಃ । ಅತ್ರ ಭೇದವಿಕಾರಾದಿ ನ ಖೇ ಮಲಮ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್
ಚೇತನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಚೇತನದ ಸ್ವರೂಪ. ಇಲ್ಲಿ ಭೇದ ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಳೆ ಉಳಿಯದಂತೆ.
ಇತೀದಂ ಸನ್ಮಯತ್ವೇನ ಸದ್ ಅಸದ್ ಭುವನತ್ರಯಮ್ । ಅವಿಕಲ್ಪ್ಯತದಾತ್ಮತ್ವಾತ್ ಸತ್ತಾಸತ್ತೇ ತದ್ ಏವ ವಾ
ಹೀಗಾಗಿ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು—ಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ—ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ; ಅವುಗಳ ಮೂಲಭಾವ ಒಂದೇ ಆದ್ದರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ಅನಸ್ತಿತ್ವವೂ ಅದೇ ಆಗಿವೆ.
ಅವಯವಾವಯವಿತಾಶಬ್ದಾರ್ಥೌ ಶಶಶೃಙ್ಗವತ್ । ಅನುಭೂತ್ಯಪಲಾಪಾಯ ಕಲ್ಪಿತೌ ಯೈರ್ ಧಿಗ್ ಅಸ್ತು ತಾನ್
‘ಭಾಗ’ ಮತ್ತು ‘ಪೂರ್ಣ’ ಎಂಬ ಪದಗಳ ಅರ್ಥಗಳು ಮೊಲದ ಕೊಂಬುಗಳಂತೆ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರ; ನೇರ ಅನುಭವವನ್ನು ತಳ್ಳುವವರು ಇದನ್ನು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ನಿಂದನೆ ಸಿಗಲಿ.
ನ ವಿದ್ಯತೇ ಜಗದ್ ಯತ್ರ ಸಾದ್ರಿದ್ಯೂರ್ವೀನದೀಶ್ವರಮ್ । ಚಿದೇಕತ್ವಾತ್ ಪ್ರಸಙ್ಗಸ್ ಸ್ಯಾತ್ ಕಸ್ ತತ್ರೇತರವಿಭ್ರಮೇ
ಪರ್ವತಗಳು, ಭೂಮಿ, ನದಿಗಳು, ಮತ್ತು ಒಡೆಯರು ಇಲ್ಲದ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೋ, ಅಲ್ಲಿ ಏಕಮಾತ್ರ ಚೇತನ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ 'ಇದು', 'ಅದು' ಎಂಬ ಗೊಂದಲವೇ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?
ಶಿಲಾಹೃದಯಪೀನಾಪಿ ಸ್ವಾಕಾಶವಿಶದೈವ ಚಿತ್ । ಧತ್ತೇ ಽನ್ತರ್ ಅಖಿಲಂ ಶಾನ್ತಂ ಸನ್ನಿವೇಶಂ ಯಥಾ ಶಿಲಾ
ಚೇತನವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೃದಯದಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನೊಳಗಿನ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವಂತೆ ಕಲ್ಲಿನೊಳಗೂ ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪದಾರ್ಥನಿಕರಾಕಾಶೇ ತ್ವಮ್ ಆಕಾಶಲವೋಪಮಃ । ತ್ವತ್ತಾಮತ್ತಾತ್ಮತಾತತ್ತಾಸತ್ತೋಲ್ಲೇಖಾ ನ ಸನ್ತಿ ತೇ
ವಸ್ತುಗಳ ವಿಶಾಲತೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಂದು ಆಕಾಶದ ಕಣದಂತೆ ಇದ್ದೀಯೆ. ನಿನಗೆ 'ನೀನು', 'ಅದು', 'ನಾನು', 'ಆತ್ಮ', 'ಇರುವುದು', 'ಇಲ್ಲದಿರುವುದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳೇ ಇಲ್ಲ.
ಪಲ್ಲವಾನ್ತರಲೇಖೌಘಸನ್ನಿವೇಶವದ್ ಆತತಮ್ । ಅನ್ಯಾನನ್ಯಾತ್ಮಕಮ್ ಇದಂ ಧತ್ತೇ ಽನ್ತಶ್ ಚಿತ್ ಸ್ವಭಾವತಃ
ಒಂದು ಎಲೆಯೊಳಗಿನ ಹಲವಾರು ರೇಖೆಗಳ ಹಾದಿಯಂತೆ, ಈ ಚೇತನ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ವಿಭಿನ್ನವೂ ಅವಿಭಿನ್ನವೂ ಆಗಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಹೊತ್ತಿದೆ.
ಸಮಸ್ತಕಾರಣೌಘಾನಾಂ ಕಾರಣಾದಿಪಿತಾಮಹಮ್ । ಸ್ವಭಾವತೋ ಽಕಾರಣಾತ್ಮ ಚಿತ್ತ್ವಂ ವಿದ್ಧ್ಯ್ ಅನುಭೂತಿತಃ
ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೂ ಮೂಲವಾದ, ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಚಿತ್ತವನ್ನು ನೇರ ಅನುಭವದಿಂದ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳು.
ನ ಚಾಸತ್ತ್ವಮ್ ಅಚೇತ್ಯಾಯಾಶ್ ಚಿತೋ ವಾಚಾಪಿ ಸಿಧ್ಯತಿ । ಯದ್ ಅಸ್ತಿ ತದ್ ಉದೇತೀತಿ ದೃಷ್ಟಂ ಬೀಜಾದ್ ಇವಾಙ್ಕುರಮ್
ಈ ಚಿತ್ತವು ವಸ್ತುವಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದಲೂ ಸಾಬೀತುಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಇರುವುದೆಲ್ಲವೂ ಬೀಜದಿಂದ ಮೊಗ್ಗು ಹತ್ತುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಗನಮ್ ಇವ ಸುಶೂನ್ಯಭೇದಮ್ ಅಸ್ತಿ ತ್ರಿಭುವನಮ್ ಅಙ್ಗ ಮಹಾಚಿತೋ ಽನ್ತರ್ ಅಸ್ಯಾಃ । ಪರಮಪದಮಯಂ ಸಮಸ್ತದೃಶ್ಯಂ ತ್ವ್ ಇದಮ್ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಯವಾನ್ ಭವಾನುಭೂತೇಃ
ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಇರುವಂತೆ, ಈ ಮಹಾ ಚಿತ್ತದೊಳಗೆ ಕಾಣುವದೆಲ್ಲವೂ ಪರಮಪದವೇ ಎಂಬ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ನೇರ ಅನುಭವದಿಂದ ಹೊಂದು.
ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತವತ್ಯ್ ಅಥ ಮುನೌ ದಿವಸೋ ಜಗಾಮ ಸಾಯನ್ತನಾಯ ವಿಧಯೇ ಽಸ್ತಮ್ ಇನೋ ಜಗಾಮ । ಸ್ನಾತುಂ ಸಭಾ ಕೃತನಮಸ್ಕರಣಾ ಜಗಾಮ ಶ್ಯಾಮಾಕ್ಷಯೇ ರವಿಕರೈಶ್ ಚ ಸಹಾಜಗಾಮ
ಮುನಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ದಿನವು ಸಂಜೆಗಡೆ ಸಾಗಿತು, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಯವಾಯಿತು, ಸಭೆಯವರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದವು.
ಜಗದ್ ಆಕಾಶಮ್ ಏವೇದಂ ಯಥಾ ಹಿ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಮೌಕ್ತಿಕಮ್ । ವಿಮಲೇ ಭಾತಿ ಖಾತ್ಮೈವ ಜಗಚ್ ಚಿದ್ಗಗನೇ ತಥಾ
ಈ ಜಗತ್ತು ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶವೇ ಹೌದು. ಹೇಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ಹೊಳೆಯುವದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನುತ್ಕೀರ್ಣೈವ ಭಾತೀವ ತ್ರಿಜಗತ್ಸಾಲಭಞ್ಜಿಕಾ । ಚಿತ್ಸ್ತಮ್ಭೇ ನ ಚ ಸೋತ್ಕೀರ್ಣಾ ನ ಚೋತ್ಕರ್ತಾತ್ರ ವಿದ್ಯತೇ
ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೆತ್ತಿದ ದೇವಕನ್ಯೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಚೈತನ್ಯ ರೂಪವಾದ ಆ ಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಇಲ್ಲ, ಕೆತ್ತುವವನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲ.
ಸಮುದ್ರೇ ಽನ್ತರ್ ಜಲಾಸ್ಪನ್ದಾಸ್ ಸ್ವಭಾವಾದ್ ಅಚ್ಯುತಾ ಅಪಿ । ವಿದಿ ವೇದ್ಯಾ ಭವನ್ತೀವ ಪರೇ ದೃಶ್ಯವಿದಸ್ ತಥಾ
ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ನೀರಿನ ಅಲೆಗಳು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುವವನು ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವುದು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಜಲಾನ್ತರ್ಗತಸೂರ್ಯಾಭಾಜಾಲಕಾರಚನಾನ್ಯ್ ಅಪಿ । ಜಗದ್ಭಾನಂ ಪ್ರತಿ ಸ್ಥೂಲಾನ್ಯ್ ಅಣುಂ ಪ್ರತಿ ಯಥಾಚಲಾಃ
ನೀರಿನೊಳಗೆ ಬೀಳುವ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಘನವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಣುವಿಗೆ ಅವು ಏನೂ ಅಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಪಂಚವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯದು.
ಜಗದ್ಭಾನಮ್ ಅಭಾನಾಭಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಽವ್ಯತಿರೇಕತಃ । ಜಲಸೂರ್ಯಾಂಶುಜಾಲಂ ತು ವ್ಯತಿರೇಕಾನುಭೂತಿದಮ್
ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾಣಿಕೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಂತಿಲ್ಲ; ಅದು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಜಾಲದಂತಿದೆ—ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಅನುಭೂತಾನ್ಯ್ ಅಪೀಮಾನಿ ಜಗತಿ ವ್ಯೋಮರೂಪಿಣಿ । ಪೃಥ್ವ್ಯಾದೀನಿ ನ ಸನ್ತ್ಯ್ ಏವ ಸ್ವಪ್ನಸಙ್ಕಲ್ಪಯೋರ್ ಇವ
ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಅದು ಆಕಾಶದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭೂಮಿ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳು ಅನುಭವವಾಗುವಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ; ಕನಸು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆಯೇ.
ಪಿಣ್ಡಗ್ರಹೇ ಸದ್ ಇತ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ವಿಜ್ಞಾನಾಕಾಶರೂಪಿಣಿ । ಮರುನದ್ಯಾಂ ಜಲಮ್ ಇವ ನ ಸಮ್ಭವತಿ ಕುತ್ರಚಿತ್
ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಹಿಡಿಯುವ ಈ ಜ್ಞಾನರೂಪದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದು ಸಹ ನಿಜವಾಗಿ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ನದಿಯಂತೆ, ನೀರು ಇಲ್ಲದಂತೆಯೇ.
ಜಗತ್ಯ್ ಅಪಿಣ್ಡಗ್ರಾಹೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಗನ್ಧರ್ವನಗರೋಪಮೇ । ಮರೌ ಸರಿದ್ ಇವಾಭಾತಿ ದೃಶ್ಯತಾ ಭ್ರಾನ್ತಿರೂಪಿಣೀ
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಗಂಧರ್ವನಗರದಂತಿದೆ; ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ನದಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆಯ ರೂಪ.