ಕಿಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪರಿಮಿತೋ ಜೀವರಾಶಿರ್ ಆಹೋ ಅನನ್ತಕಃ । ಆಹೋಸ್ವಿದ್ ಅಸ್ತ್ಯ್ ಅನನ್ತಾತ್ಮಾ ಜೀವಪಿಣ್ಡೋ ಽಚಲೋಪಮಃ
ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೀಮಿತವೇ ಅಥವಾ ಅನಂತವೇ? ಅಥವಾ ಜೀವಿಗಳ ಸಮೂಹವೇ ಒಂದು ಅನಂತ ಆತ್ಮವಂತೆ, ಪರ್ವತದಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿದೆಯೇ?
ಧಾರಾಃ ಪಯೋಮುಚ ಇವ ಶೀಕರಾ ಇವ ವಾರಿಧೇಃ । ಕಣಾಸ್ ತಪ್ತಾಯಸ ಇವ ಕಸ್ಮಾನ್ ನಿರ್ಯಾನ್ತಿ ಜೀವಕಾಃ
ಮಳೆಮೋಡದಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಹರಿವಿನಂತೆ, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬರುವ ಹನಿಗಳಂತೆ, ಅಥವಾ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಕಣಗಳಂತೆ, ಜೀವಿಗಳು ಹೇಗೆ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ?
ಇತಿ ಮೇ ಭಗವನ್ ಬ್ರೂಹಿ ಜೀವಜಾಲವಿನಿರ್ಣಯಮ್ । ಜ್ಞಾತಮ್ ಏತನ್ ಮಯಾ ಪ್ರಾಯಸ್ ತದ್ ಏವ ಪ್ರಕಟೀಕುರು
ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವಾಗಿ ನನಗೆ ಇದು ತಿಳಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಭಗವನೇ, ಜೀವಿಗಳ ಜಾಲದ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ.
ಏಕ ಏವ ನ ಜೀವೋ ಽಸ್ತಿ ರಾಶೀನಾಂ ಸಮ್ಭವಃ ಕುತಃ । ಶಶಶೃಙ್ಗಂ ಸಮುಡ್ಡೀಯ ಪ್ರಯಾತೀತೀವ ತೇ ವಚಃ
ಒಬ್ಬನೇ ಜೀವಿ ಇರುವಾಗ, ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ನೀನು ಹೇಳಿದ ಮಾತು, ಮೊಲೆಗೆ ಕೊಂಬು ಬಂದಂತೆ ಮತ್ತು ಅದು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಂತೆ, ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ನ ಜೀವೋ ಽಸ್ತಿ ನ ಜೀವಾನಾಂ ರಾಶಯಸ್ ಸನ್ತಿ ರಾಘವ । ನ ಚೈಕಃ ಪರ್ವತಪ್ರಖ್ಯೋ ಜೀವಪಿಣ್ಡೋ ಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆತ್ಮವಿಲ್ಲ, ಆತ್ಮಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ರಾಮಚಂದ್ರ. ಆತ್ಮಗಳು ಬೆರೆಯಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಡ್ಡದಂತೆ ಇರುವ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಜೀವಶಬ್ದಾರ್ಥಕಲನಾಸ್ ಸಮಸ್ತಕಲನಾನ್ವಿತಾಃ । ನ ಚ ಕಾಶ್ಚನ ಸನ್ತೀತಿ ನಿಶ್ಚಯೋ ಽಸ್ತು ತವಾಚಲಃ
'ಜೀವ' ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳು. ಇವು ಯಾವತ್ತೂ ನಿಜವಲ್ಲವೆಂಬ ನಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ.
ಶುದ್ಧಂ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಮ್ ಅಮಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತೀಹ ಹಿ ಸರ್ವತಃ । ತದ್ ಯಥಾ ಸರ್ವಶಕ್ತಿತ್ವಾದ್ ವಿನ್ದತೇ ಯಾಂ ಸ್ವಯಂ ಕಲಾಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶುದ್ಧವಾದ, ದೋಷರಹಿತವಾದ, ಬೃಹತ್ ಚೈತನ್ಯ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ತಾನಿಚ್ಛಿಸಿದ ರೂಪವನ್ನು ತಾನೇ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿನ್ಮಾತ್ರಾನುಕ್ರಮೇಣೈವ ಸಮ್ಪ್ರಫುಲ್ತಾಂ ಲತಾಮ್ ಇವ । ನನು ಮೂರ್ತಾಮ್ ಅಮೂರ್ತಾಂ ವಾ ತಾಮ್ ಏವಾಶು ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ
ಹೆಮ್ಮರ ಬಳ್ಳಿಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೂವಿನಂತೆ ಚೈತನ್ಯವೂ ಹೀಗೆಯೇ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು, ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಆಗಲಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಆಗಲಿ, ತಾನೇ ತಕ್ಷಣ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಜೀವೋ ಬುದ್ಧಿಃ ಕ್ರಿಯಾಸ್ಪನ್ದೋ ಮನೋ ದ್ವಿತ್ವೈಕ್ಯಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಪಿ । ಸ್ವಸತ್ತಾಂ ಪ್ರಕಚನ್ತೀಂ ತಾಂ ನಿಯೋಜಯತಿ ವೇದನೇ
ಜೀವ, ಬುದ್ಧಿ, ಕ್ರಿಯೆ, ಚಲನೆ, ಮನಸ್ಸು, ದ್ವೈತ, ಏಕತೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವದ ಕಡೆಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಾಬುದ್ಧೈವಂ ಭವತ್ಯ್ ಏವ ಭವೇದ್ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಬೋಧತಃ । ಅಬೋಧಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಯಾ ಯಾತಿ ನಾಶಂ ನ ತು ಸ ಬುಧ್ಯತೇ
ಹೀಗಾಗಿ, ಅರಿವಿನಿಂದ ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನಾಗುತ್ತದೆ; ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ, ನೋಡುವುದರಿಂದ ಅದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅರಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಥಾನ್ಧಕಾರೋ ದೀಪೇನ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಮಾಣಃ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ । ನ ಚಾಸ್ಯ ಜ್ಞಾಯತೇ ತತ್ತ್ವಮ್ ಅಬೋಧಸ್ಯೈವಮ್ ಏವ ಹಿ
ಹಾಗೆ, ದೀಪದಿಂದ ಕತ್ತಲೆ ಕಾಣಿಸಿದಾಗ ಅದು ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯದು; ಇದೇ ರೀತಿ ಅಜ್ಞಾನವೂ.
ಏವಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಜೀವಾತ್ಮಾ ನಿರ್ವಿಭಾಗೋ ನಿರನ್ತರಃ । ಸರ್ವಶಕ್ತಿರ್ ಅನಾದ್ಯನ್ತಂ ಮಹಾಚಿತ್ಸಾರರೂಪಧೃತ್
ಹೀಗಾಗಿ, ಜೀವಾತ್ಮನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅದು ವಿಭೇದವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದು, ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಪರಮ ಚೈತನ್ಯದ ಸಾರರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸರ್ವಾನನ್ತತಯಾ ತ್ವ್ ಅಸ್ಯ ನ ಕಾಚಿದ್ ಭೇದಕಲ್ಪನಾ । ವಿದ್ಯತೇ ಯಾ ಹಿ ಕಲನಾ ಸಾ ತದ್ ಏವಾನುಭೂತಿತಃ
ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಭಜನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಏನು ಕಲ್ಪನೆ ಉಂಟಾದರೂ, ಅದು ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಏವಮ್ ಏತತ್ ಕಥಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನ್ ಏಕಜೀವೇಚ್ಛಯಾಖಿಲಾಃ । ಜಗಜ್ಜೀವಾ ನ ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಮಹಾಜೀವೈಕತಾವಶಾತ್
ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ಒಂದು ಜೀವದ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುವಂತಿಲ್ಲ, ಮಹಾಜೀವನ ಏಕತ್ವದಿಂದ ಅವು ಒಂದಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಮಹಾಜೀವಾತ್ಮ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಮಯಾತ್ಮಕಮ್ । ಸ್ಥಿತಂ ಯಥೇಚ್ಛಮ್ ಏವೇಹ ನಿರ್ವಿಭಾಗಂ ನಿರನ್ತರಮ್
ಆ ಮಹಾಜೀವನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅದು ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ, ವಿಭಜನೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೆಲೆಸಿದೆ.
ಯದ್ ಏವೇಚ್ಛತಿ ತತ್ ತಸ್ಯ ಭವತ್ಯ್ ಆಶು ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಪೂರ್ವಂ ತು ನಶ್ಯತೀಚ್ಛಾ ಚೇದ್ ಅತೋ ದ್ವಿತ್ವಮ್ ಉದೇತಿ ತತ್
ಈ ಮಹಾತ್ಮನು ಏನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಆ ಇಚ್ಛೆ ಮೊದಲು ನಾಶವಾದರೆ, ಅದರಿಂದ ದ್ವೈತಭಾವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಾದ್ ದ್ವಿತ್ವವಿಭಕ್ತಾನಾಂ ಸ್ವಶಕ್ತೀನಾಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತಃ । ಅನೇನೇತ್ಥಂ ಹಿ ಭವತೀತ್ಯ್ ಏವಂ ತೇನ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮಃ
ನಂತರ, ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾದ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಶಕ್ತ್ಯಾದ್ಯಯಾ ತಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಾ ನಿಯಮೋ ಯಃ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತಃ । ತಂ ವಿನಾ ನೋದಯೋ ಽನ್ಯಾಸಾಂ ಪ್ರಧಾನೇಚ್ಛೈವ ರೋಹತಿ
ಆ ಮೂಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮುಖ್ಯವಾದ ಇಚ್ಛೆಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಯಾ ಜೀವಾಭಿಧಾನಾಯಾಶ್ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಯೇಚ್ಛಾ ಫಲತ್ಯ್ ಅಸೌ । ಪ್ರಧಾನಶಕ್ತಿನಿಯಮಾನುಷ್ಠಾನೇನ ವಿನಾ ತು ನ
ಜೀವ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯ ಯಾವ ಇಚ್ಛೆಯೇ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅದು ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಧಾನಶಕ್ತಿನಿಯಮಸ್ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠೋ ಭವೇನ್ ನ ಚೇತ್ । ತತ್ ಫಲಂ ಶಕ್ತ್ಯಶಕ್ತಿತ್ವಾನ್ ನೇಹಿತಾನಾಂ ಕ್ವಚಿದ್ ಭವೇತ್
ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ನಿಯಮವು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬಯಸಿದ ಫಲ ಎಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯದು.
ಏವಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಹಾಜೀವೋ ವಿದ್ಯತೇ ಽನ್ತಾದಿವರ್ಜಿತಃ । ಜೀವತ್ ಕೋಟಿಮಹಾಕೋಟೀಭವತ್ಯ್ ಅಥ ನ ಕಿಞ್ಚನ
ಈ ರೀತಿ, ಬ್ರಹ್ಮವೆಂಬ ಮಹಾತ್ಮನು ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜೀವಿಗಳಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅದು ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ.
ಚೇತ್ಯಸಂವೇದನಾಜ್ ಜೀವೋ ಭವತ್ಯ್ ಆಯಾತಿ ಸಂಸೃತಿಮ್ । ತದಸಂವೇದನಾದ್ ರೂಪಂ ಶಮಮ್ ಆಯಾತಿ ಸಂಸೃತೇಃ
ವಸ್ತುಗಳ ಅರಿವಿನಿಂದ ಜೀವಾತ್ಮನು ಹುಟ್ಟಿ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ. ಆ ಅರಿವು ಇಲ್ಲದಾಗ, ಅದರ ಸ್ವರೂಪವು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.
ಏವಂ ಕನಿಷ್ಠಜೀವಾನಾಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಜೀವಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮೈಃ । ಸಮುದೇತ್ಯ್ ಆದ್ಯಜೀವತ್ವಂ ತಾಮ್ರಾಣಾಮ್ ಇವ ಹೇಮತಾ
ಹೀಗೆ, ಚಿಕ್ಕ ಜೀವಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಜೀವಿಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆದ್ದು ಮೂಲ ಜೀವಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ, ಹೀಗೇ ತಾಮ್ರವು ಚಿನ್ನದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ.
ಅತ್ರಾನನ್ತೇ ಪರಾಕಾಶೇ ಇತ್ಥಮ್ ಏಷ ಗಣೋ ಽಪ್ಯ್ ಅಸನ್ । ಖಾತ್ಮೈವ ಸನ್ನ್ ಇವೋದೇತಿ ಚಿಚ್ಚಮತ್ಕರಣಾತ್ಮಕಃ
ಈ ಅನಂತ ಪರಾಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಈ ಗುಂಪು ಕೂಡ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಚೈತನ್ಯದ ಅದ್ಭುತ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ, ಆಕಾಶದ ಸ್ವರೂಪದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಮ್ ಏವ ಚಮತ್ಕಾರೋ ಯಸ್ ಸಮಾಗಮ್ಯತೇ ಚಿತಾ । ಭವಿಷ್ಯನ್ನಾಮದೇಹಾದಿ ತದ್ ಅಹಮ್ಭಾವನಂ ವಿದುಃ
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಉದಯವಾಗುವ ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ನಂತರ ಹೆಸರು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಚಿತೋ ಯಸ್ ಸ್ಯಾಚ್ ಚಿದಾಲೋಕಸ್ ತನ್ಮಯತ್ವಾದ್ ಅನನ್ತಕಃ । ಸ ಏಷ ಭುವನಾಭೋಗ ಇತಿ ತಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಬಿಮ್ಬತಿ
ಚೇತನೆಯ ಪ್ರಕಾಶವೇ, ಚೇತನೆಯಂತೆಯೇ ಅನಂತವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಲೋಕಗಳ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ—ಅದು ಚೇತನೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣಾಮವಿಕಾರಾದಿಶಬ್ದೈಸ್ ಸೈವ ಚಿದ್ ಅವ್ಯಯಾ । ತಾದೃಗ್ರೂಪ್ಯಾದ್ ಅಭೇದ್ಯಾಪಿ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯೈವ ವಿಬುಧ್ಯತೇ
ಅದು ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾದ ಶಾಶ್ವತ ಚೇತನೆಯೇ, ಪರಿವರ್ತನೆ, ಬದಲಾವಣೆ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಅದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಿಲಾಸಾತ್ಮ ಸ್ವತೋ ಯತ್ ಸ್ವದನಂ ಚಿತಃ । ಅಚೇತ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರಕಾಶಸ್ಯ ಜಗದ್ ಇತ್ಯ್ ಏವ ತತ್ ಸ್ಥಿತಮ್
ತಾನೇ ನಿರಂತರ ಆಟದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವ ಚೇತನೆಯಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸುವ ಆ ರುಚಿಯೇ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಪ್ರಕಾಶದ ಲೋಕವೆಂದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
ಆಕಾಶಾದ್ ಅಪಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಷಾ ಯಾ ಶಕ್ತಿರ್ ವಿತತಾ ಚಿತಃ । ಸಾ ಸ್ವಭಾವತ ಏವೈನಾಮ್ ಅಹನ್ತಾಂ ಪರಿಪಶ್ಯತಿ
ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವ ಈ ಚೇತನಶಕ್ತಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ "ನಾನು" ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಆತ್ಮಾತ್ಮನೈವಾಸ್ಯಾ ಯತ್ ಪ್ರಸ್ಫುರತಿ ವಾರಿವತ್ । ಜಗದನ್ತಮ್ ಅಹನ್ತಾಣುಂ ತದ್ ಏವಾಸೌ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ
ಆ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದಿಂದ ಆತ್ಮಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯಾವುದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ನೀರಿನಂತೆ, "ನಾನು" ಎಂಬ ಅಣುವಿನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅದು ನೋಡುತ್ತದೆ.