ವಿತತಾರಮ್ಭಯಾಪ್ಯ್ ಉಚ್ಚೈರ್ ಜ್ವಾಲಾಜಾಲತಯೇದ್ಧಯಾ । ಉತ್ಥಾಯೋತ್ಥಾಯ ವಲಿತಂ ಖಲಲಕ್ಷ್ಮ್ಯೇವ ಲೋಲಯಾ
ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಜ್ವಾಲೆಗಳ ಜಾಲದಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವುದು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ತಿರುಗಾಡುವ ದುರ್ಬಲ ಭಾಗ್ಯವಂತೆ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು.
ತೇಜಸ್ತಯಾಪಿ ಪರಮಾಣುಕಣೋದರೇ ಽಪಿ ದೃಷ್ಟೇತ್ಥಮ್ ಏವಮ್ ಇಹ ರಾಮ ಮಯಾ ಜಗಚ್ಛ್ರೀಃ । ಅನ್ಯಾ ಚ ಸಾ ನ ಚ ಚಿದಮ್ಬರತḫ ಪರಸ್ಮಾತ್ ಸ್ವಪ್ನೇ ಪುರಾಚಲಗಣೋ ಽತ್ರ ನಿದರ್ಶನಂ ವಃ
ರಾಮಾ, ಪರಮಾಣುವಿನೊಳಗಿನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ, ನಾನು ಈ ಲೋಕದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಬೇರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಇದೆ, ಅದು ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದಂತಿದೆ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಗುಂಪು ಕಾಣಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.
ಅಥ ವಾತಮಯೀಂ ಧತ್ತ್ವಾ ಜಗತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಣಕೌತುಕಾತ್ । ಧಾರಣಾಂ ಧೀರಯಾ ವೃತ್ತ್ಯಾ ವಾತತಾಮ್ ಅಹಮ್ ಆಗತಃ
ನಾನು ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಾಳಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೆ. ಹೀಗೆ ನಾನು ಗಾಳಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಽಸ್ಮ್ಯ್ ಅನಿಲೋ ವಲ್ಲೀಲಲನಾಲೋಕಲಾಸಕಃ । ಕಮಲೋತ್ಪಲಕುನ್ದಾದಿಜಾಲಕಾಮೋದಪಾಲಕಃ
ನಾನು ಗಾಳಿ ಆಗಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಹತ್ತಿಯ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸಿ, ಕಮಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹೂಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಕಾಯುವವನಾದೆ.
ಶೀಕರೋತ್ಕರನೀಹಾರಹೇಲಾಹರಣತರ್ಷುಲಃ । ಸುರತಶ್ರಾನ್ತಸರ್ವಾಙ್ಗಸಮಾಹ್ಲಾದನಹರ್ಷುಲಃ
ನಾನು ಹನಿಗಳನ್ನೂ ಮಂಜನ್ನೂ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಪ್ರೇಮದ ಆಟದಿಂದ ಆಯಾಸಗೊಂಡ ದೇಹವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದೇನೆ.
ತೃಣಗುಲ್ಮಲತಾವಲ್ಲೀದಲತಾಣ್ಡವಪಣ್ಡಿತಃ । ಲತೌಷಧಿಫಲೋಲ್ಲಾಸಕುಸುಮಾಮೋದಮಣ್ಡಿತಃ
ನಾನು ಹುಲ್ಲು, ಪೊದೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಹತ್ತಿ, ತೊಗಲು ಹತ್ತಿ ಇವುಗಳ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ; ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಔಷಧಿಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಮೃದುರ್ ಮಙ್ಗಲಕಾಲೇಷು ಲಲನಾಲಕಚಾಲಕಃ । ಭೀಮ ಉತ್ಪಾತವಾತೇಷು ಪರ್ಣವತ್ಪ್ರೌಢಪರ್ವತಃ
ಶುಭ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೃದುವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕೂದಲನ್ನು ಹಲ್ಲಾಡಿಸುವ ಗಾಳಿ, ಆದರೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದಂತಾಗುತ್ತೇನೆ.
ನನ್ದನೇ ಕುನ್ದಮನ್ದಾರಮಕರನ್ದರಜೋಽರುಣಃ । ನರಕೇ ಽಙ್ಗಾರಸಮ್ಭಾರೋ ಭುವಿ ನೀಹಾರಭಾಸುರಃ
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕುಂದ ಮತ್ತು ಮಂಡಾರ ಹೂಗಳ ರೇಣುಗಳಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತೇನೆ; ನರಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೆಂಡದ ರಾಶಿಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಂಜಿನ ಹೊಳಪಾಗಿರುತ್ತೇನೆ.
ಸಾಗರೇ ಽಸರಲಾವರ್ತಲೇಖಾನುಮಿತಸರ್ಪಣಃ । ದಿವಿ ವಾರಿದಸಞ್ಚಾರಮೃಷ್ಟಾಮೃಷ್ಟೇನ್ದುದರ್ಪಣಃ
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಲೆಯ ಸಣ್ಣ ರೇಖೆಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಚಲನೆಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಾನು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮೇಘಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೊಳೆದು ಹೊಳೆಯುವ ಕನ್ನಡಿಯಂತಾಗಿರುತ್ತೇನೆ.
ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಷತ್ರಸೈನ್ಯಸ್ಯ ರಥೋ ರಂಹೋವಿಬೃಂಹಿತಃ । ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸಿದ್ಧಸಞ್ಚಾರವಿಮಾನಧರಣೇಹಿತಃ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಸೇನೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ರಥವಾಗಿರುವುದು ನಾನು; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ಸಂಚರಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುದೂ ನಾನು.
ಸಹೋದರ ಇವ ಕ್ಷಿಪ್ರಗಾಮಿತ್ವಾದ್ ಅಸ್ಯ ಚೇತಸಃ । ಅನಙ್ಗೋ ಽಪಿ ಸಮಸ್ತಾಙ್ಗಸ್ ಸ್ಪನ್ದನಾನನ್ದಚನ್ದನಃ
ಈ ಮನಸ್ಸು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಾಡುವುದರಿಂದ, ಸಹೋದರನಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಜೀವದ ಸ್ಪಂದನದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದ ಚಂದನದಂತೆ ಹರಡಿದೆ.
ತುಷಾರಶೀಕರಾಸಾರಜರಾರೋಮವಿಜರ್ಜರಃ । ಆಮೋದಯೌವನೋನ್ಮಾದೋ ಮೌನಮಾರ್ದವಶೈಶವಃ
ತುಂಬಾ ಹಿಮದ ಹನಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಯುವಕಾಲದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಇದು ಮೌನವಾಗಿಯೂ, ಮೃದುವಾಗಿಯೂ, ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೂ ಇದೆ.
ನನ್ದನಾಮೋದಮಧುರೋ ಮಧುರೋದಾರಸಂಸೃತಿಃ । ಚಾರುಚೈತ್ರರಥೋನ್ಮುಕ್ತೋ ಹೃತಕಾನ್ತಾರತಶ್ರಮಃ
ನಂದನವನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಮಧುರವಾಗಿದೆ, ಅದರ ಸುಂದರವಾದ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ವಸಂತಕಾಲದ ರಥದಂತೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಿಯತಮೆಯಿಗಾಗಿ ತಾಳಿದ ಬೇಸರದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಚಿರಂ ಗಙ್ಗಾತರಙ್ಗಾಙ್ಗದೋಲಾನ್ದೋಲನಸಶ್ರಮಃ । ಶ್ರಮಸ್ವರೂಪಜ್ಞತಯಾ ನಿವಾರಿತರತಶ್ರಮಃ
ಗಂಗೆಯ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಆಡುವುದರಿಂದ ಬಹುಕಾಲದ ಶ್ರಮ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಶ್ರಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಆಸೆಯ ಶ್ರಮವೇ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಷ್ಪಭಾರನತಾಸ್ ಸ್ಪರ್ಶೈರ್ ವಸನ್ತವನಿತಾಲತಾಃ । ಚಿರಂ ಚಪಲಯಂಲ್ ಲೋಲದಲಹಸ್ತಾಲಿಲೋಚನಾಃ
ವಸಂತಕಾಲದ ಯುವತಿಯರು ಹೂವಿನ ಭಾರದಿಂದ ವಾಕು ಬಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಚಪಲವಾಗಿ ಎದೆಯ ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಕೈಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿವೆ, ಇವು ಬಹುಕಾಲ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ.
ಚಿರಂ ಭುಙ್ಕ್ತ್ವೇನ್ದುಬಿಮ್ಬಾಙ್ಗಂ ಸುಪ್ತ್ವಾ ಪೂರ್ಣಾಭ್ರತಲ್ಪಕೇ । ವಿಧೂಯ ಕಮಲಾನೀಕಮ್ ಅಪನೀತರತಶ್ರಮಃ
ಅವರು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮೃದುವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ, ತುಂಬಿದ ಮೋಡಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆಮಾಡಿ, ಕಮಲಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಗಳ ದಣಿವು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಸ್ತರಜಸಾಮ್ ಓಕೋ ವ್ಯೋಮಗಾಮೀ ತುರಙ್ಗಮಃ । ಆಮೋದಮದಮಾತಙ್ಗಸಮುಲ್ಲಾಸಮಹಾಸುಹೃತ್
ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳ ನೆಲೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಕುದುರೆ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುದೆಯುತವಾದ ಮಹಾ ಸ್ನೇಹಿತನು.
ಧಾರೋರ್ಣಾಢ್ಯತಡಿಚ್ಛೃಙ್ಗಪಯೋದಪಶುಪಾಲಕಃ । ತನ್ತುಶ್ ಶೀಕರಮುಕ್ತಾನಾಮ್ ಅರಿರ್ ಘರ್ಮರಜೋರುಜಾಮ್
ನದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಮೆರುಗು ಹೊತ್ತ ಮಿಂಚಿನ ಶೃಂಗವಿರುವ ಮೋಡಗಳ ಮೇವುಗಾರನು; ಹನಿಗಳ ಹಾರಿನಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವನು, ಬಿಸಿಲಿನ ಧೂಳು ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ಶತ್ರುವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವನು.
ಆಕಾಶಕುಸುಮಾಮೋದಸ್ ಸರ್ವಶಬ್ದಸಹೋದರಃ । ನಾಡೀಪ್ರಣಾಲೀಸಲಿಲಂ ಭೂತಾಙ್ಗೋಪಾಙ್ಗನರ್ತಕಃ
ಆಕಾಶದ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಪಡುವವನು, ಎಲ್ಲ ಧ್ವನಿಗಳ ಸಹೋದರನು; ನಾಡಿಗಳ ಒಳಚರಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಂತೆ, ಭೂತಗಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುವವನು.
ಮರ್ಮಕರ್ಮಕರೈಕಾತ್ಮಾ ಹೃದ್ಗುಹಾಗೇಹಕೇಸರೀ । ನಿತ್ಯಮ್ ಏಕಾನ್ತಪಥಿಕಸ್ ಸಾರಥಿರ್ ಜಾತವೇದಸಃ
ಮರ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಸ್ವರೂಪ ಹೊಂದಿರುವವನು, ಹೃದಯದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಿಂಹನು; ಯಾವಾಗಲೂ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಸಾಗುವವನೂ, ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ಸಾರಥಿಯಾಗಿರುವವನು.
ಆಮೋದರತ್ನಲುಣ್ಠಾಕೋ ವಿಮಾನನಗರಾವನಿಃ । ದಾಹಾನ್ಧಕಾರಶೀತಾಂಶುಶ್ ಶೈತ್ಯೇನ್ದುಕ್ಷೀರಸಾಗರಃ
ಸುಗಂಧದ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು, ಆಕಾಶವಿಮಾನದ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯಂತೆ ಇರುವವನು; ಬೆಂಕಿಯ ಉರಿಯೂ, ಕತ್ತಲೆಯೂ, ಚಳಿಗಾಲದ ಚಂದ್ರನೂ, ಚಳಿಯುಳ್ಳ ಚಂದ್ರನ ಅಮೃತಸಾಗರನೂ ಆಗಿರುವವನು.
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಕಲಾರಜ್ಜ್ವಾ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಯನ್ತ್ರವಾಹಕಃ । ಅರಿರ್ ಮಿತ್ರಂ ಚ ದೀಪಾನಾಂ ದ್ವೀಪಸಞ್ಚರಣೇ ರತಃ
ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜೀವಿಗಳ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಚಲಿಸುವವನು; ದೀಪಗಳಿಗೆ ಶತ್ರುವೂ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಆಗಿರುವವನು, ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಪಡುವವನು.
ಪುರೋಗತೋ ಽಪ್ಯ್ ಅದೃಶ್ಯಾತ್ಮಾ ಮನೋರಾಜ್ಯಪುರೋಪಮಃ । ತಾಲವೃನ್ತತಿಲೇ ತೈಲಮ್ ಆಲಾನಂ ಸ್ಪನ್ದದನ್ತಿನಃ
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೂ ಅದರ ಸ್ವರೂಪ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಂತೆಯೇ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದೆ; ಎಳ್ಳಿನೊಳಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಂತೆ, ಚಲಿಸುವ ಆನೆಯ ಹಗ್ಗದಂತೆ.
ಏಕಕ್ಷಣಲವೇನೈವ ವಲಿತಾಖಿಲಭೂಧರಃ । ವರ್ಣಾವಲಿತರಙ್ಗಾಣಾಂ ಗಙ್ಗಾವಾಹರವೈಕಕೃತ್
ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬಲ್ಲದು; ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಅಲೆಗಳಿಗೆ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಏಕೈಕ ಕಾರಣವೆಂದಂತೆ.
ಶ್ಯಾಮಾಮ್ಬುವಾಹರಜಸಾಂ ಮಹಾವರ್ತಕೃದ್ ಅಮ್ಭಸಾಮ್ । ದ್ಯುನದೀವಾಹವಾರ್ಯೋಘೋ ನಭೋನೀಲೋತ್ಪಲಾಲಿಕಃ
ಕಪ್ಪು ನೀರನ್ನು ಹೊರುವವರ ಧೂಳಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾರೀ ಸುತ್ತು, ಆಕಾಶದ ನೀಲಕಮಲ ಹಾರೆಯಂತೆ ದಿವ್ಯನದಿಯ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ.
ಶರೀರಾವೇಷ್ಟಿತೋನ್ಮುಕ್ತಪುರಾಣತೃಣಚೋಪನಃ । ಸ್ಪನ್ದಪದ್ಮವನಾದಿತ್ಯಶ್ ಶಬ್ದವರ್ಷೈಕವಾರಿದಃ
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಪುರಾತನ ಹುಲ್ಲಿನ ಚಾಪೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಕಂಪಿಸುವ ಕಮಲವನದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಶಬ್ದಮಳೆಯ ಏಕೈಕ ಮೇಘವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯೋಮಕಾನನಮಾತಙ್ಗಶ್ ಶರೀರಗೃಹಗರ್ಗಟಃ । ಧೂಲೀಕದಮ್ಬವಿಪಿನಮ್ ಆಶಾಲಿಙ್ಗನನಾಯಕಃ
ಆಕಾಶದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಗಜನು, ದೇಹವೆಂಬ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲಮಾಡುವವನು, ಧೂಳಿನ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಯಕನು.
ಸ್ತ್ಯಾನೀಕರಣಸಂಶೋಷಧೃತಿಸ್ಪನ್ದನಸೌರಭೈಃ । ಸಶೈತ್ಯೈẖ ಕರ್ಮಭಿಷ್ ಷಡ್ಭಿರ್ ಅಲಬ್ಧಕ್ಷಣ ಆಕ್ಷಯಮ್
ಮಂದಗತಿಯು, ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಕಂಪನ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ತಂಪು ಎಂಬ ಆರು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿರುವವನು, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಎಂದಿಗೂ ಕುಗ್ಗದವನು.
ರಸಾಕರ್ಷಣಸುವ್ಯಗ್ರೋ ನಿತ್ಯಂ ಭ್ರಾತೇವ ತೇಜಸಃ । ಹರಣಾದಾನಕರ್ತೄಣಾಮ್ ಅಙ್ಗಾನಾಂ ವಿನಿಯೋಗಕೃತ್
ಯಾವಾಗಲೂ ರಸಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರತರಾಗಿರುವವನು, ಬೆಂಕಿಯ ಹೊಳಪಿನಂತೆ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಡಿಯುವುದು ಇವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವನು.
ಶರೀರನಗರೇ ನಾಡೀಮಾರ್ಗೈರ್ ಗತಿನಿರರ್ಗಲಃ । ರಸಭಾಣ್ಡಪರಾವರ್ತಾದ್ ಆಯುರ್ಮಣಿಮಹಾವಣಿಕ್
ದೇಹವೆಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ರಸಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಜೀವಮಣಿಗಳ ಮಹಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು.