ವಿಶದಾಕಾಶಸಙ್ಕಾಶೇ ಸ್ವಪ್ನಾಞ್ಜನಪುರೋಪಮೇ । ಅಙ್ಗೇ ತಸ್ಯಾ ಬೃಹಜ್ಜಙ್ಘೇ ಪಿಣ್ಡಾದರ್ಶಸಮತ್ವಿಷಿ
ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಆಕೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕನಸಿನ ನಗರಿಯಂತೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಂತೆ, ಗುಂಪುಗಳು ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ವಿನ್ಧ್ಯೋ ನೃತ್ಯತಿ ಕಾಞ್ಚನಾಚಲವನೇ ಸಹ್ಯಶ್ ಚ ಮಹ್ಯಾಂ ಗಿರಿẖ ಕೈಲಾಸೋ ಮಲಯೋ ಮಹೇನ್ದ್ರಶಿಖರೇ ಕ್ರೌಞ್ಚಾಚಲೇ ಮನ್ದರಃ । ಗೋಕರ್ಣೋ ಗಗನಾಙ್ಗನೇ ವಸುಮತೀ ವಿದ್ಯಾಧರಾಣಾಂ ಪುರೇ ಸರ್ವಾ ಜಙ್ಗಮತಾಂ ಗತಾ ವನಭುವಸ್ ತಸ್ಯಾಶ್ ಶರೀರೇ ತದಾ
ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತವು ಬಂಗಾರದ ಪರ್ವತವನಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಸಹ್ಯ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಲಾಸ, ಮಲಯ, ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರೌಂಚ, ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳು, ಗೋಕರ್ನವು ಆಕಾಶದ ವಿಶಾಲತೆಯಲ್ಲಿ, vasumatī ದೇವತೆಗಳ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲಾ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಭಾಗಗಳು ಆಕೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದವು.
ಅಬ್ಧಿರ್ ನೃತ್ಯತಿ ಪರ್ವತೇ ಗಿರಿರ್ ಅಪಿ ಪ್ರೋಚ್ಚೈರ್ ನಭẖಕೋಟರೇ ವ್ಯೋಮಾಪೀನ್ದುದಿವಾಕರರ್ಕ್ಷವಲಿತಂ ಭೂಮೇರ್ ಅಧಸ್ತಾದ್ ಗತಮ್ । ಸದ್ವೀಪಾಚಲಪತ್ತನೋ ವನಗಣḫ ಪ್ರೋತ್ಕೀರ್ಣಪುಷ್ಪೋ ದಿವಿ ವ್ಯಾಲೋಲಂ ಜಗದ್ ಅಮ್ಬುಧಾವ್ ಇವ ತೃಣಂ ದಿಕ್ಚಕ್ರಕೇ ಭ್ರಾಮ್ಯತಿ
ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಭ್ರಮನ್ತಿ ಗಿರಯೋ ಽಮ್ಬುಧಯೋ ದಿಗನ್ತಲೋಕಾನ್ತರಾಣಿ ಪುರಪತ್ತನಮಣ್ಡಲಾನಿ । ನದ್ಯಸ್ ಸರಾಂಸಿ ಮಕುರಾನ್ತರ್ ಅಶೇಷಬದ್ಧವಾತಾವಕೀರ್ಣತೃಣಪರ್ಣಗಣಕ್ರಮೇಣ
ಪರ್ವತಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಗಡಿ ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಳಗಳು, ನಗರಗಳ ವಲಯಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿವೆ. ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಬ್ಬಿದ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿವೆ.
ಮತ್ಸ್ಯಾಶ್ ಚರನ್ತಿ ಚ ಮರೌ ವರವಾರಿಣೀವ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ನಗರಾಣಿ ಭುವೀವ ಭಾನ್ತಿ । ಖೇ ಭೂರ್ ಅಧೋ ಗಗನಮ್ ಅಕ್ಷಯವಾರಿವಾಹಮ್ ಉತ್ಪಾತವಾತಪರಿವೃತ್ತಗಿರಿಸ್ಥಿತಂ ತತ್
ಮೀನಗಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಈಜುತ್ತಿವೆ. ನಗರಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿ ಕೆಳಗಡೆ ಇದೆ, ಆಕಾಶದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದ ನೀರು ತುಂಬಿದೆ. ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ಪರ್ವತಗಳು ತಿರುಗುತ್ತಾ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ.
ಋಕ್ಷೋತ್ಕರೋ ಭ್ರಮತಿ ದೀಪಸಹಸ್ರಯನ್ತ್ರಚಕ್ರಭ್ರಮೇಣ ಮಣಿವರ್ಷಣಮೇಘಚಾರುಃ । ಅನ್ತರ್ ಬಹಿಶ್ ಚ ಚಕಿತೈḫ ಪ್ರಣಯೇನ ಮುಕ್ತಂ ವಿದ್ಯಾಧರಾಮರಗಣೈರ್ ಇವ ಪುಷ್ಪವರ್ಷಮ್
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪು ಸಾವಿರದೀಪಗಳ ಯಂತ್ರಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಮಳೆಯುವ ಮೋಡದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಒಳಗೆಯೂ ಹೊರಗೆಯೂ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಹೂವಿನ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆಯುವಂತೆ ಅದು ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಹಾರಸರ್ಗನಿಚಯಾ ದಿನರಾತ್ರಿಭಾಗೇ ಬಿನ್ದೂಪಮಾ ರಜನಯೋ ದಿವಸೋತ್ಕರಾಶ್ ಚ । ಕೃಷ್ಣಾಸ್ ಸಿತಾಶ್ ಚ ಪರಿತೋ ಽಮಲಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣಸ್ವಾದರ್ಶಮಣ್ಡಲವದ್ ಆಕುಲಮ್ ಉಲ್ಲಸನ್ತಿ
ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಚಕ್ರಗಳು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹನಿ ಹನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ರಾತ್ರಿ ಗಿಡುಗುಗಳಂತೆ, ಹಗಲು ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆರೆತು, ದೂಷಣೆಯಿಲ್ಲದ ಬಿಳಿ-ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ರತ್ನಾನಿ ಭಾಸ್ಕರನಿಶಾಕರಮಣ್ಡಲಾನಿ ತಾರೋತ್ಕರಾಸ್ ತರಲಕಾನ್ತಿಭೃತಶ್ ಚ ಹಾರಾಃ । ಸ್ವಚ್ಛಾಮ್ಬರಾಣಿ ವಲಿತಾನಿ ಮಹಾಮ್ಬರಾಣಿ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯ್ ಅನಾರತಮ್ ಅನಲ್ಪಮ್ ಅಲಾತಲೇಖಾಃ
ಮುತ್ತುಗಳು, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ವಲಯಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಮಿಂಚುವ ಹಾರಗಳು, ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ, ಮಡಚಿದ ಆಕಾಶಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಬೆಂಕಿಯ ಗುರುತುಗಳಂತೆ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಲ್ಪಾನ್ತಕಾಲವಿಲುಠತ್ತ್ರಿಜಗನ್ಮಣೀನಿ ವ್ಯಾವರ್ತನೈರ್ ಝಗಿತಿಜಾತಝಣಜ್ಝಣಾನಿ । ತೇಜಾಂಸಿ ಸನ್ತತತಯೋರ್ಧ್ವಮ್ ಅಧಶ್ ಚ ಯಾನ್ತಿ ನಾನಾವಿಧಾನಿ ಗುಣವನ್ತಿ ವಿಭೂಷಣಾನಿ
ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರತ್ನಗಳು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ನಿರಂತರ ಘೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸದಾ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಚಲಿಸಿ, ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಭರಣಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಸಙ್ಗ್ರಾಮಮತ್ತಭಟಖಡ್ಗಮರೀಚಿವೀಚಿಶ್ಯಾಮಾಯಮಾನಸಕಲಾತಪವಾಸರಾಣಾಮ್ । ವ್ಯಾವೃತ್ತಿಭಿರ್ ವಿಲುಠತಾಮ್ ಅಪಿ ಸುಸ್ಥಿರಾಣಾಮ್ ಆಕರ್ಣ್ಯತೇ ಕಲಕಲೋ ಜನಮಣ್ಡಲಾನಾಮ್
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಾದ ಯೋಧರ ಕತ್ತಿಗಳ ತೊರೆಗಳು ಕಪ್ಪಾಗಿ ಮಿಂಚುತ್ತಾ, ಸ್ಥಿರವಾದವರ ನಡುವೆ ಕೂಡ ಜನಸಮೂಹಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರ ತಿರುಗಾಟದಿಂದ ಗದ್ದಲವು ಎದ್ದಿರುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮೇನ್ದ್ರವಿಷ್ಣುಹರವಹ್ನಿರವೀನ್ದುಪೂರ್ವಾ ದೇವಾಸುರಾḫ ಪರಿವಿವೃತ್ತಿಭಿರ್ ಆಪತನ್ತಃ । ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಮ್ ಏವ ವಿವಿಧಾ ಉಪಯಾನ್ತಿ ಯಾನ್ತಿ ವಾತಾವಧೂತಮಷಕಾಶನಿವಿಭ್ರಮೇಣ
ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ, ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎದುರುಮುಗಿದು, ಬರುವುದು ಹೋಗುವುದು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಹಾರುವ ಸೊಪ್ಪು ಹುಳುಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಹಾರಸರ್ಗಸುಖದುẖಖಭವಾಭವೇಹಾನೀಹಾನಿಷೇಧವಿಧಿಜನ್ಮಮೃತಿಭ್ರಮಾದ್ಯಾಃ । ಸಾರ್ಧಂ ಪೃಥಕ್ ಚ ವಿಲಸನ್ತಿ ಸದೈವ ಸರ್ವೇ ವ್ಯಾಮಿಶ್ರತಾಮ್ ಉಪಗತಾ ಅಪಿ ತತ್ರ ಭಾವಾಃ
ವಿನಾಶ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಇರುವಿಕೆ, ಇಲ್ಲದಿಕೆ, ಪ್ರಯತ್ನ, ನಿರ್ಗಮನೆ, ನಿಷೇಧ, ವಿಧಿ, ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ಮೋಹ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದಾಗಿ, ಬೇರ್ಪಟ್ಟಾಗಿಯೂ ಸದಾ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಒಂದಾದರೂ ಬೆರೆತರೂ, ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಭಾವೋದ್ಭವಸ್ಥಿತಿವಿಪತ್ಕರಣಭ್ರಮಾಣಾಂ ಸಂಹಾರಸರ್ಗಭುವನಾವನಿವಿಭ್ರಮಾಣಾಮ್ । ಮಿಥ್ಯೈವ ಖೇ ಪ್ರಕಚತಾಂ ಖಶರೀರಕಾಣಾಂ ಸಂಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಽತ್ರ ನ ಮನಾಗ್ ಅಪಿ ನಾಮ ಸಙ್ಖ್ಯಾ
ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಉದಯ, ಉಳಿವಿನೂ, ನಾಶವೂ, ಕಾರಣಗಳ ಗೊಂದಲ, ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿನಾಶ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಕಾಶದಂತೆ ಹಗುರವಾದ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಎಣಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೆಸರುಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಇಲ್ಲ.
ಉತ್ಪಾತಶಾನ್ತಿಮರಣೋತ್ಸವಯುದ್ಧಸಾಮ್ಯವಿದ್ವೇಷರಾಗಭಯವಿಶ್ವಸನಾದಿ ತತ್ರ । ಏಕತ್ರ ಕೋಶ ಇವ ರತ್ನಚಯೋ ವಿಭಾತಿ ನಾನಾರಸಾಪ್ರತಿಘಸರ್ಗಪರಮ್ಪರಂ ತತ್
ಅಪಾಯ, ಶಾಂತಿ, ಸಾವು, ಹಬ್ಬ, ಯುದ್ಧ, ಸಮತೆ, ಶತ್ರುತ್ವ, ಆಸಕ್ತಿ, ಭಯ, ನಂಬಿಕೆ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳ ಭಂಡಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರುಚಿಗಳ ಅನಂತರಾವಳಿ ಯಾವ ತಡೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಯಾಶ್ ಚಿದಮ್ಬರಮಯೇ ವಪುಷಿ ಸ್ವಭಾವಭೂತಾಸ್ ಸ್ಫುಟಾನುಭವಭಾವಜಗದ್ವ್ಯವಸ್ಥಾಃ । ಸರ್ಗಕ್ಷಯಾ ಮಲಿನದೃಕ್ಕಲಿತಾಮ್ಬರಸ್ಥಕೇಶೋಣ್ಡುಕಸ್ಫುರಣವತ್ ಪರಿತಸ್ ಸ್ಫುರನ್ತಿ
ಆ ಚೈತನ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅನುಭವಗಳೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದಿಂದ ಮಸುಕಾದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವಂತೆ, ಅವು ಸುತ್ತಲೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಜಗತ್ ಸಙ್ಕ್ಸುಬ್ಧಮ್ ಅಕ್ಷುಬ್ಧಂ ದೃಶ್ಯತೇ ಽಸ್ಥಿತಿಸಂಸ್ಥಿತಿ । ಸಞ್ಚಾಲ್ಯಮಾನಮಕುರಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್
ಈ ಜಗತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಂಚಲವಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಚಲಿಸುವ ಕೋತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಚಲವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ನೃತ್ತಸ್ಥಪೂತಾ ಅಪ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ಜಗದರ್ಥಾḫ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಮ್ । ಸ್ಥಿತಿಂ ತ್ಯಜನ್ತಿ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಬಾಲಸಙ್ಕಲ್ಪಸರ್ಗವತ್
ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಿಸುವಂತೆಯೂ, ನಿಂತಂತೆಯೂ, ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆಯೂ ಕಾಣುವ ಜಗತ್ತಿನ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಶರೀರೇ ಽನ್ತḫ ಪೂಯಮಾನಾ ಅನಾರತಮ್ । ರಾಶೀಭೂಯ ವಿಶೀರ್ಯನ್ತೇ ಜಗನ್ಮುದ್ಗಕಣೋತ್ಕರಾಃ
ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯ ದೇಹದೊಳಗೆ, ಸದಾ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಜಗತ್ತಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಹಿಟ್ಟಿನ ದಣ್ನಿನ ರಾಶಿಗಳಂತೆ ಸೇರಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಚದುರುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ.
ಕ್ಷಣಮ್ ಆಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಕಿಞ್ಚಿನ್ ನ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಅಪಿ ಸಾ ಕ್ಷಣಮ್ । ಕ್ಷಣಮ್ ಅಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರೈವ ಕ್ಷಣಮ್ ಆಕಾಶಪೂರಿಣೀ
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವಳು ಏನೋ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣ ಏನೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವಳು ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಸಣ್ಣಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣ ಆಕಾಶವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಿದಂತಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಯಸ್ಮಾತ್ ಸಾ ಕಲನಾ ದೇವೀ ಸಂವಿಚ್ಛಕ್ತಿರ್ ಜಗನ್ಮಯೀ । ಅನನ್ತಾ ಪರಮಾಕಾಶಕೋಶಶುದ್ಧಶರೀರಿಣೀ
ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಕೆಯೇ ಅಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿ, ಆ ದೇವಿ, ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿರುವ ಚೈತನ್ಯ ಶಕ್ತಿ. ಅವಳು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವಳು, ಪರಮ ಆಕಾಶದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾದ ದೇಹವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಕಾಲತ್ರಯಸ್ಥಿತಜಗತ್ತ್ರಿತಯಾಮ್ಬರಾಙ್ಗೀ ಚಿತ್ ಸಾ ತಥಾ ಕಚತಿ ತೇನ ತಥಾಸ್ಥಿತೇನ । ರೂಪೇಣ ಚಿತ್ರಕೃದುದಾರಮನಸ್ಸ್ಥಚಿತ್ರಸಂಸಾರಜಾಲಸದೃಶೇನ ಕಚಜ್ಜವೇನ
ಅವಳು ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಆಕಾಶವಸ್ತ್ರವಳಾಗಿ ಇರುವ ಚೈತನ್ಯ. ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳ ರೂಪವು ಚಿತ್ರಕಾರನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ, ಸಂಸಾರದ ಜಾಲದ ವೇಗದ ಆಟದಂತಿದೆ.
ಸರ್ಗಾತ್ಮಕಂ ವಪುರ್ ಅನೇಕಚಿದಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ ಸಂಶಾನ್ತಖೈಕವಪುರ್ ಏಕವಿದಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್ । ಏಕಂ ನಿಮೇಷಣಸಮುನ್ಮಿಷಿತೈಕರೂಪಂ ಸಾ ಬಿಭ್ರತೀ ವಪುರ್ ಅನನ್ತಮ್ ಅನಾದಿ ಭಾತಿ
ಅವಳ ರೂಪವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಾರ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚೈತನ್ಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಶಾಂತವಾದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಅವಳ ರೂಪ ಒಂದೇ. ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ತೆರೆದಂತೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಒಂದೇ ರೂಪದಿಂದ ಅನಂತ, ಆದಿಯಿಲ್ಲದ ರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ತಸ್ಯಾಂ ವಿಭಾತಿ ತದ್ ಅನನ್ತಶಿಲಾತ್ಮಕೋಶಲೇಖಾಬ್ಜಚಕ್ರರಚನಾದಿವದ್ ಏವ ದೃಶ್ಯಮ್ । ವ್ಯೋಮಾತ್ಮಕಂ ಗಗನಮಾತ್ರಶರೀರವತ್ಯಾಂ ಚಿತ್ತ್ವಾದ್ ದ್ರವಾಜ್ ಜಲಧಿಕೋಶ ಇವೋರ್ಮಿಲೇಖಾಃ
ಅವಳೊಳಗೆ ಆ ಅನಂತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಹೃದಯವು ಕಿರಣಗಳ, ಹೂವಿನ, ವೃತ್ತಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆ ಯಾರು ಎಂದರೆ, ಅವಳ ದೇಹವೇ ಆಕಾಶದಂತಿದ್ದು, ಅವಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಅಲೆಗಳ ಗುರುತುಗಳಂತೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ರೂಪಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಹತೀ ಭೈರವೀ ದೇವೀ ನೃತ್ಯತḫ ಪೂರಿತಾಮ್ಬರಾ । ತಸ್ಯ ಕಲ್ಪಾನ್ತರುದ್ರಸ್ಯ ಸಾ ಪುರೋ ಭೈರವಾಕೃತೇಃ
ಆ ಭಯಾನಕ ಮಹಾದೇವಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಯುಗಾಂತ್ಯದ ರುದ್ರನ ಮುಂದೆ ಅವಳು ಭಯಂಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ.
ಸಿರಾಮರ್ಮಾಶ್ರಿತೋಗ್ರಾಗ್ನಿದಗ್ಧಸ್ಥಾಣುವನಾವನಿಃ । ಕಲ್ಪಾನ್ತವಾತವ್ಯಾಧೂತಾ ವನಮಾಲೇವ ನೃತ್ಯತಿ
ಅವಳ ನರಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಕೇಂದ್ರಗಳು ಭಯಾನಕ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿವೆ; ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡ, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಸುಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿರುವ ಅರಣ್ಯವಂತೆ ಅವಳು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ಕುಣಾಲೋಲೂಖಲಬೃಸೀಹಲಶೂರ್ಪಕರಣ್ಡಕೈಃ । ಮುಸುಲೋದಞ್ಚನಸ್ಥಾಲೀಕುಮ್ಭಸ್ರಗ್ದಾಮಧಾರಿಣೀ
ಅವಳು ಮುರಿದ ಉರುಳಿಗೆ, ಒಣಕುಲು, ಹಾಲುಗೋಲು, ಚಕ್ಕುಲಿ, ತಟ್ಟೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಣಕುಲು, ತಟ್ಟೆ, ಕುಂಭ, ಪಾತ್ರೆಗಳ ಹಾರವಿದೆ.
ಏವಂವಿಧಾನಾಂ ಸ್ರಗ್ದಾಮಜಾಲಾನಾಂ ಕುಸುಮೋತ್ಕರಮ್ । ಕಿರನ್ತೀ ಸಂಸೃಜನ್ತೀ ಚ ನೃತ್ತಕ್ಷುಬ್ಧಾಕ್ಷಯಂ ತತಮ್
ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಸರಪಳಿಗಳು, ಹೂಗುಚ್ಚಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾ, ನೃತ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿವೆ.
ವನ್ದ್ಯಮಾನಸ್ ತಯಾ ಸೋ ಽಪಿ ತಥೈವಾಕಾಶಭೈರವಃ । ತಥೈವ ವಿತತಾಕಾರಸ್ ತದೋಚ್ಚೈḫ ಪರಿನೃತ್ಯತಿ
ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಾಗ, ಆಕಾಶದ ಭೈರವನೂ ಕೂಡ ಅದೇ ರೀತಿ, ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು, ಭಾರಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಡಿಮ್ಬಂ ಡಿಮ್ಬಂ ಕುಡಿಮ್ಬಂ ಪಚ ಮನ ಡುಹ ಮಾ ಝಮ್ ಪ್ರಝಮ್ ಪ್ರಂ ಪ್ರಝಮ್ ಪ್ರಂ ತೃಲ್ಲಂ ತೃಲ್ಲಂ ತೃತೃಲ್ಲಂ ತೃಖಲು ಖಲುಮಯಂ ಖಙ್ಖಮಂ ಖಙ್ಖಮಙ್ಖಮ್ । ಗುಂ ಹಂ ಗುಂ ಹಂ ತು ಗುಂ ಹಂ ಗುಡುಲಡುಡುಮುಡಂ ಡಾಡಿಮಾಡಿಂ ಡುಡೇತಿ ನೃತ್ಯನ್ತೀ ಶಬ್ದವಾದ್ಯೈḫ ಪ್ರಲಯಪಿತೃವನೇ ಶ್ರೇಯಸೇ ವೋ ಽಸ್ತು ಕಾಲೀ
ಡಿಂಬ ಡಿಂಬ ಕುಡಿಂಬ, ಬೇಯಿಸು ಮನ, ದುಹ ಮಾಡಬೇಡ, ಜ್ಹಮ್ ಪ್ರಜ್ಹಮ್ ಪ್ರಂ ಪ್ರಜ್ಹಮ್ ಪ್ರಂ, ತ್ರಿಲ್ಲ ತ್ರಿಲ್ಲ ತೃತ್ರಿಲ್ಲ, ತೃಖಲು ಖಲುಮಯ, ಖಂಖಮಂ ಖಂಖಮಂಖಂ; ಗುಂ ಹಂ ಗುಂ ಹಂ, ಗುಂ ಹಂ ಗುಡುಲಡುಡುಮುದಂ, ಡಾಡಿಮಾಡಿ ಡುಡೇತಿ—ಈ ರೀತಿ ಶಬ್ದ ಹಾಗೂ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಳಯ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಯು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳು ನಿಮಗೆ ಶುಭವನ್ನು ತರಲಿ.
ಬದ್ಧ್ವಾ ಖಟ್ವಾಙ್ಗಶೃಙ್ಗೇ ಕಪಿಲಮ್ ಉರುಜಟಾಮಣ್ಡಲಂ ಪದ್ಮಯೋನೇẖ ಕೃತ್ವಾ ದೈತ್ಯೋತ್ತಮಾಙ್ಗೈಸ್ ಸ್ರಜಮ್ ಉರಸಿ ಶಿರಶ್ಶೇಖರಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪಕ್ಷೈಃ । ಪೂರ್ಣಂ ರಕ್ತಾಸವಾನಾಂ ಯಮಮಹಿಷಮಹಾಶೃಙ್ಗಮ್ ಆದಾಯ ಪಾಣೌ ಪಾಯಾದ್ ವೋ ವನ್ದ್ಯಮಾನḫ ಪ್ರಲಯಮುದಿತಯಾ ಭೈರವẖ ಕಾಲರಾತ್ರ್ಯಾ
ಕಟ್ಟಿದ ಕಪಿಲ ಜಟಾಮಂಡಲವನ್ನು ಖಟ್ವಾಂಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿದು, ದೈತ್ಯರ ತಲೆಗಳಿಂದ ಹಾರವನ್ನು ಎದೆಮೇಲೆ, ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿ, ರಕ್ತಮದ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಯಮನ ಮಹಿಷದ ಕೊಂಬನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಕಾಲರಾತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಭೈರವನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
ಸಮುದ್ರವು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ, ಪರ್ವತವು ಆಕಾಶದೊಳಗೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದೆ. ಆಕಾಶವು ಚಂದ್ರನು, ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ಕೆಳಗಡೆ ಇದೆ. ದ್ವೀಪಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಜಗತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ.