ಜಗತ್ಪದಾರ್ಥೈರ್ ವ್ಯಾಮಿಶ್ರೈರ್ ಅಮಿಶ್ರೈರ್ ಮಕುರೇ ಯಥಾ । ವ್ಯಾಪ್ತಮ್ ಆಭೋಗಿಭಾಙ್ಕರೈರ್ ಅಙ್ಗೈ ರಙ್ಗಭ್ರಮೈಸ್ ತಥಾ
ಈ ಜಗತ್ತು ಸೇರಿರುವ ಮತ್ತು ಬೇರೆಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಅದು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಭಯಾನಕವಾದ ಅಂಗಗಳು ಬಣ್ಣಗಳ ಆಟದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಮೇರುರ್ ನೃತ್ಯತಿ ಲೋಲೋಚ್ಚಕುಲಾಚಲಬೃಹದ್ಭುಜಃ । ಭ್ರಮದಭ್ರಪಟಾಟೋಪೋ ನಮತ್ತರುತನೂರುಹಃ
ಮೇರುಪರ್ವತವು ತೂಗುತಿರುವ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಳಂತೆ ಮಾಡಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ; ತಿರುಗುವ ಮೋಡಗಳ ತೆರೆಗಳು ನಮಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಹಾರುತ್ತಿವೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಕಂಪನ ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹಿಂಡುತ್ತಿವೆ.
ಅತ್ಯಜನ್ತಸ್ ಸಮುದ್ರಾಸ್ ಸ್ವಂ ಮರ್ಯಾದಾಮುದ್ರಣಂ ದ್ರುತಾಃ । ಭೂಮೇರ್ ನಭಸ್ತಲಂ ಯಾನ್ತಿ ನಭಸೋ ಯಾನ್ತಿ ಭೂತಲಮ್
ಸಮುದ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಭೂಮಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ಏರುತ್ತದೆ, ಆಕಾಶವು ಭೂಮಿಯತ್ತ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಪುರಾಣಿ ಘರ್ಘರಾರಾವೈರ್ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಲುಠಿತಾನ್ಯ್ ಅಧಃ । ಸಗೃಹಾಟ್ಟಾಲವಾಸ್ತವ್ಯಂ ನ ಚ ಕಿಞ್ಚಿಲ್ ಲುಠತ್ಯ್ ಅಧಃ
ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಘರ್ಜನೆಯ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಗೆ ಉರುಳುತ್ತಿವೆ; ಮನೆಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಿರುಗಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಏನೂ ನಿಜವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಯಾಂ ಭ್ರಮನ್ತ್ಯಾಂ ಚತುರಂ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಾ ದಿನರಾತ್ರಯಃ । ನಖಾಗ್ರಲೇಖಾಲೋಕಾನ್ತರ್ ಭಾನ್ತಿ ಕಾಞ್ಚನಸೂತ್ರವತ್
ಅದು ತಿರುಗುವಾಗ, ಚಂದ್ರನು, ಸೂರ್ಯನು, ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ—allವು ನಖದ ತುದಿಯ ರೇಖೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನದ ಹಾರಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ವಿಭಾನ್ತಿ ವೃಷ್ಟಯಸ್ ತಸ್ಯಾ ಘರ್ಮಾರ್ತಿಜಲಜಾಲಿಕಾಃ । ಇವ ನೀಹಾರಹಾರಿಣ್ಯೋ ಲೀಲಾವಾರಿದವಾಸಸಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಳು, ಬಿಸಿಲಿನ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಂತೆ, ಆಟವಾಡುವ ನೀರಿನ ಉಡುಪುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಅವು ಮಂಜನ್ನು ಕಳೆಯುವ ನದಿಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಖಮ್ ಏವ ತಸ್ಯಾಸ್ ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಕವರೀಮಣ್ಡಲಂ ಬೃಹತ್ । ಪಾತಾಲಂ ಚರಣಾ ಭೂಮಿರ್ ಉದರಂ ಬಾಹವೋ ದಿಶಃ
ಆಕೆಗೆ ಆಕಾಶವೇ ಅವಳ ಕೂದಲಿನ ವಲಯವಾಗಿ, ತುಂಬಾ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಪಾತಾಳವು ಅವಳ ಕಾಲುಗಳಾಗಿ, ಭೂಮಿ ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಾಗಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅವಳ ಕೈಗಳಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡವು.
ದ್ವೀಪಾಬ್ಧಯೋ ಽನ್ತ್ರಾವಲಯḫ ಪಾರ್ಶುಕಾಸ್ ಸರ್ವಪರ್ವತಾಃ । ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾವಲೀದೋಲಾḫ ಪವನಸ್ಕನ್ಧಶಾಲಿಕಾಃ
ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ಅವಳ ಅಂತರಗಳ ಹಾರವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳು ಅವಳ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಾಗಿ, ಉಸಿರಾಟದ ಏರುಪೇರುಗಳು ಗಾಳಿಯ ದಾಳದಂತೆ ಅವಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಇದ್ದವು.
ತದಾನುಭೂತಂ ನೃತ್ಯನ್ತ್ಯಾಸ್ ತಸ್ಯಾ ವಪುಷಿ ವಿಸ್ತೃತೇ । ಹಿಮವನ್ಮೇರುಸಹ್ಯಾದ್ಯೈರ್ ದೋಲಾನ್ದೋಲನಮ್ ಅದ್ರಿಭಿಃ
ಆಕೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವಳ ದೇಹ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿತು; ಹಿಮಾಲಯ, ಮೇರು, ಸಹ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರ್ವತಗಳು ಅವಳ ಮೇಲೆ ದೋಣಿಯಂತೆ ಜೋಲುಜೋಲು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ತರದದ್ರಿಗುಣಾಶ್ ಛಾತಾ ವಲಯನ್ತ್ಯಾ ತಯಾ ಸ್ರಜಃ । ಪುನẖ ಕಲ್ಪಾನ್ತ ಆರಬ್ಧ ಇವ ತಾಣ್ಡವಹೇಲಯಾ
ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಶೃಂಗಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಹಾರಗಳು ಅವಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ಕಾಲಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯ ಆರಂಭವಾದಂತೆ ಆಕೆ ಆಟವಾಡುವಂತೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಸುರಾಸುರೋರಗಾನೀಕರೋಮಶೋಗ್ರಶರೀರಿಕಾ । ನಿಸ್ಸ್ಪನ್ದಂ ಸ್ಥಾತುಮ್ ಅಶಕನ್ ನಾಸೌ ಭ್ರಮಿತಚಕ್ರವತ್
ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳ ರೋಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭಯಾನಕವಾದ ಅವಳ ದೇಹವು, ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ, ಕ್ಷಣವೂ ಶಾಂತವಾಗಿರಲಾರದೆ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ನಾನಾವಿಭವವಿಜ್ಞಾನಯಜ್ಞಯಜ್ಞೋಪವೀತಿನೀ । ಸಾ ಸರನ್ತೀ ನಭಸ್ಯ್ ಆಸೀದ್ ಘನಘೂತ್ಕಾರಘೋಷಿಣೀ
ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹೋಮಗಳ ಯಜ್ಞೋಪವೀತದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಅವಳು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಮೇಘಗಳ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ತತ್ರ ಭೂತಲಮ್ ಆಕಾಶಮ್ ಆಕಾಶಮ್ ಅಪಿ ಭೂತಲಮ್ । ಪ್ರತಿಕೃತ್ಯ ಭವತ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ನ ಚ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ವಿವರ್ತತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಆಕಾಶವಾಗಿ, ಆಕಾಶ ಭೂಮಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಎರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದರೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಏನೂ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಬೃಹನ್ನಾಸಾಗುಹಾಗೇಹನಿರ್ಗತಾ ಘನಘುಙ್ಘುಮಾಃ । ತತ್ರೋಗ್ರಾ ವಾಯವೋ ವಾನ್ತಿ ಘನಘೂತ್ಕಾರಕಾರಿಣಃ
ಅವಳ ದೊಡ್ಡ ಮೂಗಿನ ಗುಹೆಯಿಂದ ಆಳವಾದ ಘನ ಶಬ್ದಗಳು ಹೊರಬಂದವು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭಯಾನಕವಾದ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸುತ್ತಾ, ಮೇಘಗಳ ಗುಡುಗು ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ನಭẖ ಕರಶತೈಸ್ ತಸ್ಯಾಶ್ ಚತುರಾವರ್ತನರ್ತಿಭಿಃ । ಭಾತಿ ಚಣ್ಡಾನಿಲೋದ್ಧೂತೈರ್ ಆಕೀರ್ಣಮ್ ಇವ ಪಲ್ಲವೈಃ
ಆಕಾಶವು ನೂರಾರು ಕೈಗಳಿಂದ, ಭಯಂಕರ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ತದಙ್ಗಗಜಗದ್ವಸ್ತುಜಾತಭ್ರಮಣಸಮ್ಭ್ರಮಾತ್ । ದೃಷ್ಟಿರ್ ಧೀರಾಪಿ ಮೋಹೇ ಮೇ ಸನ್ನಾ ಸೇನೇವ ಸಙ್ಗರೇ
ಅವಳ ಅಂಗಗಳ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಗೊಂದಲದಿಂದ, ನನ್ನ ಸ್ಥಿರವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಕೂಡ ಯುದ್ಧದೊಳಗಿನ ಸೈನಿಕನಂತೆ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಮುಸುಕಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.
ಪ್ರೋಹ್ಯನ್ತೇ ಯನ್ತ್ರವಚ್ ಛೈಲಾ ನಿಪತನ್ತಿ ನಭಶ್ಚರಾಃ । ಲುಠನ್ತ್ಯ್ ಅಮರಗೇಹಾನಿ ಚಲೇ ತದ್ದೇಹದರ್ಪಣೇ
ಪರ್ವತಗಳು ಯಂತ್ರದಂತೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಅವಳ ದೇಹದ ಕನ್ನಡಿ ಕದಲಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳ ಮನೆಗಳು ಉರುಳುತ್ತಾ ಬಿದ್ದಾಡುತ್ತವೆ.
ಮೇರವḫ ಪರ್ಣವದ್ ವ್ಯೂಢಾ ಮಲಯಾḫ ಪಲ್ಲವಾ ಇವ । ಹಿಮಾದ್ರಯೋ ಹಿಮಕಣಾ ಇವೋರ್ವ್ಯೋ ಽಬ್ದಲತಾ ಇವ
ಮೇರುಪರ್ವತಗಳು ಎಲೆಗಳಂತೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ, ಮಲಯಪರ್ವತಗಳು ಹಸಿರು ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ, ಹಿಮಾಲಯಗಳು ಹಿಮದ ಗುಡ್ಡಗಳಂತೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಸಮುದ್ರದ ಹಾರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಹ್ಯಾ ಮಹ್ಯಾಮ್ ಇವ ಖಗಾ ವಿನ್ಧ್ಯಾ ವಿದ್ಯಾಧರಾ ಇವ । ಋಕ್ಷವನ್ತೋ ಭ್ರಮನ್ತೋ ಽನ್ತರ್ ಆಸನ್ ಹಂಸಾ ಇವಾಮ್ಬರೇ
ಸಹ್ಯ ಪರ್ವತಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿರುವ ಶಿಖರಗಳು ಆಕೆಯ ಒಳಗೆ ಹಂಸಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವಂತೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ದ್ವೀಪಾನ್ಯ್ ಅಪಿ ತೃಣಾನೀವ ಸಮುದ್ರಾ ವಲಯಾ ಇವ । ಸುರಲೋಕಾಲಯಾḫ ಪದ್ಮಾ ಆಸಂಸ್ ತದ್ದೇಹವಾರಿಣಿ
ದ್ವೀಪಗಳು ಹುಲ್ಲಿನ ತಂತಿಗಳಂತೆ, ಸಮುದ್ರಗಳು ವಲಯಗಳಂತೆ, ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳು ಆಕೆಯ ದೇಹದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಕಮಲಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
ವಿಶದಾಕಾಶಸಙ್ಕಾಶೇ ಸ್ವಪ್ನಾಞ್ಜನಪುರೋಪಮೇ । ಅಙ್ಗೇ ತಸ್ಯಾ ಬೃಹಜ್ಜಙ್ಘೇ ಪಿಣ್ಡಾದರ್ಶಸಮತ್ವಿಷಿ
ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಆಕೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕನಸಿನ ನಗರಿಯಂತೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಂತೆ, ಗುಂಪುಗಳು ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
ವಿನ್ಧ್ಯೋ ನೃತ್ಯತಿ ಕಾಞ್ಚನಾಚಲವನೇ ಸಹ್ಯಶ್ ಚ ಮಹ್ಯಾಂ ಗಿರಿẖ ಕೈಲಾಸೋ ಮಲಯೋ ಮಹೇನ್ದ್ರಶಿಖರೇ ಕ್ರೌಞ್ಚಾಚಲೇ ಮನ್ದರಃ । ಗೋಕರ್ಣೋ ಗಗನಾಙ್ಗನೇ ವಸುಮತೀ ವಿದ್ಯಾಧರಾಣಾಂ ಪುರೇ ಸರ್ವಾ ಜಙ್ಗಮತಾಂ ಗತಾ ವನಭುವಸ್ ತಸ್ಯಾಶ್ ಶರೀರೇ ತದಾ
ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತವು ಬಂಗಾರದ ಪರ್ವತವನಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಸಹ್ಯ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಲಾಸ, ಮಲಯ, ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರೌಂಚ, ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳು, ಗೋಕರ್ನವು ಆಕಾಶದ ವಿಶಾಲತೆಯಲ್ಲಿ, vasumatī ದೇವತೆಗಳ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ—ಎಲ್ಲಾ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಭಾಗಗಳು ಆಕೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದವು.
ಅಬ್ಧಿರ್ ನೃತ್ಯತಿ ಪರ್ವತೇ ಗಿರಿರ್ ಅಪಿ ಪ್ರೋಚ್ಚೈರ್ ನಭẖಕೋಟರೇ ವ್ಯೋಮಾಪೀನ್ದುದಿವಾಕರರ್ಕ್ಷವಲಿತಂ ಭೂಮೇರ್ ಅಧಸ್ತಾದ್ ಗತಮ್ । ಸದ್ವೀಪಾಚಲಪತ್ತನೋ ವನಗಣḫ ಪ್ರೋತ್ಕೀರ್ಣಪುಷ್ಪೋ ದಿವಿ ವ್ಯಾಲೋಲಂ ಜಗದ್ ಅಮ್ಬುಧಾವ್ ಇವ ತೃಣಂ ದಿಕ್ಚಕ್ರಕೇ ಭ್ರಾಮ್ಯತಿ
ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಭ್ರಮನ್ತಿ ಗಿರಯೋ ಽಮ್ಬುಧಯೋ ದಿಗನ್ತಲೋಕಾನ್ತರಾಣಿ ಪುರಪತ್ತನಮಣ್ಡಲಾನಿ । ನದ್ಯಸ್ ಸರಾಂಸಿ ಮಕುರಾನ್ತರ್ ಅಶೇಷಬದ್ಧವಾತಾವಕೀರ್ಣತೃಣಪರ್ಣಗಣಕ್ರಮೇಣ
ಪರ್ವತಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಗಡಿ ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಳಗಳು, ನಗರಗಳ ವಲಯಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿವೆ. ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಬ್ಬಿದ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿವೆ.
ಮತ್ಸ್ಯಾಶ್ ಚರನ್ತಿ ಚ ಮರೌ ವರವಾರಿಣೀವ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸ್ಥಿರಾಣಿ ನಗರಾಣಿ ಭುವೀವ ಭಾನ್ತಿ । ಖೇ ಭೂರ್ ಅಧೋ ಗಗನಮ್ ಅಕ್ಷಯವಾರಿವಾಹಮ್ ಉತ್ಪಾತವಾತಪರಿವೃತ್ತಗಿರಿಸ್ಥಿತಂ ತತ್
ಮೀನಗಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಈಜುತ್ತಿವೆ. ನಗರಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿ ಕೆಳಗಡೆ ಇದೆ, ಆಕಾಶದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದ ನೀರು ತುಂಬಿದೆ. ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ಪರ್ವತಗಳು ತಿರುಗುತ್ತಾ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ.
ಋಕ್ಷೋತ್ಕರೋ ಭ್ರಮತಿ ದೀಪಸಹಸ್ರಯನ್ತ್ರಚಕ್ರಭ್ರಮೇಣ ಮಣಿವರ್ಷಣಮೇಘಚಾರುಃ । ಅನ್ತರ್ ಬಹಿಶ್ ಚ ಚಕಿತೈḫ ಪ್ರಣಯೇನ ಮುಕ್ತಂ ವಿದ್ಯಾಧರಾಮರಗಣೈರ್ ಇವ ಪುಷ್ಪವರ್ಷಮ್
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪು ಸಾವಿರದೀಪಗಳ ಯಂತ್ರಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಮಳೆಯುವ ಮೋಡದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಒಳಗೆಯೂ ಹೊರಗೆಯೂ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಹೂವಿನ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆಯುವಂತೆ ಅದು ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಹಾರಸರ್ಗನಿಚಯಾ ದಿನರಾತ್ರಿಭಾಗೇ ಬಿನ್ದೂಪಮಾ ರಜನಯೋ ದಿವಸೋತ್ಕರಾಶ್ ಚ । ಕೃಷ್ಣಾಸ್ ಸಿತಾಶ್ ಚ ಪರಿತೋ ಽಮಲಶುಕ್ಲಕೃಷ್ಣಸ್ವಾದರ್ಶಮಣ್ಡಲವದ್ ಆಕುಲಮ್ ಉಲ್ಲಸನ್ತಿ
ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಚಕ್ರಗಳು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹನಿ ಹನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ರಾತ್ರಿ ಗಿಡುಗುಗಳಂತೆ, ಹಗಲು ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆರೆತು, ದೂಷಣೆಯಿಲ್ಲದ ಬಿಳಿ-ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ರತ್ನಾನಿ ಭಾಸ್ಕರನಿಶಾಕರಮಣ್ಡಲಾನಿ ತಾರೋತ್ಕರಾಸ್ ತರಲಕಾನ್ತಿಭೃತಶ್ ಚ ಹಾರಾಃ । ಸ್ವಚ್ಛಾಮ್ಬರಾಣಿ ವಲಿತಾನಿ ಮಹಾಮ್ಬರಾಣಿ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯ್ ಅನಾರತಮ್ ಅನಲ್ಪಮ್ ಅಲಾತಲೇಖಾಃ
ಮುತ್ತುಗಳು, ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ವಲಯಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಮಿಂಚುವ ಹಾರಗಳು, ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ, ಮಡಚಿದ ಆಕಾಶಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಬೆಂಕಿಯ ಗುರುತುಗಳಂತೆ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಲ್ಪಾನ್ತಕಾಲವಿಲುಠತ್ತ್ರಿಜಗನ್ಮಣೀನಿ ವ್ಯಾವರ್ತನೈರ್ ಝಗಿತಿಜಾತಝಣಜ್ಝಣಾನಿ । ತೇಜಾಂಸಿ ಸನ್ತತತಯೋರ್ಧ್ವಮ್ ಅಧಶ್ ಚ ಯಾನ್ತಿ ನಾನಾವಿಧಾನಿ ಗುಣವನ್ತಿ ವಿಭೂಷಣಾನಿ
ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರತ್ನಗಳು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ನಿರಂತರ ಘೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸದಾ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ಚಲಿಸಿ, ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಭರಣಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಸಙ್ಗ್ರಾಮಮತ್ತಭಟಖಡ್ಗಮರೀಚಿವೀಚಿಶ್ಯಾಮಾಯಮಾನಸಕಲಾತಪವಾಸರಾಣಾಮ್ । ವ್ಯಾವೃತ್ತಿಭಿರ್ ವಿಲುಠತಾಮ್ ಅಪಿ ಸುಸ್ಥಿರಾಣಾಮ್ ಆಕರ್ಣ್ಯತೇ ಕಲಕಲೋ ಜನಮಣ್ಡಲಾನಾಮ್
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಾದ ಯೋಧರ ಕತ್ತಿಗಳ ತೊರೆಗಳು ಕಪ್ಪಾಗಿ ಮಿಂಚುತ್ತಾ, ಸ್ಥಿರವಾದವರ ನಡುವೆ ಕೂಡ ಜನಸಮೂಹಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರ ತಿರುಗಾಟದಿಂದ ಗದ್ದಲವು ಎದ್ದಿರುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರವು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ, ಪರ್ವತವು ಆಕಾಶದೊಳಗೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದೆ. ಆಕಾಶವು ಚಂದ್ರನು, ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ಕೆಳಗಡೆ ಇದೆ. ದ್ವೀಪಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಜಗತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ.