ಪಾತಾಲಮ್ ಇವ ಪಾನೀಯಂ ಸರ್ಪೋ ಬಿಲಮ್ ಇವ ಕ್ಷಣಾತ್ । ಚಣ್ಡವಾಯುರ್ ಇವಾಕಾಶಮ್ ಅವಿಶತ್ ತನ್ಮುಖಂ ಜವಾತ್
ಹಾಗೆ ನೀರು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ, ಹಾವು ತನ್ನ ಬಿಲಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಂತೆ, ಭಯಾನಕವಾದ ಗಾಳಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರುವಂತೆ, ಅದು ಆ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
ಸಮುದೇತ್ಯಾಪಿಬದ್ ರುದ್ರಸ್ ಸ ಮುಹೂರ್ತೇನ ತತ್ಪಯಃ । ಕೃಷ್ಣಾಙ್ಗೋ ಽರ್ಕ ಇವ ಧ್ವಾನ್ತಂ ಸತ್ಸಮ್ಪರ್ಕ ಇವಾಗುಣಮ್
ಆ ರುದ್ರನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು, ಕಪ್ಪು ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಸೂರ್ಯನು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹಗುರವಾಗಿ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಸಜ್ಜನರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವು ಪಾಪವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ಆಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪಾತಾಲಂ ಶಾನ್ತಂ ಶೂನ್ಯಮ್ ಅಥಾಭವತ್ । ರಜೋಧೂಮಾನಿಲಾಮ್ಭೋದಭೂತಮುಕ್ತಂ ಸಮಂ ನಭಃ
ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಪಾತಾಳದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು, ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು; ಆಕಾಶವು ಧೂಳು, ಹೊಗೆ, ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಭೂತಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿತ್ತು.
ಕೇವಲಂ ತತ್ರ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಚತ್ವಾರೋ ವ್ಯೋಮನಿರ್ಮಲಾಃ । ಇಮೇ ಪದಾರ್ಥಾ ನಿಸ್ಸ್ಪನ್ದಾಶ್ ಶೃಣು ತಾನ್ ರಘುನನ್ದನ
ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ನಿರ್ಮಲವಾದ ರೂಪಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳು ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿವೆ—ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳು ರಘುವಂಶದ ಆನಂದ.
ಏಕಸ್ ತಾವದ್ ಅಸೌ ಮಧ್ಯೇ ರುದ್ರẖ ಕೃಷ್ಣಾಮ್ಬರಾಕೃತಿಃ । ನಿರಾಧಾರಸ್ ಸ್ಥಿತೋ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ನಿಸ್ಸ್ಪನ್ದೋ ಽಮ್ಭೋಧಿಬಿಮ್ಬವತ್
ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ—ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವ ರುದ್ರನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ದ್ವಿತೀಯೋ ಽವಸ್ಥಿತೋ ದೂರೇ ಪೃಥ್ವ್ಯಾಕಾಶತಲೋಪಮಃ । ಭಾಗೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಸದನಸ್ಯಾಧḫ ಪಾತಾಲಸಪ್ತಕಾತ್
ಎರಡನೆಯದು ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಂತೆ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ನಿವಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗ, ಏಳುವ ಪಾತಾಳಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ಇದೆ.
ಪಾತಾಲಭೂತಲದಿವಾಂ ಸಶೈಲೇನ್ದ್ರದಿವೌಕಸಾಮ್ । ವ್ಯಾಪ್ತಿḫ ಪಾರ್ಥಿವಭಾಗೇನ ಪಙ್ಕಮಾತ್ರಾತ್ಮನಾ ಮನಾಕ್
ಪಾತಾಳ, ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ, ಭೂಮಿಯ ಅಂಶದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕೆಸರಿನ ತುಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದೆ.
ತೃತೀಯೋ ಽತ್ರ ಪದಾರ್ಥೋ ಽಭೂದ್ ಊರ್ಧ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಭಾಗಭೂಃ । ದೃಷ್ಟಿಕ್ಷಯಾತ್ ಸ ದೂರತ್ವಾಲ್ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಗಗನಾಸಿತಃ
ಇಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ, ಅಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪ್ರದೇಶ. ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅದು ದೂರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಕಪ್ಪು ಆಕಾಶದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ದೂರವಿಶ್ಲಿಷ್ಟಯೋರ್ ಮಧ್ಯಂ ಯತ್ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಖಣ್ಡಯೋಃ । ತದ್ ಆಕಾಶಮ್ ಅನಾದ್ಯನ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರ್ಮಲಮ್ ಆತತಮ್
ಆ ದೂರದ ಎರಡು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜಾಗವೇ ಆಕಾಶ. ಅದು ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲದ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ, ಶುದ್ಧವಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ.
ಚತುರ್ಥೋ ಽಸೌ ಪದಾರ್ಥಸ್ ತು ತದಾ ಸಂಲಕ್ಷಿತೋ ಮಯಾ । ಚತುಷ್ಟಯಾದ್ ಋತೇ ನಾನ್ಯದ್ ಏತಸ್ಮಾದ್ ಏವ ಕಿಞ್ಚನ
ನಾನು ಆಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಶವನ್ನೂ ನೋಡಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಬಹಿẖ ಕಿಂ ವಿದ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಹ್ಮಸದ್ಮಕವಾಟತಃ । ಕಾಸ್ ತತ್ರಾವರಣಾ ಬ್ರೂಹಿ ಕಿಯತ್ಯಸ್ ಸಂಸ್ಥಿತಾẖ ಕಥಮ್
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನಿವಾಸದ ಗೋಡೆಯ ಹೊರಗೆ ಏನು ಇದೆ? ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಆವರಣೆಗಳಿವೆ? ಅವು ಎಷ್ಟು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಖಣ್ಡಯೋḫ ಪಾರೇ ತತೋ ದಶಗುಣಂ ಜಲಮ್ । ಸನ್ಧ್ಯಾಕಾಶಮ್ ಅನನ್ತಂ ತಂ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾತತಂ ಸ್ಥಿತಮ್
ಆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಭಾಗಗಳ ಪಾರಾಗಿದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ಪದರವಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೊರಗೆ ಅನಂತ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಶವಿದೆ, ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ.
ತತಸ್ ತಥೈವ ಜ್ವಾಲಾತ್ಮ ತೇಜೋ ದಶಗುಣಂ ಸ್ಥಿತಮ್ । ತತಸ್ ತಥೈವ ಪವನḫ ಪಾವನೋ ನಿರ್ಮಲಸ್ ಸ್ಥಿತಃ
ಅದಾದಮೇಲೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಜ್ವಾಲಾಮಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪದರವಿದೆ. ಆಮೇಲೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಗಾಳಿಯ ಪದರವಿದೆ, ಅದು ಪವಿತ್ರವಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ತತಸ್ ತಥೈವ ವಿಮಲಂ ನಭೋ ದಶಗುಣಂ ಸ್ಥಿತಮ್ । ತತḫ ಪರಮಮ್ ಅತ್ಯಚ್ಛಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಕಾಶಮ್ ಅನನ್ತಕಮ್
ಆಮೇಲೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ವಿಶುದ್ಧ ಆಕಾಶದ ಪದರವಿದೆ. ಅದರ ಪಾರಾಗಿದ ಮೇಲೆ, ಪರಮವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ಅನಂತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಕಾಶವಿದೆ.
ಅನ್ಯತ್ರಾನ್ಯತ್ರ ತಸ್ಯಾಥ ದೃಷ್ಟಯೋ ಽನ್ಯಾಸ್ ತಥೈವ ಖೇ । ಕಚನ್ತ್ಯ್ ಅಸಙ್ಖ್ಯಾ ದೂರಸ್ಥಾ ಮಿಥೋಽದೃಷ್ಟಾತ್ಮಸೃಷ್ಟಯಃ
ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆತನ ದೃಶ್ಯಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಅವು ಅನೇಕವಾಗಿವೆ, ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಪರಸ್ಪರ ಕಾಣದಂತೆ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾದವುಗಳು.
ಊರ್ಧ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಖಣ್ಡಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಧಸ್ತಾನ್ ಮುನೀಶ್ವರ । ತಜ್ ಜಲಾದಿ ಮಹಾಕಾರಂ ಕ್ವ ಕಥಂ ಕೇನ ಧಾರ್ಯತೇ
ಮುನಿಯವರೇ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗವಿದೆ, ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾ ಭೂತಗಳು ಇವೆ. ಅವು ಎಲ್ಲಿದೆ, ಹೇಗೆ ಇದೆ, ಯಾರು ಇವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಸ ಪಾರ್ಥಿವḫ ಪದಾರ್ಥಾನಾಂ ಸ್ಥಿತẖ ಕಡ್ಢಕರತ್ನವತ್ । ಭಾಗಾಸ್ ತಮ್ ಏವ ಧಾವನ್ತಿ ತೇ ಸುತಾ ಮಾತರಂ ಯಥಾ
ಆ ಭೂತತ್ತ್ವವು ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ರತ್ನದಂತೆ ನಿಂತಿದೆ; ಅದರ ಭಾಗಗಳು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ತಾಯಿಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡುವಂತೆ ಅದರತ್ತ ಓಡುತ್ತವೆ.
ಅತೋ ಯದ್ ಏವ ನೇದೀಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಾಖ್ಯಂ ಮಹೀವಪುಃ । ತತ್ ಪದಾರ್ಥಾḫ ಪ್ರಧಾವನ್ತಿ ತೃಷಿತಾಸ್ ಸಲಿಲಂ ಯಥಾ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಂಬ ಮಹಾ ರೂಪದ ಹತ್ತಿರವಾದುದೆಲ್ಲವೂ, ವಸ್ತುಗಳು ಬಯಸಿದವರು ನೀರಿನ ಕಡೆಗೆ ಓಡುವಂತೆ ಅದರತ್ತ ಓಡುತ್ತವೆ.
ಅವಲಮ್ಬ್ಯ ತದ್ ಏವಾತಸ್ ಸಂಸ್ಥಿತಾಸ್ ತೇ ಜಲಾದಯಃ । ನ ಸ್ಥಿತಿಂ ಪ್ರವಿಮುಞ್ಚನ್ತಿ ಸ್ವಾಂ ಯಥಾವಯವಾ ಇವ
ಅವುಗಳು ಆ ಒಂದು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀರುಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೇಗೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಅಂಗಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಡದಂತೆ.
ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಖಣ್ಡೇ ತೇ ತಿಷ್ಠತẖ ಕಥಮ್ ಉಚ್ಯತಾಮ್ । ಕಿಮಾಕೃತೀ ಧೃತೇ ಕೇನ ಕಥಂ ವಾ ಪರಿನಶ್ಯತಃ
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಆ ಮೂಲಭೂತಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳು; ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೂಪವಿದೆ, ಯಾವದರಿಂದ ಅವು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಅವು ನಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸು.
ಅಧೃತಂ ಧೃತಮ್ ಏವೋಚ್ಚೈರ್ ಅಪತಚ್ ಚೈವ ವಾ ಪತತ್ । ಅನಾಕೃತ್ಯ್ ಏವ ಸಾಕಾರಂ ಜಗತ್ ಸ್ವಪ್ನಪುರಂ ಯಥಾ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವುದು ಹಿಡಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ; ಬೀಳುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ; ರೂಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರೂಪವಿದೆ; ಈ ಜಗತ್ತು ಕನಸಿನ ಊರಿನಂತಿದೆ.
ಕಿಮ್ ಅಸ್ಯ ನಾಮ ಪತತಿ ಕಿಂ ವಾ ಕೇನಾಸ್ಯ ಧಾರ್ಯತೇ । ಯಥಾ ಸಂವಿತ್ತಿಕಚನಂ ತಥೈತದ್ ಅವತಿಷ್ಠತೇ
ಇದರಲ್ಲಿ ಏನು ಬೀಳುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಏನು ಇದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದೆ? ಹೇಗೆಂದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಉದಯಿಸುವಂತೆ, ಇದೇ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಯಥಾ ಕೇಶೋಣ್ಡುಕಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಯಥಾ ವ್ಯೋಮನಿ ಶೂನ್ಯತಾ । ಯಥಾ ವಾ ಪವನೇ ಸ್ಪನ್ದೋ ಜಗಚ್ ಚಿದ್ಗಗನೇ ತಥಾ
ಹಗುರವಾದ ಕೂದಲಿನ ಗುಂಡು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಖಾಲಿತನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತದೋ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಚಿತೌ ಸಙ್ಕಲ್ಪನಗರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಾಖ್ಯಂ ಜಗದ್ಗೃಹಮ್ । ಖೇ ಖಮ್ ಏವಾತ್ಯನಾಕಾರಮ್ ಅತ್ಯಾಕಾರಮ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್
ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನೆಯ ನಗರ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಂಬ ಜಗತ್ತಿನ ಮನೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ, ರೂಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರೂಪವಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಪಾತಸಂವಿತ್ಸಮುದ್ಭೂತಂ ಪತದ್ ಆಸ್ತೇ ದಿವಾನಿಶಮ್ । ಉತ್ಪತನ್ತ್ಯಾ ವಿದೋದ್ಭೂತಮ್ ಉತ್ಪತಚ್ ಚೈವ ತಿಷ್ಠತಿ
ಬೀಳುವ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಬೀಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ; ಏರುವ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು ಏರುತ್ತಾ ಏರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿತಿಸಂವಿತ್ಸಮುದ್ಭೂತಂ ಸ್ಥಿತಮ್ ಆಸ್ತೇ ದಿವಾನಿಶಮ್ । ಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಾ ಸಂವಿದೋದ್ಭೂತಂ ಗಚ್ಛದ್ ಆಸ್ತೇ ದಿವಾನಿಶಮ್
ನಿಲ್ಲುವ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ; ಹೋಗುವ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಏತಿ ನಾಶವಿದಾ ನಾಶಂ ಮಹಾಕಲ್ಪಾದಿವೇದನೈಃ । ಜಾಯತೇ ಜನ್ಮಸಂವಿತ್ತ್ಯಾ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸರ್ಗಾದಿವೇದನೈಃ
ನಾಶವು ನಾಶದ ಅರಿವಿನಿಂದ, ಮಹಾಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿನ ಅರಿವಿನಿಂದ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ, ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಭಾತಿ ಮೌಕ್ತಿಕಗಣಶ್ ಶರದಮ್ಬರಾನ್ತರ್ ದೃಷ್ಟಾವ್ ಅಸತ್ಯ ಉದಿತೋ ಽಪ್ಯ್ ಅತಿಸತ್ಯರೂಪಃ । ಭ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಯಥಾ ನಭಸಿ ವಿಸ್ಫುರತಾಂ ತಥೈಷಾಂ ಸಙ್ಖ್ಯಾಂ ವಿಧಾತುಮ್ ಇಹ ಕೋ ಜಗತಾಂ ಸಮರ್ಥಃ
ಶರದ್ಕಾಲದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮುತ್ತಿನ ಗುಂಪು ನಿಜವಲ್ಲದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ತುಂಬಾ ನಿಜವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅವು ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಈ ಜಗತ್ತುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯು ಯಾರಿಗಿದೆ?
ಅಥ ರಾಘವ ರುದ್ರಂ ತಂ ತದಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾಮ್ಬರೇ । ಪ್ರವೃತ್ತಂ ನರ್ತಿತುಂ ಮತ್ತಮ್ ಅಪಶ್ಯಂ ವಿತತಾಕೃತಿಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಘವ, ಆ ವಿಶಾಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಾನು ರುದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದೆನು; ಅವನು ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು, ನೃತ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ವ್ಯೋಮೇವಾಕೃತಿಮ್ ಆಪನ್ನಮ್ ಅಜಹದ್ವ್ಯಾಪಿತಾಂ ನಿಜಾಮ್ । ಮಹಾಕಾರಂ ಘನಶ್ಯಾಮಂ ದಶಾಶಾಪರಿಪೂರಕಮ್
ಅವನು ಆಕಾಶದ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡದೆ, ಮಹತ್ತರನಾಗಿ, ಗಾಢವಾದ ಮಳೆಯ ಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿ, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.