ನಾಸ್ತಿ ದೃಶ್ಯಂ ಜಗದ್ ದ್ರಷ್ಟಾ ದೃಶ್ಯಾಭಾವಾದ್ ವಿಲೀನವತ್ । ಭಾತೀತಿ ಭಾಸನಂ ಯತ್ ಸ್ಯಾತ್ ತದ್ ರೂಪಂ ತಸ್ಯ ವಸ್ತುನಃ
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲ, ನೋಡುವವನೂ ಇಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ, ದೃಶ್ಯಗಳಿಲ್ಲದಾಗೆಲ್ಲವೂ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಆ ತತ್ತ್ವದ ಸ್ವರೂಪ.
ಚಿತೇರ್ ಜೀವಸ್ವಭಾವೋ ಯೋ ಯದಿ ಚೇತ್ಯೋನ್ಮುಖೋ ವಪುಃ । ಚಿನ್ಮಾತ್ರಂ ವಿಮಲಂ ಶಾನ್ತಂ ಯತ್ ತತ್ ಕಾರಣಕಾರಣಮ್
ಚೇತನದ ಸ್ವಭಾವವು ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದರೆ ಅದು ದೇಹವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಯಾವುದು ಶುದ್ಧ, ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ಶಾಂತವಾದ ಚೇತನ ಮಾತ್ರವೋ, ಅದೇ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ.
ಅಙ್ಗುಷ್ಠಸ್ಯಾಥ ವಾಙ್ಗುಲ್ಯಾ ವಾತಾದ್ಯಸ್ಪರ್ಶನೇ ಸತಿ । ಜೀವತಶ್ ಚೇತಸೋ ರೂಪಂ ಯತ್ ತದ್ ಪರಮಮ್ ಆತ್ಮನಃ
ಅಂಗುಷ್ಠ ಅಥವಾ ಬೆರಳಿಗೆ ಗಾಳಿ ಮುಂತಾದವು ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಾಗ, ಜೀವಂತ ಮನಸ್ಸಿನ ಉಳಿದಿರುವ ಸ್ವರೂಪವೇ ಪರಮಾತ್ಮನು.
ಅಸ್ವಪ್ನಾಯಾ ಅನನ್ತಾಯಾ ಅಜಡಾಯಾ ಘನಸ್ಥಿತೇಃ । ಯದ್ ರೂಪಂ ಚಿರಚಿನ್ತಾಯಾಸ್ ತತ್ ತದಾನಘ ಶಿಷ್ಯತೇ
ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದ, ಅನಂತವಾದ, ಜಡತೆ ಇಲ್ಲದ, ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಚಿರಕಾಲದ ಚಿಂತನೆಯ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಸ್ವರೂಪವೇ, ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಆಗ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಯದ್ ವ್ಯೋಮ್ನೋ ಹೃದಯಂ ಯದ್ ವಾ ಶಿಲಾಯಾಃ ಪವನಸ್ಯ ಚ । ತಸ್ಯಾಚೇತ್ಯಸ್ಯ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮ್ನಸ್ ತದ್ ರೂಪಂ ಪರಮಾತ್ಮನಃ
ಆಕಾಶದ ಹೃದಯವೇ ಆಗಲಿ, ಕಲ್ಲಿನದು ಆಗಲಿ, ಗಾಳಿಯದು ಆಗಲಿ, ಆ ಹಿಡಿಯಲಾಗದ ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಅಚೇತ್ಯಸ್ಯಾಮನಸ್ಕಸ್ಯ ಜೀವತೋ ಯಾ ಕ್ರಿಯಾವತಃ । ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ಥಿತಿಸ್ ಸಾ ಪರಾ ಶಾನ್ತಾ ಸತ್ತಾ ತಸ್ಯಾದ್ಯವಸ್ತುನಃ
ಹಿಡಿಯಲಾಗದ, ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ, ಜೀವಂತನಾದ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲನಾದವನ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಶಾಂತವಾದ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿ; ಅದು ಆ ಆದಿಪದಾರ್ಥದ ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ಪ್ರಕಾಶಸ್ಯ ಯನ್ ಮಧ್ಯಂ ಪ್ರಕಾಶಸ್ಯ ಘನಸ್ಯ ವಾ । ದರ್ಶನಸ್ಯ ಚ ಯನ್ ಮಧ್ಯಂ ತದ್ ರೂಪಂ ಪರಮಾತ್ಮನಃ
ಚೈತನ್ಯ ಬೆಳಕಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗ, ಅಥವಾ ಗಾಢ ಪ್ರಕಾಶದ ಹೃದಯ, ಅಥವಾ ನೋಡುವಿಕೆಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಳ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪ.
ವೇದನಸ್ಯ ಪ್ರಕಾಶಸ್ಯ ದೃಶ್ಯಸ್ಯ ತಮಸಸ್ ತಥಾ । ವೇದನಂ ಯದ್ ಅನಾದ್ಯನ್ತಂ ತದ್ ರೂಪಂ ಪರಮಾತ್ಮನಃ
ಅನುಭವ, ಬೆಳಕು, ಕಾಣುವದು ಮತ್ತು ಕತ್ತಲಿನೊಳಗಿನ ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ಅರಿವು—ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪ.
ಯತೋ ಜಗದ್ ಉದೇತೀವ ನಿತ್ಯಾನುದಿತರೂಪ್ಯ್ ಅಪಿ । ವಿಭಿನ್ನವದ್ ಇವಾಭಿನ್ನಂ ತದ್ ರೂಪಂ ಪಾರಮಾತ್ಮನಃ
ಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೋ, ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಉದಯವಾಗದೆ ಇರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವದು; ವಿಭಜಿತವೆಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅವಿಭಕ್ತವಾಗಿರುವದು—ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪ.
ವ್ಯವಹಾರಪರಸ್ಯಾಪಿ ಯತ್ ಪಾಷಾಣವದ್ ಆಸನಮ್ । ಅವ್ಯೋಮ್ನ ಏವ ವ್ಯೋಮತ್ವಂ ತದ್ ರೂಪಂ ಪಾರಮಾತ್ಮಿಕಮ್
ಲೌಕಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನಿಗೂ, ಕಲ್ಲಿನಂತಿರುವ ಆಸನ, ಆಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಂತಿರುವದು—ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪ.
ವೇದ್ಯವೇದನವೇತ್ತೃತ್ವರೂಪತ್ರಯಮ್ ಇದಂ ಪುನಃ । ಯತ್ರೋದೇತ್ಯ್ ಅಸ್ತಮ್ ಆಯಾತಿ ತತ್ ತತ್ ಪರಮಮ್ ಉತ್ತಮಮ್
ಏನು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವದು, ತಿಳಿಯುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ತಿಳಿಯುವವನು ಎಂಬ ಈ ಮೂರು ಯಾವಾಗ ಉದಯವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಯಾವಾಗ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಅದೇ ಪರಮ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ.
ವೇದ್ಯವೇದನವೇತ್ತೃತ್ವಂ ಯತ್ರೇದಂ ಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬತಿ । ಅಬುದ್ಧ್ಯಾದೌ ಮಹಾದರ್ಶೇ ತದ್ ರೂಪಂ ಪರಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವದು, ತಿಳಿಯುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ತಿಳಿಯುವವನು ಎಂಬವು ಯಾವಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಮನಸ್ಸು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ರೂಪವೇ ಪರಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಮನಷ್ಷಷ್ಠೇನ್ದ್ರಿಯೋನ್ಮುಕ್ತಂ ಯದ್ ರೂಪಂ ಸ್ಯಾನ್ ಮಹಾಚಿತೇಃ । ಜಙ್ಗಮೇ ಸ್ಥಾವರೇ ವಾಪಿ ತತ್ ಸರ್ಗಾನ್ತೇ ಽವಶಿಷ್ಯತೇ
ಯಾವ ರೂಪವು ಮಹಾಚೇತನೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು, ಆರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೋ, ಅದು ಚಲಿಸುವದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರದಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಹುದು, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಾವರಾಣಾಂ ಹಿ ಯದ್ ರೂಪಂ ತಚ್ ಚೇದ್ ಬೋಧಮಯಂ ಭವೇತ್ । ಮನೋಬುದ್ಧ್ಯಾದಿನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ತತ್ ಪರೇಣ ಸಮಂ ಭವೇತ್
ಸ್ಥಾವರಗಳ ರೂಪವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಚೇತನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದುದಾದರೆ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದರೆ, ಅದು ಪರಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಕವಿಷ್ಣುಹರಶಕ್ರಸದಾಶಿವಾದಿಶಾನ್ತೌ ಶಿವಂ ಪರಮಮ್ ಏತದ್ ಇಹೈಕಮ್ ಆಸ್ತೇ । ಶಿಷ್ಟಂ ಪ್ರದಿಷ್ಟಮ್ ಅವಿನಷ್ಟಮ್ ಅಕಷ್ಟಮ್ ಇಷ್ಟಂ ಮಿಶ್ರಂ ನ ಮಿಶ್ರಮ್ ಅಣುನಾಶ್ರಿತಮ್ ಆಶ್ರಿತೇನ
ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೂರ್ಯ, ವಿಷ್ಣು, ಹರ, ಇಂದ್ರ, ಸದಾಶಿವ ಮತ್ತು ಇತರರ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪರಮ ಶಿವನು ಮಾತ್ರ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಉಳಿದವುಗಳು ಹೆಸರಾಗಿ, ಅಕ್ಷಯವಾಗಿ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ, ಇಷ್ಟವಾದವು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಿಶ್ರವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಿಶ್ರವಲ್ಲದೆಯೂ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಆಶ್ರಯವಾದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾದವು.
ಇತ್ಥಂರೂಪಮ್ ಇದಂ ದೃಶ್ಯಂ ಜಗನ್ ನಾಮಾಸ್ತಿ ಭಾಸುರಮ್ । ಮಹಾಪ್ರಲಯಸಮ್ಪತ್ತೌ ಭೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕ್ವ ನು ಗಚ್ಛತಿ
ಈ ರೀತಿ ರೂಪ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಳ್ಳ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಈ ಜಗತ್ತು, ಮಹಾಪ್ರಳಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ?
ಕುತ ಆಯಾತಿ ಕೀದೃಗ್ ವಾ ವನ್ಧ್ಯಾಪುತ್ರಃ ಕ್ವ ಗಚ್ಛತಿ । ಕ್ವ ಯಾತಿ ಕುತ ಆಯಾತಿ ವದ ವಾ ವ್ಯೋಮಕಾನನಮ್
ಇದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಬಂಜೆಯ ಮಗ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ? ಆಕಾಶದ ಕಾಡು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ? ಹೇಳು.
ವನ್ಧ್ಯಾಪುತ್ರೋ ವ್ಯೋಮವನಂ ನೈವಾಸ್ತಿ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಕೀದೃಶೀ ದೃಶ್ಯತಾ ತಸ್ಯ ಕೀದೃಶೀ ತಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿತಾ
ಬಂಜೆಯ ಮಗ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಕಾಡು ಎಂದಿಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಕಾಣಿಕೆ ಇದೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಇಲ್ಲದಿಕೆ ಇದೆ?
ವನ್ಧ್ಯಾಪುತ್ರವ್ಯೋಮವನೇ ಯಥಾ ನ ಸ್ತಃ ಕದಾಚನ । ಜಗದಾದ್ಯ್ ಅಖಿಲಂ ದೃಶ್ಯಂ ತಥಾ ನಾಸ್ತಿ ಕದಾಚನ
ಮೂಡದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮಗನ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಡುಗಳಿರೋದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಈ ಪ್ರಪಂಚವೆಂಬ ದೃಶ್ಯವೂ ಎಂದಿಗೂ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ನ ಚೋತ್ಪನ್ನಂ ನ ಚ ಧ್ವಂಸಿ ಯತ್ ಕಿಲಾದೌ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಉತ್ಪತ್ತಿಃ ಕೀದೃಶೀ ತಸ್ಯ ನಾಶಶಬ್ದಸ್ಯ ಕಾ ಕಥಾ
ಯಾವುದು ಮೊದಲೇ ಇದ್ದೇ ಇರಲಿಲ್ಲವೋ, ಅದಕ್ಕೆ neither ಹುಟ್ಟೂ ಇಲ್ಲ, neither ನಾಶವೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ಹುಟ್ಟು ಅಥವಾ ನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾತಾಡಬಹುದು?
ವನ್ಧ್ಯಾಪುತ್ರನಭೋವೃಕ್ಷಕಲ್ಪನಾ ತಾವದ್ ಅಸ್ತಿ ಹಿ । ಸಾ ಯಥಾ ನಾಶಜನ್ಮಾದ್ಯಾ ತಥೈವೇದಂ ನ ಕಿಂ ಭವೇತ್
ಮೂಡದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮಗನ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮರವಿದೆ ಅನ್ನೋದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟು, ನಾಶ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆಯೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೂ ಹುಟ್ಟು, ನಾಶ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ.
ಫುಲ್ಲಸ್ಯಾತುಲಭುಸ್ ಸಮ್ಯಗ್ ಆಲಕೈಃ ಕುರು ಕೋಲನಮ್ । ನಿರನ್ವಯಾ ಯಥೈವೋಕ್ತಿರ್ ಜಗತ್ಸತ್ತಾ ತಥೈವ ಹಿ
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೂವಿನ ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸು ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತು. ಹೀಗೆಯೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದದೇ.
ಯಥಾ ಸೌವರ್ಣಕಟಕೇ ದೃಶ್ಯಮಾನಮ್ ಅಪಿ ಸ್ಫುಟಮ್ । ಕಟಕತ್ವಂ ತು ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವ ಜಗತ್ತ್ವಂ ತು ತಥಾ ಪರೇ
ಹೆಬ್ಬಂಗಾರದ ಕಂಗಣವನ್ನು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ 'ಕಂಗಣತ್ವ' ಎಂಬುದು ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಸ್ವರೂಪವಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ 'ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪ' ಎಂಬುದು ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ವಸ್ತುವಲ್ಲ.
ಆಕಾಶೇ ಚ ಯಥಾ ನಾಸ್ತಿ ಶೂನ್ಯತ್ವಂ ವ್ಯತಿರೇಕವತ್ । ಜಗತ್ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ತಥಾ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವಾಪ್ಯ್ ಉಪಲಬ್ಧಿಮತ್
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿತನ ಎಂಬುದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ 'ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪ' ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇಲ್ಲ—even if one perceives it.
ಕಜ್ಜಲಾನ್ ನ ಯಥಾ ಕಾರ್ಷ್ಣ್ಯಂ ಶೈತ್ಯಂ ಚ ನ ಯಥಾ ಹಿಮಾತ್ । ಪೃಥಗ್ ಏವ ಭವೇದ್ ಬುದ್ಧಂ ಜಗನ್ ನಾಸ್ತಿ ಪರೇ ಪದೇ
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹಚ್ಚುಕಪ್ಪು ಇದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ಕಪ್ಪುತನ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಹಿಮದಿಂದ ಶೀತವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ, ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದಾಗ ಪರಮಪದದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಥಾ ಚ ಶೈತ್ಯಂ ಶಶಿನೋ ನ ಹಿಮಾದ್ ವ್ಯತಿರಿಚ್ಯತೇ । ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ನ ತಥಾ ಸರ್ಗೋ ವಿದ್ಯತೇ ವ್ಯತಿರೇಕವಾನ್
ಚಂದ್ರನ ತಂಪು ಚಂದ್ರನಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮರುನದ್ಯಾಂ ಯಥಾ ತೋಯಂ ದ್ವಿತೀಯೇನ್ದೌ ಯಥೇನ್ದುತಾ । ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವೈವಂ ಜಗನ್ ನಾಸ್ತಿ ದೃಷ್ಟಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಮಲಾತ್ಮನಿ
ಮೃಗಜಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಣಿಸಿದರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ.
ಸಂವಿದ್ವಿಲೋಚನಾಲೋಕೋ ಭಾತ್ಯ್ ಅಯಂ ಸಂವಿದಮ್ಬರೇ । ಜಗದಾಖ್ಯೇ ಽಮಲೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ದೃಷ್ಟಿಮುಕ್ತಾವಲೀ ಯಥಾ
ಜ್ಞಾನರೂಪವಾದ ಕಣ್ಣು ಜ್ಞಾನಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಜಗತ್ತು ಎಂಬ ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಅದು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿಡಲಾದ ಹಾರೆಯ ಹವಳದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿದಾಕಾಶೇ ಚಿದಾಕಾಶಶ್ ಚಿತ್ತ್ವಾದ್ ಯಃ ಕಚತಿ ಸ್ವಯಮ್ । ತದ್ ಏವ ತೇನ ರೂಪಂ ಸ್ವಂ ಜಗದ್ ಇತ್ಯ್ ಅವಬುಧ್ಯತೇ
ಚೇತನದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚೇತನವೇ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಾನೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು 'ಜಗತ್ತು' ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದಾವ್ ಏವ ಹಿ ಯನ್ ನಾಸ್ತಿ ಕಾರಣಾಸಮ್ಭವಾತ್ ಸ್ವಯಮ್ । ವರ್ತಮಾನೇ ಽಪಿ ತನ್ ನಾಸ್ತಿ ನಾಶಸ್ ಸ್ಯಾತ್ ತತ್ರ ಕೀದೃಶಃ
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ನಾಶವಾಗುವುದು ಎಂದೆಂದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.