ತೇ ಸ್ವಪ್ನಪುರುಷಾಸ್ ತೇಷಾಂ ಸತ್ಯಾ ಏವಾನುಭೂತಿತಃ । ಆತ್ಮನೋ ಽಪಿ ಪರಸ್ಯಾಪಿ ಸರ್ವಗತ್ವಾಚ್ ಚಿದಾತ್ಮನಃ
ಅವರ ಕನಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಆತ್ಮನಿಗೂ, ಇತರರಿಗೂ, ಏಕೆಂದರೆ ಚೈತನ್ಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ.
ಯಥಾ ತೇ ಸ್ವಪ್ನಪುರುಷಾಸ್ ಸತ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಅಥಾಪರೇ । ತವಾಪಿ ಸ್ವಪ್ನಪುರುಷಾಸ್ ಸತ್ಯಮ್ ಏವ ತಥೈವ ತೇ
ಅವರ ಕನಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರೊಳಗೆ ನಿಜವಾಗಿರುವಂತೆ, ನಿನ್ನ ಕನಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಕೂಡ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಸ್ವಪ್ನಪುರಪೌರಾ ಯೇ ತ್ವಯಾ ದೃಷ್ಟಾಸ್ ತಥೈವ ತೇ । ಸ್ಥಿತಾಸ್ ತತ್ರ ತಥಾದ್ಯಾಪಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸರ್ವಾತ್ಮಕಂ ಯತಃ
ನಿನ್ನ ಕನಸಿನ ಊರಿನ ಜನರನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಅವರು ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೂಲವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರಬೋಧೇ ಽಪಿ ಹಿ ವಿದ್ಯನ್ತೇ ಸ್ವಪ್ನಭಾವಾ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿ । ತಯಾ ಸ್ಥಿತ್ಯಾನುಭೂಯನ್ತೇ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮತಯಾಥವಾ
ಎಚ್ಚರವಾದರೂ ಕನಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಬ್ರಹ್ಮವಾಗಿಯೂ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.
ಸರ್ವಂ ಸರ್ವಾತ್ಮ ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವದಾಸ್ತಿ ತಥಾ ಪರೇ । ಯಥಾ ನಕಿಞ್ಚಿದ್ ಆಕಾಶಂ ನ ಕ್ವಚಿನ್ ನ ಚ ಹನ್ಯತೇ
ಎಲ್ಲವೂ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಇದೆ. ಇದು ಆಕಾಶದಂತೆ, ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿರನ್ತೇ ಪರಮಾಕಾಶೇ ನಿರನ್ತೇ ವೇದನೋದಯೇ । ನಿರನ್ತೇ ಚಿತ್ತಸಙ್ಘಾತೇ ನಿರನ್ತೋ ಜಗತಾಂ ಗಣಃ
ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪರಮಾಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಸಮೂಹವೂ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ.
ಪ್ರತ್ಯ್ ಆಕಾಶಕಲಾಕೋಶಂ ಪ್ರತಿ ಸಂಸಾರಮಣ್ಡಲಮ್ । ಪ್ರತಿ ಲೋಕಾನ್ತರಾಗಾರಂ ಪ್ರತಿ ದ್ವೀಪಂ ಗಿರಿಂ ಪ್ರತಿ
ಪ್ರತಿ ಆಕಾಶದ ಪದರಕ್ಕು, ಪ್ರತಿ ಸಂಸಾರದ ವಲಯಕ್ಕು, ಪ್ರತಿ ಬೇರೆ ಲೋಕದ ಮನೆಗೂ, ಪ್ರತಿ ದ್ವೀಪಕ್ಕೂ, ಪ್ರತಿ ಪರ್ವತಕ್ಕೂ,
ಪ್ರತಿ ಮಣ್ಡಲವಿಸ್ತಾರಂ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮಂ ಪುರಂ ಪ್ರತಿ । ಪ್ರತಿ ಜನ್ತುಂ ಪ್ರತಿ ಗೃಹಂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಂ ಯುಗಂ ಪ್ರತಿ
ಪ್ರತಿ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೂ, ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಗೂ ನಗರಕ್ಕೂ, ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಣಿಗೂ, ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಿಗೂ, ಪ್ರತಿ ಭೂಮಿಗೂ ಯುಗಕ್ಕೂ,
ಯಾವನ್ತೋ ಯೇ ಮೃತಾẖ ಕೇಚಿಜ್ ಜೀವಾ ಮೋಕ್ಷವಿವರ್ಜಿತಾಃ । ಸ್ಥಿತಾಸ್ ತೇ ತತ್ರ ತಾವನ್ತಸ್ ಸಂಸಾರಾḫ ಪೃಥಗ್ ಅಕ್ಷಯಾಃ
ಎಷ್ಟು ಜನರು ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಜೀವಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆ; ಅಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಂಸಾರದ ಚಕ್ರಗಳು ಇದ್ದವೆ.
ತೇಷಾಮ್ ಅನ್ತರ್ ಜನಾಸ್ ಸನ್ತಿ ಜನಂ ಪ್ರತಿ ಪುನರ್ ಜನಾಃ । ಪುನರ್ ಜನಂ ಪ್ರತಿ ಜಗಜ್ ಜಗತ್ ಪ್ರತಿ ಪುನರ್ ಜನಾಃ
ಅವರೊಳಗೆ, ಜನರೊಳಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜನರು ಇದ್ದಾರೆ; ಪುನಃ ಜನರೊಳಗೆ ಜನರು; ಲೋಕದೊಳಗೆ ಲೋಕ, ಮತ್ತೆ ಲೋಕದೊಳಗೆ ಜನರು.
ಏವಮ್ ಆದ್ಯನ್ತರಹಿತ ಏಷ ದೃಶ್ಯಭ್ರಮೋ ಭ್ರಮಃ । ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ಪಕ್ಷೇ ನಾತ್ರೇಯತ್ತಾಸ್ತಿ ಕಾಚನ
ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಕಾಣಿಕೆಯ ಭ್ರಮೆಗೆ ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ — ಇದು ಭ್ರಮೆಯೇ. ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಇದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ವಿಭೇದ ಇಲ್ಲ.
ಕುಡ್ಯೇ ನಭಸ್ಯ್ ಉಪಲಕೇ ಸಲಿಲೇ ಸ್ಥಲೇ ಽನ್ತಶ್ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಮ್ ಅಸ್ತಿ ಹಿ ಯತಸ್ ತದ್ ಅಶೇಷವಿಶ್ವಮ್ । ತದ್ ಯತ್ರ ತತ್ರ ಜಗದ್ ಅಸ್ತಿ ಕುತೋ ಽತ್ರ ಸಙ್ಖ್ಯಾ ತಜ್ಜ್ಞೇಷು ತತ್ ಪರಮ್ ಅಥಾಜ್ಞಮನಸ್ಸು ದೃಶ್ಯಮ್
ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿಯೂ, ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚೈತನ್ಯವೇ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಕಲ ಜಗತ್ತು ಅದೇ ಆಗಿದೆ. ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ಎಣಿಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಅದನ್ನು ಅರಿತವರಿಗೆ ಅದು ಪರಮ, ಅಜ್ಞಾನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ತತẖ ಕುವಲಯೋಲ್ಲಾಸಿಮಾಲತೀ ಸಾಲಿಲೋಚನಾ । ಲಲನಾ ಲಲಿತಾಲೋಕ್ಯ ಲೀಲಯಾ ಲಪಿತಾ ಮಯಾ
ನಂತರ, ಹಸಿರು ಕಮಲ ಮತ್ತು ಮಾಲತೀ ಹೂವಿನಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ, ಆಟದಂತೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.
ಕಾ ತ್ವಂ ಕಮಲಪತ್ತ್ರಾಭೇ ಕಿಮರ್ಥಂ ಮಾಮ್ ಉಪಾಗತಾ । ಕಸ್ಯಾಸಿ ಕಿಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಸೇ ಕ್ವಾಗತಾಸಿ ಕಿಮಾಸ್ಪದಾ
"ನೀನು ಯಾರು? ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಮಲದ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ನೀನು ನನಗೆ ಏಕೆ ಬಂದೆ? ನೀನು ಯಾರದು? ಏನು ಬೇಕು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ನಿನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಯಾವುದು?"
ಮುನೇ ಶೃಣು ಯಥಾವತ್ ತ್ವಮ್ ಆತ್ಮೋದನ್ತಂ ವದಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ । ಪ್ರಷ್ಟುಮ್ ಅರ್ಹಸಿ ವಿಸ್ರಬ್ಧಮ್ ಆರ್ತಾಂ ಕರುಣಯಾರ್ಥಿನೀಮ್
ಮುನಿಯೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಆತ್ಮದ ಅಂತಿಮ ತತ್ವವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ನೀನು ಯಾವ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಾಗದೆ ಕೇಳಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಅರಿವಿಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿನಗೆ ನಾನು ದಯೆಯಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ.
ಪರಮಾಕಾಶಕೋಶಸ್ಯ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ ಕೋಣಕೋಟರೇ । ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಇದಂ ತಾವಜ್ ಜಗದ್ಗೃಹಮ್
ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಮನೆ ಎಂಬುದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಪಾತಾಲಭೂತಲಸ್ವರ್ಗಾ ಇಹಾವವರಕಾಸ್ ತ್ರಯಃ । ಕಲ್ಪನೈಕಕುಮಾರ್ಯಾನ್ತẖ ಕೃತಾ ಧಾತೃತ್ವಮ್ ಆಪ್ತಯಾ
ಇಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗ ಎಂಬ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು, ಕಲ್ಪನೆ ಎಂಬ ಒಬ್ಬೆಯಾದ ಕನ್ಯೆಯು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಳಗಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತತ್ರ ದ್ವೀಪೈಸ್ ಸಮುದ್ರೈಶ್ ಚ ವಲಿತಂ ವಲಯೈರ್ ಇವ । ಪಾತಾಲೋತ್ಥಂ ಜಗಲ್ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾḫ ಪ್ರಕೋಷ್ಠಮ್ ಇವ ಭೂತಲಮ್
ಅಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ವಲಯಗಳಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪಾತಾಳದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭೂಮಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಗೋಲು ಹೋಲುವಂತಿದೆ.
ಅನ್ತೇ ದ್ವೀಪಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ಸರ್ವದಿಕ್ಕಮ್ ಅವಸ್ಥಿತಾ । ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶ ಹೇಮಮಯೀ ಮಹೀ
ದ್ವೀಪಗಳೂ ಸಮುದ್ರಗಳೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಅಗಲದ ಒಂದು ಬಂಗಾರದ ಭೂಮಿ ಇದೆ.
ಸ್ವಯಮ್ಪ್ರಕಾಶಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪಫಲದಾಮ್ಬರನಿರ್ಮಲಾ । ಚಿನ್ತಾಮಣಿಮಯೀ ಸ್ವಚ್ಛಾ ಸ್ವಚ್ಛಾಯಾಜಿತವಿಷ್ಟಪಾ
ಅದು ತಾನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು, ಯೋಚನೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಚಿಂತಾಮಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದೆ.
ಸಾಪ್ಸರೋಽಮರಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಲೀಲಾವಿಹರಣಾವನಿಃ । ಸಙ್ಕಲ್ಪಮಾತ್ರಸಮ್ಪನ್ನಸರ್ವಸಮ್ಭೋಗಸುನ್ದರೀ
ಅದು ಅಪ್ಸರಸರು, ಅಮರರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಆಟವಾಡುವ ಸ್ಥಳ, ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಎಲ್ಲ ಸುಖಗಳೂ ಸಿಗುವ ಸುಂದರವಾದ ಭೂಮಿ.
ಅನ್ತೇ ತಸ್ಯಾ ಭುವಶ್ ಶೈಲೋ ಲೋಕಾಲೋಕೋ ಽಸ್ತಿ ವಿಶ್ರುತಃ । ಭೂಪೀಠಸ್ಯ ಪ್ರಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ವಲಯಾವಲನಾಂ ದಧತ್
ಆ ಭೂಮಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಲೋಕ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರ್ವತವಿದೆ, ಅದು ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಒಂದು ವಲಯದಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಕ್ವಚಿನ್ ನಿತ್ಯಂ ತಮೋವ್ಯಾಪ್ತೋ ಮೂಢಬುದ್ಧೇರ್ ಇವಾಶಯಃ । ಕ್ವಚಿನ್ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಕಾಶಾತ್ಮಾ ಮನಸ್ ಸತ್ತ್ವವತಾಮ್ ಇವ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ, ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯವರ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಂತೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ ಆಹ್ಲಾದಜನಕಸ್ ಸಾಧೂನಾಮ್ ಇವ ಸಙ್ಗಮಃ । ಕ್ವಚಿದ್ ಉದ್ವೇಗಜನಕೋ ಮೂರ್ಖೈರ್ ಇವ ಸಮಾಗಮಃ
ಕೆಲಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಅದು ಮೂರ್ಖರ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕ್ವಚಿತ್ ಪ್ರಕಟಸರ್ವಾರ್ಥೋ ಮನೋ ಮತಿಮತಾಮ್ ಇವ । ಕ್ವಚಿದ್ ಅತ್ಯನ್ತಗಹನೋ ಮೂರ್ಖಶ್ರೋತ್ರಿಯಚಿತ್ತವತ್
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಬಹಳ ಅಂಧಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ ಅಪ್ರಾಪ್ತಸೂರ್ಯಾಂಶುಃ ಕ್ವಚಿತ್ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಸೂರ್ಯಭಾಃ । ಕ್ವಚಿಲ್ ಲೋಕಮಯಸ್ ತೇನ ಕ್ವಚಿದ್ ಆಶೂನ್ಯದಿಕ್ತಟಃ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತಲುಪದೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ ದೇವಪುರವ್ಯಾಪ್ತẖ ಕ್ವಚಿದ್ ದೈತ್ಯಪುರಾನ್ವಿತಃ । ಕ್ವಚಿತ್ ಪಾತಾಲಗಹನẖ ಕ್ವಚಿಚ್ ಛೃಙ್ಗೋರ್ಧ್ವಕನ್ದರಃ
ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಇದು ದೇವತೆಗಳ ಊರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೈತ್ಯರ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಆಳವಾದ ಪಾತಾಳದ ಗುಹೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಕ್ವಚಿಚ್ ಛ್ವಭ್ರಭ್ರಮದ್ಗೃಧ್ರẖ ಕ್ವಚಿತ್ ಸಾನುಮನೋಹರಃ । ಕ್ವಚಿಚ್ ಛೃಙ್ಗಶಿಖಾಕ್ರಾನ್ತವೈರಿಞ್ಚನಗರಾನ್ತರಃ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುವ ಗಿಡುಗದಂತೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಂತೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ.
ಕ್ವಚಿಚ್ ಛೂನ್ಯಮಹಾರಣ್ಯವಹತ್ಕಲ್ಪಾನ್ತಮಾರುತಃ । ಕ್ವಚಿತ್ ಪುಷ್ಪವನೋದ್ಯಾನಗಾಯದ್ವಿದ್ಯಾಧರೀಗಣಃ
ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಇದು ಬಿಕಾರವಾದ ಅರಣ್ಯ, ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತ್ಯದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿರುವಂತೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೂವಿನ ತೋಟ, ಅಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ಯಾಧರರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ.
ಕ್ವಚಿತ್ ಪಾತಾಲಗಮ್ಭೀರಗುಹಾಕುಮ್ಭಾಣ್ಡಭೀಷಣಃ । ಕ್ವಚಿನ್ ನನ್ದನಸೌನ್ದರ್ಯಮುನ್ಯಾಶ್ರಮಮನೋಹರಃ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಪಾತಾಳದ ಆಳವಾದ ಭಯಾನಕ ಗುಹೆಯಂತೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಂದನವನದ ಸೌಂದರ್ಯ ಅಥವಾ ಮುನಿಗಳ ಆಶ್ರಮದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಂತೆ.