ಅನ್ಯೇಷು ವ್ಯೋಮಮಾತ್ರಾತ್ಮದೇಹೇಷು ವ್ಯೋಮರೂಪಿಣಃ । ಪ್ರಾಣಿನಸ್ ಸನ್ತಿ ಸರ್ಗೇಷ್ವ್ ಅದರ್ಶನವ್ಯವಹಾರಿಣಃ
ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶದಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ, ತಾವು ಕೂಡ ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪಿಗಳಾಗಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಕಾಣದೆ, ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪಾತಾಲಪಾತಿಷು ತಥಾಮ್ಬರಮ್ ಉತ್ಪತತ್ಸು ತಿಷ್ಠತ್ಸು ವಿಭ್ರಮಪರೇಷ್ವ್ ಅಥ ದಿಙ್ಮುಖೇಷು । ನಾನಾಜಗತ್ಸು ಕಿಮ್ ಇವಾಸ್ತಿ ಮಯಾ ನ ದೃಷ್ಟಂ ಯನ್ ನಾಮ ಚಿಜ್ಜಲಧಿಚಞ್ಚಲಬುದ್ಬುದೇಷು
ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಲ್ಲಿಯೂ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವವರಲ್ಲಿಯೂ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವವರಲ್ಲಿಯೂ, ಮೋಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರಲ್ಲಿಯೂ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವವರಲ್ಲಿಯೂ, ಅನೇಕ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಚೇತನ ಸಾಗರದ ಮೇಲಿನ ಸದಾ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಬುಬ್ಬುಳೆಗಳ ನಡುವೆ ನಾನು ನೋಡದ, ಹೆಸರಿಸದ, ಗಮನಿಸದಂಥದ್ದು ಏನು ಇದೆ?
ಚಿದಾಕಾಶಾಶ್ ಚಿದಾಕಾಶೇ ಪಯಸೀವ ಪಯೋರಯಾಃ । ಚಿತ್ತ್ವಾಜ್ ಜೀವಾಸ್ ಸ್ಫುರನ್ತ್ಯ್ ಏತೇ ಯೇ ತ ಏವ ಮನಾಂಸಿ ನಃ
ಹೇಗೋ ನೀರಿನ ಅಲೆಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಚೇತನಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚೇತನದ ಅಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಚೇತನದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ—ಅವುಗಳೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳು.
ವಿಶದಾಕಾಶರೂಪಾಣಿ ತಾನ್ಯ್ ಏವ ಚ ಮನಾಂಸಿ ನಃ । ಜಗನ್ತಿ ತಾನ್ಯ್ ಅನನ್ತಾನಿ ಸಮ್ಪನ್ನಾನ್ಯ್ ಅಭಿತಸ್ ಸ್ವಯಮ್
ಈ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಆಕಾಶದ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳೇ ಅನಂತ ಲೋಕಗಳು—ಸ್ವತಃ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸರ್ವಭೂತಗಣೇ ಮೋಕ್ಷಂ ಮಹಾಕಲ್ಪಕ್ಷಯೇ ಗತೇ । ಪುನẖ ಕಸ್ಯ ಕಥಂ ಸರ್ಗಸಂವಿತ್ತಿರ್ ಉಪಜಾಯತೇ
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮಹಾಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಮತ್ತೆ ಯಾರಿಗೆ, ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅರಿವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ?
ತಸ್ಮಾನ್ ನ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಕದಾಚಿನ್ ನಶ್ಯತಿ ಕ್ವಚಿತ್ । ನ ಚೈವ ಜಾಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾನ್ತಂ ದೃಶ್ಯಮ್ ಅಜಂ ಸ್ಥಿತಮ್
ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾರಿಗೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವಾಗೂ ಏನೂ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏನೂ ಹುಟ್ಟುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಶಾಂತವಾದ, ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಜನನರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮ ಸದಾ ಇದೆ.
ವಪುರ್ ಜಗದ್ ಇದಂ ತಸ್ಯಾ ನನು ನಾಮ ಮಹಾಚಿತೇಃ । ಕಥಂ ನಶ್ಯತ್ಯ್ ಅನಷ್ಟಾಯಾಂ ತಸ್ಯಾಂ ಸಾ ಚ ನ ನಶ್ಯತಿ
ಈ ಜಗತ್ತು ಆ ಮಹಾಚೇತನೆಯ ದೇಹವೇ. ಆದುದರಿಂದ, ಆ ಮಹಾಚೇತನೆಯು ನಾಶವಾಗದೆ ಇರುವಾಗ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗಬಹುದು? ಆ ಮಹಾಚೇತನೆಯೂ ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗದು.
ಸಂವಿದೋ ಹೃದಯಂ ಸ್ವಪ್ನೇ ಯಥಾ ಭಾತಿ ಜಗತ್ತಯಾ । ವ್ಯೋಮಾತ್ಮೈವ ತಥೈವಾದಿಸರ್ಗಾತ್ ಪ್ರಭೃತಿ ಭಾಸತೇ
ಹಾಗೆ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವಿನ ಹೃದಯವು ಜಗತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಆ ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪವೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಚಿದ್ವ್ಯೋಮಾವಯವಸ್ ಸರ್ಗಸ್ ಸರ್ಗಸ್ಯೈತಾ ದಶಾಃ ಕ್ಷಯಾಃ । ಉದಯಾಶ್ ಚೇತಿ ಖಂ ಸರ್ವಂ ಕಿಂ ನಾಶಿ ಕಿಮ್ ಅನಾಶಿ ವಾ
ಚೇತನಾಕಾಶದ ವಿಭಾಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಲಯ ಮತ್ತು ಉದಯ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವದು — ನಾಶವಾಗುವದು ಯಾವುದು, ನಾಶವಾಗದದು ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಕೆ?
ಯದ್ ಯದ್ ಯದಾತ್ಮಕಂ ತತ್ತ್ವಂ ತದ್ ವಿನಾಶಂ ವಿನಾಕ್ಷಯಿ । ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಕಂ ದೃಶ್ಯಂ ವಿದ್ಧಿ ಬ್ರಹ್ಮವದ್ ಅಕ್ಷಯಮ್
ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ವರೂಪವೇ ಅದರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ಸ್ವರೂಪವಲ್ಲದದು ನಾಶವಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವರೂಪವಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ ನಾಶವಾಗದದು ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಚಿನ್ಮಾತ್ರೇ ಪರಮೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಕುತ ಏವ ಭವಾಭವೌ । ಕುತೋ ಭಾವವಿಕಾರಾದಿẖ ಕಥಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ನಿರಾಕೃತೌ
ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಚೇತನಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉದಯ ಅಥವಾ ಲಯ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು? ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾವದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು?
ಮಹಾಕಲ್ಪಾದಯೋ ಭಾವಾ ರಾಮೈತಾನಿ ಜಗನ್ತಿ ಚ । ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಕತಯೈವಾಸ್ಮಿನ್ ಸಂವಿದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್
ರಾಮಾ, ಮಹಾಕಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವಾದ ಈ ಚೇತನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆಲೆಸಿವೆ.
ನಿರಾಕೃತ್ಯ್ ಅಚ್ಛಚಿನ್ಮಾತ್ರಂ ದೃಶ್ಯಂ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯ ತದ್ವಶಮ್ । ಯಾತಿ ಯೇನೈವ ಘಟಿತೋ ಯಕ್ಷಸ್ ತಂ ಘಟ್ಟಯೇತ್ ಕಿಲ
ನಿರಾಕಾರವಾದ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಒಂದು ಯಕ್ಷನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಂದು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಆಡಿಸುತ್ತಾನೋ ಹೀಗೇ.
ಅವಯವಾವಯವಿನೋರ್ ದೃಶ್ಯಯೋರ್ ವಾಪ್ಯ್ ಅದೃಶ್ಯಯೋಃ । ಏಕಾತ್ಮನೋರ್ ಏವ ಸದಾ ನ ಭೇದೋ ಽಸ್ತಿ ಕದಾಚನ
ಭಾಗ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ, ಕಾಣುವದು ಮತ್ತು ಕಾಣದದು—ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವ ಇದೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇಧವಿಲ್ಲ.
ಇತೋ ಭಾವ ಇತೋ ಽಭಾವ ಇತಸ್ ಸರ್ಗ ಇತẖ ಕ್ಷಯಃ । ಸ್ವಭಾವಮ್ ಏವಾನುಭವದ್ ಇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಚಲಂ ಸ್ಥಿತಮ್
ಇದರಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿ, ಇಲ್ಲದಿಕೆ, ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ, ಅಚಲವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವು ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಏವಮ್ಮಯೇ ಽಪಿ ಪರಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಕಾಶೇ ನ ರಞ್ಜನಾಃ । ಕಾಶ್ಚಿದ್ ಏವಾಙ್ಗ ಸನ್ತೀನ್ದುಬಿಮ್ಬೇ ವಿಷಲತಾ ಯಥಾ
ಈ ರೀತಿಯ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ಬಿಂಬದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ರೇಖೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿದೆ.
ನಿರ್ಮಲೇ ಪರಮಾಕಾಶೇ ಕ್ವ ಭಾವಾಭಾವರಞ್ಜನಾಃ । ಕ್ವಾದಿಮಧ್ಯಾನ್ತಕಲನಾẖ ಕ್ವ ಲೋಕಾನ್ತರವಿಭ್ರಮಃ
ಪರಮ ಶುದ್ಧವಾದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೆಂದರೆ ಇರುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿಕೆಯ ಬಣ್ಣವೇನು? ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ? ಬೇರೆ ಲೋಕಗಳ ಗೊಂದಲ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಅಪರಿಜ್ಞಾನಮ್ ಏವೈಕಮ್ ಅತ್ರ ದೋಷವದ್ ಉತ್ಥಿತಮ್ । ಕೇವಲಂ ತತ್ ಪರಾವೃತ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣಾತ್ ಪರಿಶಾಮ್ಯತಿ
ಇಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನವೇ ಒಂದು ತಪ್ಪಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಪ್ತಿಬೋಧೇನ ಪರಾಮೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ । ಯೇನೈವಾಭ್ಯುತ್ಥಿತಂ ತೇನ ಪವನೇನೇವ ದೀಪಕಃ
ಅಜ್ಞಾನವು ಜ್ಞಾನರಶ್ಮಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದಾಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಹಾಗೆಂದರೆ, ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ ಗಾಳಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.
ಅಜ್ಞಾನಂ ಸಮ್ಪರಿಜ್ಞಾತಂ ನಾಸೀದ್ ಏವೇತಿ ಬುಧ್ಯತೇ । ಅಬನ್ಧಮೋಕ್ಷಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಸರ್ವಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅವಗಮ್ಯತೇ
ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆಗ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿಯೆಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏವಮ್ಬೋಧಾದ್ ಧಿ ಯೋ ರಾಮ ಮೋಕ್ಷ ಉಕ್ತಸ್ ಸ್ವಸಂವಿದಾ । ವಿಚಾರಯನ್ನ್ ಆಲಭತೇ ನಾತ್ರ ಕಶ್ಚನ ಸಂಶಯಃ
ರಾಮಾ, ಸ್ವಂತ ಅರಿವಿನಿಂದ ಬರುವ ಈ ಬೋಧನೆಗೆ 'ಮೋಕ್ಷ' ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ. ಯಾರು ವಿಚಾರದಿಂದ ಇದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.
ಇದಂ ಜಗಜ್ಜಾಲಮ್ ಅನಾದ್ಯ್ ಅಜಾತಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತ್ಥಮ್ ಆಭಾತಮ್ ಇತೀಹ ದೃಷ್ಟ್ವಾ । ವಿಚಾರದೃಷ್ಟ್ಯಾಷ್ಟಗುಣೇಶ್ವರತ್ವಂ ಪಶ್ಯಂಸ್ ತೃಣಂ ಸ್ವಾತ್ಮನಿ ಜೀವ ಆಸ್ತೇ
ಈ ಜಗತ್ತು ಆದಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹುಟ್ಟದೇ ಇದ್ದರೂ ಬ್ರಹ್ಮನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಯಾರು ವಿಚಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಬ್ಬನೇ ದೇವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಯದ್ ಏತದ್ ಭವತಾ ದೃಷ್ಟಂ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮವಪುಷಾ ತದಾ । ತದ್ ಏಕದೇಶಸಂಸ್ಥೇನ ಕಿಮ್ ಉತ ಭ್ರಮತಾಮ್ಬರೇ
ನೀನು ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿರುವೆ. ಅದು ಒಂದು ಕಡೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೂ, ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?
ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಽಹಮ್ ಅನನ್ತಾತ್ಮಾ ವ್ಯಾಪೀ ವ್ಯೋಮ ತದಾ ಕಿಲ । ಸ್ಯಾತಾಂ ತಸ್ಯಾಮ್ ಅವಸ್ಥಾಯಾಂ ಕೀದೃಶೌ ತೌ ಗಮಾಗಮೌ
ನಾನು ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಅನಂತ ಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಆಕಾಶದಂತೆ ಇದ್ದೇನೆ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೂ ಯಾವ ಅರ್ಥವಿದೆ?
ನೈಕಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತಿಮಯೋ ನಾಹಂ ಗತಿಮಯೋ ಽಭವಮ್ । ತದಾ ತೇನ ಖ ಏವಾಸ್ಮಿನ್ ದೃಷ್ಟಮ್ ಏತನ್ ಮಯಾತ್ಮನಿ
ನಾನು ಒಂದೇ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಚಲನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಳಗೆ ಈ ಆಕಾಶವೇ ಮಾತ್ರ ನನಗೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಯಥಾಙ್ಗಾನಿ ಶರೀರೇ ತ್ವಂ ಪಶ್ಯಸ್ಯ್ ಆಪಾದಮಸ್ತಕಮ್ । ಚಿನ್ನೇತ್ರೇಣಾಪ್ಯ್ ಅನೇತ್ರೇಣ ತಥೈತದ್ ದೃಷ್ಟವಾನ್ ಅಹಮ್
ನೀನು ಹೇಗೆ ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಲೆಮೂಳೆಗಳಿಂದ ಕಾಲುಬೆರಳುಗಳವರೆಗೆ ನೋಡುತ್ತೀಯೋ, ಮನಸ್ಸಿನ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಆಗಲಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆಗಲಿ, ಹೀಗೆಯೇ ನಾನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಂಡೆ.
ಅನಾಕೃತೇರ್ ನಿರವಯವಸ್ಥಿತೇಸ್ ತದಾ ತಥಾಭವನ್ ವಿಮಲಚಿದಮ್ಬರಾತ್ಮನಃ । ಜಗನ್ತಿ ತಾನ್ಯ್ ಅವಯವಜಾಲಕಾನಿ ಮೇ ಯಥಾ ಖತಾ ನ ಹಿ ಗಲಿತಾ ನ ವಸ್ತುತಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ, ಭಾಗಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶದಂತಿರುವ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿದ್ದೆ. ಆಗ ಲೋಕಗಳು ನನಗೆ ಭಾಗಗಳ ಜಾಲದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಆಕಾಶದ ರಂಧ್ರಗಳು ಹೇಗೆ ಬೀಳುವುದೂ ಅಲ್ಲ, ನಿಜವೂ ಅಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.
ಪ್ರಮಾಣಮ್ ಅತ್ರ ತೇ ಸ್ವಪ್ನದೃಷ್ಟೋ ಭುವನವಿಭ್ರಮಃ । ಸ್ವಪ್ನೇ ಽನುಭೂಯತೇ ದೃಶ್ಯಂ ನ ಚ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಖಮ್ ಏವ ತತ್
ಇದಕ್ಕೆ ನಿನ್ನಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದಂತೆ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವದು ಏನೂ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಆಕಾಶವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಯಥಾ ಪಶ್ಯತಿ ವೃಕ್ಷಸ್ ಸ್ವಂ ಪತ್ತ್ರಪುಷ್ಪಫಲಾದಿಕಮ್ । ಸ್ವಸಂವೇದನನೇತ್ರೇಣ ತಥೈತದ್ ದೃಷ್ಟವಾನ್ ಅಹಮ್
ಹೆಗಲಿನ ಮರ ತನ್ನ ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಅರಿವಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೋ, ನಾನು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆನು.
ಯಥಾಮ್ಬುಧಿರ್ ಅನನ್ತಾತ್ಮಾ ವೇತ್ತಿ ಸರ್ವಾಞ್ ಜಲೇಚರಾನ್ । ತರಙ್ಗಾವರ್ತಫೇನಾಂಶ್ ಚ ತಥೈತದ್ ಬುದ್ಧವಾನ್ ಅಹಮ್
ಅಪಾರವಾದ ಸಮುದ್ರ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜಲಚರಗಳು, ಅಲೆಗಳು, ಚಕ್ರಗಳು, ನುರಿತ ನೀರು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ನಾನು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆನು.