ಜ್ವಲತಸ್ ಸರ್ವತೋ ಽಜಸ್ರಂ ಚಿತ್ತಸ್ಥಾಲೀಷು ತಿಷ್ಠತಃ । ಯಸ್ಯ ಚಿನ್ಮಾತ್ರದೀಪಸ್ಯ ಭಾಸಾ ಭಾತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯದ ದೀಪವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಬೆಳಕಿನಿಂದಲೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುತ್ತವೆ.
ಯಂ ವಿನಾರ್ಕಾದಯೋ ಽಪ್ಯ್ ಏತೇ ಪ್ರಕಾಶಾಸ್ ತಿಮಿರೋಪಮಾಃ । ಸತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ತ್ರಿಜಗನ್ಮೃಗತೃಷ್ಣಿಕಾಃ
ಯಾವನಿಲ್ಲದೆ ಸೂರ್ಯನಾದರೂ ಇತರ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಕತ್ತಲೆಯಂತಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಮೃಗತೃಷ್ಣೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಪನ್ದೇ ಸಮುದೇತೀವ ನಿಸ್ಸ್ಪನ್ದೇ ಽನ್ತರ್ಗತೇವ ಚ । ಇಯಂ ಯಸ್ಮಿಞ್ ಜಗಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ ಅಲಾತ ಇವ ಚಕ್ರತಾ
ಯಾರಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ವೈಭವ ಚಲನೆಯಾಗುವಾಗ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಾಗ ಒಳಗೆ ಅಡಗಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಅದು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಂಬವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದಾಗ ಕಾಣುವ ಅಗ್ನಿವಲಯದಂತೆ.
ಜಗನ್ನಿರ್ಮಾಣವಿಲಯವಿಲಾಸೋ ವ್ಯಾಪಕೋ ಮಹಾನ್ । ಸ್ಪನ್ದಾಸ್ಪನ್ದಾತ್ಮಕೋ ಯಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವೋ ನಿರ್ಮಲೋ ಽಕ್ಷಯಃ
ಯಾರ ಸ್ವಭಾವ ಶುದ್ಧ, ನಾಶವಾಗದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವ ಮಹಾತ್ಮ, ಜಗತ್ತನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಲಯಗೊಳ್ಳಿಸುವುದು ಅವರ ಆಟ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯೆರಡೂ ಅವರ ಸ್ವರೂಪ.
ಸ್ಪನ್ದಾಸ್ಪನ್ದಮಯೀ ಯಸ್ಯ ಪವನಸ್ಯೇವ ಸರ್ವಗಾ । ಸತ್ತಾ ನಾಮ್ನೈವ ಭಿನ್ನೇವ ವ್ಯವಹಾರಾನ್ ನ ವಸ್ತುತಃ
ಯಾರ ಸತ್ತ್ವ, ಗಾಳಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಹರಡಿದೆ, ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ.
ಸರ್ವದೈವ ಪ್ರಬುದ್ಧೋ ಯಸ್ ಸುಪ್ತೋ ಯಸ್ ಸರ್ವದೈವ ಚ । ನ ಸುಪ್ತೋ ನ ಪ್ರಬುದ್ಧಶ್ ಚ ಯಸ್ ಸರ್ವತ್ರೈವ ಸರ್ವದಾ
ಯಾರು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ.
ಯದಸ್ಪನ್ದಶ್ ಶಿವಂ ಶಾನ್ತಂ ಯತ್ಸ್ಪನ್ದಸ್ ತ್ರಿಜಗತ್ಸ್ಥಿತಿಃ । ಸ್ಪನ್ದಾಸ್ಪನ್ದವಿಲಾಸಾತ್ಮಾ ಯ ಏಕೋ ಭರಿತಾಕೃತಿಃ
ಯಾವುದು ಅಚಲವಾಗಿದ್ದು ಶಾಂತವೂ ಶುಭವೂ ಆಗಿದೆ, ಯಾವುದು ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಅದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ ಎರಡರ ಆಟವೂ ಅವನ ಸ್ವಭಾವ, ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಆಮೋದ ಇವ ಪುಷ್ಪೇಷು ನ ನಶ್ಯತಿ ವಿನಾಶಿಷು । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸ್ಥೋ ಽಪ್ಯ್ ಅಥಾಗ್ರಾಹ್ಯಶ್ ಶೌಕ್ಲ್ಯಂ ಶುಕ್ಲಪಟೇಷ್ವ್ ಇವ
ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ಹೇಗೆ ಹೂವು ಒಣಗಿದರೂ ನಾಶವಾಗದು, ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳುಪು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಹಿಡಿಯಲು ಆಗದು, ಹೀಗೆಯೇ ಈ ತತ್ತ್ವವೂ ಇದೆ.
ಮೂಕೋಪಮೋ ಽಪಿ ಯೋ ವಕ್ತಾ ಮನ್ತಾ ಯೋ ಽಪ್ಯ್ ಉಪಲೋಪಮಃ । ಯೋ ಭೋಕ್ತಾ ನಿತ್ಯತೃಪ್ತೋ ಽಪಿ ಕರ್ತಾ ಯಶ್ ಚಾಪ್ಯ್ ಅಕಿಞ್ಚನ
ಅವನು ಮೂಕನಂತೆ ಇದ್ದರೂ ಮಾತಾಡುವವನು, ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಇದ್ದರೂ ಯೋಚಿಸುವವನು, ಅನುಭವಿಸುವವನು ಆದರೂ ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುವವನು, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವನು ಆದರೂ ಏನೂ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಯೋ ಽನಙ್ಗೋ ಽಪಿ ಸಮಸ್ತಾಙ್ಗಸ್ ಸಹಸ್ರಕರಲೋಚನಃ । ನಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸಂಸ್ಥಿತೇನಾಪಿ ಯೇನ ವ್ಯಾಪ್ತಮ್ ಇದಂ ಜಗತ್
ಅವನು ಅಂಗಗಳಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ, ಸಾವಿರ ಕೈ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನುಳ್ಳವನು. ಯಾವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ನಿರಿನ್ದ್ರಿಯಬಲಸ್ಯಾಪಿ ಯಸ್ಯಾಶೇಷೇನ್ದ್ರಿಯಕ್ರಿಯಾಃ । ಯಸ್ಯ ನಿರ್ಮನಸೋ ಽಪ್ಯ್ ಏತಾ ಮನೋನಿರ್ಮಾಣರೀತಯಃ
ಯಾರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅವನಿಗೇ ಸೇರಿವೆ; ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಯದನಾಲೋಚನಾದ್ ಭಾನ್ತಿ ಸಂಸಾರೋರಗಭೀತಯಃ । ಯಸ್ಮಿನ್ ದೃಷ್ಟೇ ಪಲಾಯನ್ತೇ ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವದೇತಯಃ
ಅವನನ್ನು ಕಾಣದೆ ಇದ್ದಾಗಲೇ ಸಂಸಾರದ ಹಾವು ಹೀಗೋ ಎಂಬ ಭಯಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಆ ಭಯಗಳೆಲ್ಲಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಸಾಕ್ಷಿಣಿ ಸ್ಫಾರ ಆಭಾಸೇ ಧ್ರುವೇ ದೀಪ ಇವ ಕ್ರಿಯಾಃ । ಸತಿ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಚಿತ್ರೇಹಾಸ್ ಸ್ಪನ್ದಪೂರ್ವಿಕಾಃ
ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರುವ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ, ದೀಪದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಅವನು ಇದ್ದಾಗಲೇ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಚಲನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಯಸ್ಮಾದ್ ಘಟಪಟಾಕಾರಪದಾರ್ಥಶತಪಙ್ಕ್ತಯಃ । ತರಙ್ಗಕಣಕಲ್ಲೋಲವೀಚಯೋ ವಾರಿಧೇರ್ ಇವ
ಅವನಿಂದಲೇ ಮಡಕೆ, ಬಟ್ಟೆ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಲುಗಳು, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ತರಂಗ, ಹನಿ, ಅಲೆ, ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ.
ಸ ಏವಾನ್ಯತಯೋದೇತಿ ಯಃ ಪದಾರ್ಥಶತಭ್ರಮೈಃ । ಕಟಕಾಙ್ಗದಕೇಯೂರನೂಪುರೈರ್ ಇವ ಕಾಞ್ಚನಮ್
ಹಾಗೆ, ಒಂದೇ ಚಿನ್ನವು ನೂರಾರು ವಸ್ತುಗಳ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದು ಕಟಕ, ಅಂಗದ, ಕೇಯೂರ, ನೂಪುರೆಂಬ ಆಭರಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವ ಚಿನ್ನದಂತೆ.
ಯಸ್ ತ್ವಮ್ ಏಕಾವಭಾಸಾತ್ಮಾ ಯೋ ಽಹಮ್ ಏತೇ ಜನಾಶ್ ಚ ಯೇ । ಯಶ್ ಚ ನ ತ್ವಮ್ ಅಬುದ್ಧಾತ್ಮನ್ ನಾಹಂ ನೈತೇ ಜನಾಶ್ ಚ ಯೇ
ನೀನು ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾಶದ ಮೂಲ, ನಾನು, ಈ ಜನರು ಮತ್ತು ಇತರರೆಲ್ಲರೂ — ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ 'ನೀನು ಅಲ್ಲ', 'ನಾನು ಅಲ್ಲ', 'ಇವರು ಅಲ್ಲ' ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರೂ ಕೂಡ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅನ್ಯೇವಾವ್ಯತಿರಿಕ್ತೈವ ಸೈವಾಸೇವ ಚ ಭಙ್ಗುರಾ । ಪಯಸೀವ ತರಙ್ಗಾಲೀ ಯಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಫುರತಿ ದೃಶ್ಯಭೂಃ
ಅದೇ ಒಂದು, ಬೇರೆ ಆಗಿಯೂ, ಬೇರೆ ಅಲ್ಲದಂತೆಯೂ, ಇರುವಂತೆಯೂ, ಇಲ್ಲದಂತೆಯೂ, ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಅದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅಲೆಗಳಂತೆ, ಈ ಪ್ರಪಂಚವು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಯತಃ ಕಾಲಸ್ಯ ಕಲನಾ ಯತೋ ದೃಶ್ಯಸ್ಯ ದೃಶ್ಯತಾ । ಮಾನಸೀ ಕಲನಾ ಯೇನ ಯೇನ ಭಾಸಾಂ ವಿಭಾಸನಮ್
ಯಾರಿಂದ ಕಾಲದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾರಿಂದ ದೃಶ್ಯವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ಲೆಕ್ಕವಿಡುವಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಯಾರ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಬೆಳಕುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ,
ಕ್ರಿಯಾಂ ರೂಪಂ ರಸಂ ಗನ್ಧಂ ಸ್ಪರ್ಶಂ ಶಬ್ದಂ ಚ ಚೇತನಮ್ । ಯದ್ ವೇತ್ಸಿ ತದ್ ಅಸೌ ದೇವೋ ಯೇನ ವೇತ್ಸಿ ತದ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸೌ
ನೀನು ಕ್ರಿಯೆ, ರೂಪ, ರುಚಿ, ವಾಸನೆ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಶಬ್ದ, ಚೇತನ ಎಂದು ಏನು ತಿಳಿಯುತ್ತೀಯೋ, ಅದೇ ದೇವರು. ನೀನು ಯಾವ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯುತ್ತೀಯೋ, ಅದೂ ಕೂಡ ಅದೇ ದೇವರು.
ದ್ರಷ್ಟೃದರ್ಶನದೃಶ್ಯಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಯದ್ ದರ್ಶನಂ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಸಾಧೋ ತದವಧಾನೇನ ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮ್ ಅವಬುಧ್ಯಸೇ
ನೋಡುವವ, ನೋಡುವುದು, ನೋಡುವದಾದವುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನೆ ಗಮನದಿಂದ ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ, ಮಹಾನुभಾವನೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ.
ಅಜಮ್ ಅಜರಮ್ ಅಜಾಡ್ಯಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿತ್ಯಂ ಶಿವಮ್ ಅಮಲಮ್ ಅನಾದ್ಯಂ ವನ್ಧ್ಯವೇದ್ಯೈರ್ ಅನಿನ್ದ್ಯಮ್ । ಸಕಲಕಲನಶೂನ್ಯಂ ಕಾರಣಂ ಕಾರಣಾನಾಮ್ ಅನುಭವನಮ್ ಅವೇದ್ಯಂ ವೇದನಂ ವಿತ್ತ್ವಮ್ ಅನ್ತಃ
ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದ, ಹಳೆಯದಾಗದ, ಮೋಹವಿಲ್ಲದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಸದಾ ಇರುವ, ಶುಭವಾದ, ಮಲಿನತೆ ಇಲ್ಲದ, ಆರಂಭವಿಲ್ಲದ, ತಿಳಿಯಲಾಗದ, ದೋಷವಿಲ್ಲದ, ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೂ ಅತೀತವಾದ, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಕಾರಣವಾದ, ಅನುಭವವಾಗಿರುವ, ತಿಳಿಯಲಾಗದ, ತಿಳಿಯುವ, ಒಳಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಾಗಿರುವದು.
ಮಹಾಪ್ರಲಯಸಮ್ಪತ್ತೌ ಯದ್ ಏತದ್ ಅವಶಿಷ್ಯತೇ । ಭವತ್ವ್ ಏತದ್ ಅನಾಕಾರಂ ನಾಮ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಅತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಮಹಾ ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವದು ರೂಪವಿಲ್ಲದದ್ದೇ ಆಗಿರಲಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ನ ಶೂನ್ಯಂ ಕಥಮ್ ಏತತ್ ಸ್ಯಾನ್ ನ ಪ್ರಕಾಶಃ ಕಥಂ ಭವೇತ್ । ಕಥಂ ವಾ ನ ತಮೋರೂಪಂ ಕಥಂ ವಾ ನೈವ ಖಾತ್ಮಕಮ್
ಇದು ಖಾಲಿಯಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಇದು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಇದು ಕತ್ತಲೆಯ ಸ್ವರೂಪವಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಇದು ಆಕಾಶದ ಸ್ವರೂಪವಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು?
ಕಥಂ ವಾ ನೈವ ಚಿದ್ರೂಪಂ ಜೀವೋ ವಾ ನ ಕಥಂ ಭವೇತ್ । ಕಥಂ ನ ಬುದ್ಧಿತತ್ತ್ವಂ ಸ್ಯಾತ್ ಕಥಂ ವಾ ನ ಮನೋ ಭವೇತ್
ಇದು ಚೈತನ್ಯದಿಂದಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಜೀವಿಯು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಬುದ್ಧಿಯ ತತ್ತ್ವವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು?
ಕಥಂ ವಾ ನ ನಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸ್ಯಾತ್ ಕಥಂ ವಾ ಸರ್ವಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಪಿ । ಅನಯಾ ಚ ವಚೋಭಙ್ಗ್ಯಾ ಮಮ ಮೋಹ ಇವೋದಿತಃ
ಏನು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಹುದು? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ವಿಷಮೋ ಽಯಮ್ ಅತಿ ಪ್ರಶ್ನೋ ಭವತಾ ಸಮುದಾಹೃತಃ । ಭಿನದ್ಮ್ಯ್ ಏನಂ ತ್ವ್ ಅಯತ್ನೇನ ನೈಶಂ ತಮ ಇವಾಂಶುಮಾನ್
ನೀನು ತುಂಬಾ ಕಠಿಣವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ. ಆದರೂ ನಾನು ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು, ಹಗಲು ಸೂರ್ಯನು ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ.
ಮಹಾಕಲ್ಪಾನ್ತಸಮ್ಪತ್ತೌ ಯತ್ ತತ್ ಸದ್ ಅವಶಿಷ್ಯತೇ । ತನ್ ನಾಮ ನ ಯಥಾ ಶೂನ್ಯಂ ತದ್ ಇದಂ ಕಥ್ಯತೇ ಶೃಣು
ಮಹಾಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವದು ಯಾವುದು ಎಂದರೆ, ಅದು ಖಾಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಅದನ್ನು ಏನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.
ಅನುತ್ಕೀರ್ಣಾ ಯಥಾ ಸ್ತಮ್ಭೇ ಸಂಸ್ಥಿತಾ ಸಾಲಭಞ್ಜಿಕಾ । ತಥಾ ವಿಶ್ವಂ ಸ್ಥಿತಂ ತತ್ರ ತೇನ ಶೂನ್ಯಂ ನ ತತ್ ಪದಮ್
ಹತ್ತಿರದ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಆಕೃತಿ ಇದ್ದಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಖಾಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಯಮ್ ಇತ್ಥಂ ಮಹಾಭೋಗೋ ಜಗದಾಖ್ಯೋ ಽವಭಾಸತೇ । ಸತ್ಯೋ ಭವತ್ವ್ ಅಸತ್ಯೋ ವಾ ಯತ್ರ ತತ್ರ ಕ್ವ ಶೂನ್ಯತಾ
ಈ ರೀತಿ, ಜಗತ್ತು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಅನುಭವವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿಜವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳಾಗಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಖಾಲಿತನ ಎಲ್ಲಿ ಇದೆ?
ಯಥಾ ನ ಪುತ್ರಿಕಾಶೂನ್ಯಸ್ ಸ್ತಮ್ಭೋ ಽನುತ್ಕೀರ್ಣಸಾಲಿಕಃ । ತಥಾ ತಾತ ಜಗದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ತೇನ ಶೂನ್ಯಂ ನ ತತ್ ಪದಮ್
ಹತ್ತಿರದ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಆಕೃತಿ ಕೆತ್ತಲಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಆಕೃತಿಯಿಲ್ಲದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಈ ಜಗತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.