ತ್ವಾಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಉದಿತನಿರ್ವಾಣಮ್ ಅಹಙ್ಕಾರಪಿಶಾಚಕಃ । ಬಾಧತೇ ಕಿಮ್ ಇತಿ ಬ್ರೂಹಿ ಮುನೇ ಮನ್ಮೋಹಶಾನ್ತಯೇ
ಓ ಮಹರ್ಷೇ, ನೀನು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅಹಂಕಾರದ ಭೂತನು ನಿನ್ನನ್ನು ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ಕಾಡುತ್ತಾ ಇದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೋಹ ಶಾಂತಿಯಾಗಲೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಅಹಮ್ಭಾವಂ ವಿನಾ ದೇಹಸ್ಥಿತಿಸ್ ತಜ್ಜ್ಞಾಜ್ಞಯೋರ್ ಇಹ । ಆಧೇಯಸ್ಯ ನಿರಾಧಾರಾ ನ ಸಂಸ್ಥೇವೋಪಪದ್ಯತೇ
'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ದೇಹದಿರುವಿಕೆ ಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಆಧೇಯವು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಯಂ ತ್ವ್ ಅತ್ರ ವಿಶೇಷಸ್ ತಂ ಶೃಣು ವಿಶ್ರಾನ್ತಚೇತಸಃ । ಶ್ರುತೇನ ಯೇನಾಹಮ್ಭಾವಪಿಶಾಚಶ್ ಶಾನ್ತಿಮ್ ಏತಿ ತೇ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನಿನ್ನೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರದ ಭೂತನು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಹಮ್ಭಾವಪಿಶಾಚೋ ಽಯಮ್ ಅಜ್ಞಾನಶಿಶುನಾಮುನಾ । ಅವಿದ್ಯಮಾನ ಏವಾನ್ತẖ ಕಲ್ಪಿತಸ್ ತೇನ ಸೂತ್ಥಿತಃ
ಈ ಅಹಂಕಾರದ ಭೂತನು ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಶಿಶುವಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಕಲ್ಪನೆಗೊಂಡದ್ದು. ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕಲ್ಪನೆಮೂಲಕ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಜ್ಞಾನಮ್ ಅಪಿ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವ ಪ್ರೇಕ್ಷಿತಂ ಯನ್ ನ ಲಭ್ಯತೇ । ವಿಚಾರಿಣಾ ದೀಪವತಾ ಸ್ವರೂಪಂ ತಮಸೋ ಯಥಾ
ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವುದು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ವಿಚಾರದಿಂದ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವು ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ಅಂಧಕಾರ ದೀಪದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.
ಯಥಾ ಯಥಾ ವಿಲೋಕ್ಯತೇ ತಥಾ ತಥಾ ವಿಲೀಯತೇ । ಇಹಾಜ್ಞತಾಪಿಶಾಚಿಕಾ ತಥಾವಿಚಾರಿತಾ ಸತೀ
ಯಾವಷ್ಟು ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತೇವೋ, ಅಷ್ಟೂ ಅಜ್ಞಾನವು ಕರಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಪಿಶಾಚಿ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಲಸನ್ತ್ಯಾಮ್ ಅವಿದ್ಯಾಯಾಮ್ ಅಜ್ಞತೋದೇತಿ ಶಾಶ್ವತೀ । ಬುದ್ಧಿಮೋಹಾತ್ಮಿಕಾ ಯಕ್ಷೀ ನಿರ್ದೇಹೈವ ಯಥಾ ನಿಶಿ
ಅಜ್ಞಾನವು ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿರುವಾಗ, ನಿರಂತರ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಯಕ್ಷಿಯಂತೆ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸತಿ ಸರ್ಗೇ ತ್ವ್ ಅವಿದ್ಯಾಯಾಸ್ ಸಮ್ಭವೋ ನಾಸತಿ ಕ್ವಚಿತ್ । ಸತಿ ದ್ವಿತೀಯೇ ಶಶಿನಿ ದ್ವಿತೀಯೋ ವಿದ್ಯತೇ ಶಶಃ
ಸೃಷ್ಟಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರನಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎರಡನೇ ಮೊಲ ಇರುವಂತೆ.
ಸರ್ಗಸ್ ತ್ವ್ ಅಯಮ್ ಅಜಾತತ್ವಾದ್ ಅಜ್ಞಜ್ಞಾತೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ನ ಜಾತẖ ಕಾರಣಾಭಾವಾತ್ ಪೂರ್ವಮ್ ಏವ ಖವೃಕ್ಷವತ್
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಹುಟ್ಟದೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮರದಂತೆಯೇ.
ಪರಮಾಕಾಶಕೋಶಾನ್ತರ್ ಆದಿಸರ್ಗೇ ನಿರಾಮಯೇ । ಪೃಥ್ವ್ಯಾದೇರ್ ಉಪಲಮ್ಭಸ್ಯ ಭವೇತ್ ಕಿಮ್ ಇವ ಕಾರಣಮ್
ಪರಮಾಕಾಶದ ಒಳಗಿರುವ ಶುದ್ಧ ಆದಿಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು?
ಬೀಜಾತ್ ಕಾರಣತẖ ಕಾರ್ಯಮ್ ಅಙ್ಕುರẖ ಕಿಲ ಜಾಯತೇ । ನ ಬೀಜಮ್ ಅಪಿ ಯತ್ರಾಸ್ತಿ ತತ್ರ ಸ್ಯಾದ್ ಅಙ್ಕುರẖ ಕುತಃ
ಬೀಜದಿಂದ ಅಂಕುರವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಬೀಜವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಂಕುರವು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?
ಕಾರಣೇನ ವಿನಾ ಕಾರ್ಯಂ ನ ಚ ನಾಮೋಪಪದ್ಯತೇ । ಕದಾ ಕ ಇವ ಖೇ ಕೇನ ದೃಷ್ಟೋ ಲಬ್ಧಸ್ ಸ್ಫುಟೋ ದ್ರುಮಃ
ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಫಲ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹೆಸರೂ ಸಹ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗ, ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ, ಯಾರಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮರವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿದ್ದಾರೆಯೆ?
ಸಙ್ಕಲ್ಪೇನಾಮ್ಬರೇ ಯದ್ ವಾ ದೃಶ್ಯತೇ ವಿಟಪಾದಿಕಮ್ । ಸ ಸಙ್ಕಲ್ಪಸ್ ತಥಾಭೂತೋ ನ ತ್ವ್ ಅತ್ರಾಸ್ತಿ ಪದಾರ್ಥತಾ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಆ ಕಲ್ಪನೆ ಆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುತ್ವವಿಲ್ಲ.
ಯೋ ಽಯಮ್ ಏವಂ ಚಿದಾಕಾಶೇ ಸರ್ಗಾದಾವ್ ಅನುಭೂಯತೇ । ಶೂನ್ಯೇ ಕೂಪ ಇವಾಕಾಶಸ್ ಸರ್ಗಸ್ ಸ್ಥಿತಿನಿರರ್ಗಲಃ
ಈ ರೀತಿ ಚೇತನಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಾಗುವುದು, ಖಾಲಿ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಿರುವಂತೆ, ಶೂನ್ಯದಲ್ಲೇ ಸೃಷ್ಟಿ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಮ ಏವ ಚಿದಾಕಾಶẖ ಕಚತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಿ ತತ್ತಯಾ । ಸ್ವಭಾವ ಏವ ಸರ್ಗಾಖ್ಯಶ್ ಚಿತ್ತ್ವಾಚ್ ಚೈತನ್ಯಮ್ ಈಶ್ವರಃ
ಚೇತನಾಕಾಶವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ 'ಸೃಷ್ಟಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಚೇತನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಆಗಿದೆ.
ಸ್ವಪ್ನಸರ್ಗೋ ಽತ್ರ ದೃಷ್ಟಾನ್ತḫ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಯೋ ಽನುಭೂಯತೇ । ಸ್ವಯಂ ಸಂವೇದನಂ ಸ್ವಪ್ನೇ ಸ್ಫುರತ್ಯ್ ಅದ್ರಿಪುರಾಕೃತಿ
ಪ್ರತಿ ದಿನ ನಾವು ಅನುಭವಿಸುವ ಕನಸಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ಸ್ವಭಾವೋ ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನ ಆಸ್ತೇ ಸರ್ಗ ಇವೇಹ ವಃ । ಅಸರ್ಗೇ ಸರ್ಗವದ್ ಭಾತಸ್ ತಥಾ ಪೂರ್ವಂ ಮಹಾಮ್ಬರೇ
ಹಾಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ, ಇದೇ ರೀತಿ ನಿಮಗೆ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಇದೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಹಳೆಯದಂತೆ ಆ ಮಹಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಅವೇದ್ಯಂ ವೇದನಂ ಶುದ್ಧಮ್ ಏವ ಭಾತ್ಯ್ ಅಜಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್ । ಸರ್ಗಾದೌ ಯದ್ ಅನಾದ್ಯನ್ತಂ ಸ್ಥಿತಸ್ ಸರ್ಗಸ್ ಸ ಏವ ವಃ
ಯಾವುದು ಶುದ್ಧ, ಜನನವಿಲ್ಲದ, ನಾಶವಾಗದ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅರಿವಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಇರುವುದೋ, ಅದೇ ನಿಮಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ನೆಲಸಿದೆ.
ನೇಹ ಸರ್ಗೋ ಽಸ್ತಿ ನೈವಾಯಂ ಪೃಥ್ವ್ಯಾದಿಗಣಗೋಲಕಃ । ಸರ್ವಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಅನಾಲಮ್ಬಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸ್ಥಿತಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಇಲ್ಲ, ಈ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಹಗಳ ಗುಂಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲೇ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ವಶಕ್ತ್ಯಾತ್ಮ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಥಾ ಕಚತಿ ಯಾದೃಶಮ್ । ರೂಪಮ್ ಅತ್ಯಜದ್ ಏವಾಚ್ಛಂ ತಥಾ ಭವತಿ ತಾದೃಶಮ್
ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲವಾದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ತನ್ನ ಸ್ವಚ್ಛ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಿಡದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಕಾಣಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನಪುರಂ ಜನ್ತೋಶ್ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಪ್ರವಿಜೃಮ್ಭಿತಮ್ । ತಥೈವ ಸರ್ಗಸ್ ಸರ್ಗಾದೌ ಶುದ್ಧಚಿನ್ಮಾತ್ರಜೃಮ್ಭಿತಃ
ಹೆಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕನಸು ಕಾಣುವವನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಊರು, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಜಗತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ ಚಿತ್ತದಿಂದಲೇ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಚ್ಛೇ ಚಿತ್ಪರಮಾಕಾಶೇ ಚಿದಾಕಾಶೋ ಯ ಆಸ್ಥಿತಃ । ಸ್ವಭಾವ ಏವ ಸರ್ಗೋ ಽಸಾವ್ ಇತಿ ತೇನೈವ ಭಾವಿತಃ
ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಚಿತ್ತದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಚೇತನೆಯ ಆಕಾಶವಾಗಿ ಇರುವದು, ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸ್ವಭಾವವೇ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾವ್ಯಭಾವಕಭಾವಾದಿಭೂಮೀನಾಂ ಭವನಂ ಭೃಶಮ್ । ಸರ್ವಂ ಚಿನ್ನಭ ಏವಾಚ್ಛಮ್ ಆತ್ಮನಾತ್ಮನಿ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್
ಕಲ್ಪನೆ, ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಕಲ್ಪನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಚಿತ್ತದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೇ ನೆಲೆಸಿವೆ.
ಏವಂ ಸ್ಥಿತೇ ಕುತಸ್ ಸರ್ಗẖ ಕುತೋ ಽವಿದ್ಯಾ ಕ್ವ ಚಾಜ್ಞತಾ । ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾನ್ತಂ ಘನಂ ಸರ್ವಂ ಕ್ವಾಹಙ್ಕಾರಾದಯಸ್ ಸ್ಥಿತಾಃ
ಈ ರೀತಿ ಇದ್ದಾಗ, ಸೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲಿ? ಅಜ್ಞಾನ ಎಲ್ಲಿ? ತಿಳಿಯದಿಕೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾದ, ಘನವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ?
ಅಹಮ್ಭಾವಸ್ಯ ಸಂಶಾನ್ತಿರ್ ಏಷಾಸೌ ಕಥಿತಾ ತವ । ಅಹಮ್ಭಾವḫ ಪರಿಜ್ಞಾತḫ ಪಿಶಾಚ ಇವ ಶಾಮ್ಯತಿ
ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಶಾಂತವಾಗುವುದು ಇದೇ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದೆನು. ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಾಗ, ಅದು ಭೂತದಂತೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಯಾ ತ್ವ್ ಏವಮ್ ಅಹಮ್ಭಾವḫ ಪರಿಜ್ಞಾತೋ ಯದಾಖಿಲಃ । ತದಾ ಮೇ ವಿದ್ಯಮಾನೋ ಽಪಿ ನಿಷ್ಫಲಶ್ ಶರದಭ್ರವತ್
ನಾನು ಈ ರೀತಿ ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತಾಗ, ಅದು ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಅದು ಹಿನ್ನಲೆ ಇಲ್ಲದ ಶರದೃತುವಿನ ಮೋಡದಂತೆ ಫಲವಿಲ್ಲದಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರಾಗ್ನಿದಾಹೋ ವಿಜ್ಞಾತೋ ಯಥಾ ದಾಹ್ಯೇಷು ನಿಷ್ಫಲಃ । ತಥಾಹಮ್ಭಾವಸರ್ಗಾದಿ ಜ್ಞಾತಂ ವಿಫಲತಾಮ್ ಇಯಾತ್
ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯ ಅಗ್ನಿ ಸುಡುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವಿಲ್ಲದಂತೆ, ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅರಿವು ಬಂದಾಗ ಅವುಗಳೂ ಫಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತವೆ.
ಇತಿ ಮೇ ಽಹಙ್ಕೃತೇಸ್ ತ್ಯಾಗೇ ರಾಗೇ ಚ ಸಮತಾ ಯದಿ । ತದಾ ವ್ಯೋಮ್ನ ಇವ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸರ್ಗೇ ಽಸರ್ಗೇ ಚ ಮೇ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಹೀಗಾಗಿ, ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ ನನ್ನೊಳಗೆ ಸಮಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ, ಆಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಯಿಲ್ಲದೆಯೋ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಂತಿರುತ್ತದೆ.
ಅಹಮ್ಭಾವಸ್ಯ ನೈವಾಹಂ ನಾಹಮ್ಭಾವೋ ಮಮೇತಿ ಚ । ತೇನ ವಿದ್ಧಿ ಚಿದಾಕಾಶಮ್ ಏವೇದಮ್ ಇತಿ ನಿರ್ಘನಮ್
ನಾನು 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವವೂ ಅಲ್ಲ, 'ನಾನು ಅಲ್ಲ' ಎಂಬ ಭಾವವೂ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭೇದಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯು.
ಯಥಾ ಮಮ ತಥಾನ್ಯೇಷಾಮ್ ಇತಿ ಬೋಧವತಾಮ್ ಇಹ । ಅಗ್ನಿತ್ವಮ್ ಇವ ಚಿತ್ರಾಗ್ನೇರ್ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಅಹಮ್ಬೋಧವಿಭ್ರಮಃ
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತವರಿಗೆ, ನನಗೆ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಇತರರಿಗೂ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯು ಬೆಂಕಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಗೊಂದಲವೂ ಇಲ್ಲ.