ಪಾಷಾಣಾಖ್ಯಾನಮ್ ಅತ್ರೇದಂ ಶೃಣು ಶ್ರುತಿರಸಾಯನಮ್ । ಪೂರ್ವಂ ಮಯೈವ ಯದ್ ದೃಷ್ಟಂ ಚಿತ್ರಂ ಪ್ರಕೃತಮ್ ಏವ ವಾ
ಈಗ ನೀನು ಶ್ರವಣಮೃತವಾದ ಆ ಕಲ್ಲಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಇದನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಸ್ವತಃ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ—ಅದು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸಹಜವಾಗಿರಲಿ.
ಅಹಂ ವಿದಿತವೇದ್ಯತ್ವಾತ್ ಕದಾಚಿತ್ ಪೂರ್ಣಮಾನಸಃ । ತ್ಯಕ್ತುಮ್ ಇಚ್ಛುರ್ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ವ್ಯವಹಾರಘನಭ್ರಮಮ್
ನಾನು ಯಾವುದು ತಿಳಿಯಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಅರಿತು, ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿ ಹೋದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರದ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದೆ.
ಧ್ಯಾನೈಕನಿಷ್ಠತಾಮ್ ಏತ್ಯ ಶನೈರ್ ವಿಶ್ರಾನ್ತಯೇ ಚಿರಮ್ । ತ್ಯಕ್ತಾಜವಞ್ಜವೀಭಾವ ಏಕಾನ್ತಾರ್ಥೀ ಶಮಂ ವ್ರಜನ್
ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ತಲುಪಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಏಕಾಂತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಯಸಿ, ಶಾಂತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದೆ.
ಇದಂ ಚಿನ್ತಿತವಾನ್ ಅಸ್ಮಿ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ಅಮರಾಲಯೇ । ಸಂಸ್ಥಿತೋ ವಿವಿಧಾḫ ಪಶ್ಯನ್ ಭಙ್ಗುರಾ ಜಾಗತೀರ್ ಗತೀಃ
ನಾನು ಯಾವೋ ಅಮರಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಜಗತ್ತಿನ色色 ಭಂಗುರವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದೆ.
ವಿರಸಾ ಖಲ್ವ್ ಇಯಂ ಲೋಕಸ್ಥಿತಿರ್ ಆಪಾತಸುನ್ದರೀ । ನ ಜಾತು ಸುಖದಾ ಮನ್ಯೇ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ಕೇನಚಿತ್ ಕ್ವಚಿತ್
ಈ ಲೋಕದ ಬದುಕು ನಿಜಕ್ಕೂ ರುಚಿಯಿಲ್ಲದದು, ಹೊರಗೆ ಮಾತ್ರ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಯಾರಿಗೂ, ಯಾವಾಗಲೂ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಡದು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಉದ್ವೇಗಂ ಜನಯನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ತಸ್ ತೀವ್ರಸಂವೇಗಖೇದತಃ । ಇಮಾ ದೃಶ್ಯದೃಶೋ ದ್ರಷ್ಟುರ್ ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಫಲಪ್ರದಾಃ
ಈ ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಕಾಣದ ವಸ್ತುಗಳು, ನೋಡುವವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಲ್ಲದ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಚಿಂತೆ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಕಿಮ್ ಇದಂ ದೃಶ್ಯತೇ ಕಿಂ ವಾ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯತೇ ಕೋ ಽಹಮ್ ಏವ ವಾ । ಸರ್ವಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಅಜಂ ವ್ಯೋಮ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಾತ್ಮ ನಿರಿಙ್ಗನಮ್
ಇದು ಏನು ಕಾಣುತ್ತದೆ? ಏನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ? ನಾನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ, ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದದು, ಆಕಾಶದಂತೆ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮಾತ್ರ, ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ ಸಮಸ್ತಸಿದ್ಧೇನ್ದ್ರದೇವದೈತ್ಯಾದಿದುರ್ಗಮಮ್ । ಸುಪ್ರದೇಶಮ್ ಇತೋ ಗತ್ವಾ ಸಙ್ಗೋಪ್ಯಾತ್ಮಾನಮ್ ಆತ್ಮನಾ
ಆದಕಾರಣ, ಎಲ್ಲ ಸಾಧಕರಿಗೂ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ದೈತ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ಆ ಪರಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅದೃಶ್ಯಸ್ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಸಮಾಧಿಗಃ । ಸಮೇ ಸ್ವಚ್ಛೇ ಪದೇ ಶಾನ್ತೇ ಆಸೇ ವಿಗತವೇದನಮ್
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಣದೆ, ಭೇದವಿಲ್ಲದ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ನಾನು ಆ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ ಕೋ ನು ಪ್ರದೇಶಸ್ ಸ್ಯಾದ್ ಅತ್ಯನ್ತಂ ಶೂನ್ಯತಾಂ ಗತಃ । ಯತ್ರೈತಾ ನಾನುಭೂಯನ್ತೇ ಪಞ್ಚಬಾಹ್ಯಾರ್ಥವೇದನಾಃ
ಆದರೆ, ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ಐದು ಬಾಹ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು ಅನುಭವವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲವೋ, ಅಂತಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಲಿತನವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಸ್ಥಳವೇನು ಇರಬಹುದು?
ಶಬ್ದಕಾನನವಾರ್ಯಬ್ದಭೂತಾ ಧ್ಯಾನಿನಮ್ ಆಕುಲಾಃ । ಕ್ಷೋಭಯನ್ತ್ಯ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸಙ್ಕ್ಷುಬ್ಧಾಸ್ ತಸ್ಮಾನ್ ಮೇ ಗಿರಯೋ ಽರಯಃ
ಶಬ್ದ, ಕಾಡು, ನೀರು, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಪಂಚಭೂತಗಳು ತಾವು ಅಶಾಂತಿಯಾಗದೆ ಇದ್ದರೂ ಧ್ಯಾನಸ್ಥನನ್ನೂ ಕೂಡ ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳು ಶತ್ರುಗಳೇ.
ನಾನಾವಿಧಾ ನಗೇನ್ದ್ರಾಣಾಮ್ ಅನ್ತರಾ ವಲಿತಾ ಜನೈಃ । ದೇಶಾ ವಿಷಮಯಾ ಏವ ನಿಶ್ಶೇಷಾ ವಿಷಯಾಹಿಭಿಃ
ವಿವಿಧ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ಹಾವುಗಳಿಂದ ಅಪಾಯಕರವಾಗಿವೆ.
ಜನೈರ್ ಜಲಚರೈರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಾಸ್ ಸಾಗರಾಗಾರಕುಕ್ಷಯಃ । ವಿವಿಧಾರಮ್ಭಸಂರಬ್ಧೈರ್ ನಗರಾಣೀವ ನಾಗರೈಃ
ಸಮುದ್ರಗಳ ಆಳವಾದ ಗುಹೆಗಳು ಜಲಚರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ನಗರಗಳು ವಿವಿಧ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ.
ತಟಾನ್ಯ್ ಅದ್ರ್ಯಮ್ಬುರಾಶೀನಾಂ ಲೋಕಪಾಲಪುರಾಣಿ ಚ । ಭೂತಾಕುಲಾನಿ ಶೃಙ್ಗಾಣಿ ಪಾತಾಲಕುಹರಾಣಿ ಚ
ಪರ್ವತಗಳ ಮತ್ತು ಜಲರಾಶಿಗಳ ತೀರಗಳು, ಲೋಕಪಾಲಕರ ಪುರಾತನ ನಗರಗಳು, ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತಾಳದ ಆಳವಾದ ಗುಹೆಗಳು—
ಗಾಯನ್ತ್ಯ್ ಅನಿಲಶೀತ್ಕಾರೈರ್ ನೃತ್ಯನ್ತಿ ಲತಿಕಾಕರೈಃ । ಪುಷ್ಪೈರ್ ಹಸನ್ತ್ಯ್ ಅಗೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಗುಹಾ ಗಹನಕೋಟರಾಃ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿನ ಹಾಡು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ, ಲತಾಕುಡಿಗಳ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳ ಆಳವಾದ ಗುಹೆಗಳು ಹೂಗಳಿಂದ ನಗುತ್ತಿವೆ.
ಮೌನಿಮೀನಮುನಿಸ್ಪರ್ಶಕಮ್ಪಿನಾಲಚಲಾಮ್ಬುಜಾಃ । ಸರಸ್ಯೋ ವಿರಸಾ ಏವ ವಾರ್ಯಾವರ್ತವಿರಾವಿತಾಃ
ಮೌನಿಯಾಗಿರುವ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸರೋವರದ ಕಮಲಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ, ನೀರಿನ ಸುತ್ತುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಸುಕುಮಾಡಿ, ಅವುಗಳು ಜೀವವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿವೆ.
ಪವನಸ್ಪನ್ದಸಙ್ಕ್ಷುಬ್ಧತೃಣಪಾಂಸುಪತಾಕಿನೀ । ರಟತ್ಯ್ ಅನಿಲಭಾಙ್ಕಾರೈರ್ ನಿರ್ಜನೋರ್ವ್ಯ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸಂಯತಾ
ಏಕಾಂತವಾದ ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿಯ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಧೂಳು ಎದ್ದಾಡುತ್ತಾ, ಗಾಳಿಯ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಸದ್ದುಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಆಕಾಶಮ್ ಆಶೂನ್ಯಂ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ದೂರಕೋಣಕೇ । ಅತ್ರ ತಿಷ್ಠಾಮ್ಯ್ ಅವಷ್ಟಭ್ಯ ಯೋಗಯುಕ್ತಿಮ್ ಅನಿನ್ದಿತಾಮ್
ಆದ್ದರಿಂದ, ದೂರದ ಒಂದು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವು ಖಾಲಿ ಇಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ನಾನು ನಿರ್ದೋಷವಾದ ಯೋಗದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದ್ ಏಕಕೋಣೇ ಽತ್ರ ಕೃತ್ವಾ ಕಲ್ಪನಯಾ ಕುಟೀಮ್ । ವಜ್ರೋದರದೃಢಾಂ ತಸ್ಯಾಮ್ ಅನ್ತಸ್ ತಿಷ್ಠಾಮ್ಯ್ ಅವಾಸನಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಏಕಾಂತ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಾನು ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಲಕ ವಜ್ರದಂತೆ ಬಲವಾದ ನೆಲೆಯಿರುವ ಒಂದು ಗುಡಿಸೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಆಸನವಿಲ್ಲದೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ.
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಯಾತೋ ಽಹಮ್ ಆಕಾಶಮ್ ಅಸಿನಿರ್ಮಲಮ್ । ಯಾವತ್ ತದ್ ಅಪಿ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸಕಲಂ ವಿತತಾನ್ತರಮ್
ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ, ನಾನು ಶುಭ್ರವಾದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವವರೆಗೂ ಅದರ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಹರಡಿರುವ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ ಭ್ರಮತ್ಸಿದ್ಧಗಣಂ ಕ್ವಚಿದ್ ಉದ್ಗರ್ಜದಮ್ಬುದಮ್ । ಕ್ವಚಿದ್ ವಿದ್ಯಾಧರಧರಂ ಯಕ್ಷೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಕ್ಷಯಂ ಕ್ವಚಿತ್
ಕೆಲವಡೆ ಸಾಧಕರ ಗುಂಪುಗಳು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿವೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಮೇಘಗಳು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಗುಡುಗುತ್ತಿವೆ; ಬೇರೆಡೆ ವಿದ್ಯಾಧರರ ಪರ್ವತಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಯಕ್ಷರ ಮನೆಗಳು ಎತ್ತಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಂತಿವೆ.
ಕ್ವಚಿತ್ ಭ್ರಮತ್ಪುರವರಂ ಪ್ರಾರಬ್ಧಸಮರಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಕ್ವಚಿದ್ ದ್ರವಜ್ಜಲಧರಂ ಕ್ವಚಿದ್ ಉನ್ನೃತ್ತಯೋಗಿನಿ
ಒಂದೆಡೆ ಮಹತ್ವದ ನಗರಗಳು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿವೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಯುದ್ಧಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ; ಬೇರೆಡೆ ಮೋಡಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿವೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಯೋಗಿನಿಯರು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ವಚಿದ್ ದೈತ್ಯಪುರೋಡ್ಡೀನಂ ಸಗನ್ಧರ್ವಪುರಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಕ್ವಚಿದ್ ಭ್ರಮದ್ಗ್ರಹಗಣಂ ತಾರಕಾಕುಲಿತಂ ಕ್ವಚಿತ್
ಕೆಲವಡೆ ದೈತ್ಯರ ನಗರಗಳು ಮುಳುಗಿವೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಗಂಧರ್ವರ ನಗರಗಳು ಇದ್ದವು; ಬೇರೆಡೆ ಗ್ರಹಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿವೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಗುಚ್ಚವಾಗಿ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದವು.
ಕ್ವಚಿತ್ ಖಖಗಸಙ್ಘುಷ್ಟಂ ಕ್ವಚಿತ್ ಕ್ಷುಬ್ಧಮಹಾನಿಲಮ್ । ಕ್ವಚಿದ್ ಉತ್ಪಾತವಲಿತಂ ಕ್ವಚಿನ್ ಮಙ್ಗಲಮಣ್ಡಿತಮ್
ಒಂದೆಡೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿವೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವಡೆ ಭಾರಿ ಗಾಳಿ ಅಶಾಂತವಾಗಿದೆ; ಬೇರೆಡೆ ಅಪಶಕುನಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡವು; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಎಲ್ಲವೂ ಶುಭವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.
ಕ್ವಚಿಚ್ ಚಾಪೂರ್ವಭೂತೌಘಂ ನಾಗೈಶ್ ಚಾಗೋಪಿತಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಕ್ವಚಿದ್ ಅರ್ಕರಥಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಕ್ವಚಿದ್ ಅರ್ಕರಥೋದ್ಧುರಮ್
ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕಂಡಿರದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾವುಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದ್ದವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯನ ರಥವು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸೂರ್ಯರಥವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿರುಗಾಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಕ್ವಚಿದ್ ಆದಿತ್ಯದಾಹಾರ್ತಂ ಶಶಿಶೈತ್ಯಾನ್ವಿತಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಕ್ವಚಿತ್ ಕ್ಷುದ್ರಜನಾಸಹ್ಯಂ ಕ್ವಚಿದ್ ಅಗ್ನ್ಯೌಷ್ಣ್ಯದುರ್ಗಮಮ್
ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಯಿಂದ ಭೂಮಿ ಸುಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಚಳಿಯಿಂದ ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗಿತ್ತು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಬಿಸಿಯಿಂದ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕ್ವಚಿದ್ ಉತ್ತಾಲವೇತಾಲಂ ಗರುಡೋಡ್ಡಾಮರಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಕ್ವಚಿತ್ ಸಪ್ರಲಯಾಮ್ಭೋದಂ ಕ್ವಚಿತ್ ಸಪ್ರಲಯಾನಿಲಮ್
ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಪ್ರೇತಗಳು ಕೂಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗರುಡಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಳಯದ ಮೋಡಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯದ ಗಾಳಿಯೇ ಬೀಸುತ್ತಿತ್ತು.
ತತೋ ಭೂತಗಣಾಂಸ್ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದೂರಾದ್ ದೂರತರಂ ಗತಃ । ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ ಅಹಮ್ ಏಕಾನ್ತಂ ಶೂನ್ಯಮ್ ಅತ್ಯನ್ತವಿಸ್ತೃತಮ್
ಆಮೇಲೆ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಾನು ಇನ್ನೂ ದೂರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ, ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾದ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.
ಅತ್ಯನ್ತಮನ್ದಪವನಂ ಸ್ವಪ್ನೇ ಽಪ್ಯ್ ಅಪ್ರಾಪ್ತಭೂತಕಮ್ । ಮಙ್ಗಲೋತ್ಪಾತರಹಿತಮ್ ಅಗಮ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಸನ್ತತೇಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಲವಾದ, ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಯಾರೂ ತಲುಪಲಾಗದ, ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಘಟನೆಗಳಿಲ್ಲದ, ಸಿದ್ಧರು ಕೂಡ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರಾದಂತಹ ಒಂದು ಸ್ಥಳವಿದೆ.
ಕಲ್ಪಿತಾಥ ಮಯಾ ತತ್ರ ಕುಟೀ ಪ್ರಕಟಕೋಟರಾ । ನೀರನ್ಧ್ರಕುಡ್ಯನಿಬಿಡಾ ಪದ್ಮಕುಟ್ಮಲಸುನ್ದರೀ
ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಗುಹೆಯಂತಿರುವ ಗುಡಿಸೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆನು; ಅದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ, ಸೀಳುಗಳಿಲ್ಲದ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮುಚ್ಚಿದ ತಾವರೆ ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು.