ಯಥಾ ಶೂನ್ಯತ್ವಮ್ ಆಕಾಶೇ ದ್ರವತ್ವಂ ಚ ಯಥಾ ಜಲೇ । ಅನನ್ಯಾತ್ಮಮಯೇ ಶುದ್ಧಾ ಸರ್ಗತೇಯಂ ತಥಾತ್ಮನಿ
ಹೇಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯತೆ ಇದೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದ್ರವತ್ವ ಇದೆ, ಹೀಗೆಯೇ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಶುದ್ಧವಾದ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಇದೆ, ಅದು ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ.
ಭಾರೂಪಮ್ ಇದಮ್ ಆಶಾನ್ತಂ ಜಗದ್ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ನಸ್ ತತಮ್ । ಅನಾದಿನಿಧನಂ ಸತ್ಯಂ ನೋದೇತಿ ನ ಚ ನಶ್ಯತಿ
ಈ ಜಗತ್ತು ಅದರ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೇ ತುಂಬಿದೆ. ಇದು ಆದಿಯೂ ಇಲ್ಲದ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ, ನಿಜವಾದದು—ಇದು neither ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, neither ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ದೇಶಾದ್ ದೇಶಾನ್ತರಪ್ರಾಪ್ತೌ ಕ್ಷಣಾನ್ ಮಧ್ಯೇ ವಿದೋ ವಪುಃ । ಯತ್ ತಜ್ ಜಗದ್ ಇತೀವೇದಂ ವ್ಯೋಮಾತ್ಮಾತ್ಮನ್ಯ್ ಅವಸ್ಥಿತಮ್
ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ದೇಹ ಕಾಣಿಸದೆ ಹೋದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಯಥಾ ಸ್ಪನ್ದೋ ಽನಿಲೇ ತೋಯೇ ದ್ರವತ್ವಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಶೂನ್ಯತಾ । ತಥಾ ಜಗದ್ ಇದಂ ಭಾತಮ್ ಅನನ್ಯತ್ ತ್ವ್ ಇದಮ್ ಆತ್ಮನಿ
ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದ್ರವತ್ವ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿತನ ಇರುವಂತೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಸಂವಿನ್ನಭೋ ನನು ಜಗನ್ನಭ ಇತ್ಯ್ ಅನಙ್ಕಮ್ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಅವಸ್ಥಿತಮ್ ಅನಸ್ತಮಯೋದಯಾಙ್ಕಮ್ । ತತ್ರಾಙ್ಗಭೂತಮ್ ಅಖಿಲಂ ತದನನ್ಯದ್ ಏವ ಶೂನ್ಯಂ ನಿರಸ್ತಕಲನೋ ಽಮ್ಬರಶಾನ್ತಮ್ ಆಸ್ಸ್ವ
ಚೇತನದ ಆಕಾಶವೇ ಜಗತ್ತಿನ ಆಕಾಶವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಗುರುತುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ neither ಉದಯವೂ ಇಲ್ಲ sunset ಕೂಡ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಅದರ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಖಾಲಿ, ವಿಭಾಗವಿಲ್ಲದ ಶಾಂತವಾದ ಆಕಾಶದಂತೆ ಇದೆ. ನೀನು ಆ ಆಕಾಶದ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬೇಕು.
ಭಾವಾಭಾವಗ್ರಹೋತ್ಸರ್ಗಸ್ಥೂಲಸೂಕ್ಷ್ಮಚರಾಚರಾಃ । ಆದಾವ್ ಏವ ಹಿ ನೋತ್ಪನ್ನಾಸ್ ಸರ್ಗಾದೌ ಕಾರಣಂ ವಿನಾ
ಇರುವಿಕೆ-ಇಲ್ಲದಿಕೆ, ಹಿಡಿಯುವುದು-ಬಿಡುವುದು, ಸ್ಥೂಲ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಚಲಿಸುವುದು-ನಿಶ್ಚಲ—all ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನ ತ್ವ್ ಅಮೂರ್ತೋ ಹಿ ಚಿದ್ಧಾತುẖ ಕಾರಣಂ ಭವಿತುಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಖಾತ್ಮಾಶಕ್ತಸ್ ಸಮೂರ್ತೀನಾಂ ಬೀಜಮ್ ಉರ್ವೀರುಹಾಮ್ ಇವ
ಆಕಾರವಿಲ್ಲದ ಚೈತನ್ಯ ತತ್ತ್ವ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾರಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಗಗನದಂತಿರುವ ಆತ್ಮ ರೂಪಗಳ ಬೀಜವಾಗಲು ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಹೇಗೆ ಭೂಮಿ ಗಿಡಗಳ ಬೀಜವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.
ಸ್ವಭಾವಮ್ ಏವ ಸತತಂ ಭಾವಯನ್ ಭಾವನಾತ್ಮಕಮ್ । ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಹಿ ಚಿದ್ಧಾತುಸ್ ಸರ್ಗಾನುಭವವತ್ ಸ್ಥಿತಃ
ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೇ ಸದಾ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಧ್ಯಾನವೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿರುವ ಚೈತನ್ಯ ತತ್ತ್ವವು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಆಸ್ವಾದಯನ್ ನಿಜಂ ಭಾವಂ ಚಿದ್ಧಾತುರ್ ಗಗನಾತ್ಮಕಃ । ಬದ್ಧಸ್ ಸರ್ಗಪ್ರಲಾಪೇನ ಕ್ಷೀವẖ ಕ್ಷುಬ್ಧತಯಾ ಯಥಾ
ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಗನಸ್ವರೂಪ ಚೈತನ್ಯ ತತ್ತ್ವವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನಗೊಂಡು, ಅದರಿಂದ ದಣಿದು ಮತ್ತು ಚಂಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ಸರ್ವಮ್ ಅನುತ್ಪನ್ನಂ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವಾಪಿ ಚ ದೃಶ್ಯತೇ । ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ವಿದ್ಧೀದಂ ಸಮಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಅಸತ್ಸಮಮ್
ಯಾವಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಉಂಟಾಗದೆ, ಏನೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆಗ ಇದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಎಂದು ತಿಳಿ—ಅದು ಸಮಾನ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದಂತಿದೆ.
ಚಿನ್ನಭಶ್ ಚಿನ್ನಭಸ್ಯ್ ಏವ ಪಯಸೀವ ಪಯೋದ್ರವಃ । ಚಿತ್ತ್ವಾತ್ ಕಚತಿ ಯತ್ ತೇನ ತದ್ ಏವ ಚ ಜಗತ್ ಕೃತಮ್
ಹೆಗಲು ನೀರಿನಿಂದ ನೀರು ಹುಟ್ಟಿದಂತೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಆಕಾಶವು ಉಂಟಾದಂತೆ, ಚಿತ್ತದಿಂದ ಏನು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಚಿತ್ತವೇ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ಚಿತ್ತದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಪ್ನೇ ಚಿದ್ ಏವ ಜಗದ್ ಇತ್ಯ್ ಉದೇತಿ ವಿಮಲಾ ಯಥಾ । ಕಾಚಕಚ್ಯೇನ ಕಚತಿ ತಥೇತ್ಥಂ ಸಾದಿಸರ್ಗಖೇ
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಶುದ್ಧ ಚೇತನೆಯಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೇ, ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೋ, ಚೇತನೆಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ.
ಚಿತ್ಕಾಚಕಚ್ಯಕಚನಂ ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನೇ ಜಗದ್ ಭವೇತ್ । ತಥೈವ ಜಾಗ್ರದಭಿಧಂ ತತ್ಖಮಾತ್ರಮ್ ಇದಂ ಸ್ಥಿತಮ್
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಚೇತನೆಯೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಆಟವಾಗಿರುವಂತೆ, ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಜಗತ್ತು ಕೇವಲ ಚೇತನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾಗಿ ಇದೆ.
ಆದಿಸರ್ಗೇ ಹಿ ಚಿತ್ಸ್ವಪ್ನೋ ಜಾಗ್ರದ್ ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಶಬ್ದ್ಯತೇ । ಅದ್ಯರಾತ್ರೌ ಚಿತೇಸ್ ಸ್ವಪ್ನಸ್ ಸ್ವಪ್ನ ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಶಬ್ದ್ಯತೇ
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೇತನೆಯ ಕನಸನ್ನು ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೇತನೆಯ ಕನಸನ್ನು ಕನಸು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪೂರ್ವಪ್ರವೃತ್ತಾ ಸರಿತಾಂ ರೂಢಾದ್ಯಾಪಿ ಯಥಾ ಸ್ಥಿತಾ । ತರಙ್ಗಲೇಖಾ ಸೃಷ್ಟೀನಾಂ ಪದಾರ್ಥರಚನಾ ತಥಾ
ಹೊಸಹೊಸದುರಂತ ಸಾಗುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿಯ ಅಲೆಗಳ ಹಾದಿಯಂತೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ರೂಪರೂಪಗಳು ಕೂಡ ಅಲೆಗಳ ಗುರುತುಗಳಂತೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಯಥಾ ವಾರಿ ತರಙ್ಗಶ್ರೀಸ್ ಸರಿತಾಂ ರಚನಾಮ್ ಇತಾ । ತಥಾ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಚಿದ್ಬೀಜಸತ್ತಾನ್ತಸ್ ಸೃಷ್ಟಿತಾಮ್ ಇತಾ
ಹೊಸಹೊಸದುರಂತ ಸಾಗುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಅಲೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಿದು ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ, ಚೇತನದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚೇತನಬೀಜದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೃತಸ್ಯಾನನ್ತನಾಶಶ್ ಚೇತ್ ತನ್ ನಿದ್ರಾಸುಖಮ್ ಏವ ತತ್ । ಭೂಯಶ್ ಚೇದ್ ಏತಿ ಸಂಸಾರಸ್ ತತ್ ಸುಖಂ ನವಮ್ ಏವ ತತ್
ಒಬ್ಬನು ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಲಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ನಿದ್ರೆಯ ಸೌಖ್ಯವಷ್ಟೆ. ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಸೌಖ್ಯವೂ ಹೊಸದಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕುಕರ್ಮಭ್ಯಸ್ ತು ಚೇದ್ ಭೀತಿಸ್ ಸಾ ಸಮೇಹ ಪರತ್ರ ಚ । ತಸ್ಮಾದ್ ಏತೇ ಸಮಸುಖೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮೃತಿಜನ್ಮನೀ
ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಭಯ ಉಂಟಾದರೆ, ಆ ಭಯ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದೆ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಸಮಾನವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಮರನಂ ಜೀವಿತಂ ವಾಸ್ತು ಸದೃಕ್ಷೇ ವಾಸನೇ ತಯೋಃ । ಇತಿ ವಿಶ್ರಾನ್ತಚಿತ್ತೋ ಯಸ್ ಸೋ ಽನ್ತಶ್ಶೀತಲ ಉಚ್ಯತೇ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿದೆ, ಯಾರು ಮರಣವನ್ನೂ ಬದುಕನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅತ್ಯನ್ತಾಭಾವಸಂವಿತ್ತ್ಯಾ ಸರ್ವದೃಶ್ಯಸ್ಯ ವೇದನಮ್ । ಉದೇತ್ಯ್ ಅಪಾಸ್ತಸಂವೇದ್ಯಂ ಸತಿ ಚಾಸತಿ ಸರ್ಗಕೇ
ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಣಿಸುವ ಅನುಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನೋಡುವುದನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿದಾಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಇದೆ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಯನ್ ನ ಚೇತ್ಯಂ ನ ಚಿದ್ರೂಪಂ ಯಚ್ ಚಿತ್ತೈರ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಚೇತಿತಮ್ । ತದ್ಭಾವೈಕ್ಯಂ ಗತಾಸ್ ತಜ್ಜ್ಞಾಶ್ ಶಾನ್ತಾ ವ್ಯವಹೃತೌ ಸ್ಥಿತೇಃ
ಯಾವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಗ್ರಹಣವಾಗದು, ಅರಿವಿನ ಸ್ವರೂಪವೂ ಅಲ್ಲ, ಗ್ರಹ್ಯವಸ್ತುವೂ ಅಲ್ಲ, ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಅದರಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಹೊಂದಿದವರು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಚಿತ್ಕಾಚಕಾಚಕಚ್ಯಂ ಯಜ್ ಜಗನ್ ನಾಮ್ನಾ ತದ್ ಉಚ್ಯತೇ । ಅತ್ಯಚ್ಛೇ ಪರಮಾಕಾಶೇ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷದೃಶẖ ಕುತಃ
ಈ ಜಗತ್ತು ಎಂದರೆ ಅರಿವಿನ ಸಣ್ಣ ಚಲನೆಯಷ್ಟೇ; ಅತ್ಯಂತ ವಿಶುದ್ಧವಾದ ಆ ಅನಂತ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಯಾವ ಅವಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ.
ಚಿನ್ನಭಸ್ಸ್ಪನ್ದಮಾತ್ರಾತ್ಮ ಸಙ್ಕಲ್ಪಾತ್ಮತಯಾ ಜಗತ್ । ಸಭೂತಮಯಮ್ ಏವೇದಂ ನ ಪೃಥ್ವ್ಯಾದಿಮಯಂ ಕ್ವಚಿತ್
ಈ ಲೋಕವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಚಿತ್ತದ ಕಂಪನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಲ್ಪನೆಯಷ್ಟೆ; ಇದು ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ತುಂಬಿದೆ, ಭೂಮಿ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೂಡಿಲ್ಲ.
ನೇಹ ದೇಶೋ ನ ಕಾಲೋ ಽಸ್ತಿ ನ ದ್ರವ್ಯಂ ನ ಕ್ರಿಯಾ ನ ಖಮ್ । ಸದ್ ಇವಾಖಿಲಮ್ ಉಚ್ಛೂನಂ ಚಾಪ್ಯ್ ಅನುಚ್ಛೂನಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸತ್
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಾಲವೂ ಇಲ್ಲ, ವಸ್ತುವೂ ಇಲ್ಲ, ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಆಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಲಿಯೂ ಹೌದು, ಖಾಲಿಯಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯವೂ ಹೌದು.
ಭಾತಿ ಕೇವಲಮ್ ಏವೇತ್ಥಂ ಪರಮಾರ್ಥಘನಂ ಘನಮ್ । ಯನ್ ನ ಶೂನ್ಯಂ ನ ಚಾಶೂನ್ಯಮ್ ಅತ್ಯಚ್ಛಂ ಗಗನಾದ್ ಅಪಿ
ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪರಮಾರ್ಥದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಅದು ಖಾಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಖಾಲಿಯಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ.
ಸಾಕಾರಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನಾಕಾರಮ್ ಅಸದ್ ಏವಾತಿಭಾಸುರಮ್ । ಅತಿಶುದ್ಧೈಕಚಿನ್ಮಾತ್ರಂ ಸ್ಫಾರಂ ಸ್ವಪ್ನಪುರಂ ಯಥಾ
ರೂಪದಿಂದಲೂ ಇರಬಹುದು, ರೂಪವಿಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಅಸತ್ಯವೇ; ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಶುದ್ಧವಾದ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕೂಡಿದ್ದು, ಕನಸಿನ ಊರಿನಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ವಾಣಮ್ ಏವಮ್ ಇದಮ್ ಆತತಮ್ ಇತ್ಥಮ್ ಅನ್ತಶ್ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮ್ನ ಆಬಿಲಮ್ ಅನಾಬಿಲರೂಪಮ್ ಏವ । ನಾನೇವ ನ ಕ್ವಚಿದ್ ಅಪಿ ಪ್ರಸೃತಂ ನ ನಾನಾ ಶೂನ್ಯತ್ವಮ್ ಅಮ್ಬರ ಇವಾಮ್ಬುನಿ ವಾ ದ್ರವತ್ವಮ್
ಮೋಕ್ಷವೆಂಬುದು ಇಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ; ಒಳಗಿನ ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಸುಕಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಾದರೂ ಹರಡಿಲ್ಲ; ವಿಭಿನ್ನವೂ ಅಲ್ಲ. ಅದರ ಖಾಲಿತನವು ಆಕಾಶದಂತೆಯೂ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹರಡುವಿಕೆಯಂತೆಯೂ ಇದೆ.
ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವದಾ ಸರ್ವಂ ಸರ್ವಥಾ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಚಿನ್ಮಯೇ । ಸಾಧು ಸಮ್ಭವತಿ ಸ್ವಚ್ಛಂ ಶೂನ್ಯತ್ವಮ್ ಖ ಇವಾಖಿಲೇ
ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲವೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಆ ಖಾಲಿತನವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ಆಕಾಶದಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಯತ್ರ ವಿತ್ ತತ್ರ ಸರ್ಗಶ್ರೀರ್ ಅವ್ಯೋಮ್ನಿ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಚಾಸ್ತಿ ವಿತ್ । ಚಿನ್ಮಯತ್ವಾತ್ ಪದಾರ್ಥಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಅವಿತ್ ಕ್ವಚಿತ್
ಚೈತನ್ಯ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವೈಭವವೂ ಇದೆ; ಶೂನ್ಯವಾದ ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ಚೈತನ್ಯ ಇದೆ. ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ಚೈತನ್ಯದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದರಿಂದ, ಚೈತನ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜಾಗ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.
ಪದಾರ್ಥಜಾತಂ ಶೈಲಾದಿ ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನೇ ಪುರಾದಿ ವಾ । ಚಿದ್ ಏವೈಕಂ ಪರಂ ವ್ಯೋಮ ತಥಾ ಜಾಗ್ರತ್ಪದಾರ್ಥಭೂಃ
ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು, ನಗರಗಳು ಮತ್ತಿತರ ವಸ್ತುಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ಪರಮ ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶವೇ ಆಗಿವೆ.