ಭ್ರಮನ್ಮನḫಪಿಶಾಚೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಕಲ್ಲೋಲಜಲದಾಕುಲೇ । ಸಂಸಾರರಾತ್ರಿತಿಮಿರೇ ಸ್ವಾತ್ಮೈವಾಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರಮಾಃ
ಈ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸಂಸಾರದ ಅಂಧಕಾರದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸು ಪಿಶಾಚಿಯಂತೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿರಲಿ, ಆದರೆ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮನೇ ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಬೋಧಮರಣಾವರ್ತೇ ಕಲ್ಲೋಲಾಕುಲಕೋಟರೇ । ತೃಷ್ಣಾಕಲ್ಲೋಲತರಲೇ ಸ್ವಮನಶ್ಚಣ್ಡಮಾರುತೇ
ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಭವಸಾಗರದ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಕುಹರದಲ್ಲಿ, ತೃಷ್ಟಿಯ ಅಲೆಗಳ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಮಹಾಜಡಜವಾಧಾರೇ ಸಂಸಾರವಿಷಮಾರ್ಣವೇ । ಇನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಹಗಹನೇ ವಿವೇಕḫ ಪೋತಕೋ ಮಹಾನ್
ಮಹಾ ಜಡತೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ, ಸಂಸಾರದ ವಿಷದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ मगरಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ವಿವೇಕವೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ದೋಣಿಯಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವಂ ಯಥಾಭಿಮತಪೂಜನಸುಪ್ರಸನ್ನೋ ದತ್ತ್ವಾ ವಿವೇಕಮ್ ಇಹ ಪಾವನದೂತಮ್ ಆತ್ಮಾ । ಜೀವಂ ಪದಂ ನಯತಿ ನಿರ್ಮಲಮ್ ಏಕಮ್ ಆದ್ಯಂ ಸತ್ಸಙ್ಗಶಾಸ್ತ್ರಪರಮಾರ್ಥಪರಾವಬೋಧೈಃ
ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟವಾದ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಆತ್ಮನು ಇಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ದೂತನಂತೆ ವಿವೇಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಸತ್ಸಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸತ್ಯಾರ್ಥದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಿಜವಾದ ಬೋಧನೆಯಿಂದ, ಆತ್ಮನು ಜೀವವನ್ನು ಒಂದು ಮೂಲವಾದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಪರಿಪುಷ್ಟವಿವೇಕಾನಾಂ ವಾಸನಾಮಲಮ್ ಉಜ್ಝತಾಮ್ । ಮಹತ್ತಾ ಮಹತಾಮ್ ಅನ್ತẖ ಕಾಪ್ಯ್ ಅಪೂರ್ವೈವ ಜಾಯತೇ
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವೇಕವು ಬೆಳೆದವರಿಗೂ, ಮನಸ್ಸಿನ ಹಳೆಯ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟವರಿಗೂ, ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಮಹತ್ವವು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಔದಾರ್ಯೋದಾರಮರ್ಯಾದಾಂ ಮತಿಂ ಗಾಮ್ಭೀರ್ಯಸುನ್ದರೀಮ್ । ಮಹತಾಂ ನಾವಗಾಹನ್ತೇ ಭುವನಾನಿ ಚತುರ್ದಶ
ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಉದಾರತೆ, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳತೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಈ ಎಲ್ಲ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಚಿತ್ತಭ್ರಾನ್ತಿರ್ ಜಗದ್ ಇತಿ ಪ್ರರೂಢೇ ಪ್ರತ್ಯಯೇ ಸತಾಮ್ । ಬಾಹ್ಯಞ್ ಚಾನ್ತಶ್ ಚರನ್ನ್ ಅರ್ಥಗ್ರಹೋ ಮೋಹಶ್ ಚ ಶಾಮ್ಯತಿ
ಈ ಜಗತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಭ್ರಮೆಯೇ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಂದುಬಿಟ್ಟಾಗ, ಹೊರಗಿನಲ್ಲಿಯೂ ಒಳಗಿನಲ್ಲಿಯೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮನೋಭಾವವೂ, ಮೋಹವೂ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ದ್ವೀನ್ದುವತ್ ತಾಪಜಲವತ್ ಕೇಶೋಣ್ಡುಕವದ್ ಅಮ್ಬರೇ । ವಿಸ್ಫುರನ್ತ್ಯಾಂ ಜಗದ್ಭ್ರಾನ್ತೌ ವಾಸನಾಪ್ರತ್ಯಯẖ ಕುತಃ
ಎರಡು ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಮರೀಚಿಕೆಯಂತೆ, ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಭ್ರಮೆ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹಳೆಯ ವಾಸನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ವಾಸನಾಪ್ರತ್ಯಯಶಮೇ ಶೂನ್ಯಂ ವ್ಯೋಮೈವ ಶಿಷ್ಯತೇ । ಸಾಪ್ಯ್ ಅವಸ್ಥಾ ಮನೋ ಽಸಚ್ ಚೇತ್ ತತಸ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಾ ವಿವೇಕಿನಾ
ವಾಸನೆಗಳೂ ಅವುಗಳ ಗುರುತುಗಳೂ ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಖಾಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆ ಆಗಿದ್ದರೆ, ವಿವೇಕಿಯು ಅದನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಬೇಕು.
ತ್ರಯಮ್ ಏತತ್ ತು ಯಾವಸ್ಥಾ ತ್ರಯೇಣಾನೇನ ವರ್ಜಿತಾ । ಪಶ್ಯನ್ತೀವಾಪ್ಯ್ ಅಪಶ್ಯನ್ತೀ ಸಾವಸ್ಥಾ ಪರಮೋದಿತಾ
ಈ ಮೂರು, ಅಂದರೆ ವಾಸನೆ, ಗುರುತು, ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ, ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ನೋಡದಂತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದು ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿ.
ವಿಚಿತ್ರರತ್ನರಶ್ಮ್ಯೋಘ ಇವ ನಾನಾತ್ಮಕಂ ಜಗತ್ । ಆಭಾಸಮಾತ್ರಂ ನಾಮ್ಬ್ವಾತ್ಮ ನ ಘನಂ ನ ಚ ಪಾರ್ಥಿವಮ್
ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ರತ್ನಗಳ ಕಿರಣಗಳು ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಈ ಲೋಕವೂ ಬೇರೆಯದೇನೂ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಕಾಣಿಕೆ ಮಾತ್ರ; ಅದು ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಘನವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ.
ರೂಪಾಲೋಕಮನೋಮಾತ್ರಂ ಶೂನ್ಯಮ್ ಏವ ಜಗತ್ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಖೇ ವಿಚಿತ್ರಮಣಿವ್ಯೂಹಕರಜಾಲಮ್ ಇವೋತ್ಥಿತಮ್
ಈ ಲೋಕವು ರೂಪ, ಬೆಳಕು, ಮನಸ್ಸು—ಇವುಗಳೇ ಆಗಿದೆ, ಖಾಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಧೂಳಿನ ಜಾಲದಂತೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
ನೇಹ ಸತ್ಯಾನಿ ಭೂತಾನಿ ನ ಜಗತ್ತಾ ನ ಶೂನ್ಯತಾ । ಇದಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಖ್ಯರತ್ನೇಶಪ್ರಭಾಜಾಲವಿಜೃಮ್ಭಿತಮ್
ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಜಗತ್ತೂ ಇಲ್ಲ, ಖಾಲಿತನವೂ ಇಲ್ಲ; ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಸ್ವರೂಪನ ಪ್ರಕಾಶ ಮಾತ್ರ ಹರಡಿದೆ.
ಸೃಷ್ಟಯೋ ದೃಷ್ಟಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯೋ ನಾನಾತಾಮನನಾತ್ಮಕಾಃ । ಅಮೂರ್ತಾ ಏವ ಭಾಸನ್ತೇ ಕಲ್ಪಾನ್ತಾರ್ಕಗಣಾಘನಾಃ
ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಗಳು ಅನೇಕವಾದಂತಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ರೂಪವಿಲ್ಲ, ಅವು ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯರ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಏವಂ ತಾವದ್ ಘನೀಭೂತḫ ಪಿಣ್ಡಗ್ರಾಹೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಸಙ್ಕಲ್ಪಿತೇ ಽರ್ಥೇ ವ್ಯೋಮ್ನೀವ ಶೂನ್ಯತೈವಾವಗಮ್ಯತೇ
ಹೀಗಾಗಿ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಕಲ್ಪಿತವಾದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಖಾಲಿತನ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ ಹಾಗೆಯೇ.
ಅಸ್ಯಾಮ್ ಅವಸ್ತುಭೂತಾಯಾಂ ಕಥಂ ಭಾವನಿಬನ್ಧನಮ್ । ಭವಿಷ್ಯದಾಕಾಶತರೌ ವಿಶ್ರಾನ್ತẖ ಕೋ ವಿಹಙ್ಗಮಃ
ಇಂತಹ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭಾವನೆಗೆ ಆಧಾರ ಮಾಡಬಹುದು? ಭವಿಷ್ಯದ ಆಕಾಶದ ಮರದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹಕ್ಕಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?
ಪಿಣ್ಡತ್ವಂ ನಾಸ್ತಿ ಭೂತಾನಾಂ ಶೂನ್ಯತಾ ನ ಚ ವಿದ್ಯತೇ । ಚಿತ್ತಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅತ ಏವಾಸ್ತಂ ಶೇಷಂ ಸತ್ ತತ್ರ ವಸ್ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಭೂತಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಯಾವುದೂ ಸ್ಥಿರ ಸ್ವರೂಪವಿಲ್ಲ, ಖಾಲಿತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿಯುವದು ನಿಜವಾದದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ನೀನು ನೆಲೆಸಿರುವೆ.
ಅನಾನಾ ಸಮಮ್ ಏವಾಸ್ತೇ ನಾನಾರೂಪೋ ವಿಬೋಧವಾನ್ । ಅನ್ತರಾಲೀನನಾನಾರ್ಥೋ ಯಥಾ ಕನಕಪಿಣ್ಡಕಃ
ಅದು ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಇದೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಭೇದಗಳು ಒಳಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿವೆ. ಇದು ಚಿನ್ನದ ಗುಡ್ಡೆಯೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳಂತಿದೆ.
ಯಥಾಸ್ಥಿತಸ್ಯ ಸಾಹನ್ತ್ವಂ ವಿಶ್ವಂ ಚಿತ್ರಂ ವಿಲೀಯತೇ । ಜ್ಞಸ್ಯಾವಾಚ್ಯಮ್ ಅಚಿತ್ತಂ ಸತ್ಸ್ವರೂಪಮ್ ಅವಶಿಷ್ಯತೇ
ಅದು ಹೇಗೆ ಇದೆವೋ ಹಾಗೆ, ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಗತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿಯುವದು ಹೇಳಲಾಗದ, ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ, ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ.
ಕ್ಲಿಷ್ಯತೇ ಕೇವಲಂ ಬುದ್ಧಿರ್ ಉತ್ತರಾಧರದರ್ಶನೈಃ । ಸ್ತೋಕಯಾಭ್ಯಸ್ತಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸತ್ಯೋ ಽರ್ಥೋ ಹ್ಯ್ ಅವಗಮ್ಯತೇ
ಮನುಷ್ಯನ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಮೇಲ್ಕೀಳು ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ವಿವೇಕವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿರಾಡೋಜೋ ವಿರಹಿತಂ ಕಾರ್ಯಕಾರಣತಾದಿಭಿಃ । ಭೂತಭವ್ಯಭವಿಷ್ಯತ್ಸ್ಥಂ ಜಗದ್ ಅಙ್ಗ ಹ್ಯ್ ಅಸಮ್ಭವಮ್
ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷನು ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭೂತ, ಭವ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಜಗತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ.
ಯೇನ ಬೋಧಾತ್ಮನಾ ಬುದ್ಧಂ ಸ ಜ್ಞ ಇತ್ಯ್ ಅಭಿಧೀಯತೇ । ಅದ್ವೈತಸ್ಯೋಪಶಾನ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಯ ವಿಶ್ವಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಯಾರು ಜಾಗೃತ ಆತ್ಮದಿಂದ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವನನ್ನು ಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅದೆಕತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಈ ವಿಶ್ವವೇ ಇಲ್ಲ.
ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಸ್ ಸರ್ವ ಏವೈತೇ ಉಪದೇಶವಿಶೇಷಣಾಃ । ಜ್ಞಸ್ಯಾನುಭವಮ್ ಆಯಾನ್ತಿ ಸತಸ್ ಸಾಧುಕಥಾ ಇವ
ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪದೇಶಗಳು ಕೇವಲ ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳು ಮಾತ್ರ. ಅವು ಜ್ಞಾನಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ, ಹಗುರವಾದ ಕಥೆಗಳು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ.
ಪಿಣ್ಡತ್ವಂ ನಾಸ್ತಿ ಭೂತಾನಾಂ ಶೂನ್ಯತ್ವಂ ಚಾಪ್ಯ್ ಅಸಮ್ಭವಮ್ । ಅತ ಏವ ಮನೋ ನಾಸ್ತಿ ಶೇಷಂ ಸತ್ ತತ್ರ ವಸ್ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಭೂತಗಳಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ, ಖಾಲಿತ್ವವೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸೂ ಇಲ್ಲ. ಉಳಿದಿರುವದು ನಿಜವಾದದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ನೀನು ನೆಲೆಸಿದ್ದೀಯೆ.
ಚೇತ್ಯೋನ್ಮುಖತ್ವಮ್ ಏವಾನ್ತಶ್ ಚೇತನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಚೇತನಮ್ । ಉದಿತಂ ತದ್ ಅನರ್ಥಾಯ ಶ್ರೇಯಸೇ ಽನುದಿತಂ ಭವೇತ್
ಮನಸ್ಸಿನು ಹೊರಗೆ ತಿರುಗುವ ಸ್ವಭಾವವೇ ಒಳಗಿನ ಅರಿವು. ಅದು ಉದಯವಾದರೆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಯಾನುದಯಸಂವಿತ್ತೇರ್ ಭವ ನಿತ್ಯಂ ಸಮಾಹಿತಃ । ಸಸ್ಪನ್ದೋ ವಾ ಗತಸ್ಪನ್ದಶ್ ಶಙ್ಕಾಮ್ ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ತಾಂ ಭವೇ
ಆ ಹೊರಗೆ ತಿರುಗುವ ಮನಸ್ಸು ಉದಯವಾಗದ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರು. ಚಲನೆಯಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯು.
ಉದಿತಂ ಬಾಹ್ಯತಾಮ್ ಏತ್ಯ ತತ್ರ ಗಚ್ಛತಿ ಪಿಣ್ಡತಾಮ್ । ಸ್ವಯಂ ಸಂವೇದನಾದ್ ಏವ ಜಾಡ್ಯಾದ್ ಅಮ್ಬ್ವ್ ಇವ ಶೈಲತಾಮ್
ಅದು ಹೊರಗೆ ತಿರುಗಿದಾಗ, ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅರಿವಿನಿಂದ, ಜಡತೆಯಿಂದ, ನೀರು ಬೆಟ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಅದು ಸ್ಥೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಪ್ನಾದ್ಯರ್ಥವದ್ ಆದತ್ತೇ ಬೋಧೋ ಽಬೋಧೇನ ಪಿಣ್ಡತಾಮ್ । ತದ್ಗ್ರಾಹಕತಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಭೂತ್ವಾ ಬಧ್ನಾತಿ ದೇಹಕಮ್
ಅರಿವು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕನಸು ಮುಂತಾದವುಗಳಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮನಸ್ಸಾಗಿ, ಅದು ತನ್ನನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಏತಾವತೀಷ್ವ್ ಅವಸ್ಥಾಸು ಬೋಧಸ್ಯೋದೇತಿ ನಾನ್ಯತಾ । ಶಬ್ದಕಲ್ಪನಯಾ ಭೇದẖ ಕೇವಲಂ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಃ
ಈ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೇ ಜ್ಞಾನವು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ. ಪದಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಿಭೇದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಬಹಿರ್ ಅನ್ತಶ್ ಚ ಬೋಧಸ್ಯ ಭಾತ್ಯ್ ಆತ್ಮೈವಾರ್ಥದೃಷ್ಟಿಭಿಃ । ಕುತೋ ಽನ್ಯಾ ಚೇತ್ಯತಾ ತಸ್ಯ ಸ್ಯಾದ್ ಯದ್ಯ್ ಉನ್ಮುಖತಾತ್ಮನಃ
ಜ್ಞಾನವು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು ಆತ್ಮವೇ, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ. ಅದರ ಸ್ವಭಾವವೇ ಹೊರಗೆ ತಿರುಗುವುದು ಎಂದಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವಸ್ತುಪರತೆ ಇರಬಹುದು?