ಮೂರ್ತೋ ಯಥಾ ಸ್ವಸದೃಶೈẖ ಕರೋತ್ಯ್ ಅವಯವೈẖ ಕ್ರಿಯಾಃ । ಆತ್ಮಭೂತೈಸ್ ತಥಾ ಭೂತೈಶ್ ಚಿದಾಕಾಶಮ್ ಅಕರ್ತೃ ಸತ್
ಹಗುರವಾದ ವಸ್ತು ತನ್ನ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆಯಂತೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶವೂ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭೂತಗಳ ಮೂಲಕ, ಸ್ವತಃ ಏನೂ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೂ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮಸ್ಥಾದ್ ಅಹಮ್ ಇತ್ಯಾದಿರ್ ಅಸ್ಮದಾದೇರ್ ಅಸಂಸೃತೇಃ । ಶಬ್ದೋ ಽರ್ಥಭಾವಮುಕ್ತೋ ಽಯಂ ಪಟಹಾದ್ ಇವ ಜಾಯತೇ
ಸ್ವಯಂನಿಂದ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಭಾವನೆಗಳು ಉದಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಯಾವುದೂ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಪದಗಳು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಬರುವ ಶಬ್ದದಂತೆ, ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
ಯದ್ ಭ್ರಾನ್ತಂ ಪ್ರೇಕ್ಷಯಾ ನಾಸ್ತಿ ತನ್ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವ ನಿರನ್ತರಮ್ । ಜಗದ್ರೂಪಮ್ ಅರೂಪಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್
ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಕಾಣುವದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಈ ಜಗತ್ತು ಎಂಬ ರೂಪವೂ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಆಗಿದೆ.
ಯೇಷಾಮ್ ಅಸ್ತಿ ಜಗತ್ಸ್ವಪ್ನಸ್ ತೇ ಸ್ವಪ್ನಪುರುಷಾ ಮಿಥಃ । ನ ಸನ್ತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಿ ಮಿಥ್ಯಾಙ್ಗಾ ನಾಸ್ಮಾಸ್ವ್ ಅಮ್ಬರಪುಷ್ಪವತ್
ಯಾರಿಗೆ ಜಗತ್ತು ಕನಸಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಕನಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆ. ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ತಪ್ಪು ಅಂಗಗಳು ಇಲ್ಲ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೂವಿಲ್ಲದಂತೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ಇಲ್ಲ.
ಮಯಿ ಬ್ರಹ್ಮೈಕರೂಪಂ ತೇ ಶಾನ್ತಮ್ ಆಕಾಶಕೋಶವತ್ । ವಾಯೌ ಸ್ಪನ್ದೈರ್ ಇವಾಭಿನ್ನೈರ್ ವ್ಯವಹಾರಶ್ ಚ ತೈರ್ ಮಯಿ
ನನಗೆ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ, ಅದು ಹಂಡಿಯೊಳಗಿನ ಆಕಾಶದಂತೆ. ಅವರ ನಡೆನುಡಿಗಳು ನನ್ನೊಡನೆ ವಾಯುವಿನ ಚಲನೆಯಂತೆ ಬೇರ್ಪಡದೆ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ.
ಅಹಂ ತು ಸನ್ಮಯಸ್ ತೇಷಾಂ ಸ್ವಪ್ನಸ್ ಸ್ವಪ್ನವತಾಮ್ ಇವ । ತೇ ತು ನೂನಮ್ ಅಸನ್ತೋ ಮೇ ಸುಷುಪ್ತೇ ಸ್ವಪ್ನಕಾ ಇವ
ಆದರೆ ಅವರಿಗೋಸ್ಕರ ನಾನು ನಿಜವಾದವನು, ಕನಸು ಕನಸು ಕಾಣುವವರಿಗೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ. ಆದರೆ ನನಗಾದರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲದವರೇ, ಆಳನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕನಸುಪಾತ್ರೆಗಳಂತೆ.
ತೈಸ್ ತು ಯೋ ವ್ಯವಹಾರೋ ಮೇ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸ್ಥಿತಮ್ । ತೇ ಯತ್ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಶ್ಯನ್ತು ತತ್ ತೈರ್ ಅಲಮ್ ಅಲಂ ಮಮ
ಅವರು ನನ್ನೊಡನೆ ನಡೆಸುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಹಾರವೂ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಅವರು ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ನೋಡಲಿ, ಅದು ಅವರಿಗೋಸ್ಕರ ಸಾಕು, ನನಗೋಸ್ಕರ ಕೂಡ ಸಾಕು.
ಅಹಮ್ ಆತ್ಮನಿ ನೈವಾಸ್ಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಸತ್ತೇಯಮ್ ಆತತಾ । ತ್ವದರ್ಥಂ ಸಮುದೇತೀವ ತಥಾರೂಪೈವ ವಾಗ್ ಇಯಮ್
ನಾನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುವವನು ಅಲ್ಲ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸತ್ತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ. ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಅದು ಉದಯವಾಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಮಾತು ಕೂಡ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಿರುದ್ಧಸ್ಯ ರುದ್ಧಸ್ಯ ಶುದ್ಧಸಂವಿನ್ಮಯಾತ್ಮನಃ । ನ ಭೋಗೇಚ್ಛಾ ನ ಮೋಕ್ಷೇಚ್ಛಾ ಹೃದಿ ಸ್ಫುರತಿ ತದ್ವಿದಃ
ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಅರಿವಿನ ಸ್ವರೂಪವೇ ನಿತ್ಯವಿದ್ದು, ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೋ, ಅವನಿಗೆ ಭೋಗದ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಕ್ತಿಯ ಆಸೆಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಸ್ವಭಾವಮಾತ್ರಾಯತ್ತೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷಕ್ರಮೇ ನೃಣಾಮ್ । ಕದರ್ಥನೇತ್ಯ್ ಅಹೋ ಮೋಹಾದ್ ಗೋಷ್ಪದೇ ಽಪ್ಯ್ ಉದಧಿಭ್ರಮಃ
ಈ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಕ್ರಮವು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜನರು ಮೋಹದಿಂದ, ಹಸುವಿನ ಹೂವಿನ ಗುರುತಿನಲ್ಲೂ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಂತೆ, ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದನ್ನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಭಾವಸಾಧನೇ ಮೋಕ್ಷೇ ಭಾವೋಪಶಮರೂಪಿಣಿ । ನ ಧನಾನ್ಯ್ ಉಪಕುರ್ವನ್ತಿ ನ ಮಿತ್ರಾಣಿ ನ ಚ ಕ್ರಿಯಾಃ
ಯಾವಾಗ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೂ ಉಳಿಯದಂತೆ ಅರಿವಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೋ, ಆಗ ಧನ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಹಾಯಕರವಲ್ಲ.
ತೈಲಬಿನ್ದುರ್ ಭವತ್ಯ್ ಉಚ್ಚೈಶ್ ಚಕ್ರಮ್ ಅಪ್ಪತಿತೋ ಯಥಾ । ತಥಾಶು ಚೇತ್ಯಸಙ್ಕಲ್ಪೇ ಸ್ಥಿತಾ ಭವತಿ ಚಿಜ್ ಜಗತ್
ಎಲ್ಲಾದರೂ ಎಣ್ಣೆಯ ಹನಿಯು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ, ಚಕ್ರವು ನೀರಿಗೆ ತಾಗಿದಾಗ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೇ, ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚನೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅರಿವು ಕೂಡ ಬೇಗನೆ ಜಗತ್ತಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾಗ್ರತಿ ಸ್ವಪ್ನವೃತ್ತಾನ್ತಸ್ಥಿತಿರ್ ಯಾದೃಗ್ರಸಾ ಸ್ಮೃತೌ । ತಾದೃಗ್ರಸಾಹನ್ತ್ವಜಗಜ್ಜಾಲಸಂಸ್ಥಾ ವಿವೇಕಿನಃ
ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕನಸಿನ ಅನುಭವಗಳು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ, ವಿವೇಕಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ನೆನಪುಗಳಂತೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ತೇನೈವಾಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ಯಾತಿ ತತ್ ತನುತಾಂ ತಥಾ । ಯಥಾ ನಾಹಂ ನ ಸಂಸಾರಶ್ ಶಾನ್ತಮ್ ಏವಾವಶಿಷ್ಯತೇ
ಹೀಗೆ ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಅಲ್ಲಿಯ neither 'ನಾನು' nor 'ಸಂಸಾರ' ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಶಾಂತಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ಯದಾ ಸ್ವಭಾವಾರ್ಕಸ್ ಸ್ಥಿತಿಮ್ ಏತಿ ತದಾ ತದಾ । ಭೋಗಾನ್ಧಕಾರೋ ಗಲತಿ ನ ಸನ್ನ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನುಭೂಯತೇ
ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಸ್ವಭಾವರೂಪವಾದ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಭೋಗದ ಅಂಧಕಾರವು ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದದ್ದೂ ಅನುಭವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸೋ ಽಯಮ್ ಅಹನ್ತಾರಹಿತಸ್ ಸ್ಫುರತಿ ಸೃತೌ ಭವತಿ ಭಾಸತೇ ಚ ತಥಾ । ಬುದ್ಧ್ಯಾದಿಕರಣನಿಕರೋ ಯಸ್ಮಾದ್ ದೀಪಾದ್ ಇವಾಲೋಕಃ
ಈಗ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಆತ್ಮನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ದೀಪದಿಂದ ಬೆಳಕು ಹರಡಿದಂತೆ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳು ಅವನಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.
ರೂಪಾಲೋಕಮನಸ್ಕಾರಬುದ್ಧ್ಯಾದೀನ್ದ್ರಿಯವೇದನಮ್ । ಸ್ವರೂಪಂ ವಿದುರ್ ಅಮ್ಲಾನಮ್ ಅಸ್ವಭಾವಸ್ಯ ವಸ್ತುನಃ
ರೂಪ, ದೃಷ್ಟಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಗಮನ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅನುಭವವೇ ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುವಿನ ನಾಶವಾಗದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ವಭಾವತನುತ್ವೇನ ಸ್ವಭಾವಸ್ಥಿತಿಶಾನ್ತತಾ । ಯದೋದೇತಿ ತದಾ ಸರ್ಗೋ ಭ್ರಮಾಭḫ ಪ್ರತಿಭಾಸತೇ
ಯಾವಾಗ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೇ ಶಾಂತಿಯುತ ನೆಲೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಸೃಷ್ಟಿಯೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ಸ್ವಭಾವವಿಶ್ರಾನ್ತಿಸ್ ಸ್ಥಿತಿಮ್ ಏತಿ ಶಮಾತ್ಮಿಕಾ । ಜಗದ್ ದೃಶ್ಯಂ ತದಾ ಸ್ವಪ್ನಸ್ ಸುಷುಪ್ತ ಇವ ಶಾಮ್ಯತಿ
ಯಾವಾಗ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಶಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಆಗ ಈ ಜಗತ್ತು ಕನಸಿನಂತೆ, ಗಾಢನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೋಗಾ ಭವಮಹಾರೋಗಾ ಬನ್ಧವೋ ದೃಢಬನ್ಧನಮ್ । ಅನರ್ಥಾಯಾರ್ಥಸಮ್ಪತ್ತಿರ್ ಆತ್ಮನಾತ್ಮನಿ ಶಾಮ್ಯತಾಮ್
ಭೋಗಗಳು ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ರೋಗಗಳು; ಬಂಧುಗಳು ಬಲವಾದ ಬಂಧನಗಳು; ಧನಸಂಪಾದನೆ ಅನರ್ಥಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಲಿ.
ಅಸ್ವಭಾವಾತ್ಮತಾ ಸರ್ಗಸ್ ಸ್ವಭಾವೈಕಾತ್ಮತಾ ಶಿವಃ । ಭೂಯತಾಂ ಪರಮವ್ಯೋಮ್ನಾ ಶಾಮ್ಯತಾಂ ಮೇಹ ತಾಮ್ಯತಾಮ್
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರಲಿ; ಶುಭವು ನಿಜ ಸ್ವಭಾವದ ಏಕತೆ ಆಗಿರಲಿ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಮಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಲಿ; ಈ ತೊಂದರೆಗಳು ಶಾಂತವಾಗಲಿ.
ನಾತ್ಮಾನಮ್ ಅವಗಚ್ಛಾಮಿ ನ ದೃಶ್ಯಂ ನ ಜಗದ್ಭ್ರಮಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾನ್ತಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ಽಸ್ಮಿ ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಸ್ಮಿ ನಿರಾಮಯಃ
ನಾನು ನನ್ನನ್ನೂ, ಕಾಣುವದನ್ನೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಮೋಹವನ್ನೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಶಾಂತ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮವೇ, ಯಾವುದೇ ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದೇನೆ.
ತ್ವಮ್ ಏವ ಪಶ್ಯಸಿ ತ್ವತ್ತ್ವಂ ಮತ್ತ್ವಶಬ್ದಾರ್ಥಜೃಮ್ಭಿತಮ್ । ಪಶ್ಯಾಮಿ ಶಾನ್ತಮ್ ಏವಾಹಂ ಕೇವಲಂ ಪರಮಂ ನಭಃ
ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತೀಯೆ, 'ನೀನು' ಮತ್ತು 'ನಾನು' ಎಂಬ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವಾಗಿ ಅದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ನಾನು ಶಾಂತವಾದ, ಪರಮವಾದ ಆಕಾಶವನ್ನಷ್ಟೇ ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಏವ ಪರಾಕಾಶೇ ರೂಪಾಲೋಕಮನೋಮಯಾಃ । ವಿಭ್ರಮಾಸ್ ತವ ಸಞ್ಜಾತಾẖ ಕಲ್ಪಸ್ಪನ್ದಾ ಇವಾನಿಲೇ
ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲೇ, ಆ ಪರಾಕಾಶದಲ್ಲಿ, ರೂಪ, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿನ್ನ ಭ್ರಮೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಅವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನೆಯ ತರಂಗಗಳಂತೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಾ ವೇತ್ತಿ ನೋ ಸರ್ಗಂ ಸರ್ಗಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ವೇತ್ತಿ ನೋ । ಸುಷುಪ್ತೋ ವೇತ್ತಿ ನ ಸ್ವಪ್ನಂ ಸ್ವಪ್ನಸ್ಥೋ ನ ಸುಷುಪ್ತಕಮ್
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಸೃಷ್ಟಿಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಗಾಢನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ಕನಸನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕನಸಿನಲ್ಲಿರುವವನು ಗಾಢನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಬುದ್ಧೋ ಬ್ರಹ್ಮಜಗತೋರ್ ಜಾಗ್ರತ್ಸ್ವಪ್ನದೃಶೋರ್ ಇವ । ರೂಪಂ ಜಾನಾತಿ ವಾರೂಪಂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತḫ ಪ್ರಶಾನ್ತಧೀಃ
ಹಗುರಾಗಿ ಎದ್ದವನು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನೂ ಕನಸನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುವ, ಶಾಂತಚಿತ್ತವಿರುವ ಜೀವಮುಕ್ತನು ರೂಪವನ್ನೂ ರೂಪರಹಿತವನ್ನೂ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಯಥಾಭೂತಮ್ ಇದಂ ಸರ್ವಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ ಬೋಧವಾನ್ । ಸಂಶಾಮ್ಯತಿ ಚ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಶರದೀವ ಪಯೋಧರಃ
ಯಾರು ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದಾರೋ ಅವರು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಜವಾದಂತೆ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ; ಶುದ್ಧಾತ್ಮನು ಶರದೃತುವಿನ ಮಳೆಮೋಡ ಹೋದಂತೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ಮೃತಿಸ್ಥẖ ಕಲ್ಪನಾಸ್ಥೋ ವಾ ಯಥಾಖ್ಯಾತಶ್ ಚ ಸಙ್ಗರಃ । ಸದಸದ್ ಭ್ರಾನ್ತತಾಮಾತ್ರಂ ತಥಾಹನ್ತ್ವಜಗದ್ಭ್ರಮಃ
ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ, ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಲಿ, ಅಥವಾ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇರಲಿ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯದ ಸಂಘರ್ಷವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆ; ಹಾಗೆಯೇ 'ನಾನು' ಮತ್ತು ಜಗತ್ತು ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯೂ ಕೂಡ.
ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಅಪಿ ನಾಸ್ತಿ ಹಿ ಯಾ ದ್ರಷ್ಟಾ ಯಸ್ಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ ಕಶ್ಚಿತ್ । ನ ಚ ಶೂನ್ಯಂ ನಾಶೂನ್ಯಂ ಭ್ರಾನ್ತಿರ್ ಇಯಂ ಭಾಸತೇ ಸೇತಿ
ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೂ ವಸ್ತುವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಶೂನ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ, ಶೂನ್ಯವಲ್ಲದುದೂ ಅಲ್ಲ. ಈ ಕಾಣಿಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭ್ರಮೆಯಷ್ಟೆ.
ಅಸ್ವಭಾವಸ್ವಭಾವೋ ಽಯಂ ಸರ್ಗೋ ಽಹನ್ತಾದಿವೇದನಃ । ಸ್ವಭಾವೈಕಸ್ವಭಾವೇನ ನಿರ್ವಾಣೀಕ್ರಿಯತಾಂ ಸ್ವಯಮ್
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ, 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೂ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದವು. ನಿಜವಾದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ತಾನೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.