ಶಾನ್ತಾಶೇಷವಿಶೇಷಸ್ಯ ನಿರೇಷಣವಿಶೇಷಿಣಃ । ಸತ್ತಾಮ್ ಅಸತ್ತಾಸದೃಶೀಂ ಕ ಆಕಲಯಿತುಂ ಕ್ಷಮಃ
ಯಾವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳ ಭೇದವನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಹುಡುಕಾಟವೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೋ, ಅವನೊಳಗಿನ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು, ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದಂತಿದ್ದರೂ, ಯಾರು ಗುರುತಿಸಬಹುದು?
ಮಾರೈರ್ ನ ಕಿಞ್ಚಿನ್ ಮ್ರಿಯತೇ ಜೀವೈẖ ಕಿಞ್ಚಿನ್ ನ ಜೀವತಿ । ಶುದ್ಧಸಂವಿನ್ಮಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಸಮಲೋಕಸ್ಯ ಖಸ್ಯ ಚ
ಈ ಶುದ್ಧವಾದ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಲೋಕಕ್ಕೂ, ಆಕಾಶಕ್ಕೂ, ಮರಣದ ಕಾರಣದಿಂದ ಏನೂ ಸತ್ತುದಿಲ್ಲ, ಜೀವಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಏನೂ ಜೀವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಿಥ್ಯಾ ಲೋಕಸ್ಯ ಕಚತೋ ಭ್ರಾನ್ತೀ ಮರಣಜನ್ಮನೀ । ಅಸತ್ಯ್ ಅಪಿ ಭ್ರಾನ್ತಿಭಾಜಿ ಮೃಗತೃಷ್ಣಾನದೀತಟೇ
ಈ ಲೋಕವು ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆಯ ಗರಿಗರಿಯಂತೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿದೆ; ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಗಳಿವೆ. ಇದು ನಿಜವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಮರೀಚಿಕೆಯಂತೆ, ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮ್ಯಕ್ಪರೀಕ್ಷಿತಂ ಯಾವನ್ ನ ಭ್ರಾನ್ತಿರ್ ನ ಪರೀಕ್ಷಕಃ । ನ ನಾಮ ಜನ್ಮಮರಣೇ ಕೇವಲಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್
ಯಾವಾಗ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಭ್ರಮೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ವಿಚಾರಿಸುವವನೂ ಇಲ್ಲ. ಜನನ ಅಥವಾ ಮರಣ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ; ಶಾಂತವಾದ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.
ದೃಶ್ಯಾದ್ ಯೋ ವಿರತಿಂ ಯಾತ ಆತ್ಮಾರಾಮಶ್ ಶಮಂ ಗತಃ । ಸ ಸನ್ನ್ ಏವಾಸದಾಭಾಸḫ ಪರಿತೀರ್ಣಭವಾರ್ಣವಃ
ಯಾರು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ದೃಶ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಪಡುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದವರು.
ದೀಪನಿರ್ವಾಣನಿರ್ವಾಣಮ್ ಅಸ್ತಙ್ಗತಮನೋಮತಿಮ್ । ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಶಮಂ ಯಾತಂ ಸನ್ತಮ್ ಏವಾಮಲಂ ವಿದುಃ
ದೀಪವು ಆರಿದಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಂತಂತೆ, ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದವರನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶುದ್ಧರಾದವರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಆಬುದ್ಧ್ಯಾದಿ ಜಗದ್ ದೃಶ್ಯಂ ಯಸ್ಮೈ ನ ಸ್ವದತೇ ಸ್ವತಃ । ಆಕಾಶಸ್ಯೇವ ಶಾನ್ತಸ್ಯ ತಮ್ ಆಹುರ್ ಮುಕ್ತಮ್ ಉತ್ತಮಾಃ
ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಆಕರ್ಷಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಶಾಂತವಾಗಿರುವವರನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುಕ್ತರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಹಮ್ ಅಸ್ತ್ಯ್ ಅವಿಚಾರೇಣ ವಿಚಾರೇಣಾಹಮ್ ಅಸ್ತಿ ನೋ । ಅಭಾವಾದ್ ಅಹಮರ್ಥಸ್ಯ ಕ್ವ ಜಗತ್ ಕ್ವ ಚ ಸಂಸೃತಿಃ
ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲದೆ 'ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರುತ್ತದೆ; ವಿಚಾರ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಸಂಸಾರ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಸಂವಿತ್ಸಂವೇದನಾದ್ ಏವ ಬುದ್ಧ್ಯಾದ್ಯಾಕಾರವತ್ ಸ್ಥಿತಮ್ । ರೂಪಾಲೋಕಮನೋರೂಪಂ ಜಗದ್ ವೇತ್ತಿ ವಿದಮ್ಬರಮ್
ಚೇತನ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ಮೂಲಕವೇ ಬುದ್ಧಿ ಮುಂತಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತು, ಬಣ್ಣಗಳು, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದು—allವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಟದಂತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಸರ್ವಾರ್ಥಶಾನ್ತಮನಸಸ್ ಸತಸ್ ಸರ್ವಾತ್ಮನಸ್ ತವ । ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವದಾ ಸಾರ್ವಂ ಸರ್ವಮ್ ಆಚರಣಂ ಶಿವಮ್
ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನೀನು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವೂ ಶುಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಯತ್ ಕರೋಷಿ ಯದ್ ಅಶ್ನಾಸಿ ಯಜ್ ಜುಹೋಷಿ ದದಾಸಿ ಯತ್ । ಯಚ್ ಚ ಪಶ್ಯಸಿ ಹಂಸ್ಯ್ ಏಷಿ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಶಿವಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್
ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ, ಏನು ತಿಂದರೂ, ಏನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಏನು ಕೊಟ್ಟರೂ, ಏನು ನೋಡಿದರೂ, ಬಿಟ್ಟರೂ ಅಥವಾ ಹುಡುಕಿದರೂ—ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಶುಭ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ.
ಯದ್ ಅಹಮ್ ಯತ್ ತ್ವಮ್ ಆಶಾ ಯದ್ ಯತ್ ಕ್ರಿಯಾಕಾಲಖಾದಯಃ । ಯಲ್ ಲೋಕಾಲೋಕಗಿರಯಸ್ ತಚ್ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮ ಶಿವಂ ತತಮ್
ನಾನು ಎಂಬುದು, ನೀನು ಎಂಬುದು, ಆಶೆಗಳು, ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಭಾಗಗಳು, ಲೋಕಗಳು, ಲೋಕದ ಹೊರಗಿನವುಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ, ಅದು ಶುಭ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ.
ಯದ್ ರೂಪಲೋಕಮನನಂ ಯತ್ ಕಾಲತ್ರಿತಯಂ ಜಗತ್ । ಯಜ್ ಜರಾಮರಣಾರ್ತ್ಯಾದಿ ತನ್ ಮಹಾಚಿನ್ನಭಶ್ ಶಿವಮ್
ಯಾವುದೇ ರೂಪ, ಲೋಕ, ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆ, ಮೂರು ಕಾಲಗಳು, ಈ ಜಗತ್ತು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಮರಣ, ದುಃಖ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಮಹಾ ಚೈತನ್ಯದ ಆಕಾಶವೇ ಆಗಿದೆ.
ನಿರ್ವಿವಿತ್ಸೋ ನಿರಾಭಾಸೋ ನಿರಿಚ್ಛೋ ನಿರ್ಮನಾ ಮುನಿಃ । ಭೂತ್ವಾ ನಿರಾತ್ಮಾ ನಿರ್ವಾಣಸ್ ತಿಷ್ಠ ಸನ್ತಿಷ್ಠಸೇ ಯಥಾ
ಆಶೆ, ರೂಪ, ಬಯಕೆ, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ವಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಉಳಿಯು.
ಗತೇಚ್ಛಾಮನನಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಅನನ್ತಸ್ಸ್ಥಮ್ ಅಭಾವನಮ್ । ವ್ಯವಹಾರೋ ಽಸ್ತು ತೇ ಮಾ ವಾ ಸ್ಪನ್ದಾಸ್ಪನ್ದೈರ್ ಯಥಾನಿಲಃ
ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹೋಗಿ, ಶಾಂತವಾಗಿರುವ, ಅನಂತವಾದ, ನಿರಾಕಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಇರುವಾಗ, ನಿನ್ನ ನಡೆ ನಡೆಯಲಿ ಅಥವಾ ನಡೆಯದಿರಲಿ, ಚಲನೆಯಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಗಾಳಿಯಂತೆಯೇ ಇರಲಿ.
ನಿರ್ವಾಸನಾ ನಿಷ್ಕಲನಾ ಶಾನ್ತಾ ಪುರುಷತಾಸ್ತು ತೇ । ಶಾಸ್ತ್ರೇಣ ಯನ್ತ್ರವಾಹೇನ ವಾಹ್ಯಾ ದಾರುಮಯೀ ಯಥಾ
ನಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ವಿಭಜನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತವಾಗಿರಲಿ; ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಮರದ ಬೊಂಬೆಯಂತೆ ಶಾಂತವಾಗಿರಲಿ.
ಭೂತಾಲೋಕೋ ಽಸ್ತು ಮಾನ್ತಸ್ ತೇ ಸ ಚಾಸ್ನೇಹಸ್ಯ ಬಾಹ್ಯಗಃ । ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯಪರಾಲೋಕಶ್ ಚಿತ್ರದೀಪವದ್ ಆಸ್ಯತಾಮ್
ಪಂಚಭೂತಗಳ ಲೋಕವು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಇರಲಿ ಬಿಡು, ನೀನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವನು ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಹೊರಗೇ ಇರಲಿ. ವರ್ಣನೆಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಲೋಕವು ಅದ್ಭುತವಾದ ದೀಪದಂತೆ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಇರಲಿ.
ನಿರ್ವಾಸನಸ್ಯ ವಿರಸಸ್ಯ ನಿರೇಷಣಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಾದ್ ಋತೇ ಕ ಇವ ವಿತ್ತ್ವವಿನೋದಹೇತುಃ । ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಸಞ್ಚಲನಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಲಮ್ ಅಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಸಂವೇದನೇಷ್ವ್ ಅನಭಿಸನ್ಧಿಮ್ ಅತẖ ಖರೂಪಮ್
ಯಾವನಿಗೆ ಆಸೆಗಳು ಇಲ್ಲ, ರುಚಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಏನನ್ನೂ ಹುಡುಕುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಆನಂದವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವಿದೆ? ಅವನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಚಲನೆಯಾದರೂ ಸಾಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಕಠಿಣ ಸ್ವಭಾವದಂತಿದೆ.
ಸಞ್ಜಾತಕೃತ್ರಿಮಕ್ಷೀಣಸಂಸೃತಿಪ್ರತ್ಯಯḫ ಪುಮಾನ್ । ಅಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ನ ಸಙ್ಕಲ್ಪಂ ವೇತ್ತಿ ತೇನಾಸದ್ ಏವ ಸಃ
ಕೃತಕವಾದ, ಕ್ಷೀಣವಾದ ಸಂಸಾರದ ಭಾವನೆಗಳು ತೀರಿದವನು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಲ್ಲದವನು, ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನೇ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲದವನೇ.
ಶ್ವಾಸಾನ್ ಮ್ಲಾನಿರ್ ಇವಾದರ್ಶೇ ಕುತೋ ಽಪ್ಯ್ ಅಹಮ್ ಇತಿ ಸ್ಥಿತಾ । ವಿದ್ ಧಿ ಸಾಕಾರಣಾ ದೃಷ್ಟಾ ನಶ್ಯತ್ಯ್ ಆಶು ನ ಲಭ್ಯತೇ
ಉಸಿರಿನ ಕ್ಷಯವು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವಂತೆ, 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದರಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಯಸ್ಯ ಕ್ಷೀಣಾವರಣತಾ ಶಾನ್ತಸನ್ದೇಹತೋದಿತಾ । ಪರಮಾಮೃತಪೂರ್ಣಾತ್ಮಾ ಸತ್ತಯೈವ ಸ ರಾಜತೇ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಆವರಣೆಗಳು ಕರಗಿಹೋಗಿವೆ, ಯಾರು ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ಪರಮ ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ವಸನ್ದೇಹದುẖಖಾನ್ತಮಿಹಿಕಾಮಾತರಿಶ್ವನಾ । ಭಾತಿ ಭಾಸ್ವದ್ಧಿಯಾ ದೇಶಸ್ ತೇನ ಪೂರ್ಣೇನ್ದುನೇವ ಖಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶಯಗಳು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮಂಜು ಹಾರುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ ದೂರವಾದಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆಯೇ, ಪೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಆಕಾಶವು ತುಂಬಿರುವಂತೆ.
ವಿಸಂಸೃತಿರ್ ಅಸನ್ದೇಹೋ ಲಬ್ಧಜ್ಯೋತಿರ್ ನಿರಾವೃತಿಃ । ಶರದಾಕಾಶವಿಶದೋ ಜ್ಞೇನೈವ ಜ್ಞಾಯತೇ ಬುಧಃ
ಬಾಂಧವ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುವುದು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಒಳಗಿನಿಂದ ಬೆಳಕು ದೊರೆತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು—ಇವುಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ autumn ಆಕಾಶದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
ನಿಸ್ಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ನಿರಾಧಾರಶ್ ಶಾನ್ತಸ್ ಸ್ಪರ್ಶಾತ್ ಪವಿತ್ರತಾಮ್ । ಅನ್ತಶ್ಶೀತಲ ಆಧತ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾದ್ ಇವಾನಿಲಃ
ಯಾರು ಸಂಕಲ್ಪವಿಲ್ಲದೆ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತವಾಗಿ, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪವಿತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ತಂಪನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯಂತೆ.
ಅಸದ್ರೂಪೋಪಲಮ್ಭಾನಾಮ್ ಇಯಂ ವಸ್ತುಸ್ವಭಾವತಾ । ಯತ್ ಸರ್ಗವೇದನಂ ಸ್ವಪ್ನವನ್ಧ್ಯಾಪುತ್ರೋಪಲಮ್ಭವತ್
ಇದು ವಸ್ತುಗಳ ನಿಜ ಸ್ವಭಾವ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅನುಭವವೂ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವುದು, ಅದು ಕನಸು ಅಥವಾ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸಿನ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ.
ಅವಿದ್ಯಮಾನಮ್ ಏವೇದಂ ಜಗದ್ ಯದ್ ಅನುಭೂಯತೇ । ಅಸದ್ರೂಪೋಪಲಮ್ಭಸ್ಯ ಸೈಷಾ ವಸ್ತುಸ್ವಭಾವತಾ
ಈ ಜಗತ್ತು ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವುದು ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ವಭಾವವೇ.
ಅಸತ್ಯೇಷ್ವ್ ಏವ ಸಂಸಾರೇಷ್ವ್ ಆಸ್ತಾಮ್ ಅರ್ಥḫ ಕುತೋ ಭವೇತ್ । ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಯೋಶ್ ಶಬ್ದಾವ್ ಏವ ವನ್ಧ್ಯಾಸುತೋಪಮೌ
ಈ ಅಸತ್ಯ ಸಂಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳೋಣ—ಆದರೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯೂ ಮಾತಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸಿನ ಮಗನಂತೆ.
ಜಗದ್ ಬ್ರಹ್ಮತಯಾ ಸತ್ಯಮ್ ಅನಿರ್ಮಿತಮ್ ಅಭಾವಿತಮ್ । ಅನಿಷ್ಠಿತಂ ಚಾನ್ಯಥಾ ತು ನಾಹಂ ನಾವಗತಂ ಚ ತತ್
ಜಗತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ, ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ಕಲ್ಪಿತವೂ ಅಲ್ಲ, ಸ್ಥಿರವೂ ಅಲ್ಲ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು.
ಆತ್ಮಸ್ವಭಾವವಿಶ್ರಾನ್ತೇರ್ ಇಯಂ ವಸ್ತುಸ್ವಭಾವತಾ । ಯದ್ ಅಹನ್ತಾದಿಸರ್ಗಾದಿದೃಶ್ಯಾದ್ಯನುಪಲಮ್ಭತಾ
ಆತ್ಮನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಾಗ, ಎಲ್ಲವೂ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಣಿಸದೇ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಕ್ಷಣಾದ್ ಯೋಜನಲಕ್ಷಾನ್ತಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೇಶಾನ್ತರಂ ತ್ವ್ ಇತಃ । ಚೇತನೇ ತಸ್ಯ ಯದ್ ರೂಪಂ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯೇ ನಿರಞ್ಜನಮ್
ಇಲ್ಲಿಂದ ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ದೂರದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಾಗ, ಆ ಪ್ರಯಾಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೇತನೆಯ ಸ್ವರೂಪವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೂ, ಏನೂ ಮಿಶ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.