ಅವೇದನಂ ವಿದುರ್ ಯೋಗಂ ಚಿತ್ತಕ್ಷಯಮ್ ಅಕೃತ್ರಿಮಮ್ । ಅತ್ಯನ್ತಂ ತನ್ಮಯೋ ಭೂತ್ವಾ ತಥಾ ತಿಷ್ಠ ಯಥಾಸಿ ಭೋಃ
ಯೋಗವೆಂದರೆ ನೋವು ಇಲ್ಲದ, ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೀನನಾಗಿ, ಹೇಗಿದ್ದೀಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವೆ.
ಸಮೇ ಶಾನ್ತೇ ಶಿವೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇ ದ್ವೈತೈಕ್ಯಪರಿವರ್ಜಿತೇ । ತತೇ ಽನನ್ತೇ ಪದೇ ಶುದ್ಧೇ ಕಿಂ ಕೇನ ಕಿಲ ವಿದ್ಯತೇ
ಒಂದೇ ರೀತಿಯ, ಶಾಂತವಾದ, ಶುಭಕರವಾದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ದ್ವಂದ್ವವೂ ಏಕತ್ವವೂ ಇಲ್ಲದ ಆ ಅನಂತ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಏನು, ಯಾರಿಂದ, ನಿಜವಾಗಿ ಇದೆ?
ಮೋದೇತು ತ್ವಯಿ ಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ಮರುಭೂಮಾವ್ ಇವಾಙ್ಕುರಃ । ಇಚ್ಛಾ ಮೋದೇತು ಭವತೋ ಲತಿಕೇವೋಪಲೋದರೇ
ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಕಲ್ಪವು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ ಹುಟ್ಟಲಿ; ನಿನ್ನ ಆಸೆ ಕಲ್ಲಿನೊಳಗಿನ ಬೆಳ್ಳಂತ ಹಸಿರು ತೊಗಲು ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬರುವುದು ಹೀಗೆಯೇ ಆಗಲಿ.
ಅವೇದನಸ್ಯ ಶಾನ್ತಸ್ಯ ಜೀವತೋ ವಾಪ್ಯ್ ಅಜೀವತಃ । ನೇಹ ಕಶ್ಚಿತ್ ಕೃತೇನಾರ್ಥೋ ನಾಕೃತೇನಾಪಿ ಕಶ್ಚನ
ಯಾರು ನೋವು ಇಲ್ಲದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಇದ್ದಾರೋ, ಅವರು ಜೀವಂತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇರದಿರಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯದಿಂದಲೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ.
ನ ಕರ್ಮಾಕರ್ಮ ಶಾನ್ತೇ ಽನ್ತಶ್ ಶಾಶ್ವತಾಭೇದರೂಪಿಣಿ । ನ ಕರ್ಮಣ್ಯ್ ಅಪಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ನ ಕರ್ತರ್ಯ್ ಅಪಿ ಕರ್ತೃತಾ
ಶಾಂತವಾದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಒಂದೇ ರೂಪದ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೇ ಕಾರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಲ್ಲ, ಮಾಡುವವನಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಭಾವವಿಲ್ಲ.
ಅಹಂ ಮಮೇತಿ ಸಂವಿದನ್ ನ ದುẖಖತೋ ವಿಮುಚ್ಯಸೇ । ಅಸಂವಿದನ್ ವಿಮುಚ್ಯಸೇ ಯದ್ ಈಪ್ಸಿತಂ ತದ್ ಆಹರ
ನಾನು, ನನ್ನದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇರುವವರೆಗೆ ನೀನು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಭಾವನೆಗಳು ಹೋಗಿಹೋದಾಗ ನೀನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೀಯೆ—ಆಗ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಅಹಂ ಮಮೇತಿ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಅಲಂ ಯದ್ ಅಸ್ತಿ ತಚ್ ಛಿವಂ ಪರಮ್ । ಪರಾತ್ ಪರಂ ತ್ವ್ ಇದಂ ಶಿವಮ್ ಅಶಬ್ದಮ್ ಅರ್ಥವರ್ಜಿತಮ್
ನಾನು, ನನ್ನದು ಎಂಬ ಭಾವ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು; ಇರುವುದೆಲ್ಲಾ ಪರಮ ಮಂಗಳವೇ. ಈ ಮಂಗಳವು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿದ್ದು, ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೆ, ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವದು.
ಯದ್ ದೃಶ್ಯತೇ ಜಗದ್ ಇದಂ ಖಲು ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಏತದ್ ಧೇಮ್ನೋ ಽಙ್ಗದತ್ವಮ್ ಇವ ಭಾತಿ ನ ವಿದ್ಯಮಾನಮ್ । ಅರ್ಥಕ್ಷಯಂ ವಿದುರ್ ಅವೇದನಮ್ ಏವ ಪಶ್ಚಾತ್ ಸತ್ಯಂ ತದ್ ಏವ ಪರಮಾರ್ಥಮ್ ಅಥಾವಶಿಷ್ಟಮ್
ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದಾದರೂ, ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಏನೂ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಬಂಗಾರದ ಆಭರಣದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥವೇ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಉಳಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನರಹಿತತೆ; ಅದೇ ಪರಮ ಸತ್ಯ, ಉಳಿದಿರುವುದು ಕೂಡ ಅದೇ.
ಅದ್ವೈತೈಕ್ಯಂ ವಿಮನನಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಅವಸ್ಥಿತಮ್ । ಯಥಾ ಪುಸ್ತಮಯಂ ಸೈನ್ಯಂ ತಥಾ ಶಿವಮಯಂ ಜಗತ್
ಅದ್ವೈತ ಏಕತೆ, ಶಾಂತವಾದ ಚಿಂತನೆ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದು—ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೇನೆಯಂತೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ಕೂಡ ಮಂಗಳದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
ಮನೋಽಹಙ್ಕಾರಬುದ್ಧ್ಯಾದಿ ಚೈವಮ್ ಏವ ಚ ತನ್ಮಯಮ್ । ಕಾಲಾಕಾರಕ್ರಿಯಾಶಬ್ದಶಕ್ತಿಸನ್ದರ್ಭಸಂಯುತಮ್
ಮನಸ್ಸು, ಅಹಂಕಾರ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳೂ ಕೂಡ ಅದರಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ; ಕಾಲ, ರೂಪ, ಕ್ರಿಯೆ, ಶಬ್ದ, ಶಕ್ತಿ, ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯೂ ಕೂಡ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಶಿವಪಙ್ಕಮಯಾ ಏವ ರೂಪಾಲೋಕಮನẖಕ್ರಮಾಃ । ತನ್ಮಯತ್ವಾದ್ ಅನನ್ತತ್ವಾದ್ ಅತẖ ಕಿಂ ಕೇನ ಚೇತ್ಯತೇ
ರೂಪಗಳು, ನೋಡುವಿಕೆಗಳು, ಕ್ರಮಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಅದು ಅನಂತವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ತಾನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದ ಏನು ಅಳೆಯಬಹುದು?
ಮಾನಮೇಯಪ್ರಮಾಣಾದಿ ದೇಶಕಾಲೌ ದಿಗಾದಿ ಚ । ಭಾವಾಭಾವವಿವರ್ತಾದಿ ಶಿವಪಙ್ಕಮಯಾತ್ಮಕಮ್
ಅಳತೆಗಳು, ಅಳೆಯುವ ವಸ್ತುಗಳು, ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಸ್ಥಳ-ಕಾಲ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಇರುವಿಕೆ-ಇಲ್ಲದಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಿವನ ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ವರೂಪವೇ.
ಅಹಂ ಮಮೇತ್ಯ್ ಅತಸ್ ಸಾರಾನ್ ನೇತರತ್ ಪರಮಾಮ್ಬರಾತ್ । ಅಸಂಸಕ್ತಮತಿಸ್ ತಿಷ್ಠ ಜ್ಞಶ್ ಶಿಲೋದರಮೌನವತ್
‘ನಾನು’, ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳು ನಿಜವಾದ ಸಾರವಲ್ಲ; ಅವು ಪರಮಾಕಾಶದಂತೆ ಖಾಲಿ. ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ನೀನು ಶಿಲೆಯ ಮೌನದಂತೆ ಅಸಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು.
ಅಹಂ ಮಮೇತ್ಯ್ ಅಸದ್ರೂಪಂ ಜ್ಞಸ್ಯಾಭಾವಯತḫ ಪ್ರಭೋ । ಅಸಙ್ಗಂ ಕರ್ಮಣಾಂ ತ್ಯಾಗಾದ್ ಅನುಷ್ಠಾನಾಚ್ ಚ ಕಿಂ ಶುಭಮ್
‘ನಾನು’, ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳು ನಿಜವಲ್ಲ; ಪ್ರಭುವೇ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಬೇಕು. ಅಸಕ್ತನಾದಾಗ, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಾಡುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಶುಭಫಲವಿದೆ?
ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಯದ್ ಅಹಂ ತ್ವಂ ತತ್ ಕಥಯಾಶು ಮಮಾನಘ । ಯದಿ ಜಾನಾಸಿ ತತ್ತ್ವೇನ ಕರ್ಮ ತಾವತ್ ಕಿಮ್ ಉಚ್ಯತೇ
ನಾನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ನಾನು ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ, ನೀನು ಕೂಡ ಅದೇ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ. ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದರೆ, ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ನನಗೆ ತಕ್ಷಣ ಹೇಳು.
ವಿಸ್ತಾರẖ ಕರ್ಮಣಾಂ ಕೀದೃಙ್ ಮೂಲಂ ತಸ್ಯ ಚ ಕಿಂ ಭವೇತ್ । ನಾಶನೀಯಂ ಚ ನಿಪುಣಂ ಕಥಂ ಕಥಯ ನಾಶ್ಯತೇ
ಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟಿದೆ, ಅವುಗಳ ಮೂಲವೇನು, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶ ಮಾಡಬಹುದು? ಅವುಗಳು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಯನ್ ನಾಶನೀಯಂ ನಿಪುಣಂ ತನ್ ನೂನಂ ಪ್ರವಿನಾಶ್ಯತೇ । ಮೂಲಕಾಷೇಣ ಭಗವನ್ ನ ಶಾಖಾದಿವಿಕರ್ತನೈಃ
ಯಾವುದನ್ನು ನಿಪುಣತೆಯಿಂದ ನಾಶಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಭಗವಂತನೇ. ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮೂಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ.
ಶುಭಾಶುಭಂ ನಾಶನೀಯಂ ಸ್ವಕರ್ಮ ಖಲು ಧೀಮತಾ । ಮೂಲಕಾಷವಿನಾಶೇನ ತಚ್ ಚ ನಷ್ಟಂ ಭವತ್ಯ್ ಅಲಮ್
ತಾನು ಮಾಡಿದ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಜ್ಞಾನಿಯು ನಾಶಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ ಅವುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕರ್ಮವೃಕ್ಷಸ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮೂಲಾನಿ ಮೇ ಶೃಣು । ಯನ್ ನಿಕಾಷೇಣ ನಿರ್ಮೂಲೋ ನ ಸ ಭೂಯḫ ಪ್ರರೋಹತಿ
ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ನಾನು ಕರ್ಮವೆಂಬ ಮರದ ಬೇರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ಅದನ್ನು ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಅದು ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ದೇಹಸ್ ತಾವದ್ ಅಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕರ್ಮವೃಕ್ಷಸ್ ಸಮುತ್ಥಿತಃ । ರೂಢಸ್ ಸಂಸಾರವಿಪಿನೇ ವಿಚಿತ್ರಾಙ್ಗಲತಾನ್ವಿತಃ
ಈ ದೇಹವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ಕರ್ಮದ ಮರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಸಂಸಾರದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಗೆದು, ವಿಭಿನ್ನ ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ಕರ್ಮಬೀಜತರೋರ್ ಅಸ್ಯ ಸುಖದುẖಖಫಲಾವಲೇಃ । ಜಾಗ್ರದ್ವಸನ್ತಕಾಲಸ್ಯ ಸುಷುಪ್ತಶಿಶಿರಸ್ಥಿತೇಃ
ಈ ಮರದ ಬೀಜಗಳು ಕರ್ಮಗಳು, ಫಲಗಳು ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖ. ಜಾಗೃತಿಯು ಇದರ ವಸಂತ, ಗಾಢನಿದ್ರೆ ಇದರ ಶಿಶಿರ.
ಪಾವನಾಚಾರಕಲಿಕಾಗುಚ್ಛಕೋತ್ಕರಕಾರಿಣಃ । ಕ್ಷಣತಾರುಣ್ಯಕಾನ್ತಸ್ಯ ಜರಾಕುಸುಮಹಾಸಿನಃ
ಪವಿತ್ರವಾದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಗುಚ್ಛಗಳು ಇದರ ಮೊಗ್ಗುಗಳು, ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಯೌವನದ ಸೌಂದರ್ಯ ಇದರ ಹೂವಿನ ಹಸಿರು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಮಹಾ ಕತ್ತಿ ಇದರ ಒಣಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ.
ಮುಹೂರ್ತಂ ಪ್ರತಿ ಕಲ್ಲೋಲಮರ್ಕಟಧ್ವಂಸಿತಾಕೃತೇಃ । ನಿದ್ರಾಹೇಮನ್ತಜಠರಲೀನಸ್ವಪ್ನದಲೋದ್ಗತೇಃ
ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆ ಎಂಬ ಕೋತಿ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ; ನಿದ್ರೆಯ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅವು ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
ಸ್ವವಾರ್ದ್ಧಕಶರಚ್ಛಾನ್ತಿಶೀರ್ಣೇಹಾಪರ್ಣಸನ್ತತೇಃ । ಜಗಜ್ಜಙ್ಗಲಜಾತಸ್ಯ ಕಲತ್ರೋಪತೃಣಾವಲೇಃ
ತನ್ನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ, ಆಸೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಣ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ; ಈ ಲೋಕವು ಕಾಡಿನಂತೆ, ಕುಟುಂಬವು ಅದರ ನೆಲವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ.
ಪೇಲವಾವಯವಾ ಹಸ್ತಪಾದಗುಲ್ಫಾದಯೋ ಽರುಣಾಃ । ಪತ್ತ್ರಾಣಿ ತನುವೃನ್ತಾನಿ ಸುರೇಖಾನಿ ಚಲಾನಿ ಚ
ನರಮಾದ ಅಂಗಗಳು—ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಗುಳಿಗೆಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕೆಂಪು ಎಲೆಗಳಂತೆ, ಸಣ್ಣದು, ಸುಂದರವಾದ ರೇಖೆಗಳಿರುವದು, ಸದಾ ಚಲಿಸುವದು.
ಅರುಣಾḫ ಪವನಾಲೋಲಾ ಮೃದ್ವ್ಯೋ ಮಸೃಣಮೂರ್ತಯಃ । ಸ್ನಾಯ್ವಸ್ಥಿದಿಗ್ಧಾಸ್ ಸರಸಾ ಅಙ್ಗುಲ್ಯೋ ಬಾಲಪಲ್ಲವಾಃ
ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುವ, ಮೃದು ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ರೂಪದ, ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಎಲುಬಿನಿಂದ ತೇವವಿರುವ ಬೆರಳುಗಳು, ಹಸಿರು ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಮೃದ್ವ್ಯೋ ಮಸೃಣತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರಾ ವೃನ್ತರೂಢಾḫ ಪುನḫ ಪುನಃ । ದ್ವಿತೀಯೇನ್ದುಕರಾಕಾರಾẖ ಕಲಿಕಾ ನಖಶುಕ್ತಯಃ
ಮೃದುವಾಗಿಯೂ, ನಯವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ತುದಿಯೂಳ್ಳವು, ಮರದ ಕೊಂಬೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮತ್ತು ನಖಗಳು ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಕರ್ಮಣḫ ಪರಿಫುಲ್ಲಸ್ಯ ದೇಹರೂಪತಯೇತಿ ಹಿ । ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಮೂಲಾನಿ ದೃಢಾನಿ ಗ್ರನ್ಥಿಮನ್ತಿ ಚ
ಕರ್ಮವು ದೇಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದಾಗ, ಅದರ ಬಲವಾದ ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬೇರುಗಳು ಎಂದರೆ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು.
ಸಿರಾಸ್ಥಿಗ್ರನ್ಥಿನದ್ಧಾನಿ ಪಙ್ಕಮಗ್ನಾತ್ಮಕಾನಿ ಚ । ವಾಸನಾರಸಪೀನಾನಿ ನಿಜರಕ್ತರಸಾನಿ ಚ
ಅವು ಶಿರಾ ಮತ್ತು ಎಲುಬುಗಳ ಬಂಧನದಲ್ಲಿವೆ, ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿವೆ, ವಾಸನೆಗಳ ರಸದಿಂದ ಪೋಷಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ರಕ್ತರಸದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.
ಗುಲ್ಫವನ್ತಿ ದೃಢಾಙ್ಗಾನಿ ಸುತ್ವಞ್ಚಿ ಮಸೃಣಾನಿ ಚ । ತೇಷಾಮ್ ಅಪಿ ಚ ಮೂಲಾನಿ ವಿದ್ಧಿ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಹಿ
ಗುಟ್ಟಿದ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಗಗಳು, ಗುಳಿಗೆ ಮುಗಿಯುವಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿವೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು ನಯವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬೇರುಗಳು ಬುದ್ಧೀಂದ್ರಿಯಗಳೆಂದು ತಿಳಿ.