ಜಲೇ ಜಲಮ್ ಇವ ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಏವೈಕತಾಂ ಗತಃ । ಗಲಿತದ್ವೈತನಿರ್ಭಾಸೋ ಜಾಗ್ರತ್ಯ್ ಏವ ಸುಷುಪ್ತಕಮ್
ನೀರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಂತೆ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೇ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ದೂರವಾಗಿದೆ; ಅವನು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಆಳನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವವನಂತೆ ಇದ್ದಾನೆ.
ಚರಾಚರಮ್ ಇದಂ ವಿಷ್ವಕ್ ಚೇತಮಾನೋ ನ ಚೇತತಿ । ಭೇದಮ್ ಅಸ್ತಙ್ಗತಾಹನ್ತ್ವḫ ಪಶ್ಯನ್ನ್ ಅಪಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ
ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ, ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೇರ್ಪಡುವ ಭಾವನೆ ಹೋಗಿಹೋದಮೇಲೆ, ನೋಡಿದರೂ ಅವನು ಏನನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಭಗ್ನಸ್ಥಾಲೀಘಟಾಕಾಶಮ್ ಇವ ಖೇ ಮಿಲಿತḫ ಪರೇ । ಸಮಾಮ್ ಏಕಾಮ್ ಅಸದ್ರೂಪಾಂ ಶಾನ್ತಾಮ್ ಉಪಗತೋ ದಶಾಮ್
ಒಡೆದ ಹಡಗಿನೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವು ಮಹಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೆರೆದುಹೋಗುವಂತೆ, ಅವನು ಒಂದೇ ಸಮಾನವಾದ, ರೂಪವಿಲ್ಲದ, ಶಾಂತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಅನಿರ್ವಾಣೋ ಽಪಿ ನಿರ್ವಾಣೋ ಬಾಲವತ್ ಪ್ರವಿಚೇಷ್ಟತೇ । ಹೇಯೋಪಾದೇಯತಾಮುಕ್ತೋ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತḫ ಪ್ರತಿಷ್ಠತೇ
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೀನನಾಗದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಲೀನನಾದವನಂತೆ, ಅವನು ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆಂಬುದೋ ಹಾಗೆ, ಏನನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೆಂಬಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂಬಲೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಬದುಕಿದ್ದಾಗಲೇ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸಮಗ್ರಗತಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನ್ತಾ ರಾಗದ್ವೇಷಭವಾಮಯಾಃ । ನಾಕಾಶಮ್ ಇವ ಚೇತನ್ತೇ ಸಮಸ್ತಾ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ
ಅನುಬಂಧ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವನೊಳಗೆ ಬಂದರೂ ಸಹ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಭಾವವೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.
ಸಂಶಾನ್ತಾಹನ್ತ್ವನೀಹಾರḫ ಪ್ರಸನ್ನವಿತತಾಕೃತಿಃ । ಅಶೂನ್ಯಮ್ ಇವ ಶೂನ್ಯಾತ್ಮ ಶರತ್ಖಮ್ ಇವ ರಾಜತೇ
ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮಂಜು ಕಳೆದುಹೋದಾಗ, ಅವನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಶಾಲ ಸ್ವರೂಪವು autumn ಆಕಾಶದಂತೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಖಾಲಿಯಲ್ಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕ್ಷೀವತಾಯಾಂ ಪ್ರಶಾನ್ತಾಯಾಮ್ ಇವ ಸೋಮ್ಯತ್ವಮ್ ಆಗತಃ । ಭೂತಲೇ ಗಾಢನಿದ್ರಸ್ ಸನ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ನೀತ ಇವೋದಿತಃ
ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಾಗ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಒಂದು ಮೃದುವಾದ ತಂಪು ಹತ್ತಿರವಾದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಢನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಆನನ್ದೈಕನಿಮಗ್ನತ್ವಾದ್ ಅನಾನನ್ದಪದಂ ಗತಃ । ಕೇವಲಂ ಜ್ಞಪ್ತಿರೂಪತ್ವಾದ್ ಅಜ್ಞಪ್ತಿರ್ ಇವ ಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಪೂರ್ಣ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವನು ಆನಂದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಶುದ್ಧ ಅರಿವಿನ ರೂಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅರಿವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ತೋರುತ್ತಾನೆ.
ನಿರ್ಮನ್ದರ ಇವಾಮ್ಭೋಧಿರ್ ದಗ್ಧದಾಹ್ಯ ಇವಾನಲಃ । ಶಾನ್ತಭ್ರಮಂ ಚಕ್ರಮ್ ಇವ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಶಮಂ ಗತಃ
ಮಂದರ ಪರ್ವತವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಹತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ, ನಿಂತುಹೋದ ಚಕ್ರದಂತೆ, ಅವನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ತ್ವಷ್ಟ್ರೇವ ಯನ್ತ್ರೋಲ್ಲಿಖಿತಸ್ ಸೋ ಽಪೂರ್ವಾಕಾರತಾಂ ಗತಃ । ಋತ್ವನ್ತರೇ ದ್ರುಮ ಇವ ಸ ಏವಾನ್ಯತಯೋದಿತಃ
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಯಂತ್ರದಂತೆ, ಅವನು ಹಿಂದೆ ಕಾಣದ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ಋತು ಬದಲಾಗುವಾಗ ಮರ ಹೇಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅವನು ಕೂಡ ಹಳೆಯವನೇ ಆದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಉಪಶಾನ್ತಶ್ ಚ ಕಾನ್ತಶ್ ಚ ದೀಪ್ತೋ ಽಪ್ಯ್ ಆಲೋಕಸುನ್ದರಃ । ಚನ್ದ್ರಬಿಮ್ಬಾದ್ ಇವೋತ್ಕೀರ್ಣಸ್ ಸೋಮ್ಯ ಆಹ್ಲಾದಕಾರಕಃ
ಅವನು ಶಾಂತನೂ, ಸುಂದರನೂ, ಪ್ರಕಾಶಮಯನೂ, ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಂದ್ರಬಿಂಬದಿಂದ ಹೊರಬಂದವನಂತೆ, ಅವನು ಮೃದುಸ್ವಭಾವಿಯೂ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅನ್ತಶ್ಶೂನ್ಯೋ ಬಹಿಶ್ಶೂನ್ಯಶ್ ಶೂನ್ಯಕುಮ್ಭ ಇವಾಮ್ಬರೇ । ಅನ್ತḫಪೂರ್ಣೋ ಬಹಿḫಪೂರ್ಣḫ ಪೂರ್ಣಕುಮ್ಭ ಇವಾರ್ಣವೇ
ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಕುಂಭದಂತೆ. ಮತ್ತೆ, ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ತುಂಬಿದೆ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭದಂತೆ.
ವಿಕ್ರಿಯಾದಿವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಸ್ ಸನ್ತ್ಯಕ್ತೋ ಮರಣಾದ್ ಇವ । ಮಹಾವ್ಯಾಧೇರ್ ಇವೋತ್ತೀರ್ಣಸ್ ತೀರ್ಣಾಪೂರ್ಣಭವಾರ್ಣವಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಸಾವು ಬಿಟ್ಟವನಂತೆ. ಮಹಾರೋಗವನ್ನು ದಾಟಿದವನಂತೆ, ಅವನು ಜನ್ಮಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಪೂರೈಸಿದ್ದಾನೆ.
ದೀರ್ಘಾಧ್ವಶ್ರಮಖಿನ್ನಾತ್ಮಾ ಸುಖಸುಪ್ತ ಇವಾಕ್ಷಯಮ್ । ಪ್ರಬುದ್ಧ ಇತಿ ನಿದ್ರಾಲುರ್ ಇವ ದೃಶ್ಯೇ ಪ್ರಸುಪ್ತಧೀಃ
ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ದಣಿದರೂ, ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವನಂತೆ, ಅವನಿಗೆ ಆಯಾಸವೇ ಇಲ್ಲ. ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಇನ್ನೂ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿಯೇ ಇದೆ.
ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಶೀತಸ್ ತುಷಾರಾದ್ ಇವ ನಿರ್ಮಿತಃ । ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಪೂರ್ಣ ಆಲೋಕೇನಾಮಲಾಮ್ಬ್ವ್ ಇವ
ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಂಪು ತುಂಬಿದೆ, ಹಿಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಂತೆ; ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಪವಿತ್ರ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಂತೆ.
ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಸ್ವಚ್ಛẖ ಕಚನ್ ಮಣಿರ್ ಇವಾತ್ಮನಿ । ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಶೂನ್ಯೋ ನಭಸೇವ ವಿನಿರ್ಮಿತಃ
ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅವನು ಪಾರದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ದೋಷರಹಿತ ಹವಳದಂತೆ; ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅವನು ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತನಾದಂತೆ.
ನಿರ್ಮನಸ್ಕತಯಾ ಜಿತ್ವಾ ಸಂಸ್ಥಿತಸ್ ಸಾಲಭಞ್ಜಿಕಾಮ್ । ಯನ್ತ್ರಾಕೃತಿರ್ ಇವ ಸ್ವೈರಂ ಸ್ಪನ್ದಿಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯವ್ರಜಃ
ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಜಯಿಸಿದವನು, ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಿಲ್ಪದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳು ಯಂತ್ರದಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಯಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ಅಹನ್ತಾತ್ಮಸತ್ತಾಸ್ನೇಹಪರಿಕ್ಷಯಾತ್ । ಜೀವದೀಪೋ ವಿನಿರ್ವಾಣ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಸ ಲೀಯತೇ
ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಆಸಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಜೀವದೀಪವು ಆರಿಹೋಗಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿತ್ಯತೃಪ್ತೋ ನಿರಾನನ್ದೋ ನಿರ್ದುẖಖೋ ನಿರುಪಾಶ್ರಯಃ । ನಿಸ್ಸಙ್ಗೋ ನಿರಭಿಪ್ರಾಯೋ ಜ್ಞೋ ಽನೀಹೋ ನಾವಬಧ್ಯತೇ
ಯಾರು ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆನಂದವಿಲ್ಲ, ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಸಹಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಆಶಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಏನಿಂದಲೂ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ—ಅವರನ್ನು ಏನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನಾಸ್ಯ ದೇಹೋ ನ ಕರ್ಮಾದಿ ನ ದೃಶ್ಯದ್ರಷ್ಟೃದರ್ಶನಮ್ । ನ ಜೀವಿತಂ ನ ಮರಣಂ ನಾಸನ್ ನ ಸದಸನ್ ನ ಸತ್
ಅವರಿಗೆ ದೇಹವಿಲ್ಲ, ಕರ್ಮವಿಲ್ಲ, ನೋಡುವುದೂ, ನೋಡುವವನೂ, ನೋಡುವುದೆಂಬುದೂ ಇಲ್ಲ; ಬದುಕು ಇಲ್ಲ, ಸಾವು ಇಲ್ಲ, ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇಲ್ಲ, ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ತೂ ಇಲ್ಲ.
ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಏವೈಷ ಸಮ್ಪನ್ನẖ ಕೋ ಽಪಿ ವಾ ವಾ ನ ಕಿಞ್ಚನ । ಶುದ್ಧಂ ವೇದನಮಾತ್ರಂ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ವಾ ಜ್ಞಪ್ತಿರ್ ಏವ ವಾ
ಅವರು ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಿರುವವರಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲವಿರಬಹುದು; ಶುದ್ಧವಾದ ಅರಿವು ಮಾತ್ರ, ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿಳಿವಿನ ಅಳಿವೂ ಇರಬಹುದು.
ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ನಾನ್ಯದ್ ಏಕಮ್ ಏವ ಪದಾರ್ಥವತ್ । ಸ್ಥಿತೋ ದೂರೇ ಽಪ್ಯ್ ಅದೂರೇ ಚ ಪ್ರಸೃತಾನನ್ತತನ್ತುವತ್
ಹೊರಗಾಗಲಿ ಒಳಗಾಗಲಿ ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ—ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ಅದು ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನಂತಿದೆ; ಅದು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ದೂರವಲ್ಲ, ಅನಂತವಾಗಿ ಹರಡಿದ ನೂಲಿನಂತೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದೆ.
ಸ ಬಹ್ವೀಷ್ವ್ ಅಪ್ಯ್ ಅವಸ್ಥಾಸು ನಿತ್ಯೈಕಾತ್ಮಾ ಸಮೋ ಽಮಲಃ । ಸಂಶಾನ್ತಗುಣಭೇದಶ್ರೀರ್ ಮಹಾಕಾಲ ಇವಾಕಲಃ
ಅವನಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಆತ್ಮ, ಸಮಾನ, ಶುದ್ಧ. ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಎಂದರೆ ಗುಣಗಳೆಂಬ ಭೇದಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು. ಅವನು ಮಹಾಕಾಲನಂತೆ, ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತೀತ.
ಅಜಮ್ ಅಮರಮ್ ಅನಾದ್ಯಂ ಬುದ್ಧಮ್ ಆದ್ಯನ್ತಶುದ್ಧಂ ಶಿವಮ್ ಅಮಲಮ್ ಅಜಲ್ಪಂ ಸರ್ವಗಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಏಕಮ್ । ಬಹಿರ್ ಅಬಹಿರ್ ಅಪೀಶಂ ಜ್ಞಂ ವಿನಿರ್ಮಾಣಮ್ ಅಗ್ರ್ಯಂ ಕಮ್ ಅಪಿ ತಮ್ ಉಪಗಮ್ಯಂ ಸಾರಮ್ ಆಭಾಸಮ್ ಆಹುಃ
ಅವನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅವನು ಅಮರ, ಆರಂಭವಿಲ್ಲ, ಜಾಗೃತ, ಆದಿಯಿಂದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಶುದ್ಧ, ಮಂಗಳಕರ, ಮಲಿನತೆ ಇಲ್ಲದ, ಮೌನ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ, ಶಾಂತ, ಒಬ್ಬನೇ. ಅವನು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಇರುವ ಒಡೆಯ, ತಿಳಿದವ, ರೂಪವಿಲ್ಲದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ತಲುಪಲಾಗದ ಸಾರ, ಪ್ರಕಾಶ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಹನ್ತಾದೇಹತಾದ್ಯರ್ಥಶ್ ಚಿರಮ್ ಏವ ಲಯಂ ಗತಃ । ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಸ್ಯ ತೇನಾಸೌ ಜ್ಞೋ ಽಪಿ ವ್ಯೋಮ್ನೈಕತಾಂ ಗತಃ
ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಭಾವನೆ ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಕರಗಿಹೋಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವಂತ ಮುಕ್ತನಿಗೆ, ತಿಳಿದವನೂ ಕೂಡ ಆಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಅಗಮ್ಯಾ ವಚಸಾಂ ಸಾ ತು ಸಾ ಸೀಮಾ ಭವಭೂಮಿಷು । ಸಂಸಾರಸರಸḫ ಪಾರಮ್ ಅಪಾರಸ್ಯೇಹ ಸಾ ಪರಮ್
ಆ ಗಡಿ ಮಾತುಗಳಿಂದ ತಲುಪಲಾಗದು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಸಂಸಾರದ ಸಾಗರದ ಅತ್ತ ಪಾರ, ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅತೀತ.
ಕೈಶ್ಚಿತ್ ಸಾ ಶಿವ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತಾ ಕೈಶ್ಚಿದ್ ಬ್ರಹ್ಮೇತ್ಯ್ ಉದಾಹೃತಾ । ಕೈಶ್ಚಿಜ್ ಜ್ಞಪ್ತಿರ್ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಕೈಶ್ಚಿಚ್ ಛೂನ್ಯಮ್ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಾ
ಇದನ್ನು ಕೆಲವರು ಶಿವನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಖಾಲಿತನವೆಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಥ ಇತ್ಯ್ ಊಹಿತಾ ಕೈಶ್ಚಿತ್ ಕೈಶ್ಚಿತ್ ಕಾಲ ಇತಿ ಶ್ರಿತಾ । ಕೈಶ್ಚಿತ್ ಪ್ರಕೃತಿಪುಂಭಾವವಿಭಾಗ ಇತಿ ಭಾವಿತಾ
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಅರ್ಥವೆಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಕಾಲವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅನ್ಯೈರ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನ್ಯಥಾ ನಾನಾಭೇದೈರ್ ಆತ್ಮವಿಕಲ್ಪಿತೈಃ । ನಿತ್ಯಮ್ ಅವ್ಯಪದೇಶ್ಯಾಪಿ ಕಿಲಾನ್ಯೈವೋಪದಿಶ್ಯತೇ
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿದೇಹಮುಕ್ತೈರ್ ಏವೈಷಾ ವಿದೇಹೈಕಾನ್ತಮುಕ್ತತಾ । ಬುಧ್ಯತೇ ತಾದೃಶೈರ್ ಏವ ಸಮನಸ್ಕೈಸ್ ತು ನೇತರೈಃ
ದೇಹವನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಕ್ತರಾದವರು ಮಾತ್ರ ಈ ದೇಹರಹಿತ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ; ಇಂತಹ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು, ಇತರರು ಅಲ್ಲ.