ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೋ ಗತರಸೋ ನಿರ್ಭೇದೋ ಽಮ್ಬರಸುನ್ದರಃ । ಅನಿರ್ವಾಣೋ ಽಪಿ ನಿರ್ವಾಣಶ್ ಚಿತ್ರದೀಪ ಇವ ಸ್ಥಿರಃ
ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತನಾದವನು ಲೋಕದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನು, ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದವನು, ಆಕಾಶದಂತೆ ಸುಂದರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೂ ಲಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ದೀಪದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಅವಾಸನತ್ವಾದ್ ವೈರಸ್ಯಾನ್ ನ ಕಿಞ್ಚನ ಕರೋತ್ಯ್ ಅಸೌ । ಕರೋತ್ಯ್ ಏವಂಸ್ಥಿತಿರ್ ಯಚ್ ಚ ತತ್ರಾಕರ್ತೈವ ಕಾಷ್ಠವತ್
ಅವನಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ Vasanaಗಳು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದ್ರಲ್ಲೂ ನಿರಾಸಕ್ತನಾದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಏನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಅವನು ಮಾಡುವವನಲ್ಲ, ಮರದ ತುಂಡೆಯಂತೆ ನಿರಾಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಸಮ್ಪನ್ನೋ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಪದಂ ಗತಃ । ಯಥಾಸ್ಥಿತಮ್ ಇದಂ ಪಶ್ಯನ್ ಕರ್ಮಭಿರ್ ನ ನಿಬಧ್ಯತೇ
ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು, ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತನಾದವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕುರ್ವನ್ ನ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಕುರುತೇ ಗನ್ತಾಪಿ ಚ ನ ಗಚ್ಛತಿ । ಭುಞ್ಜಾನೋ ಽಪಿ ಚ ನೋ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ವಕ್ತಾಪಿ ಚ ನ ವಕ್ತ್ಯ್ ಅಸೌ
ಮಾಡುತ್ತಾ ಏನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಹೋಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಜಾಗ್ರತಿ ಸ್ವಪ್ನದೃಷ್ಟಸ್ಯ ಪುಂಸẖ ಕರ್ತೃತ್ವಭೋಕ್ತೃತೇ । ಯಾದೃಶ್ಯೌ ತತ್ಸ್ಥಿತೀ ವಿದ್ಧಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಸ್ಯ ರಾಘವ
ರಾಘವ, ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನ ಸ್ಥಿತಿ, ಅವನು ಎನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಎನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವವನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿ.
ಸಮಶ್ ಶಾನ್ತಮತಿರ್ ಮೌನೀ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತೋ ವಿವಾಸನಃ । ದ್ರಷ್ಟಾರಂ ದರ್ಶನಂ ದೃಶ್ಯಮ್ ಆಕಾಶಮ್ ಇವ ಪಶ್ಯತಿ
ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನು ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿಯೂ, ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿಯೂ, ಮೌನಿಯಾಗಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿಯೂ, ನೋಡುವವನನ್ನು, ನೋಡುವುದನ್ನು, ನೋಡುವುದಾದ್ದನ್ನು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ನಿರ್ವಾಣಮತಿರ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಪರಂ ಚಾದ್ರಿಮ್ ಅಣುಂ ತನುಮ್ । ಶ್ವಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್ ಆದಿತ್ಯಂ ಸರ್ವಂ ಖಮ್ ಇವ ಪಶ್ಯತಿ
ನಿರ್ವಾಣದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅವನು ತನ್ನನ್ನು, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು, ಬೆಟ್ಟವನ್ನು, ಅಣುವನ್ನು, ದೇಹವನ್ನು, ನಾಯಿಯನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಸೂರ್ಯನನ್ನು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಮ್ಪನ್ನಶ್ ಶಾನ್ತಮ್ ಆಭಾಸಂ ಪರಮ್ ಏಕಮ್ ಅಕೃತ್ರಿಮಮ್ । ಕ್ವಾಸ್ತಮ್ ಏತು ಕ್ವ ವೋದೇತು ಕೀದೃಗ್ವಪುರ್ ಅಸಾವ್ ಇಹ
ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗಿಯೂ, ಶಾಂತನಾಗಿಯೂ, ಪರಮವಾದ ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ, ನಿಷ್ಕೃತ್ರಿಮನಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಅವನು—ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಅಸ್ತಮನೆ, ಎಲ್ಲಿಂದ ಉದಯ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಕೆ?
ಪ್ರಜ್ಞಾಪ್ರಾಸಾದಮ್ ಆರೂಢಸ್ ತ್ವ್ ಅಶೋಚ್ಯಶ್ ಶೋಚತೇ ಜನಾನ್ । ಭೂಮಿಷ್ಠಾನ್ ಇವ ಶೈಲಸ್ಥಸ್ ಸರ್ವಾನ್ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಽನುಪಶ್ಯತಿ
ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಮಹಲ್ ಮೇಲೆ ಏರಿ ನಿಂತವನು ದುಃಖದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತರರ ದುಃಖವನ್ನು ನೋಡುವನು. ಹೀಗೆಯೇ, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನಿಂತವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇರುವವರನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ, ಜ್ಞಾನಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ನೋಡುವನು.
ನೈವ ತಸ್ಯ ಕೃತೇನಾರ್ಥೋ ನಾಕೃತೇನೇಹ ಕಶ್ಚನ । ನ ಚಾಸ್ಯ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಕಶ್ಚಿದ್ ಅರ್ಥವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ
ಅವನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದಲೂ, ಮಾಡದಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಜಲೇ ಜಲಮ್ ಇವ ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ್ ಏವೈಕತಾಂ ಗತಃ । ಗಲಿತದ್ವೈತನಿರ್ಭಾಸೋ ಜಾಗ್ರತ್ಯ್ ಏವ ಸುಷುಪ್ತಕಮ್
ನೀರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಂತೆ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೇ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ದೂರವಾಗಿದೆ; ಅವನು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಆಳನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವವನಂತೆ ಇದ್ದಾನೆ.
ಚರಾಚರಮ್ ಇದಂ ವಿಷ್ವಕ್ ಚೇತಮಾನೋ ನ ಚೇತತಿ । ಭೇದಮ್ ಅಸ್ತಙ್ಗತಾಹನ್ತ್ವḫ ಪಶ್ಯನ್ನ್ ಅಪಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ
ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ, ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೇರ್ಪಡುವ ಭಾವನೆ ಹೋಗಿಹೋದಮೇಲೆ, ನೋಡಿದರೂ ಅವನು ಏನನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಭಗ್ನಸ್ಥಾಲೀಘಟಾಕಾಶಮ್ ಇವ ಖೇ ಮಿಲಿತḫ ಪರೇ । ಸಮಾಮ್ ಏಕಾಮ್ ಅಸದ್ರೂಪಾಂ ಶಾನ್ತಾಮ್ ಉಪಗತೋ ದಶಾಮ್
ಒಡೆದ ಹಡಗಿನೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವು ಮಹಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೆರೆದುಹೋಗುವಂತೆ, ಅವನು ಒಂದೇ ಸಮಾನವಾದ, ರೂಪವಿಲ್ಲದ, ಶಾಂತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಅನಿರ್ವಾಣೋ ಽಪಿ ನಿರ್ವಾಣೋ ಬಾಲವತ್ ಪ್ರವಿಚೇಷ್ಟತೇ । ಹೇಯೋಪಾದೇಯತಾಮುಕ್ತೋ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತḫ ಪ್ರತಿಷ್ಠತೇ
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೀನನಾಗದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಲೀನನಾದವನಂತೆ, ಅವನು ಮಕ್ಕಳು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆಂಬುದೋ ಹಾಗೆ, ಏನನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೆಂಬಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂಬಲೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಬದುಕಿದ್ದಾಗಲೇ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸಮಗ್ರಗತಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನ್ತಾ ರಾಗದ್ವೇಷಭವಾಮಯಾಃ । ನಾಕಾಶಮ್ ಇವ ಚೇತನ್ತೇ ಸಮಸ್ತಾ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ
ಅನುಬಂಧ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವನೊಳಗೆ ಬಂದರೂ ಸಹ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಭಾವವೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.
ಸಂಶಾನ್ತಾಹನ್ತ್ವನೀಹಾರḫ ಪ್ರಸನ್ನವಿತತಾಕೃತಿಃ । ಅಶೂನ್ಯಮ್ ಇವ ಶೂನ್ಯಾತ್ಮ ಶರತ್ಖಮ್ ಇವ ರಾಜತೇ
ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮಂಜು ಕಳೆದುಹೋದಾಗ, ಅವನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಶಾಲ ಸ್ವರೂಪವು autumn ಆಕಾಶದಂತೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಖಾಲಿಯಲ್ಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕ್ಷೀವತಾಯಾಂ ಪ್ರಶಾನ್ತಾಯಾಮ್ ಇವ ಸೋಮ್ಯತ್ವಮ್ ಆಗತಃ । ಭೂತಲೇ ಗಾಢನಿದ್ರಸ್ ಸನ್ ಸ್ವರ್ಗಂ ನೀತ ಇವೋದಿತಃ
ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಾಗ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಗ ಒಂದು ಮೃದುವಾದ ತಂಪು ಹತ್ತಿರವಾದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಢನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಆನನ್ದೈಕನಿಮಗ್ನತ್ವಾದ್ ಅನಾನನ್ದಪದಂ ಗತಃ । ಕೇವಲಂ ಜ್ಞಪ್ತಿರೂಪತ್ವಾದ್ ಅಜ್ಞಪ್ತಿರ್ ಇವ ಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಪೂರ್ಣ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವನು ಆನಂದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಶುದ್ಧ ಅರಿವಿನ ರೂಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅರಿವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ತೋರುತ್ತಾನೆ.
ನಿರ್ಮನ್ದರ ಇವಾಮ್ಭೋಧಿರ್ ದಗ್ಧದಾಹ್ಯ ಇವಾನಲಃ । ಶಾನ್ತಭ್ರಮಂ ಚಕ್ರಮ್ ಇವ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಶಮಂ ಗತಃ
ಮಂದರ ಪರ್ವತವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಹತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ, ನಿಂತುಹೋದ ಚಕ್ರದಂತೆ, ಅವನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ತ್ವಷ್ಟ್ರೇವ ಯನ್ತ್ರೋಲ್ಲಿಖಿತಸ್ ಸೋ ಽಪೂರ್ವಾಕಾರತಾಂ ಗತಃ । ಋತ್ವನ್ತರೇ ದ್ರುಮ ಇವ ಸ ಏವಾನ್ಯತಯೋದಿತಃ
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಯಂತ್ರದಂತೆ, ಅವನು ಹಿಂದೆ ಕಾಣದ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ಋತು ಬದಲಾಗುವಾಗ ಮರ ಹೇಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೋ, ಅವನು ಕೂಡ ಹಳೆಯವನೇ ಆದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಉಪಶಾನ್ತಶ್ ಚ ಕಾನ್ತಶ್ ಚ ದೀಪ್ತೋ ಽಪ್ಯ್ ಆಲೋಕಸುನ್ದರಃ । ಚನ್ದ್ರಬಿಮ್ಬಾದ್ ಇವೋತ್ಕೀರ್ಣಸ್ ಸೋಮ್ಯ ಆಹ್ಲಾದಕಾರಕಃ
ಅವನು ಶಾಂತನೂ, ಸುಂದರನೂ, ಪ್ರಕಾಶಮಯನೂ, ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಂದ್ರಬಿಂಬದಿಂದ ಹೊರಬಂದವನಂತೆ, ಅವನು ಮೃದುಸ್ವಭಾವಿಯೂ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅನ್ತಶ್ಶೂನ್ಯೋ ಬಹಿಶ್ಶೂನ್ಯಶ್ ಶೂನ್ಯಕುಮ್ಭ ಇವಾಮ್ಬರೇ । ಅನ್ತḫಪೂರ್ಣೋ ಬಹಿḫಪೂರ್ಣḫ ಪೂರ್ಣಕುಮ್ಭ ಇವಾರ್ಣವೇ
ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಕುಂಭದಂತೆ. ಮತ್ತೆ, ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ತುಂಬಿದೆ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭದಂತೆ.
ವಿಕ್ರಿಯಾದಿವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಸ್ ಸನ್ತ್ಯಕ್ತೋ ಮರಣಾದ್ ಇವ । ಮಹಾವ್ಯಾಧೇರ್ ಇವೋತ್ತೀರ್ಣಸ್ ತೀರ್ಣಾಪೂರ್ಣಭವಾರ್ಣವಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಸಾವು ಬಿಟ್ಟವನಂತೆ. ಮಹಾರೋಗವನ್ನು ದಾಟಿದವನಂತೆ, ಅವನು ಜನ್ಮಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಪೂರೈಸಿದ್ದಾನೆ.
ದೀರ್ಘಾಧ್ವಶ್ರಮಖಿನ್ನಾತ್ಮಾ ಸುಖಸುಪ್ತ ಇವಾಕ್ಷಯಮ್ । ಪ್ರಬುದ್ಧ ಇತಿ ನಿದ್ರಾಲುರ್ ಇವ ದೃಶ್ಯೇ ಪ್ರಸುಪ್ತಧೀಃ
ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ದಣಿದರೂ, ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವನಂತೆ, ಅವನಿಗೆ ಆಯಾಸವೇ ಇಲ್ಲ. ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಇನ್ನೂ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿಯೇ ಇದೆ.
ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಶೀತಸ್ ತುಷಾರಾದ್ ಇವ ನಿರ್ಮಿತಃ । ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಪೂರ್ಣ ಆಲೋಕೇನಾಮಲಾಮ್ಬ್ವ್ ಇವ
ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಂಪು ತುಂಬಿದೆ, ಹಿಮದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಂತೆ; ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಪವಿತ್ರ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಂತೆ.
ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಸ್ವಚ್ಛẖ ಕಚನ್ ಮಣಿರ್ ಇವಾತ್ಮನಿ । ಸಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಶೂನ್ಯೋ ನಭಸೇವ ವಿನಿರ್ಮಿತಃ
ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅವನು ಪಾರದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ದೋಷರಹಿತ ಹವಳದಂತೆ; ಅವನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಅವನು ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತನಾದಂತೆ.
ನಿರ್ಮನಸ್ಕತಯಾ ಜಿತ್ವಾ ಸಂಸ್ಥಿತಸ್ ಸಾಲಭಞ್ಜಿಕಾಮ್ । ಯನ್ತ್ರಾಕೃತಿರ್ ಇವ ಸ್ವೈರಂ ಸ್ಪನ್ದಿಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯವ್ರಜಃ
ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಜಯಿಸಿದವನು, ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಿಲ್ಪದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳು ಯಂತ್ರದಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಯಾಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ಅಹನ್ತಾತ್ಮಸತ್ತಾಸ್ನೇಹಪರಿಕ್ಷಯಾತ್ । ಜೀವದೀಪೋ ವಿನಿರ್ವಾಣ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಸ ಲೀಯತೇ
ನಾನು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಆಸಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಜೀವದೀಪವು ಆರಿಹೋಗಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿತ್ಯತೃಪ್ತೋ ನಿರಾನನ್ದೋ ನಿರ್ದುẖಖೋ ನಿರುಪಾಶ್ರಯಃ । ನಿಸ್ಸಙ್ಗೋ ನಿರಭಿಪ್ರಾಯೋ ಜ್ಞೋ ಽನೀಹೋ ನಾವಬಧ್ಯತೇ
ಯಾರು ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆನಂದವಿಲ್ಲ, ದುಃಖವಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಸಹಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಆಶಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಏನಿಂದಲೂ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ—ಅವರನ್ನು ಏನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ನಾಸ್ಯ ದೇಹೋ ನ ಕರ್ಮಾದಿ ನ ದೃಶ್ಯದ್ರಷ್ಟೃದರ್ಶನಮ್ । ನ ಜೀವಿತಂ ನ ಮರಣಂ ನಾಸನ್ ನ ಸದಸನ್ ನ ಸತ್
ಅವರಿಗೆ ದೇಹವಿಲ್ಲ, ಕರ್ಮವಿಲ್ಲ, ನೋಡುವುದೂ, ನೋಡುವವನೂ, ನೋಡುವುದೆಂಬುದೂ ಇಲ್ಲ; ಬದುಕು ಇಲ್ಲ, ಸಾವು ಇಲ್ಲ, ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇಲ್ಲ, ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ತೂ ಇಲ್ಲ.