ಜಾಗ್ರತ್ ಸ್ವಪ್ನತ್ವಮ್ ಆಯಾತಿ ಬುದ್ಧಿಶ್ಯಾಮಲತಾವಶಾತ್ । ಸ್ವಪ್ನಶ್ ಚ ಜಾಗ್ರದ್ ಭವತಿ ಬುದ್ಧಿನಿರ್ಮಲತೋದಯಾತ್
ಬುದ್ಧಿಯು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದಾಗ ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಪ್ನವಾಗುತ್ತದೆ; ಬುದ್ಧಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿದಾಗ ಸ್ವಪ್ನವೂ ಜಾಗೃತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಘನಮೋಹತಯಾ ಜಾಗ್ರದ್ ಅಪಿ ಯಾತಿ ಸುಷುಪ್ತತಾಮ್ । ಸ್ವಪ್ನಶ್ ಚಾಪಿ ತಥೈವೈಷ ಸ್ವಭಾವೋ ರಾಮ ಸಂಸೃತೇಃ
ಗಾಢ ಮೋಹದಿಂದ ಜಾಗೃತವೂ ಸುಷುಪ್ತಿಯಾಗಬಹುದು; ಅದೇ ರೀತಿ ಸ್ವಪ್ನವೂ ಆಗಬಹುದು. ರಾಮಾ, ಇದು ಸಂಸಾರದ ಸ್ವಭಾವವೇ.
ನಿದ್ರಾಲೋರ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನಿದ್ರಾಲೋ ರಾಘವೈತದ್ ದಶಾತ್ರಯಮ್ । ಭವತ್ಯ್ ಆ ತುರ್ಯಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇẖ ಕ್ರಮಾನ್ ನೋ ತುಲ್ಯಕಾಲತಃ
ರಾಘವ, ನಿದ್ರೆ, ಎಚ್ಚರ, ಮತ್ತು ಅವೆರಡರ ಮಧ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಂದಾದಮೇಲೆ ಒಂದಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಇವು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ತುರ್ಯಾವಸ್ಥಸ್ಯ ಚಾಭ್ಯಾಸಾದ್ ಅವಸ್ಥಾತ್ರಿತಯಂ ಶನೈಃ । ಶಾಮ್ಯತಿ ಪ್ರೌಢರೂಪಾಯಾಂ ಶರದೀವ ಘನಭ್ರಮಃ
ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ, ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಹಸಿವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ಭ್ರಮೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುವಂತೆ.
ತುರ್ಯಾವಸ್ಥಾಸ್ಥಿತೋ ಭೂಯೋ ನಾವಸ್ಥಾತ್ರಯಮ್ ಏತಿ ಹಿ । ಜೀವನ್ನ್ ಅಪಿ ಚಿರಂ ಭೃಷ್ಟಂ ಬೀಜಮ್ ಅಙ್ಕುರತಾಮ್ ಇವ
ಯಾರು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಆ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಜೀವಿಸಿದ್ದರೂ, ಸುಟ್ಟ ಬೀಜ ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯದಂತೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಾಸುರಾಕಾರಮ್ ಅಸ್ಕನ್ಧಸ್ತಮ್ಭಶಾಖಾದಲಾದಿಕಮ್ । ಛಾಯಾವೃಕ್ಷಂ ಜಗದ್ ವೇತ್ತಿ ಚತುರ್ಥೀಂ ಭೂಮಿಕಾಮ್ ಇತಃ
ಅವರು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ರೂಪಗಳು, ದಿಂಡು, ಕೊಂಬೆ, ಎಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ನೆರಳಿನ ಮರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಅರ್ಥಶೂನ್ಯಸಮಾರಮ್ಭಂ ದೃಶ್ಯಮಾನಮ್ ಅಸನ್ಮಯಮ್ । ಬಾಲೇನೇವ ಕೃತಂ ಪಙ್ಕಾಜ್ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಜ್ಞಾನಿ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ಬಾಲಕನು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಕಾರವನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ, ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ, ಖಾಲಿ, ನಿಜವಲ್ಲದವುಗಳೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ನಾನೇವೈತಾಮ್ ಅನಾನಾತ್ತಾಂ ತರಙ್ಗರಚನಾಮ್ ಇವ । ನಿರ್ವಾಸನಾಂ ಸ್ಪನ್ದಮಯೀಂ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ಸ್ಥಿತಿಮ್
ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿ, ಅಲೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಕಾಣದೆ, ಯಾವ ಆಸೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಚಲನೆಯಷ್ಟೆ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಅದೃಷ್ಟಮ್ ಇತರಾಚಾರಂ ಶ್ರುತಂ ದೂರೇ ಕ್ಷಣಕ್ಷಯಮ್ । ಅಜ್ಞೋ ದೇಶಮ್ ಇವಾಪೂರ್ವಂ ತಜ್ಜ್ಞಸ್ ಸರ್ವಂ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ
ಇತರರು ನೋಡದ, ಅನುಭವಿಸದ, ದೂರದ ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಜ್ಞಾನಿ ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಜ್ಞಾನಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಜಿಹ್ವಸ್ವಪ್ನಕಥನಂ ಭಾವನಾನುಭವೋಪಮಮ್ । ಭ್ರಮಾಭ್ರಮಾತ್ರಂ ವಿಭ್ರಾನ್ತಂ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಜ್ಞಾನಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ, ನಾಲಿಗೆಯಿಲ್ಲದವನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದಂತೆ, ಕಲ್ಪನೆಯ ಅನುಭವದಂತೆ, ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಲ್ಲದ ಗೊಂದಲವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ನೀಹಾರಸದೃಶಂ ದೂರಾದ್ ದೃಶ್ಯಮಾನಬೃಹದ್ವಪುಃ । ನಕಿಞ್ಚಿನ್ ನಿಪುಣಾಲೋಕೇ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ದೂರದಿಂದ ಮುಸುಕಿನಂತೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಏನೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಅವನು ನೋಡುವನು.
ಶರದಭ್ರಸಮಂ ಸ್ಫಾರಮ್ ಆಮೃಷ್ಟಂ ಸನ್ ನಕಿಞ್ಚನ । ನಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಶೂನ್ಯಾತ್ಮ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಶರದೃತುವಿನ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾವುದೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಖಾಲಿಯಾಗಿಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅವನು ನೋಡುವನು.
ಪರಾಮರ್ಶಾಸಹಾನೇಕರಾಗನಿರ್ಮಿತಮಣ್ಡಲಮ್ । ಬರ್ಹಿಬರ್ಹಸಮಾಕಾರಂ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಹಿಡಿಯಲಾಗದ ವಲಯವಾಗಿ, ನವಿಲಿನ ಬೊಕ್ಕಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿ ನೋಡುವನು.
ಅವಿದ್ಯಮಾನಂ ಭ್ರಮದಂ ಪ್ರೇಕ್ಷಿತಂ ಪ್ರಶಮಂ ಗತಮ್ । ತ್ರಸ್ತಬಾಲಕಯಕ್ಷಾಭಂ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಇಲ್ಲದಂತೆಯೇ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಮರುಳುಗೊಳಿಸುವಂತೆಯೇ, ನೋಡಿದರೂ ಈಗ ಶಾಂತವಾಗಿರುವಂತೆಯೇ, ಭಯಪಟ್ಟು ನೊಡುವ ಮಗುವಿಗೆ ಯಕ್ಷನು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ವಿಸ್ತೀರ್ಣಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅನಾಕ್ರಾನ್ತದೇಶಂ ಪಶ್ಯತಿ ಸರ್ಗಕಮ್ । ಆಖ್ಯಾಯಿಕಾರಮ್ಭಮ್ ಇವ ಚತುರ್ಥೀಂ ಭೂಮಿಕಾಮ್ ಇತಃ
ಸೃಷ್ಟಿಯು ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಯಾರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಂತೆ, ಆದರೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಸ್ಪೃಷ್ಟದೇಶಕಾಲಾಂಶಮ್ ಅಸತ್ಯಮ್ ಇವ ಸತ್ಯವತ್ । ಮಹಾರವಂ ಮೌನಮಯಂ ಮಹಾರಮ್ಭಮ್ ಅಪಕ್ರಿಯಮ್
ಅದು ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ ಅಥವಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಡದೆ, ಅಸತ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸತ್ಯವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಗರ್ಜನೆಯು ಮೌನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವಂತೆ, ಮಹತ್ತರವಾದ ಕಾರ್ಯವು ಫಲವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವಂತೆ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ಥೂಲಂ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಲಭ್ಯಂ ಜಗತ್ ಪಶ್ಯತ್ಯ್ ಅಸದ್ವಪುಃ । ಸಙ್ಕಲ್ಪಸೈನ್ಯಸಙ್ಕಾಶಂ ಚತುರ್ಥೀಂ ಭೂಮಿಕಾಮ್ ಇತಃ
ಈ ಲೋಕವು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿಯೂ, ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಅದರ ರೂಪವು ನಿಜವಲ್ಲ. ಅದು ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಸೇನೆಯಂತೆ, ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ತಭಿತ್ತಿಗತಂ ಭಾವಿ ಚಿತ್ರತನ್ತ್ರಮ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಪಶ್ಯತ್ಯ್ ಅಸರ್ಗಕಂ ಸರ್ವಂ ಚತುರ್ಥೀಂ ಭೂಮಿಕಾಮ್ ಇತಃ
ಮನಸ್ಸಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರವನ್ನಂತೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯೆಂದರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಷ್ಟೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಇನ್ದ್ರಜಾಲಜಲಾದರ್ಶಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬಮ್ ಇವಾಸ್ಥಿತಮ್ । ಸರ್ಗಂ ಸದಾನುಭವತಿ ಚತುರ್ಥೀಂ ಭೂಮಿಕಾಮ್ ಇತಃ
ಅವನು ಸದಾ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಈ ಲೋಕವು ಮಾಯೆಯಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ದ್ರವ್ಯಭಾವಕ್ರಿಯೇಹಾನಾಮ್ ಅಜ್ಞತ್ವಾನ್ ಮೂಕತಾಂ ಗತಃ । ದುರ್ದೇಶಮ್ ಇವ ವಿಕ್ರೀತೋ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಪದಾರ್ಥ, ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವನು ಮೌನವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಅನ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವನಂತೆ, ಜ್ಞಾನಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಅತ್ಯನ್ತಾಪೂರ್ವಸಂಸ್ಥಾನಂ ದೇಶಾನ್ತರಮ್ ಇವಾಲ್ಪಧೀಃ । ಅಶೂನ್ಯಂ ಶೂನ್ಯಮ್ ಏವಾತಿ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಅಲ್ಪ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಕಾಣದ ಸ್ಥಳವನ್ನೇ ನೋಡಿದಂತೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿಯೂ ಖಾಲಿಯಲ್ಲದಂತೆ ಜ್ಞಾನಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಅನೂಢಮ್ ಉಹ್ಯಮಾನಾತ್ಮ ಸ್ಥಿರಂ ಚಲಮ್ ಅಸಚ್ ಚ ಸತ್ । ಸರಿದ್ಬಿಮ್ಬಸ್ಥಪುರವಜ್ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಅನುಭವಿಸದ, ಸ್ವಯಂ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ, ಸ್ಥಿರವೂ ಅಸ್ಥಿರವೂ, ಅಸತ್ತೂ ಸತ್ತೂ ಇರುವ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿರುವ ಊರಿನಂತೆ ಜ್ಞಾನಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬಿತಮ್ ಅಮ್ಭೋಧಾವ್ ಇವ ನಿರ್ಮಜ್ಜದ್ ಏವ ವಾ । ಚಲಿತೇ ಶಫರಸ್ಪನ್ದಾಜ್ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಜ್ಞಾನಿ ಈ ಮೂವರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಮೀನುಕೈಯ ಚಲನೆಯಂತೆ ಅಲೆಯಾಡುತ್ತಾ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಜಾತ್ಯನ್ಧರೂಪಾನುಭವಮ್ ಇವ ನಾಸನ್ ನ ಸನ್ಮಯಮ್ । ಅನ್ಧಪ್ರಾಗ್ದೃಷ್ಟರೂಪಾಭಂ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಈ ಮೂವರು ಲೋಕಗಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಕುರುಡನ ಅನುಭವದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ—ಅವು ಇಲ್ಲದಂತೆಯೂ, ಇರುವಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಹಳೆಯದಾಗಿ ಕುರುಡನು ಕಂಡ ರೂಪದಂತೆ ಮಾತ್ರ.
ಮಸೃಣೈಕಮಹಾಭಿತ್ತೌ ಸಙ್ಕಲ್ಪೋಲ್ಲಿಖಿತಾತ್ಮಕಮ್ । ಚಿತ್ರಸೈನ್ಯಮ್ ಇವಾಭಾತಿ ಜಗಜ್ ಜ್ಞಂ ಪ್ರತ್ಯ್ ಅರೋಧಕಮ್
ಒಂದು ಸೊಗಸಾದ ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ವರೂಪದಂತೆ, ಜಗತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಸೇನೆಯಂತೆ ಎದುರಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಕಾಶಭಿತ್ತಿಲಿಖಿತಮ್ ಅಲಬ್ಧಮ್ ಅಪಿ ವಾಯುನಾ । ಚಿತ್ತಚಿತ್ರಕೃತಶ್ ಚಿತ್ರಂ ಜ್ಞḫ ಪಶ್ಯತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಆಕಾಶದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಗಾಳಿ ತಲುಪಲಾಗದಂತೆ, ಮನಸ್ಸು ಬಿಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಈ ಮೂವರು ಲೋಕಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ದೃಶ್ಯೇ ಪತತ್ಯ್ ಅದೃಶ್ಯೇ ಽಪಿ ಪರಯತ್ನಾವಬೋಧಿತಃ । ಬಹಿರ್ ದ್ರಷ್ಟೈವ ನಾನ್ತರ್ ಜ್ಞೋ ಹೃದಯೇನಾಪರಾಜಿತಃ
ಕಾಣುವದನ್ನು ನೋಡುವವನು, ಕಾಣದದನ್ನು ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಹೊರಗೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ, ಒಳಗೆ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಯಾರೂ ಜಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವಿಚ್ಛಿನ್ನಶರದಭ್ರಾಂಶವಿಲಯಂ ಪ್ರವಿಲೀಯತೇ । ಸತ್ತಾವಶೇಷ ಏವಾಸ್ತೇ ಪಞ್ಚಮೀಂ ಭೂಮಿಕಾಮ್ ಇತಃ
ಚದುರಿದ ಶರದೃತುವಿನ ಮೋಡಗಳು ಹೇಗೆ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ಲೀನವಾದ ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ—ಇದು ಐದನೇ ಹಂತ.
ಸಮಸ್ತಶಬ್ದಶಬ್ದಾರ್ಥಭಾವನಾಭಾವನಾತ್ಮಕಮ್ । ಬೀಜಾಙ್ಕುರಸಮುತ್ಸೇಧಸತ್ತಾಸುಷಮಮ್ ಆಸ್ಯತಾಮ್
ಎಲ್ಲ ಶಬ್ದಗಳು, ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯ ಕೊರತೆ—allವು ಕರಗಿಹೋಗುವಂತೆ, ಬೀಜದಿಂದ ಮೊಳಕೆ ಬರುವಂತೆ, ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.
ಅನಹನ್ತಾದಿಮನನಂ ಸಮಂ ಸರ್ವಗತಂ ಸ್ಥಿರಮ್ । ಅವೇದ್ಯವೇದನಂ ಪುಷ್ಪವಿಕಾಸಸಮಮ್ ಆಸ್ಯತಾಮ್
ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಯೋಚನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮವಾಗಿ ಹರಡುವ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಧ್ಯಾನವಾಗಿರಲಿ; ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಅರಿವು ಹೂವು ಹಾರುವಂತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ.