ಸ ಕದಾಚಿತ್ ಸಭಾಸಂಸ್ಥẖ ಕಥಾಪ್ರಸ್ತಾವತಃ ಕ್ವಚಿತ್ । ನರಮೃತ್ಯುಕಥಾಮಧ್ಯೇ ಗುರುಂ ಪಪ್ರಚ್ಛ ವಾಕ್ಪತಿಮ್
ಒಂದು ಸಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮಧ್ಯೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಗುರುವಾದ ವಾಗ್ಮಿಯನ್ನು ಮಾನವನ ಮರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದನು.
ಭಸ್ಮೀಭೂತಸ್ಯ ಶಾನ್ತಸ್ಯ ಪುನರ್ ಆಗಮನಂ ಕುತಃ । ಪರಲೋಕೋಪಲಮ್ಭಶ್ ಚ ಶರೀರೇಣ ವಿನಾ ಕುತಃ
ಬೂದಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟವನು ಮತ್ತು ಶಾಂತನಾದವನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಬರುವನು? ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಪರಲೋಕದ ಅನುಭವ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಮೃಗತೃಷ್ಣಾಮ್ಬುವದ್ ದೇಹೋ ಜೀವಸ್ಯ ಪ್ರತಿಭಾಸತೇ । ಅಸತ್ಯಾತ್ಮಾ ಸ್ವಸಂವಿತ್ತೇḫ ಪಯಸೀವ ತರಙ್ಗಕಃ
ದೇಹವು ಜೀವಿಗೆ ಮೃಗತೃಷ್ಣೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ನಿಜವಾದದ್ದು ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಂತ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಅಸತ್ಯ.
ನ ತತ್ತ್ವತೋ ದಹ್ಯತೇ ಽಸೌ ಜಾಯತೇ ನ ಚ ತತ್ತ್ವತಃ । ನ ತತ್ತ್ವತಶ್ ಚ ಮ್ರಿಯತೇ ದುẖಖಂ ಚಾನುಭವತ್ಯ್ ಅತಿ
ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಡುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಜವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ನಿಜವಾಗಿ ಸಾಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಆದರೂ ಭಾರೀ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾದೃಗ್ಭಾವೋ ಭವತ್ಯ್ ಏಷ ಜೀವಸ್ ತತ್ ಫಲಮ್ ಅಶ್ನುತೇ । ನಾಸತ್ಯತ್ವಂ ನ ಸತ್ಯತ್ವಂ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಅಸ್ಯೋಪಯುಜ್ಯತೇ
ಯಾವ ರೀತಿಯ ಮನೋಭಾವ ಉಂಟಾದರೂ, ಜೀವ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿಜವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಉಪಯುಕ್ತವಲ್ಲ.
ಯಯಾ ಕಯಾಚಿದ್ ಯುಕ್ತ್ಯೈವ ರಾಜನ್ ಭಾವನಭಾವನೇ । ವಿನಿವೃತ್ತೇ ಕ್ವ ಜೀವತ್ವಂ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷದೃಶೌ ಕ್ವ ಚ
ಯಾವುದೇ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯಿಂದ, ರಾಜನೇ, ಕಲ್ಪನೆ ತೊರೆದಾಗ, ಜೀವತ್ವವೇ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಬಂಧನ–ಮೋಕ್ಷಗಳ ಭಾವನೆಗಳೂ ಎಲ್ಲಿವೆ?
ಸದೇಹೋ ಽಹಂ ಹಿ ಜೀವಾಮಿ ಚಿರಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಉಪಲಭ್ಯ ಹ । ಚೇತತ್ಯ್ ಅಹಂ ಮೃತೋ ಽಸ್ಮೀತಿ ಜೀವಸ್ ಸ್ವಪ್ನ ಇವಾವಪುಃ
ದೇಹವಿದ್ದಾಗ ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ; ಸತ್ತ ಮೇಲೆ, ನಾನು ಸತ್ತೆನೆಂದು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಜೀವನು ಕನಸಿನ ರೂಪದಂತಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
ಪಿಣ್ಡದಾನಾದಿನಾ ಭೂಯೋ ಭಾವಿತೇನಾಶು ಪಶ್ಯತಿ । ಜಾತೋ ಽಸ್ಮೀತಿ ತತẖ ಕರ್ಮಭೋಕ್ತಾಸ್ಮೀತಿ ಚ ಚೇತತಿ
ಪಿಂಡದಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಮನನ ಮಾಡಿದಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ 'ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ 'ನಾನು ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವನು' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇಯಂ ಮೃತಿರ್ ಅಯಂ ವ್ಯಾಧಿರ್ ಇದಂ ಮರಣಮ್ ಆಗತಮ್ । ಇದಂ ಜೀವಿತಮ್ ಏತಾ ಮೇ ಯೋನಯಸ್ ಸುಖದುẖಖದಾಃ
ಇದು ಸಾವು, ಇದು ರೋಗ, ಇದು ಮರಣ ಬಂದಿರುವುದು, ಇದು ಜೀವಿತ. ಇವೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಸುಖವೂ ದುಃಖವೂ ಕೊಡುವ ಮೂಲಗಳು.
ಇತ್ಯ್ ಅನ್ತಶ್ ಚೇತತಿ ಪುಮಾಞ್ ಜಲದ್ರವವಿವೃತ್ತಿವತ್ । ಅಭಾವಿತಂ ಭಾವಿತಂ ಚ ಸ್ವಚಮತ್ಕಾರಜಂ ಚ ತತ್
ಹೀಗೆ, ಒಬ್ಬನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ನೀರಿನ ಹರಿವು ಬದಲಾಗುವಂತೆ. ರೂಪವಾಗದಿದ್ದರೂ ರೂಪವಾದರೂ, ಎಲ್ಲವೂ ತನ್ನದೇ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು.
ಜೀವಿತಪ್ರತಿಭಾಸೋ ಽಥ ಮರಣಪ್ರತಿಭಾಸನಮ್ । ಅನ್ಯತಾಪ್ರತಿಭಾಸಾಶ್ ಚ ಜೀವಸ್ಯೈವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ
ಜೀವನದ ಭಾಸ, ನಂತರ ಮರಣದ ಭಾಸ, ಮತ್ತಿತರ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಭಾಸವೂ—allವು ಜೀವಿಯಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.
ನ ದೇಹḫ ಪರಮಾರ್ಥೇನ ವಿದ್ಯತೇ ನ ಚ ಭೂತತಾ । ಅಸದ್ ಏವೇದಮ್ ಆಭಾತಿ ಸದ್ ಇವ ಭ್ರಮಮಾತ್ರಕಮ್
ದೇಹವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ, ಅದರ ಮೂಲವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಅಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸತ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಇದು ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆ.
ವೇದನಂ ವಿದ್ಧಿ ಸಂಸಾರಮ್ ಅವೇದನಮ್ ಅಸಂಸೃತಿಮ್ । ಜೀವೋ ಯಾದೃಕ್ಸಂಸೃತಿಸ್ ಸ್ಯಾತ್ ತಾದೃಗ್ ಏವ ಚ ಚೇತತಿ
ವേദನೆ ಎಂಬುದೇ ಸಂಸಾರ, ವേദನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಮುಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಜೀವಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಸಂಸಾರವಿದೆಯೋ, ಅವನ ಮನಸ್ಸೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ.
ಏತಾವನ್ಮಾತ್ರಕೈವೇಯಂ ಯುಕ್ತಿರ್ ಉಕ್ತಾ ಮನೀಷಿಭಿಃ । ಅನುಭೂಯತ ಏವೈತತ್ ಕಿಮ್ ಏತಾವತಿ ವಿಭ್ರಮಃ
ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಾದ ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ನಾವೇ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಏನು ಗೊಂದಲವಿದೆ?
ಜೀವೇ ಽನ್ತರ್ ಅಸ್ತಿ ಸಂಸಾರಸ್ ತಿಲೇ ತೈಲಮ್ ಇವಾಬಿಲಮ್ । ನ ಸಂಸಾರಾನ್ತರೇ ಜೀವಸ್ ಸ್ವಪ್ನಾದಾವ್ ಇತಿ ದೃಶ್ಯತೇ
ಜೀವನೊಳಗೆ ಸಂಸಾರ ಇದೆ, ಅದು ಎಳ್ಳಿನೊಳಗಿನ ಎಣ್ಣೆಯಂತೆ. ಆದರೆ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದಾಗ, ಜೀವನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಟಕತ್ವಂ ಸುವರ್ಣೇ ಽಸ್ತಿ ಕಟಕತ್ವೇ ನ ಹೇಮತಾ । ಅವಿಚಾರಣಯಾಸ್ತ್ಯ್ ಏತತ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಯಾ ನೇಹ ವಿದ್ಯತೇ
ಕೈಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಕೈಗಡಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಇದೆ, ಆದರೆ ಕೈಗಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಚಿನ್ನದ ಸ್ವರೂಪವಿಲ್ಲ. ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ವಿವೇಕದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಇಲ್ಲ.
ಅಧಿಕಪ್ರೇಕ್ಷಯಾ ಕೈಶ್ಚಿನ್ ನ ಹೇಮಾಪ್ಯ್ ಅನುಭೂಯತೇ । ಅತೋ ನ ಹೇಮ ನೋ ಜೀವẖ ಕಟಕತ್ವಂ ಚ ನಾಙ್ಗ ಸತ್
ಕೆಲವರು ತುಂಬಾ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ, ಬಂಗಾರವೂ ಅನುಭವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬಂಗಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಜೀವವೂ ಇಲ್ಲ, ಕಂಗಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ತಾತ್ಪರ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಯದ್ ಅನ್ತರ್ ಅಸ್ತಿ ತದ್ ರಾಜನ್ನ್ ಅನ್ತರ್ ಏವಾನುಭೂಯತೇ । ಮನಾಗ್ ಅಪ್ಯ್ ಅತ್ರ ನೋ ಬಾಹ್ಯಸಾಧನಾದ್ಯ್ ಉಪಯುಜ್ಯತೇ
ರಾಜನೇ, ಒಳಗಿರುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೇ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು; ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಯಾವ ಸಹಾಯವೂ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಉಪಯೋಗವಾಗದು.
ಮೃಗತೃಷ್ಣಾಮ್ಬು ಜೀವಾದಿ ತತ್ಸಮಾಶ್ ಚಾನುಭೂತಯಃ । ವೇದನಾವೇದನಾದ್ಯಾಸ್ ತದ್ ಯಚ್ ಛಿಷ್ಟಂ ತದ್ ಅವಾಗ್ಗತಿ
ಮೃಗತೃಷ್ಣೆಯ ನೀರು, ಜೀವ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಅನುಭವಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯವು; ನೋವು, ನೋವಿಲ್ಲದಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಮಾತಿಗೆ ಮೀರಿವೆ.
ಭ್ರಮ ಏವೋದಿತೋ ಮಿಥ್ಯಾ ಭ್ರಮೋ ಮಿಥ್ಯಾ ವಿಲೀಯತೇ । ಶೇಷಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಅವಾಗ್ಯೋಗ್ಯಂ ಯತ್ ತದ್ ಅಸ್ತಿ ನ ಚಾಸ್ತಿ ವಾ
ಭ್ರಮೆ ಅಸತ್ಯವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಅಸತ್ಯ ಭ್ರಮೆಯೂ ಅಳಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಉಳಿದಿರುವುದು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಮಾತಿಗೆ ಮೀರಿದ್ದು, ಅದು ಇದೆ ಎಂಬುದೋ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದೋ ಗೊತ್ತಾಗದು.
ಅಯಂ ಮೃತೋ ಽಹಮ್ ಅಸ್ಮೀತಿ ಜೀವೋ ಭಾವಿತಭಾವನಃ । ಅಜಾತೋ ಮ್ರಿಯತೇ ಽನ್ಯತ್ರ ಜಾತೋ ಽಸ್ಮೀತ್ಯ್ ಅವಗಚ್ಛತಿ
ಈ ಜೀವ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ 'ನಾನು ಸತ್ತೆ' ಅಥವಾ 'ನಾನು ಇದುವೇ' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ; ಬೇರೆಡೆ ಅದು ಹುಟ್ಟದೇ ಸಾಯುತ್ತಿರುವವನಂತೆ, ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ದೇಶಕಾಲಕ್ರಿಯಾದ್ರವ್ಯರಾಶೀನ್ ಸ್ವಮನನಾತ್ಮಕಾನ್ । ಜೀವಕೋ ಽನುಭವತ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ಜಲಂ ದ್ರವರಯಾನ್ ಇವ
ಈ ಜೀವ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಕ್ರಿಯೆ, ವಸ್ತುಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳಗೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆಯೇ ನೀರು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹರಿಯುವಂತೆ.
ಪ್ರಮಾಣಾತೀತಚಿದ್ರೂಪರೂಪತ್ವಾಜ್ ಜೀವಕೋ ಽಪ್ಯ್ ಅಸನ್ । ತೇನಾನುಭಾವ್ಯಾನುಭವೌ ನ ಸನ್ತೌ ನಾನುಭಾವಕಃ
ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಅರಿವಿನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವ ಜೀವ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲದದ್ದೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುಭವವೂ ಅನುಭವಿಸುವವನೂ ನಿಜವಲ್ಲ, ಅನುಭವಿಸುವವನೇ ಇಲ್ಲ.
ಅಸತ್ಯಮ್ ಏವ ಸತ್ಯಾಭಂ ಜೀವಸ್ ಸ್ವಪ್ರತಿಭಾತ್ಮಕಮ್ । ಸಭೂಮ್ಯಮ್ಬರಶೈಲಾರ್ಕಂ ವಪುḫ ಪಶ್ಯತಿ ವಾ ನ ವಾ
ಜೀವನು ತನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದಲೇ ಇರುವವನು, ನಿಜವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿಜವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅವನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಪರ್ವತ, ಸೂರ್ಯ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೋಡದೇ ಇರಬಹುದು.
ಜೀವḫ ಪಶ್ಯತಿ ಚೇದ್ ಏತತ್ ತದ್ ಅನರ್ಥವಿಜೃಮ್ಭಣಾ । ನ ಚೇತ್ ಪಶ್ಯತಿ ಚಾತ್ಮೈವ ತತ್ ಪರೋಪಶಮಶ್ ಶಿವಃ
ಜೀವನು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ದುಃಖಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯೇ ಆಗಿದೆ; ನೋಡದೆ ಇದ್ದರೆ ಆತನು ತಾನೇ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿ, ಆ ಪರಮ ಶಾಂತಿ ನಿಜವಾದ ಶುಭ.
ನಿರಸ್ತಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಿಚಾರಚಾಪಲಂ ವಿಲೀನನಾನಾಕುಲಕಾರ್ಯಗೌರವಮ್ । ಅಸಮ್ಭವತ್ಸಾನುಭವೋದ್ಭವಭ್ರಮಂ ಪ್ರಶಾನ್ತನಿರ್ವಾಣಮ್ ಅಶೇಷಮ್ ಈಶ್ವರಃ
ಯಾವನು ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲತೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಅನೇಕ ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಸಾಧ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪಿತ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭ್ರಮೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೋ, ಅವನೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ.
ಸತಾಸತಾ ವಾ ಜೀವೇನ ಕೇನಾಪ್ಯ್ ಅನ್ಯೇನ ವಾ ಗುರೋ । ತಥಾ ನ ಕೇನಚಿದ್ ವಾಪಿ ದೇಹೇನೈವಾಥ ವಾಪಿ ಚ
ಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಅಸತ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಜೀವದಿಂದಾಗಲಿ, ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಮಾಡಿರಲಿ, ಗುರು ಮಾಡಿರಲಿ, ಯಾರೂ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೂ, ದೇಹವೇ ಮಾಡಿರಲಿ—
ಭಾವಿತಂ ಪಿಣ್ಡದಾನಾದೇḫ ಫಲಂ ಯದ್ಯ್ ಅನುಭೂಯತೇ । ತದಾಕರ್ತುರ್ ನ ದೋಷೇಣ ಸಮ್ಬನ್ಧ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ
ಪಿಂಡದಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಫಲವು ಅನುಭವವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಮಾಡದವನಿಗೆ ಯಾವ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಅಕರ್ತುḫ ಪಿಣ್ಡದಾನಾದೇẖ ಕ್ರಿಯಾಪೀಠಸ್ಯ ಸನ್ಮತೇ । ವಿರೋಧಭಾವನಂ ಚಿತ್ತಾತ್ ಕ್ವ ಗಚ್ಛತಿ ವದಾಶು ಮೇ
ಒಬ್ಬನು ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡುವವನಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವನು ಪಿಂಡದಾನ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ವಿರೋಧಭಾವನೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ನನಗೆ ಬೇಗ ಹೇಳು.
ಪರಸ್ಪರಾನಪೇಕ್ಷಿತ್ವಾತ್ ಕ್ರಿಯಾತ್ಯಾಗಾತ್ ಪ್ರಜಾಹಿತಮ್ । ಭವೇತ್ ತೇನೇಹ ಸಂಯೋಗೋ ಜಾಯತೇ ಮಹತೈನಸಾ
ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಪರೋಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.