ದೇಹಾದಯೋ ಜಡಾಸ್ ಸರ್ವೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಙ್ಗ ನ ಕಿಞ್ಚನ । ನ ಕಶ್ಚಿದ್ ಏವ ಕುರುತೇ ಸುಕೃತೇಷ್ವ್ ಅಪಿ ಕರ್ಮಸು
ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವು ಜಡವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಿಯನೇ, ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರೂ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ.
ಕರ್ಮ ಕುರ್ವತ್ಯ್ ಅಪಿ ಪ್ರಾಜ್ಞೇ ತಯಾಸಂಸಕ್ತಯಾ ಧಿಯಾ । ನ ಕಶ್ಚಿತ್ ಕುರುತೇ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ದೇಹಸ್ ಸ್ಫುರತಿ ಕೇವಲಮ್
ಜ್ಞಾನಿಯು ಕೂಡ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರೂ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೇನು ಇಲ್ಲ.
ತೂಷ್ಣೀಮ್ ಅಪಿ ಸ್ಥಿತೋ ಮೂಢಶ್ ಚಿನ್ತಾಸಂಸಕ್ತಯಾ ಧಿಯಾ । ಕರೋತಿ ಕರ್ಮ ಶೈಲಾಭಂ ಯದ್ ಯುಗೈರ್ ಅಪಿ ನ ಕ್ಷಯಿ
ಯಾರಾದರೂ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಪರ್ವತದಂತೆ ನಾಶವಾಗದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಸಂಯಮ್ಯ ಯ ಆಸ್ತೇ ಮನಸಾ ಸ್ಮರನ್ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾನ್ ವಿಮೂಢಾತ್ಮಾ ತಸ್ಯಾನನ್ತೇಹ ಕರ್ತೃತಾ
ಯಾರು ಕ್ರಿಯೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಮೋಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕರ್ತೃತ್ವ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ ತ್ವ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಮನಸಾ ನಿಯಮ್ಯಾರಭತೇ ಽನಘ । ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯೈẖ ಕರ್ಮಯೋಗಮ್ ಅಕರ್ತೈವ ಸ ಮೋಕ್ಷಭಾಕ್
ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ಯಾರು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಮಾಡದವನಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನಿರ್ವಾಸನಂ ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ನ ಕರ್ತಾರಂ ಸ್ಪೃಶತ್ಯ್ ಅಜಮ್ । ಪದ್ಮಪತ್ತ್ರಂ ಜಲಮ್ ಇವ ನಭಸ್ತಲಮ್ ಇವಾಮ್ಬುದಃ
ಯಾವುದೇ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಜನ್ಮಹೀನನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಹೂವಿನ ಎಲೆ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲದಂತೆ, ಆಕಾಶವನ್ನು ಮೋಡಗಳು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲದಂತೆ.
ಫಲಾನಿ ನಾನುಧಾವನ್ತಿ ಯದಾ ಕರ್ಮಾಣ್ಯ್ ಅವಾಸನಮ್ । ತದಾ ಜೀವಂ ನ ಸ್ಪೃಶತಿ ಕರ್ಮ ಜನ್ಮೈಕಕಾರಣಮ್
ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಫಲಗಳು ಹಿಂದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆಗ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕರ್ಮ ಜೀವಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕರ್ಮಣೋ ಜನ್ಮಬೀಜಸ್ಯ ರಸಸ್ ಸರ್ವತ್ರ ವಾಸನಾ । ಸಾ ಯದ್ಭವಾ ಚ ತಸ್ಯೈವ ಗರ್ಭೇ ಪಶ್ಯತಿ ದೇಹಕಮ್
ಕರ್ಮದ ಮೂಲವಾದ ಜನ್ಮಬೀಜದ ಸಾರವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಆಸೆ. ಆ ಆಸೆ ಯಾವ ರೀತಿಯದೋ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ದೇಹವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಜಾಯತೇ ತತ ಏವಾಶು ಕ್ರಮಾದ್ ಭ್ರಮತಿ ಸಂಸೃತೌ । ತಸ್ಮಾದ್ ವಾಸನಯೈವಾನ್ತರ್ ವಿಯೋಗಸ್ ತೇ ಽಸ್ತು ಭೂತಯೇ
ಅದರಿಂದಲೇ, ಒಬ್ಬನು ಬೇಗ ಹುಟ್ಟಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನಗೆ ಹಿತವಾಗಲೆಂದು ಆಂತರಿಕ ವಾಸನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಲಿ.
ಭಾವನಾಸ್ ಸರ್ವಭಾವೇಭ್ಯಸ್ ಸಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಃ । ಶಶಾಙ್ಕಶೀತಲḫ ಪೂರ್ಣೋ ಭಾಸಿ ಭಾಸೇವ ಭಾಸ್ಕರಃ
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕುರಿತ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಾಗ, ನೀನು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೀತಳಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆಯೇ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತೀಯೆ.
ಕ್ರಿಯಮಾಣಾ ಕೃತಾ ಕರ್ಮತೂಲಶ್ರೀರ್ ದೇಹಶಲ್ಮಲೇಃ । ಜ್ಞಾನಾನಿಲಸಮುದ್ಧೂತಾ ವಿಲಯಂ ಕ್ವಾಪಿ ಗಚ್ಛತಿ
ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು, ಶಾಲ್ಮಲಿಯ ಹತ್ತಿನಂತೆ; ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅವು ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಎಲ್ಲೋ ಮಾಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಆತ್ಮಜ್ಞತಾಂ ಪ್ರಯಾತಸ್ಯ ತೀರ್ಣಸ್ಯ ಭವಸಾಗರಾತ್ । ಇಚ್ಛತೋ ಽಪಿ ಸಮಾಯಾತಿ ಪುನರ್ ನಾಜ್ಞತ್ವಮ್ ಆತ್ಮನಃ
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದವನು ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದವನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಬಯಸಿದರೂ ಆತ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಥಾ ದೂರಗತೋತ್ಪತ್ತಿಸ್ಥಾನಂ ರಯವತೀ ಸರಿತ್ । ನ ಯಾತ್ಯ್ ಏವಂ ಮತಿರ್ ಬುದ್ಧಾ ಪುನರ್ ಮೋಹಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ
ಹೆಗಲದೂರದ ಮೂಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹರಿದುಹೋಗುವ ನದಿ ಮತ್ತೆ ಆ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಬುದ್ಧಿಯು ಜಾಗೃತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಸರ್ವೈವ ಹಿ ಕಲಾ ಜನ್ತೋರ್ ಅನಭ್ಯಾಸೇನ ನಶ್ಯತಿ । ಫಲದಾಪಿ ಮನೋಜ್ಞಾಪಿ ಲತೇವಾಸೇಕವರ್ಜಿತಾ
ಯಾವುದೇ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗದು; ಅದು ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿ, ಆನಂದಕರವಾಗಿರಲಿ, ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಅದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಷಾ ಜ್ಞಾನಕಲಾ ತ್ವ್ ಅನ್ತಸ್ ಸಕೃಜ್ಜಾತಾ ದಿನೇ ದಿನೇ । ವೃದ್ಧಿಮ್ ಏತಿ ಬಲಾದ್ ಏವ ಸತಾಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಉಪ್ತಶಾಲಿವತ್
ಆದರೆ ಜ್ಞಾನರೂಪವಾದ ಈ ಕೌಶಲ್ಯವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟಿದರೆ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸ್ವತಃ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಅಕ್ಕಿಯಂತೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಥಾ ದಧ್ಯುದ್ಧೃತಂ ನೈತಿ ಪುನರ್ ದಧ್ನೈಕತಾಂ ಘೃತಮ್ । ತಥಾ ಜ್ಞಾನೋದ್ಧೃತಾ ಜ್ಞಪ್ತಿರ್ ನಾಯಾತ್ಯ್ ಅಜ್ಞಾನತಾಂ ಪುನಃ
ಹಾಲಿನಿಂದ ಬೆರೆಸಿದ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತೆ ಹಾಲಾಗದು; ಹಾಗೆಯೇ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ತಿಳಿವು ಮತ್ತೆ ಅಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಥಾ ಪರಭಟವ್ಯೂಹಂ ವಿಭಿದ್ಯೋದೇತಿ ಸದ್ಭಟಃ । ತಥಾಜ್ಞಾನಂ ವಿದಾರ್ಯಾನ್ಧ್ಯಮ್ ಉದೇತಿ ಜ್ಞಾನಭಾಸ್ಕರಃ
ಹೆಮ್ಮೆಯ ಯೋಧನು ಶತ್ರುಗಳ ಸೇನೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ ಹೇಗೆಂದರೆ, ಅದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಸೂರ್ಯನು ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಕತ್ತಲನ್ನು ಚೂರುಮಾಡಿ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ.
ಚಿದ್ಘನಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಶಾನ್ತಂ ಸರ್ವಮ್ ಇದಂ ತತಮ್ । ಅದ್ವೈತಂ ದ್ವೈತವದ್ ಭಾತಿ ನಿತ್ಯಮ್ ಏಕಮ್ ಅನಾಮಯಮ್
ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾದ, ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಶಾಂತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಏಕವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರೂ, ಎರಡು ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಸದಾ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ದುಃಖವಿಲ್ಲ.
ಏಕಸ್ ಸ್ಫುರತ್ಯ್ ಅಖಿಲವಸ್ತುಷು ಚಿತ್ಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮಾ ಪರಸ್ ಸ್ವಜಲಧಿಷ್ವ್ ಇವ ತೋಯಮ್ ಅಚ್ಛಮ್ । ಸಂಶಾನ್ತಸಙ್ಕಲನಭೂರಿಕಲಾಪಮ್ ಏಕಂ ಸತ್ತಾಂಶಮಾತ್ರಮ್ ಅಖಿಲಂ ಜಗದ್ ಅಙ್ಗ ವಿದ್ಧಿ
ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತಾಜಾ ನೀರಿನಂತೆ. ಎಲ್ಲ ಭೇದಭಾವಗಳು ಶಾಂತಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೀನು ಒಂದೇ ಸತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದದು ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಪರಸ್ಮಾತ್ ಕಾರಣಾದ್ ಏಕೋ ಜೀವḫ ಪ್ರಥಮಮ್ ಉತ್ಥಿತಃ । ತಸ್ಮಾಜ್ ಜೀವಕಣಾ ಜಾತಾẖ ಕಣಾಸ್ ತಪ್ತಾಯಸೋ ಯಥಾ
ಪರಮ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಜೀವಿ ಉದಯವಾಯಿತು. ಆ ಜೀವಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ಜೀವಕಣಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಬಿಸಿಯಾದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಚಿಂಕುಗಳಂತೆ.
ತೇ ದೇವನಾಗಗನ್ಧರ್ವವಿದ್ಯಾಧರಶತಾಭಿಧಾಃ । ಸ್ಫುರನ್ತ್ಯ್ ಆತ್ಮಾಮೃತಾಮ್ಭೋದನಿರ್ಮಲಾಮೃತಬಿನ್ದವಃ
ಈ ದೇವತೆಗಳು, ನಾಗರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರು ಎಂಬ ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮಸಾಗರದಿಂದ ಉದಯವಾಗುವ ಶುದ್ಧ ಅಮೃತಬಿಂದುಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸ್ವೈರಸಙ್ಕಲ್ಪಜಾಲೇನ ವಲಿತಾ ಬನ್ಧಮ್ ಆಗತಾಃ । ಸ್ವಲಾಲಯೇವ ತನ್ತುತ್ವಂ ಗತಯಾ ಕೋಶಕಾರಕಾಃ
ತಾವು ತಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು, ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುವು ತನ್ನ ತಂತಿಗಳಿಂದಲೇ ಕೊಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಗುವಂತೆ, ಇವರು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಸಙ್ಕಲ್ಪೇನ ಭೂತಾನಿ ಬದ್ಧಾನೀತಿ ಪರಸ್ಪರಮ್ । ಸ್ವತುಷೇಣೇವ ಧಾನ್ಯಾನಿ ದುẖಖಾನ್ಯ್ ಅನುಭವನ್ತ್ಯ್ ಅತಃ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಬಂಧಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಧಾನ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಹಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ ಸ್ವಸಙ್ಕಲ್ಪನತುಷೋ ದಹ್ಯತೇ ಜ್ಞಾನವಹ್ನಿನಾ । ಯದಾ ತದಾ ಭವನ್ತ್ಯ್ ಅಚ್ಛಾ ನವಾ ಮುಕ್ತಾಕಣಾ ಇವ
ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ ಹಲ್ಲು ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುವಾಗ, ಅವರು ಹೊಸ ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಭೂಯೋ ಜಗತಿ ಜಾಯನ್ತೇ ನ ಕದಾಚನ ಕೇಚನ । ತೇ ತತಾತ್ಮಪದಾರೂಢಾ ಮೂಢತ್ವಾದ್ ಉದ್ಧೃತಾಶಯಾಃ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಯಾರೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಲುಪಿದವರು ಮೋಹವೂ, ಆಸೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಜಗದ್ವೃತ್ತಾವ್ ಅವಯವೈರ್ ಮಿಥẖ ಕಾರಣತಾಂ ಗತಮ್ । ಅಕಾರಣಂ ಜಗದ್ ವಿದ್ಧಿ ನಾಶೋತ್ಪತ್ತ್ಯೋಸ್ ಸ್ವಭಾವತಃ
ಈ ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಭಾಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಲೋಕವೇ ಸ್ವತಃ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ್ದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಉಂಟಾಗುವದು ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗುವುದು ಅದರ ಸ್ವಭಾವವೇ.
ಯಥಾಮ್ಬುಕುಮ್ಭೇಷು ನಭೋ ನಾರ್ಪಿತಂ ನಾಪ್ಯ್ ಅನರ್ಪಿತಮ್ । ತಥಾತ್ಮಾ ಸರ್ವದೇಹೇಷು ನ ಸ್ಥಿತೋ ನಾಪಿ ಚಾಸ್ಥಿತಃ
ಹಾಗೆ ನೀರಿನ ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಇಟ್ಟಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಇಟ್ಟಿಲ್ಲವೆಂದಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ ಆತ್ಮವು ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ.
ಸತಿ ಕುಮ್ಭೇ ಸತಿ ಚ ಖೇ ಕುಮ್ಭಾಕಾಶಾಭಿಧಾ ಯಥಾ । ಸತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಿ ಚ ದೇಹೇ ಚ ದೇಹಸಂವೇದನಂ ತಥಾ
ಕುಂಭವೂ ಇದ್ದಾಗ, ಆಕಾಶವೂ ಇದ್ದಾಗ 'ಕುಂಭಾಕಾಶ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತದೆ; ಅದೇ ರೀತಿ ಆತ್ಮವೂ ದೇಹವೂ ಇದ್ದಾಗ ದೇಹದ ಅರಿವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಚೇತನಾಚೇತನಕಲಾ ನೃಪ ಸನ್ತಿ ನ ಕಾಶ್ಚನ । ಕಾಚಿದ್ ಆತ್ಮಾಭಿಧಾ ಸತ್ತಾ ದೇಹೇ ಸ್ಫುರತಿ ಕೇವಲಮ್
ಓ ರಾಜನೆ, ಜ್ಞಾನವಂತ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನ ಭಾಗಗಳು ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ; ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು ಆತ್ಮ ಎಂಬ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮಾತ್ರ.
ಯಥಾ ದೃಙ್ ನಿರ್ಮಲೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಚಿರನ್ಯಸ್ತೋಲ್ಲಸತ್ಯ್ ಅಲಮ್ । ತಥಾ ಸ್ಫುರತಿ ದೇಹಾಭಾ ಸತ್ತಾತ್ಮನ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾಮಿಕಾ
ಹಗುರವಾದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇಹ ಇಲ್ಲದಾಗ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ಎಂಬ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.