ಅಥಾಗತ್ಯ ಯಮಂ ಮೃತ್ಯುರ್ ಅಪೃಚ್ಛತ್ ಸಂಶಯಚ್ಛಿದಮ್ । ಕಿಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಹಂ ನ ಶಕ್ನೋಮಿ ಭೋಕ್ತುಮ್ ಆಕಾಶಜಂ ಪ್ರಭೋ
ಆಗ ಮರಣದೇವತೆ ಯಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಯಮನನ್ನು ಕೇಳಿದರು: 'ಪ್ರಭು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಜೀವಿಯನ್ನು ನಾನು ಏಕೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ?' ಎಂದು.
ಮೃತ್ಯೋ ನ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ ಛಕ್ತಸ್ ತ್ವಮ್ ಏಕೋ ಮಾರಯಿತುಂ ಬಲಾತ್ । ಮಾರಣೀಯಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣಿ ತತ್ಕರ್ತೄಣೀಹ ನೇತರತ್
ಮರಣದೇವತೆ, ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಬಲವಂತದಿಂದ ಯಾರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೆ ಮರಣ ಬರಬೇಕೋ, ಅವರ ಕರ್ಮವೇ ಇಲ್ಲಿ ಕಾರಣ; ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಅಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಏತಸ್ಯ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಮಾರಣೀಯಸ್ಯ ಯತ್ನತಃ । ಕರ್ಮಾಣ್ಯ್ ಅನ್ವಿಚ್ಛ ತೇಷಾಂ ತ್ವಂ ಸಾಹಾಯ್ಯೇನೈನಮ್ ಅತ್ಸ್ಯಸಿ
ಆದುದರಿಂದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮರಣವು ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೀನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹುಡುಕು. ಅವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೀನು ತಿನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತಸ್ ಸ ಮೃತ್ಯುರ್ ಬಭ್ರಾಮ ತತ್ಕರ್ಮಾನ್ವೇಷಣಾದೃತಃ । ಮಣ್ಡಲಾನಿ ದಿಗನ್ತಾಂಶ್ ಚ ಸರಾಂಸಿ ಸರಿತೋ ದಿಶಃ
ಮರಣದೇವತೆ ತಾನು ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು—ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹುಡುಕಿದರು.
ವನಜಙ್ಗಲಜಾಲಾನಿ ಶೈಲಾಮ್ಭೋಧಿತಟಾನ್ಯ್ ಅಪಿ । ದ್ವೀಪಾನ್ತರಾಣ್ಯ್ ಅರಣ್ಯಾನಿ ನಗರಾಣಿ ಪುರಾಣಿ ಚ
ಅವನು ಕಾಡುಗಳು, ಜಂಗಲ್ಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅಂಚುಗಳು, ಸಮುದ್ರದ ತೀರಗಳು, ದೂರದ ದ್ವೀಪಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹುಡುಕಿದನು.
ಗ್ರಾಮಾನ್ ಅಖಿಲರಾಷ್ಟ್ರಾಣಿ ದೇಶಾನ್ತಗಹನಾನಿ ಚ । ಏವಂ ಭೂಮಣ್ಡಲಂ ಭ್ರಾನ್ತ್ವಾ ಸ ಕುತಶ್ಚಿನ್ ನ ಕಾನಿಚಿತ್
ಅವನು ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದೇಶಗಳ ಆಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಹೀಗೆ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನೋಡಿದರೂ ಅವನು ಎಲ್ಲೂ ಏನನ್ನೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ತಾನ್ಯ್ ಆಕಾಶಜಕರ್ಮಾಣಿ ಲಬ್ಧವಾನ್ ಮೃತ್ಯುರ್ ಉದ್ಯತಃ । ವನ್ಧ್ಯಾಪುತ್ರಮ್ ಇವ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ ಸಙ್ಕಲ್ಪಾದ್ರಿಮ್ ಇವಾಪರಃ
ಆಗ ಮರಣವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದರೂ ಏನೂ ಸಿಕ್ಕಲಿಲ್ಲ; ಇದು ವೃದ್ಧನು ಸಂತಾನಹೀನೆಯ ಮಗನನ್ನು ಹುಡುಕಿದಂತೆ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಕಲ್ಪನೆಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹುಡುಕಿದಂತೆ ಆಯಿತು.
ಸಮಪೃಚ್ಛದ್ ಅಥಾಗತ್ಯ ಯಮಂ ಸರ್ವಾರ್ಥಕೋವಿದಮ್ । ಪರಾಯಣಂ ಹಿ ಪ್ರಭವಸ್ ಸನ್ದೇಹೇಷ್ವ್ ಅನುಜೀವಿನಾಮ್
ನಂತರ ಅವನು ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುವ ಯಮಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಯಮನು ಅಂತಿಮ ಆಶ್ರಯ.
ಆಕಾಶಜಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣಿ ಕ್ವ ಸ್ಥಿತಾನಿ ವದ ಪ್ರಭೋ । ಧರ್ಮರಾಜೋ ಽಥ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಸುಚಿರಂ ಪ್ರೋಕ್ತವಾನ್ ಇದಮ್
ಪ್ರಭುವೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನ ಕರ್ಮಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಧರ್ಮರಾಜನು ಬಹು ಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಆಕಾಶಜಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣಿ ಮೃತ್ಯೋ ಸನ್ತಿ ನ ಕಾನಿಚಿತ್ । ಏಷ ಹ್ಯ್ ಆಕಾಶಜೋ ವಿಪ್ರೋ ಜಾತಃ ಖಾದ್ ಏವ ಕೇವಲಾತ್
ಮೃತ್ಯುವೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶುದ್ಧ ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಆಕಾಶಾದ್ ಏವ ಯೋ ಜಾತಸ್ ಸ ವ್ಯೋಮೈವಾಮಲಂ ಭವೇತ್ । ಸಹಕಾರೀಣಿ ನೋ ಸನ್ತಿ ಕಾರಣಾಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಕಾನಿಚಿತ್
ಯಾರು ಆಕಾಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರೋ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಆಕಾಶವೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ; ಇವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳು ಸಹಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಮ್ಬನ್ಧಃ ಪ್ರಾಕ್ತನೇನಾಸ್ಯ ನ ಮನಾಗ್ ಅಪಿ ಕರ್ಮಣಾ । ಅಸ್ತಿ ವನ್ಧ್ಯಾಸುತಸ್ಯೇವ ತಥಾಜಾತಾಕೃತೇರ್ ಇವ
ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವರಿಗೆ ذرೇಷ್ಟೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ; ಹೇಗೆ ಬಂಜೆಯ ಮಗನಿಗೆ ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟದೆ ಇರುವವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಅಜಾತ ಏವೈಷ ಸ್ವಯಮ್ಭೂರ್ ಅಜ ಏವ ಚ । ನೈತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಾಸ್ತಿ ನಭಸೀವ ಮಹಾದ್ರುಮಃ
ಆದಕಾರಣ, ಈತನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಸ್ವತಃ ಉಂಟಾದವನು, ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವನಿಗೂ ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಲ್ಲ.
ನೈತದ್ ಅಸ್ಯಾವಶಂ ಚಿತ್ತಮ್ ಅಭಾವಾತ್ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಣಃ । ಅದ್ಯ ತಾವದ್ ಅನೇನಾನ್ಯನ್ ನ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಕರ್ಮ ಸಞ್ಚಿತಮ್
ಈತನ ಮನಸ್ಸು ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಾಧೆಗೆ ಒಳಪಡದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ಇಲ್ಲ; ಇಂದಿಗೂ ಅವನು ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಲ್ಲ.
ಏಷ ಆಕಾಶಕೋಶಾತ್ಮಾ ವಿಶದಾಕಾಶರೂಪಿಣಿ । ಸಮಾಧೌ ಸಂಸ್ಥಿತೋ ನಿತ್ಯಂ ಕರ್ಮಾಣ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ನ ಕಾನಿಚಿತ್
ಈತನು ಆಕಾಶದಂತಿರುವ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರೂಪ, ಸದಾ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು; ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಇಲ್ಲ.
ಪ್ರಾಕ್ತನಾನಿ ನ ಸನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣ್ಯ್ ಅದ್ಯ ಕರೋತಿ ನೋ । ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಅಪ್ಯ್ ಏವಮ್ ಏಷೋ ಽತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಾಕಾಶಮಾತ್ರಕಮ್
ಈತನಿಗೆ ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಲ್ಲ, ಈಗಲೂ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನರೂಪವಾದವನಷ್ಟೆ.
ಪ್ರಾಣಸ್ಪನ್ದೋ ಽಸ್ಯ ಯತ್ ಕರ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಚಾಸ್ಮದಾದಿಭಿಃ । ದೃಶ್ಯತೇ ಽಸ್ಮಾಭಿರ್ ಏವೈತನ್ ನ ತ್ವ್ ಅಸ್ಯಾಸ್ತ್ಯ್ ಅತ್ರ ಕರ್ಮಧೀಃ
ಈತನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಚಲನೆ ನಾವು ಮತ್ತು ಇತರರು ಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅದು ನಮಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಈತನಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ.
ದೇಹೋ ಽಸ್ಯ ದೃಶ್ಯತೇ ಽಸ್ಮಾಭಿರ್ ನೈಷ ವೇತ್ತಿ ಪರಾತ್ ಪದಾತ್ । ಭಿನ್ನಮ್ ಆಕಾಶಮ್ ಆತ್ಮೀಯಂ ಚಿತ್ಸ್ತಮ್ಭೇ ಸಾಲಭಞ್ಜಿಕಾಮ್
ಈತನ ದೇಹವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ, ಕಂಬದೊಳಗಿನ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಆಕಾಶ itself ಅರಿಯದೆ ಇರುವಂತೆ.
ಅನುತ್ಕೀರ್ಣಾ ಯಥಾ ಸ್ತಮ್ಭೇ ಸಂಸ್ಥಿತಾ ಸಾಲಭಞ್ಜಿಕಾ । ತಥೈಷ ಪರಮಾತ್ಮಾನ್ತಸ್ ಸ್ವಾತ್ಮಭೂತಸ್ ಸ್ಥಿತೋ ದ್ವಿಜಃ
ಹೆಗಲಿನೊಳಗಿನ ಶಿಲ್ಪವು ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸದೆ ಇರುವಂತೆ, ಈ ಪರಮಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಒಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ, ದ್ವಿಜ.
ಯಥಾ ದ್ರವತ್ವಂ ಪಯಸಿ ಶೂನ್ಯತ್ವಂ ಚ ಯಥಾಮ್ಬರೇ । ಮಾರುತೇ ಚ ಯಥಾ ಸ್ಪನ್ದಸ್ ತಥೈಷ ಪರಮೇ ಪದೇ
ಹಾಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತಂಪು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿತನ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನೆ ಇರುವಂತೆ, ಈ ಆತ್ಮನು ಪರಮಪದದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.
ಕರ್ಮಾಣ್ಯ್ ಅದ್ಯತನಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಸಞ್ಚಿತಾನಿ ನ ಸನ್ತಿ ಹಿ । ನ ಪೂರ್ವಾಣ್ಯ್ ಏವ ತೇನೇಹ ನ ಸಂಸಾರವಶಂ ಗತಃ
ಈತನಿಗೆ ಈಗಿನ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮಗಳು ಸಂಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಹಳೆಯ ಕರ್ಮಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ಸಂಸಾರದ ವಶವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸಹಕಾರಿಕಾರಣಾನಾಮ್ ಅಭಾವೇ ಯಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ನಾಸೌ ಸ್ವಕಾರಣಾದ್ ಭಿನ್ನೋ ಭವತೀತ್ಯ್ ಅನುಭೂಯತೇ
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಏನಾದರೂ ಹುಟ್ಟಿದರೆ, ಅದು ತನ್ನ ಮೂಲ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇರೆ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅನುಭವ ಬರುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ಮಲಾಕಾಶಕೋಶಾತ್ಮಾ ದ್ವಿಜ ಏಷ ಸ್ವಯಮ್ಭವಃ । ಕರ್ತಾ ನ ಪೂರ್ವಂ ನಾಪ್ಯ್ ಅದ್ಯ ಕಥಮ್ ಆಕ್ರಮ್ಯತೇ ವದ
ಈ ದ್ವಿಜನು ಸ್ವಯಂ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಅವನ ಸ್ವರೂಪವು ನಿರ್ಮಲ ಆಕಾಶದಂತಿದೆ; ಅವನು ಹಿಂದೊಂದೂ, ಈಗಲೂ ಕರ್ತೃನಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳು.
ಯದೈಷ ಕಲನಾಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಮೃತ್ಯುನಾಮ್ನೀಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ । ತದೈವ ರಹಿತೋ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸ್ವಯಮ್ ಏವ ಮರಿಷ್ಯತಿ
ಈತನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮರಣವೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ತಾನೇ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ.
ಪೃಥ್ವ್ಯಾದಿಮಾನ್ ಅಹಮ್ ಅಯಮ್ ಇತಿ ಯಸ್ಯ ಸ್ವನಿಶ್ಚಯಃ । ಸ ಪಾರ್ಥಿವೋ ಭವತ್ಯ್ ಆಶು ಗ್ರಹೀತುಂ ಸ ಚ ಶಕ್ಯತೇ
ಯಾರು 'ನಾನು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಬೇಗನೇ ಭೂಮಿಯ ಗುಣವನ್ನು ಪಡೆದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಷ ತ್ವ್ ಅಪಾರ್ಥಿವಾಕಾರಶ್ ಶುದ್ಧವಿಜ್ಞಾನರೂಪವಾನ್ । ದೃಢರಜ್ಜ್ವೇವ ಗಗನಂ ಗ್ರಹೀತುಂ ನೈವ ಯುಜ್ಯತೇ
ಆದರೆ, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಸ್ವರೂಪವಿಲ್ಲ, ಅವನು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಭಗವಞ್ ಜಾಯತೇ ಶೂನ್ಯಃ ಕಥಂ ನಾಮ ವದೇತಿ ಮೇ । ಪೃಥ್ವ್ಯಾದಯಃ ಕಥಂ ಸನ್ತಿ ನ ಸನ್ತಿ ವದ ವಾ ಕಥಮ್
ಭಗವಂತನೇ, ಈ ಶೂನ್ಯವು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಇದ್ದವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೆಯೋ, ಅಥವಾ ಅವು ಹೇಗೆ ಇದ್ದವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೆಯೋ ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳಿ.
ನ ಕದಾಚನ ಜಾತೋ ಽಸೌ ನ ಚ ನಾಸ್ತಿ ಕದಾಚನ । ದ್ವಿಜಃ ಕೇವಲವಿಜ್ಞಾನಭಾಮಾತ್ರಂ ತತ್ ತಥಾ ಸ್ಥಿತಮ್
ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಇಲ್ಲವಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನವೇ, ಅದೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಇದೆ.
ಮಹಾಪ್ರಲಯಸಮ್ಪತ್ತೌ ನ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಅವಶಿಷ್ಯತೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತೇ ಶಾನ್ತಮ್ ಅಜರಮ್ ಅನನ್ತಾತ್ಮೈವ ಕೇವಲಮ್
ಮಹಾ ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಶಾಂತವಾದ, ವಯಸ್ಸಾಗದ, ಅನಂತವಾದ ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಚೇತ್ಯನಿರ್ಮುಕ್ತಚಿನ್ಮಾತ್ರಮ್ ಅಣೂನಾಮ್ ಅಣು ವಿದ್ಧಿ ತತ್ । ತಥಾ ತದ್ ಅಣು ಯೇನಾಸ್ಯ ನಿಕಟೇ ಽದ್ರಿನಿಭಂ ನಭಃ
ಎಲ್ಲ ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯವೇ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದು ಎಂದು ತಿಳಿ. ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಆಕಾಶವು ಬೆಟ್ಟದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ, ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯೂ ಹೀಗೆಯೇ.