ಯದ್ ಅಸ್ತಿ ತನ್ಮಯೇನೈವ ಭವಿತವ್ಯಂ ವಿಜಾನತಾ । ಆತ್ಮೈವ ಜಗತಾಮ್ ಅಸ್ತಿ ನ ದೇಹಾದ್ಯರ್ಥಜಾಲಕಮ್
ಯಾರು ನಿಜವಾದದ್ದು ಏನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೀನರಾಗಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಜಾಲವಲ್ಲ.
ಪದಾರ್ಥಜಾತಂ ದೇಹಾದಿ ವಿದಾ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ದೂರತಃ । ಆಶೀತಲಾನ್ತẖಕರಣೋ ನಿತ್ಯಮ್ ಆತ್ಮಮಯೋ ಭವ
ದೇಹAdi ವಸ್ತುಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ದೂರವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸದಾ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿರು.
ಆತ್ಮೈವ ಹ್ಯ್ ಆತ್ಮನೋ ಬನ್ಧುರ್ ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಆತ್ಮೈವ ವಿದ್ಯತೇ । ಆತ್ಮಾತ್ಮನೈವಾಹ್ರಿಯತೇ ಸರ್ವಾತ್ಮಾತ್ಮಾನುಭೂತಿತಃ
ಆತ್ಮನೇ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಆತ್ಮನೇ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮವೇ ಆತ್ಮದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸರ್ವಾತ್ಮನ ಅನುಭವವೂ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಯಥಾ ಜಲಾದ್ ಋತೇ ನಾಸ್ತಿ ಸಮುದ್ರತ್ವಂ ಮಹಾಮ್ಬುಧೇಃ । ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಾದ್ ಋತೇ ನಾಸ್ತಿ ಜಗತ್ತ್ವಂ ಜಗತಸ್ ತಥಾ
ಹಾಗೆ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರತ್ವವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತಿಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪವಿಲ್ಲ.
ಯಥಾರ್ಕẖ ಕುಮ್ಭಲಕ್ಷೇಷು ತಥಾತ್ಮಾ ದೇಹಪಙ್ಕ್ತಿಷು । ನಾಸ್ತಮ್ ಏತಿ ನ ಚೋದೇತಿ ನಷ್ಟಾನಷ್ಟಾಸು ತಾಸ್ವ್ ಅಸೌ
ಹೆಚ್ಚು ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಇದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಂಭದಲ್ಲೂ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಅನೇಕ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇಹಗಳು ನಾಶವಾದರೂ ಅಥವಾ ಉಳಿದರೂ ಆತ್ಮನು neither ಅಸ್ತಮಿಸದು, neither ಉದಯವಾಗದು.
ಅನಾತ್ಮಧೀẖ ಕ್ವಚಿದ್ ಅಪಿ ಶುಕ್ತೌ ರಜತತಾ ಯಥಾ । ಯೋದೇತ್ಯ್ ಅನಘ ಮಿಥ್ಯಾ ಸಾ ಸರ್ವಗತ್ವಾದ್ ಇಹಾತ್ಮನಃ
ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಇದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಬರುವಂತೆ, ಆತ್ಮವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಏನೋ ಇದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಅದು ಸುಳ್ಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವದು.
ದೇಹೋ ಽಹಮ್ ಇತಿ ಯಾ ಬುದ್ಧಿಸ್ ಸಾ ಸಂಸಾರನಿಬನ್ಧನೀ । ದೇಹದುẖಖಾನುಪಾತಿತ್ವಾದ್ ಅಸಾರತ್ವಾಚ್ ಚ ವಸ್ತುನಃ
ನಾನು ದೇಹವೇ ಎಂಬ ಭಾವನೆ, ಜನ್ಮಮರಣದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದೇಹವು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.
ನಕಿಞ್ಚಿನ್ಮಾತ್ರರೂಪೋ ಽಸ್ಮಿ ಯಥೈತೇ ಗಗನಾದಯಃ । ಇತಿ ಯಾ ಶಾಶ್ವತೀ ಬುದ್ಧಿಸ್ ಸಾ ನ ಸಂಸಾರಬನ್ಧನೀ
ನಾನು ಶೂನ್ಯ ಸ್ವರೂಪ, ಆಕಾಶದಂತೆಯೇ ಎಂದಾದರೂ ಇರುವ ಭಾವನೆ, ಜನ್ಮಮರಣದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ.
ಯಥಾ ವಿಮಲತೋಯಾನ್ತರ್ ಬಹಿರ್ ಅನ್ತಶ್ ಚ ಭಾನುಜಮ್ । ತೇಜಸ್ ತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವತ್ರ ತಥಾತ್ಮಾ ಸರ್ವವಸ್ತುಷು
ಹಾಗೆ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರಿನೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಇರುವಂತೆ, ಆತ್ಮವೂ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.
ಭಿತ್ತೌ ನಭಸಿ ಪಾತಾಲೇ ಪುರೋ ದೂರೇ ಚ ಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಆತ್ಮಾ ತ್ರಿಷ್ವ್ ಅಪಿ ಕಾಲೇಷು ನಾಸೌ ನಶ್ಯತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್
ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿರಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರಲಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರಲಿ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರಲಿ, ದೂರದಲ್ಲಿರಲಿ, ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಸ್ಥಿರವಾಗದೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಛೇದಾದೀನಾಮ್ ಅಗಮ್ಯಂ ಖಂ ಯಥೈವಾತ್ಮಾ ತಥೈವ ಹಿ । ಏತಾವನ್ಮಾತ್ರಕೋ ಭೇದೋ ಯಚ್ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಾತ್ಮತಾತ್ಮನಿ
ಆಕಾಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸೋದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಆತ್ಮವನ್ನೂ ಹಾನಿಪಡಿಸಲಾಗದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಏಕೈಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಸನ್ನಿವೇಶಾಂಶವೈಚಿತ್ರ್ಯಂ ಯಥಾ ಹೇಮ್ನೋ ಽಙ್ಗದಾದಿತಾ । ಆತ್ಮನಸ್ ತದತದ್ರೂಪಂ ತಥೈವ ಜಗದಾದಿತಾ
ಹೆಮ್ಮೆಯು ಬೊಟ್ಟು, ಕಂಗಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಭರಣಗಳ ರೂಪ ತಾಳಿದರೂ ಅದರ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗದಂತೆ, ಆತ್ಮವೂ ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಅದರ ಮೂಲ ಸ್ವಭಾವ ಯಾವತ್ತೂ ಒಂದೇ.
ಸರಿತಾಮ್ ಆಸಮುದ್ರಾನ್ತಂ ಯಥೈವಾಮ್ಬು ವಿವರ್ತತೇ । ಉತ್ಪನ್ನಧ್ವಂಸಿನಾಜಸ್ರಂ ತರಙ್ಗೌಘೇನ ವಾರಿಣಿ
ಹೆಸರುಪಡುವ ನದಿಗಳಿಂದ ಸಾಗರದವರೆಗೆ ನೀರು ಹೇಗೆ ಅಲೆಗಳು ಏಳುತ್ತಾ ಕುಸಿಯುತ್ತಾ ಸದಾ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮನ್ಯ್ ಆತ್ಮಸಮುಲ್ಲಾಸಸ್ ತಥೈವಾಯಂ ವಿಲೋಕ್ಯತೇ । ನಾನಾಪದಾರ್ಥಜಾಲೇನ ವಿನಾಶಾಬ್ಧಿಂ ಪ್ರಧಾವತಾ
ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಆತ್ಮದ ಆಟವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಂಪು ನಾಶದ ಸಾಗರದ ಕಡೆಗೆ ಓಡುತ್ತದೆ.
ವಿನಾಶವಾಡವಾಕ್ರಾನ್ತಂ ಭೀಮಂ ಕಾಲಮಹಾರ್ಣವಮ್ । ಜಗಜ್ಜಾಲತರಙ್ಗಿಣ್ಯೋ ಯಾನ್ತಿ ಸರ್ಗತರಙ್ಗಕಾಃ
ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಅಲೆಗಳಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಲೆಗಳು, ನಾಶದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದ ಭಯಾನಕ ಕಾಲಸಾಗರದೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ತಸ್ಯಾಪ್ಯ್ ಅದ್ಯಾಪ್ಯ್ ಅಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಯḫ ಪಾತಾ ಕಾಲವಾರಿಧೇಃ । ತಮ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಮಹಾಗಸ್ತ್ಯಂ ರಾಜನ್ ಭಾವಯ ವಿನ್ಧ್ಯವತ್
ರಾಜನೇ, ಇನ್ನೂ ತುಂಬದ ಕಾಲಸಾಗರವನ್ನು ಕುಡಿಯಬಲ್ಲ ಮಹಾಗಸ್ತ್ಯನಂತೆ, ನೀನು ಆತ್ಮವನ್ನು ಭಾವಿಸು, ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಮನನ ಮಾಡು.
ಶಾಸ್ತ್ರಸಂವ್ಯವಹಾರಾರ್ಥಂ ಸಂಸಾರೋಚ್ಛೇದನೋದ್ಯತೈಃ । ಆತ್ಮಾದಿಕಾẖ ಕೃತಾಸ್ ಸಞ್ಜ್ಞಾ ವಾಗತೀತಸ್ಯ ವಸ್ತುನಃ
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರವನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಿಗೆ, 'ಆತ್ಮ' ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಸತ್ಯವು ಮಾತಿನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗದು.
ನ ರಜ್ಜ್ವಾಮ್ ಅಸ್ತಿ ಸರ್ಪತ್ವಂ ತನ್ ಮಿಥ್ಯಾ ಕḫ ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ । ನಾತ್ಮನೋ ಽಸ್ತಿ ಕ್ವಚಿದ್ ಬನ್ಧೋ ಮಾ ಮೋಹಾದ್ ಭಾವಯಾಙ್ಗ ತಮ್
ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಾವು ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಾರೋ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಾವು ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬಂಧನವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನೇ, ಮೋಹದಿಂದ bondage ಇದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ.
ಮೋಹಸ್ ತದ್ಭಾವನಾಮಾತ್ರಮ್ ಆಹುರ್ ಮೋಹಹರಾ ನರಾಃ । ತಮ್ ಏವ ಭಾವನಾತ್ಯಾಗಾತ್ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ವಿಜ್ವರತಾಂ ವ್ರಜ
ಮೋಹವೆಂದರೆ ಅಂಥ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರವೆಂದು ಮೋಹವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡು; ಹೀಗಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗು.
ಏಷ ಏವಾನ್ಧಕಾರೋ ಽಸಾವ್ ಏತದ್ ಏವ ಪರಂ ಮಲಮ್ । ಪ್ರಾಗ್ ಅಬದ್ಧಸ್ಯ ಬನ್ಧೇನ ಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ಯẖ ಕಿಲಾತ್ಮನಃ
ಇದು ತಮಸ್ಸು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಶುದ್ಧಿ. ಮೊದಲು ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದ ಆತ್ಮ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಲೇ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಾತ್ಮನ್ಯ್ ಆತ್ಮತಾಮ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ದೇಹಾದೌ ದೃಶ್ಯಜಾಲಕೇ । ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸತ್ತ್ವಮ್ ಉಪಾರೂಢೋ ಗೂಢಸ್ ತಿಷ್ಠ ಯಥಾಸುಖಮ್
ಈ ದೇಹ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮತ್ವವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವ ಬಲೆಯಂತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ನೀನು ಶಾಂತಿಗೆ ಏರಿ, ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬಹುದು.
ಕುಚಕೋಟರಸಂಸುಪ್ತಂ ವಿಸ್ಮೃತ್ಯ ಜನನೀ ಸುತಮ್ । ಯಥಾ ರೋದಿತಿ ಪುತ್ರಾರ್ಥಂ ತಥಾತ್ಮಾರ್ಥಮ್ ಅಯಂ ಜನಃ
ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಗು ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಮರೆತು, ಮಗನಿಗಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಜರಾಮರಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಬುದ್ಧ್ವಾ ಪರಿರೋದಿತಿ । ಹಾ ಹತೋ ಽಹಮ್ ಅನಾಥೋ ಽಹಂ ನಷ್ಟೋ ಽಸ್ಮೀತಿ ಜನೋ ಮುಧಾ
ಆತ್ಮವು ವಯಸ್ಸಾಗದದು, ಸಾಯದದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಜನರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ 'ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ನಾಶವಾಯಿತು, ನಾನು ಅನಾಥ, ನಾನು ಕಳೆದುಹೋದೆ' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾರೆ.
ದೇಶಕಾಲಕ್ರಿಯಾಭೇದೇ ದೇಹಸ್ಥೇ ಮರಣಾಭಿಧೇ । ಲೋಕೋ ಽನುಶೋಚತ್ಯ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅಹೋ ನು ಖಲು ಮೂಢತಾ
ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ, ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವ ದೇಹವನ್ನು 'ಮರಣ' ಎಂದು ಕರೆಯುವಾಗ, ಜನರು ಆತ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾರೆ—ಇದು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೂರ್ಖತನ!
ದೇಶಕಾಲಕ್ರಿಯಾಭೇದಂ ಯದಿ ದೇಹೋ ಽನುಧಾವತಿ । ತದ್ ಅನಾದೇರ್ ಅನಾಶಸ್ಯ ಕಿಮ್ ಅಸ್ಯಾಗತಮ್ ಆತ್ಮನಃ
ಈ ದೇಹವು ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ, ಆದಿ ಇಲ್ಲದ ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗದ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಏನು ಬಂದು ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು?
ಅನ್ಯದ್ ಭುಕ್ತಂ ವಾನ್ತಮ್ ಅನ್ಯದ್ ಇದಂ ತದ್ ಯಜ್ ಜನವ್ರಜೈಃ । ದೇಹಸ್ಯ ನಾಶಿನೋ ನಾಶೇ ಆತ್ಮನಾಶೋ ಽನುಶೋಚ್ಯತೇ
ಒಂದು ವಸ್ತು ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟು ಉಗುಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಜನಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಬೆರೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ನಾಶವಾಗುವ ದೇಹವು ನಾಶವಾದಾಗ, ಆತ್ಮನ ನಾಶವನ್ನು ಯಾಕೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾರೆ?
ದೇಹಾತ್ಮನೋರ್ ಮಹೀಪಾಲ ಸವಿಕಾರಾವಿಕಾರಯೋಃ । ಸುವರ್ಣಭಸ್ಮೋಪಮಯೋಸ್ ಸಮ್ಬನ್ಧẖ ಕ ಇವೈತಯೋಃ
ಓ ರಾಜನೇ, ಬದಲಾಗುವ ದೇಹ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗದ ಆತ್ಮ—ಇವುಗಳ ನಡುವೆ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೂದಿಯಂತೆ, ಯಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ?
ನಾನಾಕಾರವಿಕಾರಾಖ್ಯೈಸ್ ಸ್ವವಿಲಾಸೈರ್ ಅನನ್ಯಗೈಃ । ಲೀಲಯೈವ ಸ್ವಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಆತ್ಮಾಯಂ ಗೋಪಯನ್ ಸ್ಥಿತಃ
ಅನೇಕ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ, ತನ್ನದೇ ಆಟದಂತೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗದೆ, ಆತ್ಮನು ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದೆ.
ಸರ್ಗನಿರ್ಮಾಣಸಂಹಾರೈರ್ ಮಿಥẖ ಕಾರಣತಾಂ ಗತೈಃ । ಅಕಾರಣಸ್ವಭಾವೇನ ವಿತ್ ಸ್ಫುರತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಾತ್ಮನಿ
ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯ ಇವು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ವಭಾವವಿರುವ ಆತ್ಮನು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ರೀಡತ್ಯ್ ಆತ್ಮಾ ಶಿಶುರ್ ಇವ ಸಙ್ಕಲ್ಪೈರ್ ಲೀಲಯೋಮ್ಭಿತೈಃ । ತೃಣೈರ್ ಮಣಿಮ್ ಇವಾತ್ಮಾನಂ ಸ್ವಚ್ಛಮ್ ಆಚ್ಛಾದ್ಯ ಚಞ್ಚಲೈಃ
ಆತ್ಮನು ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಗುವಿನಂತೆ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಚಂಚಲವಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ರತ್ನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಆಲೋಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.