ಅಹೋ ಪರಿಣತಸ್ ಸಾಧುಸ್ ಸ್ವಪದೇ ಭಗವಾನ್ ಅಯಮ್ । ತದ್ ಏನಂ ಹಿ ಕಯಾ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಸಾಮ್ಪ್ರತಂ ಬೋಧಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ ಸದ್ಗುಣದಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವನು ಈ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ! ಈಗ ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸಲಿ?
ಅಥ ವೈನಂ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ಬೋಧಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ । ವಿದೇಹಂ ಬೋಧಮ್ ಆಸಾದ್ಯ ತಿಷ್ಠತ್ವ್ ಏಷ ಯಥಾಸುಖಮ್
ಅಥವಾ, ಇಂತಹ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುವುದು ಏಕೆ ಬೇಕು? ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ಮೀರಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಇರಲಿ.
ಅಹಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಙ್ಗನಾದೇಹಮ್ ಇಮಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪರಂ ಪದಮ್ । ಅಪುನರ್ಜನನಾಯೈವ ಗಚ್ಛಾಮೀಹ ಹಿ ಕಿಂ ಮಮ
ನಾನೂ ಸಹ, ಈ ಹೆಣ್ಣಿನ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದಂತಹ ಪರಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು?
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ದೇಹಂ ಸ್ವಂ ತ್ಯಕ್ತುಮ್ ಅಭ್ಯುದ್ಯತಾ ಸತೀ । ಪುನಸ್ ಸಞ್ಚಿನ್ತಯಾಮ್ ಆಸ ಚೂಡಾಲಾ ಸಾ ಮಹಾಸತೀ
ಹೀಗೆ ತಾನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಮಹಾಸತೀ ಚೂಡಾಲಾ, ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.
ಆಲೋಕಯಾಮಿ ವೈ ತಾವದ್ ಏನಂ ದೇಹಂ ಮಹೀಪತೇಃ । ಯದ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಸತ್ತ್ವಶೇಷೋ ಽಸ್ತಿ ಬೋಧಬೀಜಂ ಹೃದನ್ತರೇ
ಈ ರಾಜನ ದೇಹವನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೀವಶಕ್ತಿ ಉಳಿದಿದೆಯೇ, ಹೃದಯದೊಳಗೆ ಅರಿವಿನ ಬೀಜವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತತ್ ಕಾಲೇನೈಷ ಭಗವಾನ್ ಸಮ್ಪ್ರಬೋಧಮ್ ಉಪೈಷ್ಯತಿ । ಮೂಲಕೋಶರಸಾಲೀನಂ ಪುಷ್ಪಜಾಲಂ ಮಧಾವ್ ಇವ
ಹೌದು ಎಂದಾದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಧನ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಎಚ್ಚರ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ರಸ ತುಂಬಿದಾಗ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಹೂಗುಚ್ಛವು ಅರಳುವಂತೆ.
ತದೇಹ ವಿಹರಞ್ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ ಏಕೋ ಭವತ್ಯ್ ಅಯಮ್ । ಮೈಕೋ ಭವತ್ವ್ ಏಷ ಇತಿ ಮನ್ಯೇ ಗಚ್ಛಾಮಿ ನೋ ಶಮಮ್
ಹೀಗೆ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಇರುವಾಗ ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಜೀವಮುಕ್ತನಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಇರಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನನಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಚೂಡಾಲಾ ಸ್ಪರ್ಶೇನ ನಯನೇನ ಚ । ಪತಿಮ್ ಆಲೋಕ್ಯ ಸಾಶಙ್ಕಮ್ ಉವಾಚ ವರವರ್ಣಿನೀ
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಚೂಡಾಲಾ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಆತಂಕದಿಂದ ನೋಡಿದಳು ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಅಸ್ತ್ಯ್ ಏವ ಸತ್ತ್ವಶೇಷೋ ಽಸ್ಯ ಹೃದಿ ಸಮ್ಬೋಧಕಾರಣಮ್ । ಕಾಯೋ ಽಯಮ್ ಅಗಲದ್ರೂಪೋ ನೇಮಂ ದೇಹಂ ತ್ಯಜಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಇವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೀವಶಕ್ತಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಅದು ಜಾಗೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಹವು ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಭೃಶಂ ಸಂಶಾನ್ತಚಿತ್ತಸ್ಯ ಕಾಷ್ಠಲೋಷ್ಟಸಮಸ್ಥಿತೇಃ । ಸತ್ತ್ವಶೇಷಃ ಕಥಂ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ ಜ್ಞಾಯತೇ ಧ್ಯಾನಶಾಲಿನಃ
ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತಗೊಂಡು, ಮರ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದವನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಆ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು?
ಪ್ರಬೋಧಕಾರಣಂ ಯಸ್ಯ ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯಾಣುವಪುರ್ ಹೃದಿ । ವಿದ್ಯತೇ ಸತ್ತ್ವಶೇಷೋ ಽನ್ತರ್ ಬೀಜೇ ಪುಷ್ಪಫಲಂ ಯಥಾ
ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಕಾಣಲಾಗದಂತೆ, ಜಾಗೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಜೀವಶಕ್ತಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಅದು ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ತಸ್ಪನ್ದವಿಮುಕ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಸ್ಪನ್ದಿತಸಚ್ಚಿತಃ । ದ್ವಿತ್ವೈಕತ್ವವಿಹೀನಸ್ಯ ಸಮಸ್ಯಾಚಲಸಂಸ್ಥಿತೇಃ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಲನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಅವನು ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಸಚ್ಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಎರಡು ಅಥವಾ ಒಂದೆಂಬ ಭಾವನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಸಮಭಾವದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಕಾಯಸ್ ಸಮಸಮಾಭೋಗೋ ನ ಗ್ಲಾಯತಿ ನ ಹೃಷ್ಯತಿ । ನಾಸ್ತಮ್ ಏತಿ ನ ಚೋದೇತಿ ಸಮಮ್ ಏವಾವತಿಷ್ಠತೇ
ದೇಹವು ಸಮತೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಅದು ಬೇಸರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸಂತೋಷವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮರುಳುಗೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಬೆಳಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸಮವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿತ್ವೈಕತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಪನ್ದತೇ ಮನಃ । ತಸ್ಯ ದೇಹೋ ಽನ್ಯತಾಮ್ ಏತಿ ನಾಸ್ಪನ್ದಸ್ಯ ಕದಾಚನ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಎರಡು ಅಥವಾ ಒಂದೆಂಬ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಅಲುಗಾಡುತ್ತದೋ, ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಚಿತ್ತಸ್ಪನ್ದೋ ಹಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕಾರಣಂ ಜಗತಸ್ ಸ್ಥಿತೇಃ । ರಾಮ ಭಾವವಿಕಾರಾಣಾಂ ಕುಸುಮಾನಾಂ ಯಥಾ ಮಧುಃ
ರಾಮಾ, ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಲನೆ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ಜೇನು ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಭಾವಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರಸ್ಪನ್ದತೇ ದೇಹೇ ಚಿತ್ತಂ ಸ ಹಿ ಮುಹುರ್ ಮುಹುಃ । ಹರ್ಷಗ್ಲಪನಸಮ್ಮೋಹವಶಮ್ ಏತಿ ರಘೂದ್ವಹ
ರಘುವಂಶದವರೇ, ಯಾವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಗಿದೆಯೋ, ಆ ದೇಹವು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂತೋಷ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಹದ ವಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ತೇ ಪ್ರಶಮಮ್ ಆಯಾತೇ ಕಾಯೋ ಯಸ್ ಸತ್ತ್ವವಾನ್ ಸ್ಥಿತಃ । ಬಾಧತೇ ನಾಮ್ಬರಸ್ಯೇವ ತಸ್ಯ ಭಾವವಿಕಾರಭೂಃ
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾದಾಗ, ಆ ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನವನ ದೇಹ ಯಾವುದು ಕೂಡ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗದೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮೋಡಗಳು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳಿಸದುವೋ ಹಾಗೆ.
ವೀಚ್ಯಾದಿ ನ ಯಥೋದೇತಿ ಸಮಾಯಾ ಜಲಸನ್ತತೇಃ । ತಥಾ ನ ದೃಶ್ಯತೇ ದೋಷಸ್ ಸಮಾಯಾಸ್ ಸತ್ತ್ವಸಂಸ್ಥಿತೇಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಸ್ಥಿರವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಶಾಂತಿಗಳು ಏಳುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ, ಅದೇ ರೀತಿ ಸಮಚಿತ್ತನಾದವನಲ್ಲಿ ದೋಷಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಸತ್ತ್ವಸ್ಯಾನುಪಲಮ್ಭೋ ಽಸ್ತಿ ನಾನ್ಯಸ್ ಸ್ವೋಪಶಮಾದ್ ಋತೇ । ಯಾವದ್ ಭಾವಿ ಸಮಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಕಾಲಾಚ್ ಛಾಮ್ಯತಿ ಕೇವಲಮ್
ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಾಣದಿರುವುದು ತನ್ನ ಶಾಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ; ಸಮಚಿತ್ತತೆ ಇರುವವರೆಗೆ, ಆ ಸತ್ತ್ವವೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇಹೇ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ ತು ನೋ ಚಿತ್ತಂ ನಾಪಿ ಸತ್ತ್ವಂ ಚ ವಿದ್ಯತೇ । ಸ ತಾಪಹಿಮವದ್ ರಾಮ ಪಞ್ಚತ್ವೇನ ವಿಲೀಯತೇ
ಓ ರಾಮ, ಯಾವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಸತ್ತ್ವವೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆ ದೇಹವು ಬೆಚ್ಚಗಿನಲ್ಲ ಹಿಮವು ಕರಗುವಂತೆ ಐದು ಮೂಲಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿಖಿಧ್ವಜಸ್ಯ ದೇಹೋ ಽಸೌ ನಿಶ್ಚಿತಂ ಚೇತಸೋಜ್ಝಿತಃ । ಸತ್ತ್ವಾಂಶೇನ ಚ ಸಂಯುಕ್ತಸ್ ತೇನ ನ ಮ್ಲಾನಿಭಾಜನಮ್
ಶಿಖಿಧ್ವಜನ ದೇಹವು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಸತ್ವದ ಭಾಗವಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದು ಕ್ಷಯವಾಗುವ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತಂ ತಥಾಭೂತಮ್ ಆಲೋಕ್ಯ ಭರ್ತುರ್ ದೇಹಂ ವರಾಙ್ಗನಾ । ಅನುಜ್ಝಿತವತೀ ದೇಹಂ ಚಿನ್ತಯಾಮ್ ಆಸ ಸತ್ವರಮ್
ಆ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಗಂಡನ ದೇಹವನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದೆ, ತಕ್ಷಣ ಆಲೋಚನೆಗೆ ಮಗುಳಿತು.
ಚಿತ್ತತ್ತ್ವಂ ಸರ್ವಗಂ ಶುದ್ಧಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಬೋಧಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ । ಭವಿಷ್ಯದ್ಬೋಧನಂ ಕಾನ್ತಮ್ ಏಷ ತತ್ರ ಹಿ ಸಂಸ್ಥಿತಃ
ನಾನು ಶುದ್ಧವಾದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಮನಸ್ಸಿನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನು ಅಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರವಾಗಲು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ.
ನ ಬೋಧಯಾಮಿ ಯದ್ಯ್ ಏನಂ ಚಿರಾತ್ ತದ್ ಬುಧ್ಯತೇ ಸ್ವಯಮ್ । ಕಿಮ್ ಇಹೈಕಾವತಿಷ್ಠೇ ಽಹಮ್ ಇತ್ಯ್ ಏನಂ ಬೋಧಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ನಾನು ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ತಾನೇ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾಗಿ ಏಕೆ ಉಳಿಯಬೇಕು? ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಚೂಡಾಲಾ ದೇಹಂ ಕಾರಣಪಞ್ಜರಮ್ । ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಪ್ರಾಪ ಚಿತ್ತತ್ತ್ವೇ ಸ್ಥಿತಿಮ್ ಆದ್ಯನ್ತವರ್ಜಿತೇ
ಈ ರೀತಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಚೂಡಾಲಾ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು — ಕಾರಣಗಳ ಪಂಜರವನ್ನು — ಬಿಟ್ಟು, ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.
ತತ್ರ ಸಾ ಚೇತನಸ್ಪನ್ದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸತ್ತ್ವವತಃ ಪ್ರಭೋಃ । ಸ್ವಂ ವಿವೇಶ ಪುನರ್ ದೇಹಂ ಖಾನ್ ನೀಡಮ್ ಇವ ಪಕ್ಷಿಣೀ
ಅಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಸತ್ತ್ವಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾಪುರುಷನ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿ, ಹಕ್ಕಿಯೊಂದು ತನ್ನ ಗೂಡಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಂತೆ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.
ಕುಮ್ಭಾಕೃತಿರ್ ಅಥೋತ್ಥಾಯ ನಿವಿಷ್ಟಾ ಕುಸುಮಸ್ಥಲೇ । ಸಾಮ ಗಾತುಂ ಪ್ರವೃತ್ತಾ ಸಾ ಭ್ರಮರೀವೃನ್ದಸಸ್ವನಾ
ನಂತರ, ಕುಂಭದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಏಳಿಕೊಂಡು ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದಳು. ಆಕೆ, ಭೃಂಗಗಳ ಗುಂಪಿನ ಹೂಂಕರದಂತೆ, ಸಾಮಗಾನ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.
ತಂ ಸಾಮಸ್ವನಮ್ ಆಕರ್ಣ್ಯ ಚಿತ್ ಸತ್ತ್ವಗುಣಶಾಲಿನಃ । ಬುಬುಧೇ ಭೂಪತೇರ್ ದೇಹೇ ವಸನ್ತ ಇವ ಪದ್ಮಿನೀ
ಆ ಸಾಮಗಾನದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶುದ್ಧ ಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜನು, ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಕಮಲವು ಎಚ್ಚರವಾಗುವಂತೆ, ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು.
ದೃಶಂ ವಿಕಾಸಯಾಮ್ ಆಸ ತಾಂ ತದಾರ್ಕ ಇವಾಬ್ಜಿನೀಮ್ । ಗೃಹೀತಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪತ್ತಿಶ್ ಶಿಖಿಧ್ವಜಮಹೀಪತಿಃ
ನಿಜವಾದ ಸತ್ತ್ವದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಶಿಖಿಧ್ವಜ ಮಹಾರಾಜನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೆರೆದನು.
ಅಪಶ್ಯತ್ ಕುಮ್ಭಮ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಂ ಸಾಮಗಾಯನತತ್ಪರಮ್ । ಪರೇಣ ವಪುಷಾ ಯುಕ್ತಂ ಸಾಮವೇದಮ್ ಇವಾಪರಮ್
ಅವನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಕುಂಭವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಮಗಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಂತೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಂತ ಸಾಮವೇದದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.