ಇತಿ ಮೇ ಕಥಯಾಶೇಷಮ್ ಅನ್ಯೈಶ್ ಚ ವಚನಾಂಶುಭಿಃ । ಹಾರ್ದಂ ತಮೋ ಮೇ ನಿಪುಣಮ್ ಏವಮ್ಪ್ರಾಯೈಃ ಪ್ರಮಾರ್ಜಯ
ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, ಇನ್ನಿತರ ಮಾತುಗಳ ಬೆಳಕಿನಿಂದಲೂ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಂತಹ ಉಪದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕು.
ಯಥಾ ವದಸಿ ಧರ್ಮಜ್ಞ ತತ್ ತಥೈವ ಹಿ ನಾನ್ಯಥಾ । ಚಿತ್ತಂ ಹಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಾನಾಂ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಅಙ್ಕುರ ಇವಾಶ್ಮನಾಮ್
ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೋ, ಅದೇ ಸರಿಯಾಗಿದೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಜೀವಂತ ಮುಕ್ತರಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲ, ಹೀಗೆಯೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ.
ಪುನರ್ಜನನಯೋಗ್ಯಾ ಯಾ ವಾಸನಾ ಘನವಾಸನಾ । ಸಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಚಿತ್ತಶಬ್ದೇನ ನ ಸಾ ತಜ್ಜ್ಞಸ್ಯ ವಿದ್ಯತೇ
ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಆ ಗಾಢವಾದ ವಾಸನೆ, ಇದನ್ನು 'ಮನಸ್ಸು' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅರಿತವನಿಗೆ ಅಂಥ ಮನಸ್ಸು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಯಾ ವಾಸನಯಾ ತಜ್ಜ್ಞಾ ವಿಹರನ್ತೀಹ ಕರ್ಮಸು । ತಾಂ ತ್ವಂ ಸತ್ತ್ವಾಭಿಧಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಪುನರ್ಜನನವರ್ಜಿತಾಮ್
ಯಾರು ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೋ ಆ ವಾಸನೆಯನ್ನು 'ಸತ್ತ್ವ' ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದು ಪುನರ್ಜನ್ಮದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಸ್ ಸತ್ತ್ವಸ್ಥಾಸ್ ಸಂಯತೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ । ವಿಹರನ್ತಿ ಗತಾಸಙ್ಗಂ ನ ಚಿತ್ತಸ್ಥಾಃ ಕದಾಚನ
ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಸಕ್ತರಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೂಢಂ ಚಿತ್ತಂ ಚಿತ್ತಮ್ ಆಹುಃ ಪ್ರಬುದ್ಧಂ ಸತ್ತ್ವಮ್ ಉಚ್ಯತೇ । ಅಪ್ರಬುದ್ಧಾ ಹಿ ಚಿತ್ತಸ್ಥಾಸ್ ಸತ್ತ್ವಸ್ಥಾ ಹಿ ಮಹಾಧಿಯಃ
ಮೂಢ ಮನಸ್ಸನ್ನು 'ಮನಸ್ಸು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಜಾಗೃತವಾದ ಮನಸ್ಸನ್ನು 'ಸತ್ತ್ವ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು ಜಾಗೃತರಾಗಿಲ್ಲ, ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು.
ಭೂಯಃ ಪ್ರಜಾಯತೇ ಚಿತ್ತಂ ಸತ್ತ್ವಂ ಭೂಯೋ ನ ಜಾಯತೇ । ಅಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ಯ ಬನ್ಧೋ ಽಸ್ತಿ ನ ಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ಯ ಭೂಪತೇ
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದವನಿಗೆ ಬಂಧನ ಇದೆ, ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದವನಿಗೆ ಬಂಧನವೇ ಇಲ್ಲ, ಮಹಾರಾಜನೆ.
ಸತ್ತ್ವವಾನ್ ಅಸಿ ಸಞ್ಜಾತೋ ಮಹಾತ್ಯಾಗೀ ಸ್ಥಿತೋ ಭವಾನ್ । ಅಶೇಷೇಣ ತ್ವಯಾ ತ್ಯಕ್ತಂ ಚಿತ್ತಮ್ ಅದ್ಯೇತಿ ವೇದ್ಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ನೀನು ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ, ಮಹಾ ತ್ಯಾಗಿಯಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಇಂದು ನೀನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
ಸಮಸ್ತವಾಸನಾಮುಕ್ತೋ ರಾಜನ್ ರಾಜೇವ ರಾಜಸೇ । ಆಕಾಶಸಾಮ್ಯಮ್ ಆಯಾತಂ ಮನ್ಯೇ ತವ ಮುನೇ ಮನಃ
ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ರಾಜನೇ, ನೀನು ರಾಜನಂತೆ ಆಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಮುನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಆಕಾಶದಂತಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.
ಶಮಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಽಸಿ ಪರಮಂ ಶುದ್ಧಸ್ ಸಮಸಮಸ್ಥಿತಿಃ । ಮನ್ದರಾಹನನೋನ್ಮುಕ್ತೋ ಯಥಾ ಕ್ಷೀರಮಹಾರ್ಣವಃ
ನೀನು ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ, ಶುದ್ಧನಾಗಿಯೂ ಸಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಮಂದರ ಪರ್ವತದಿಂದ ಮಥನೆಯಾಗದ ಹಾಲಿನ ಸಾಗರದಂತೆ ನೀನು ನಿರ್ವಿಕಾರನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಪರಿತ್ಯಕ್ತಾ ತ್ವಯಾ ರಾಜ್ಯಾದ್ ವಾಸನಾ ತಪಸಸ್ ತಥಾ । ಕಾನನಾಚ್ ಚ ಶರೀರಾಚ್ ಚ ಶುಭಾಶುಭಫಲಾದ್ ಅಪಿ
ನೀನು ರಾಜ್ಯಾಭಿಲಾಷೆಯನ್ನೂ, ತಪಸ್ಸಿನ ಆಸೆಯನ್ನೂ, ಕಾನನದ ಆಸೆಯನ್ನೂ, ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಆಸೆಯನ್ನೂ, ಶುಭ-ಅಶುಭ ಫಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಸೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ.
ನಿರೀಹೋ ವಿಗತಾಸಙ್ಗಸ್ ತ್ಯಕ್ತಚಿತ್ತೋ ವಿವಾಸನಃ । ಸಮ್ಪನ್ನಸ್ ತ್ವಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮಹಾತ್ಯಾಗಿಪದಂ ಗತಃ
ನೀನು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ವಾಸನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನೀನು ಪರಮ ತ್ಯಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದೀಯೆ.
ಅಯಂ ಸ ಹಿ ಮಹಾತ್ಯಾಗಸ್ ಸರ್ವಂ ಯತ್ರ ಸಮುಜ್ಝಿತಮ್ । ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಚಿತ್ತಾದಿ ತಪೋದಾನಫಲಾದ್ಯ್ ಅಪಿ
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಇದೇ ಪರಮ ತ್ಯಾಗ; ಸ್ವರ್ಗದ ಆಸೆ, ಮೋಕ್ಷದ ಆಸೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳು, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಬುದ್ಧಯೇದ್ಧಯಾ ಸಾಧೋ ಧಿಯಾ ಪರಮಬೋಧಯಾ । ತಪೋ ನಾಮ ಕಿಯನ್ಮಾತ್ರದುಃಖಕ್ಷಯಕರಂ ಭವೇತ್
ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಪರಮ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡವನು, ತಪಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ದುಃಖವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೆ.
ಕ್ಷಯಾತಿಶಯನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ಯತ್ ಸುಖಂ ಸಮತಾಮಯಮ್ । ತತ್ ಸತ್ ತದ್ ವಸ್ತು ತತ್ ಕಿಞ್ಚಿನ್ ನ ತು ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ಭಙ್ಗುರಮ್
ಯಾವ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಅಥವಾ ಕಡಿತ ಇಲ್ಲ, ಸಮಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಅದುವೇ ನಿಜವಾದದು, ಅದುವೇ ಶಾಶ್ವತವಾದ ವಸ್ತು. ಸ್ವರ್ಗಾದಿಗಳಂತಹ ನಾಶವಾಗುವ ಆನಂದಗಳು ನಿಜವಲ್ಲ.
ಭಾವಾಭಾವತುಲಾರೂಢಸ್ ಸ್ಥಿತಾಧಿವ್ಯಾಧಿವೇಧಿತಃ । ಸ್ವರ್ಗೋ ನಾಮ ಕಿಮಾನನ್ದಸ್ ಸೋ ಽಪಿ ಸನ್ದೇಹಮ್ ಆಸ್ಥಿತಃ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲದುದೂ ಸಮವಾಗಿ ತೂಗುತ್ತಿರುವ, ಸ್ಥಿರತೆ-ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂತೋಷ ಇದೆ? ಅದು ಕೂಡ ಸಂಶಯಕ್ಕೊಳಗಾದುದೇ.
ಅಪ್ರಾಪ್ತಸ್ವಾರ್ಥಸಂಸಿದ್ಧೇಃ ಕ್ರಿಯಾಕಾಣ್ಡಶ್ ಶುಭೋ ಭವೇತ್ । ಯೇನ ನಾಸಾದಿತಂ ಹೇಮ ರೀತಿಂ ಕಿಂ ಸ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್
ತಾನು ಬೇಕಾದ ಗುರಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಾಧಿಸದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶುಭಕರವಾದ ಕರ್ಮಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ. ಹೀಗಿರುತ್ತಾ, ಬಂಗಾರವನ್ನು ಸಿಗದೆ ಇದ್ದಾಗ ಯಾಕೆ ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು?
ಚೂಡಾಲಾದಿಸಮಾಸಙ್ಗಾದ್ ಭವೇಜ್ ಜ್ಞತ್ವಂ ಸುಖೇನ ತೇ । ತತ್ ಕಿಮರ್ಥಮ್ ಅನರ್ಥೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ನಿಮಗ್ನಸ್ ತ್ವಂ ತಪೋಮಯೇ
ಚೂಡಾಳಾದಿಯಂತಹ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಗದಿಂದ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಫಲವಿಲ್ಲದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾಕೆ ಮುಳುಗಿದ್ದೀಯೆ?
ಆಶ್ರಮಾದಿವಿಕಲ್ಪಾಂಶಸಾಧ್ಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಕುಕರ್ಮಣಃ । ಆದ್ಯನ್ತೌ ಪಶ್ಯ ಸುಮತೇ ಮಧ್ಯ ಏವ ರಮಸ್ವ ಮಾ
ಓ ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಈ ಕೆಟ್ಟ ಕರ್ಮವು ಆಶ್ರಮAdi ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಗಮನಿಸು; ಆದರೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರತರಾಗು, ಬೇರೆಡೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ.
ಯತ ಏತೇ ಸಮಾಯಾತಾ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪರಿಣಮನ್ತಿ ಚ । ತಪೋರೂಪಾ ವಿಕಲ್ಪಾಂಶಾಸ್ ತತ್ರ ಬದ್ಧಪದೋ ಭವ
ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಈ ತಪಸ್ಸಿನ ರೂಪದ ವಿಭಾಗಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಾಧಿಸು.
ಚಿದ್ವ್ಯೋಮ್ನೋ ನಭಸೋ ಽಪ್ಯ್ ಅಚ್ಛಾತ್ ಸರ್ವೇ ಭಾವಾಸ್ ಸಮುತ್ಥಿತಾಃ । ತತ್ರೈವ ಚ ಲಯಂ ಯಾನ್ತಿ ತತ್ರೈವಾಸ್ಸ್ವ ರಮಸ್ವ ಚ
ಎಲ್ಲವೂ ಚೈತನ್ಯದ ವಿಶುದ್ಧ ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಆ ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು; ಅವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ—ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆಲೆಸಿರು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸು.
ಇದಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ಇದಂ ನೇತಿ ಸಙ್ಕಲ್ಪಾ ಬ್ರಹ್ಮಬಿನ್ದವಃ । ಬಿನ್ದೂಞ್ ಶಿಖಿಧ್ವಜ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪೂರ್ಣಮೇಘಂ ಸಮಾಶ್ರಯ
‘ಇದು ಮಾಡಬೇಕು, ಇದು ಬೇಡ’ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಹನಿಗಳಂತೆ; ಶಿಖಿಧ್ವಜ, ಆ ಹನಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪೂರ್ಣವಾದ ಮೇಘವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು.
ಇಷ್ಟಂ ಮೇ ಪ್ರಾರ್ಥಯಸ್ವೇತಿ ಯಥೈವ ಪ್ರಾರ್ಥ್ಯತೇ ಸಖೀ । ಸ್ತ್ರಿಯಾ ತಥೈವ ನ ಕಥಂ ದಯಿತಃ ಪ್ರಾರ್ಥ್ಯತೇ ಸ್ವಯಮ್
ಹೆಣ್ಮಗ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯನ್ನೇನು ಬೇಕೋ ಕೇಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಿಯನಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸಙ್ಕಲ್ಪರಚಿತಾನ್ ಏತಾನ್ ಭಾವಾನ್ ಆಪಾತಭಾಸುರಾನ್ । ನ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಾ ಜಲರವೀನ್ ಇವ
ಮಹಾತ್ಮರು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಹೊಳೆಯುವಂತಹ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗದಂತೆ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಾದಿಫಲದಂ ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸಮಮ್ ಏವ ತತ್ । ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸಮಸಮಾಭಾಸೋ ಯೋ ಽಸ್ಯ್ ಅಸಾವ್ ಏವ ವೈ ಭವ
ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲ ಫಲಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯವು. ಅವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವವನಾಗು.
ಸನ್ತಂ ಸತ್ತ್ವೇನ ನಾಶೇನ ನಶ್ಯನ್ತಂ ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ । ಪದಾರ್ಥೌಘಮ್ ಇಮಂ ಗೃಹ್ಣಂಸ್ ತಿಷ್ಠಾಸ್ಪನ್ದಿತಚಿತ್ತಭೂಃ
ನಿಜವಾದುದನ್ನು ಅದರ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ, ನಾಶವಾಗುವುದನ್ನು ಅದರ ನಾಶದಿಂದ ತಿಳಿದು, ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸು ಅಚಲವಾಗಿರಿಸಿ, ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು.
ಅಪರಿಸ್ಪನ್ದಚಿತ್ತಸ್ಯ ಸಂಸೃತಿರ್ ನೇಹ ಬಾಧತೇ । ಪೌರುಷಪ್ರಭವಾ ಸಾಧೋ ವಿಪನ್ ನೀತಿಮತೋ ಯಥಾ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಅಚಲವಾಗಿದ್ದು, ಏನೂ ಚಲನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಈ ಲೋಕದ ಬದುಕು ಯಾವ ತೊಂದರೆಯನ್ನೂ ಕೊಡದು. ಮಹಾನಭಾವನೇ, ಈ ಸಂಸಾರವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ.
ಯಾನಿ ಯಾನೀಹ ದುಃಖಾನಿ ಪ್ರಸ್ಫುರನ್ತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯೇ । ಚೇತಶ್ಚಾಪಲಜಾನ್ಯ್ ಏವ ತಾನಿ ತಾನಿ ಮಹೀಪತೇ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳು, ಅವು ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬಂದರೂ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಶಾಂತಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಿರಂ ಶಾನ್ತಂ ಗತಸ್ಪನ್ದಂ ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ತಮ್ ಅಚಾಪಲಮ್ । ಸ ವಿಭುಸ್ ಸ ಮಹಾನನ್ದೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಸ್ಯ ಸ ಭಾಜನಮ್
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಅಚಂಚಲವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವನೇ ಸರ್ವಸ್ವಾಧಿಪತಿ, ಅವನೇ ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು, ಅವನೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು.
ಅಥ ಚೇತಸಿ ತತ್ತ್ವಜ್ಞ ಸ್ಪನ್ದಾಸ್ಪನ್ದೌ ತದ್ ಏಕತಾಮ್ । ನೀತ್ವಾ ತಿಷ್ಠ ಯಥಾಕಾಮಮ್ ಐಕ್ಯಮ್ ಆಗತ್ಯ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವನೇ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಶಾಶ್ವತ ಏಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ನೀನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಉಳಿಯು.