ಉಪಾದಾನಾತ್ಮಕಾದೀನಾಂ ಕಾರಣಾನಾಮ್ ಅಭಾವತಃ । ಅಕಾರಣಂ ಚ ಭಾವಾನಾಮ್ ಅಶೇಷಾಣಾಮ್ ಅಸಮ್ಭವಾತ್
ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲವೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆಂಟು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ.
ಏವಮ್ ಅಜ್ಞಾವಬುದ್ಧಾತ್ಮ ಜಗದ್ ಯಸ್ಮಾನ್ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ತಸ್ಮಾದ್ ಯದ್ ಇದಮ್ ಆಭಾತಿ ಭಾಸನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಮ್ ಏವ ತತ್
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಈ ಲೋಕವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಕಾಶವೇ ಆಗಿದೆ.
ಅನಾಖ್ಯೋ ಽನಾಕೃತಿರ್ ದೇವಃ ಕರೋತೀದಮ್ ಇತಿ ತ್ವ್ ಅಸತ್ । ಭಾಷಿತಂ ನೋಪಪತ್ತ್ಯಾತ್ಮ ನ ಸತ್ಯೇನಾನುಭೂಯತೇ
ಹೆಸರಿಲ್ಲದರೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದ ದೇವರು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಸತ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಯುಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ನಿಜವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ.
ಅನಾಖ್ಯೋ ಽಪ್ರತಿಘಃ ಖಾತ್ಮಾ ನಿರಾಕಾರೋ ಯ ಈಶ್ವರಃ । ಸ ಕರೋತಿ ಜಗನ್ತೀತಿ ಹಾಸಾಯೈವ ವಚೋ ಽಧಿಯಾಮ್
ಹೆಸರಿಲ್ಲ, ಅಡ್ಡಿಯಾಗದ, ಆಕಾಶದಂತೆ ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಈಶ್ವರನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನಗೆಯ ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ.
ಅನೇನೈವ ಪ್ರಯೋಗೇಣ ರಾಜಂಶ್ ಚೇತೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಜಗದ್ ಏವ ನ ಸತ್ ಸಾಧೋ ಕುತಶ್ ಚಿತ್ತಾದಿ ತದ್ಗತಮ್
ಈ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮನಸ್ಸು ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ; ಲೋಕವೇ ನಿಜವಲ್ಲ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಹಾಗಾದರೆ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಗತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಇರಬಹುದು?
ಚೇತೋ ಹಿ ವಾಸನಾಮಾತ್ರಂ ವಾಸ್ಯೇ ತು ಸತಿ ವಾಸನಾ । ವಾಸ್ಯಂ ಜಗತ್ ತದ್ ಏವಾಸದ್ ಅತಶ್ ಚಿತ್ತಾಸ್ತಿತಾ ಕುತಃ
ಮನಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ವಾಸನೆಗಳು; ವಾಸನೆಗೆ ಆಧಾರವಾದುದು ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಆಧಾರವೇ ಲೋಕ, ಆದರೆ ಅದು ನಿಜವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸಿನೂ ಇರುವುದೇ ಹೇಗೆ?
ಯದ್ ಇದಂ ಕಚತಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಯಮ್ ಆತ್ಮಾತ್ಮನಾತ್ಮನಿ । ಕೃತಂ ತಸ್ಯೈವ ತೇನೈವ ಚಿತ್ತಮ್ ಇತ್ಯಾದಿನಾಮಕಮ್
ಈ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವು ತನ್ನೊಳಗೆ ತಾನೇ ಏನನ್ನಾದರೂ ಪ್ರकटಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನೇ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಅದು ತಾನೇ ತಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು.
ಜಗದ್ ದೃಶ್ಯಮ್ ಇದಂ ವಾಸ್ಯಂ ತದ್ ಏವೋತ್ಪನ್ನಮ್ ಏವ ನೋ । ಕಾರಣಾಭಾವತಃ ಪೂರ್ವಮ್ ಏವಾತಶ್ ಚಿತ್ತತಾ ಕುತಃ
ಈ ಕಾಣುವ ಜಗತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದದ್ದಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?
ಅತಶ್ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮಮಾತ್ರಾತ್ಮ ಪರಮಾಕಾಶನಾಮಕಮ್ । ಸ್ಫಾರಂ ವೇದನಮ್ ಏವೇದಂ ಕಚತ್ಯ್ ಅಸ್ತೀಹ ನೋ ಜಗತ್
ಆದ್ದರಿಂದ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರಮಾಕಾಶವೆಂಬ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ.
ಯತ್ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಪರಮಾಕಾಶಮ್ ಈಷತ್ ಕಚಕಚಾಯತೇ । ಚಿದಾದರ್ಶೇ ನಿಜಾಚ್ಛತ್ವಾತ್ ತಚ್ ಚಿತ್ತಂ ತಜ್ ಜಗತ್ ಕೃತಮ್
ಪರಮಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಿಂದ ಚೈತನ್ಯದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಏನಾದರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅದನ್ನೇ ಮನಸ್ಸು ಎಂದು, ಅದನ್ನೇ ಜಗತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಹಂ ತ್ವಂ ಜಗದ್ ಇತ್ಯ್ ಏಷಾ ಪ್ರತಿಪತ್ತಿರ್ ನ ವಾಸ್ತವೀ । ಮಿಥ್ಯಾ ಸ್ವಪ್ನ ಇವಾಭಾತಾ ನೂನಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅರ್ಥಕಾರಿಣೀ
ನಾನು, ನೀನು, ಜಗತ್ತು ಎಂಬ ಈ ಭಾವನೆ ನಿಜವಲ್ಲ; ಇದು ಕನಸಿನಂತೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಏನೋ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ಯಸ್ಯ ಜಗತೋ ಽಭಾವಾದ್ ಯತೋ ನಾಸ್ತ್ಯ್ ಏವ ವಾಸನಾ । ಅತಸ್ ತದಾತ್ಮಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಕೀದೃಶಂ ಕ್ವ ಕುತಃ ಕಥಮ್
ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದಾಗ, ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಆಧಾರವೇ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ, ಆ ರೀತಿಯ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ, ಎಲ್ಲಿಗೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು?
ಅಪ್ರಬುದ್ಧೈರ್ ಅವಗತಂ ಚೈತ್ತಂ ದೃಶ್ಯಮ್ ಇದಂ ಜಗತ್ । ಅಸದ್ ಏವ ನಿರಾಕಾರಂ ಪೂರ್ವಮ್ ಉತ್ಪನ್ನಮ್ ಏವ ನೋ
ಜಾಗೃತರಾಗದವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಇಲ್ಲದದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದು, ರೂಪವೂ ಇಲ್ಲದದ್ದು, ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ನೋತ್ಪನ್ನಂ ಕಾರಣಾಭಾವಾತ್ ಸರ್ಗಾದಾವ್ ಏವ ಸರ್ವದಾ । ಲೋಕಶಾಸ್ತ್ರಾನುಭವತೋ ನ ಚ ದೃಶ್ಯಸ್ಯ ವಸ್ತುನಃ
ಹೆತ್ತ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಇದು ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಲೋಕಾನುಭವಕ್ಕೂ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ, ಕಾಣುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ.
ಅನಾದಿತ್ವಮ್ ಅಜತ್ವಂ ವಾ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ವಾಪ್ಯ್ ಉಪಪದ್ಯತೇ । ಸಾಕಾರಸ್ಯಾಸ್ಯ ಜಗತಸ್ ಸ್ಥೂಲಸಪ್ರತಿಘಾಕೃತೇಃ
ಈ ಜಗತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಇದಕ್ಕೆ ಆದಿಯಿಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಸಮಸ್ತಕಾರಣಾಭಾವಾಲ್ ಲೋಕಶಾಸ್ತ್ರಾನುಭೂತಿಭಿಃ । ಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಚ ನಿರಾಕರ್ತುಂ ನ ಮಹಾಪ್ರಲಯೋದಯಾಃ
ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಲೋಕದ ಅನುಭವ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವೂ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾಪ್ರಳಯ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.
ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಭವವೇದಾರ್ಥಸಿದ್ಧಾನ್ ಏತಾಂಶ್ ಚ ಯೋ ಽಪಿ ವಾ । ಪ್ರಲಯಾದೀನ್ ನ ಸನ್ತೀತಿ ವಕ್ತ್ಯ್ ಉನ್ಮತ್ತಕ ಏವ ಸಃ
ಶಾಸ್ತ್ರ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವನ್ನೂ ಒಪ್ಪದೆ, ಪ್ರಳಯಾದಿ ಘಟನೆಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹುಚ್ಚನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಲೋಕಾಶ್ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವೇದಾಶ್ ಚ ಪ್ರಮಾಣಂ ಯಸ್ಯ ನಾಮತೇಃ । ಅಸತ್ಯೋಕ್ತೇಸ್ ಸುಮೂಢಸ್ಯ ಸ ಪಶುಸ್ ತಂ ನ ಸಂಶ್ರಯೇತ್
ಯಾರಿಗೆ ಲೋಕ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೇದಗಳ ಮಾತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಲ್ಲದೆ, ಮೂಢನೊಬ್ಬನ ಮಾತನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಪಶುವಿನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು; ಅವನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರಬಾರದು.
ನ ಚ ಸಪ್ರತಿಘಸ್ಯಾಸ್ಯ ದೃಶ್ಯಸ್ಯಾಪ್ರತಿಘಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಕಾರಣಂ ಭವಿತುಂ ಶಕ್ತಂ ಸಾಕಾರಸ್ಯ ನಿರಾಕೃತಿಃ
ರೂಪವಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಂಧವಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ, ರೂಪವಿಲ್ಲದದ್ದು ಎಂದಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ರೂಪವಿಲ್ಲದದ್ದು ರೂಪವಿರುವುದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಇತ್ಥಮ್ ಆಲಕ್ಷ್ಯಮಾಣಂ ಸನ್ ನ ಚೇದಂ ನಾವಭಾಸತೇ । ನ ಚ ನಾರ್ಥಕ್ರಿಯಾಕಾರಿ ನ ಚೈವೇತ್ಥಮ್ ಇದಂ ಜಗತ್
ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಣುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದರಿಂದ ಯಾವ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಈ ಲೋಕವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಇದಂ ನಿರಂಶಸ್ಯ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮ್ನೋ ಽಪ್ರತಿಘಾಕೃತೇಃ । ನಿರಾಕೃತೇರ್ ಅನನ್ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಾತ್ ಪೂರ್ವತರಂ ಸತಃ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಜಗತ್ತು ಭಾಗವಿಲ್ಲದ, ರೂಪವಿಲ್ಲದ, ಅನಂತವಾದ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಇರುವ ಚೈತನ್ಯ ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ ಸರ್ವರೂಪಸ್ಯ ಶಾನ್ತಂ ಶಾನ್ತಸ್ಯ ಯತ್ ಸಮಮ್ । ಸ್ವತ ಏವಾತ್ಮಕಚನಂ ಸರ್ಗಪ್ರಲಯರೂಪಧೃತ್
ಬ್ರಹ್ಮನಾದ ಎಲ್ಲರೂಪಗಳ ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪವು, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಕಂ ವಪುಸ್ ತತ್ ತೇನೈವ ಜ್ಞಾತಂ ಜಗದ್ ಇದಂ ಕ್ಷಣಮ್ । ಕ್ಷಣಾನ್ತರೇ ತು ಬುದ್ಧಂ ಸದ್ ಬ್ರಹ್ಮೈವಾಸ್ತೇ ನಿಜಾತ್ಮನಿ
ಈ ಲೋಕವೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ತನ್ನದೇ ಶರೀರವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತನಾದಾಗ, ಸ್ವಯಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮೈವೇದಮ್ ಅತಸ್ ಸರ್ವಂ ಕ್ವ ಚೈತ್ತಜಗದಾದಿಧೀಃ । ಕ್ವ ಚಿತ್ತಾದಿ ಕ್ವ ದೇಹಾದಿ ಕ್ವ ದ್ವೈತೈಕ್ಯಾದಿಕಲ್ಪನಾಃ
ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗಿದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಮನಸ್ಸು, ಜಗತ್ತು, ಬುದ್ಧಿ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿದೆ, ದೇಹ ಎಲ್ಲಿದೆ, ದ್ವೈತ-ಏಕ್ಯಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಸರ್ವಂ ನಿರಾಲಮ್ಬಮ್ ಅಜಂ ಪ್ರಶಾನ್ತಮ್ ಅನಾದಿಮಧ್ಯಾತ್ಮ ಯಥಾಸ್ಥಿತಂ ಸತ್ । ಇದಂ ಚ ನಾನೈವ ನ ಚಾಪಿ ನಾನಾ ಯಥಾಸ್ಥಿತಂ ತಿಷ್ಠ ಸುಕಾಷ್ಠಮೌನಃ
ಎಲ್ಲವೂ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತವಾಗಿಯೇ, ಆದಿ ಮಧ್ಯ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಇದೆ; ಇದು ಅನೇಕವೂ ಅಲ್ಲ, ಅನೇಕವಲ್ಲದಂತೆಯೂ ಅಲ್ಲ—ನೀನು ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಇದ್ದು, ಪರಮ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು.
ನಷ್ಟೋ ಮೋಹಸ್ ಸ್ಮೃತಿರ್ ಲಬ್ಧಾ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ ಮಯಾ ಮುನೇ । ಸ್ಥಿತೋ ಽಸ್ಮಿ ಗತಸನ್ದೇಹೋ ವಿಶ್ರಾನ್ತಮತಿರ್ ಆತ್ಮವಾನ್
ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮೋಹವು ನಾಶವಾಗಿದೆ, ಸ್ಮರಣೆ ಮರಳಿ ಬಂದಿದೆ, ಮಹರ್ಷೇ; ಈಗ ನಾನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿ, ಆತ್ಮಸ್ಥನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ.
ಜ್ಞಾತಜ್ಞೇಯೋ ಮಹಾಮೌನೀ ತೀರ್ಣಮಾಯಾಮಹಾರ್ಣವಃ । ಶಾನ್ತೋ ಽಹಮ್ ಅನಹಂರೂಪೋ ಜ್ಞಸ್ ಸ್ಥಿತೋ ಽಸ್ಮಿ ನಿರಾಮಯಃ
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ನಾನು ಮಹಾಮೌನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮಾಯೆಯ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ ಇದೆ, 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಯಾವ ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ.
ಅಹೋ ನು ಸುಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಪ್ರಭ್ರಾನ್ತೋ ಽಹಮ್ ಅವಾನ್ತರೇ । ಸ್ಥಾನಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್ ಅಕ್ಷುಬ್ಧಮ್ ಅಧುನಾ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ ಅಹಮ್
ಅಯ್ಯೋ, ಬಹುಕಾಲ ನಾನು ಒಳಗೆಲ್ಲಾ ಅಲೆದಾಡಿದೆ. ಈಗ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಬದಲಾಗದ, ಅಶಾಂತಿಯಾಗದ, ನಾಶವಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೇನೆ.
ಏವಂ ಸ್ಥಿತೇ ಮುನೇ ನಾಸ್ತಿ ಸಾಹನ್ತಾದಿಜಗತ್ತ್ರಯಮ್ । ಮೂರ್ಖಬುದ್ಧಮ್ ಇದಂ ಭಾತಿ ಯತ್ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ವೇದ್ಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಓ ಮುನಿಯೇ, ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗಿನ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲ. ಈ ಮನಸ್ಸು ಮೂರ್ಖನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
ಜಗದ್ ಏವ ನ ಯತ್ರಾಸ್ತಿ ತತ್ರಾಹನ್ತ್ವವಿಭಾಸನಮ್ । ಸಂಸಾರಾಮ್ಬರಸಮ್ಭಾರಃ ಕ್ವ ಕುತಃ ಕೀದೃಶಃ ಕಥಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಹಂಕಾರವೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಂಸಾರದ ಜಾಲವು ಎಲ್ಲಿಂದ, ಹೇಗೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಬಹುದು?