ವನೋಪವನವಿನ್ಯಾಸವರ್ಣನಾವಲಿತಾಸು ಚ । ಶೃಙ್ಗಾರರಸಗರ್ಭಾಸು ಕಥಾಸ್ವ್ ಅರಮತೋನ್ಮನಾಃ
ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಅವುಗಳ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು; ಪ್ರೇಮಭಾವನೆ ತುಂಬಿದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.
ಹಾರಿಹಾಸಲಸಚ್ಛ್ವಾಸವಿಲೋಲಾಲಕವಲ್ಲರೀಃ । ಕುಮಾರೀಃ ಪೂಜಯಾಮ್ ಆಸ ಸುವರ್ಣಕಲಶಸ್ತನೀಃ
ಆನಂದದ ನಗೆಯೂ ಮೃದುವಾದ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಅಲೆಯುವ ಕೂದಲಿನ ಲತೆಯುಳ್ಳ, ಬಂಗಾರದ ಕಲಶದಂತೆ ಮೂಡಿರುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವಿರುವ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಅವನು ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು.
ಏವಮ್ ಅಸ್ಯ ವಿದುರ್ ಭವ್ಯಾ ಮನ್ತ್ರಿಣೋ ನವನಿಶ್ಚಯಮ್ । ಇಙ್ಗಿತಾಕಾರವೇದಿತ್ವಮ್ ಏವ ಮನ್ತ್ರಿಪದಂ ಪರಮ್
ಹೀಗಾಗಿ ಆ ಜಾಣ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಅವನ ಹೊಸ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು; ಯಾಕಂದರೆ, ಮುಖಭಾವ ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಂತ್ರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ಅಥ ತಸ್ಯ ವಿವಾಹಾಯ ಮನ್ತ್ರಿವರ್ಗೋ ವಿಚಾರವಾನ್ । ಸುರಾಷ್ಟ್ರಾಧಿಪತಿಂ ಕನ್ಯಾಂ ಯಯಾಚೇ ಯೌವನಾನ್ವಿತಾಮ್
ನಂತರ, ಆತನ ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಳಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ಸೂರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜನಿಂದ ಯೌವನದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿಯನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದರು.
ರೂಪಯೌವನಸಮ್ಪನ್ನಾಂ ಭಾರ್ಯಾತ್ವೇ ವಿಧಿನೋತ್ತಮಾಮ್ । ಉಪಯೇಮೇ ಸ ತಾಮ್ ಆತ್ಮಸದೃಶೀಂ ಪ್ರತಿಮಾಮ್ ಇವ
ಆಕೆ ರೂಪದಲ್ಲೂ, ಯೌವನದಲ್ಲೂ ತುಂಬಾ ಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಪತ್ನಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವನು ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಚೂಡಾಲೇತಿ ಭುವಿ ಖ್ಯಾತಾ ನಾಮ್ನಾ ನೃಪತಿಸುನ್ದರೀ । ಸಾ ತಂ ಭರ್ತಾರಮ್ ಆಸಾದ್ಯ ರೇಜೇ ಫುಲ್ಲೇವ ಪದ್ಮಿನೀ
ಆಕೆ ಚೂಡಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು, ರಾಜಕುಮಾರಿಯಂತೆ. ಆಕೆ ಅವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಾಗ, ಹೂವಿನಂತೆ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು.
ನೀಲನೀರಜನೇತ್ರಾಂ ತಾಂ ಚೂಡಾಲಾಂ ಸ ಶಿಖಿಧ್ವಜಃ । ಸ್ನೇಹಾದ್ ವಿಕಾಸಯಾಮ್ ಆಸ ಶೋಭಯಾರ್ಕ ಇವಾಬ್ಜಿನೀಂ
ನೀಲಿ ಕಾಜಲಿನಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಚೂಡಾಳಾಳನ್ನು, ಶಿಖಿಧ್ವಜನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೂವಿನಂತೆ ಅರಳಿಸಿದನು; ಹಗಲು ಸೂರ್ಯನು ಕಮಲವನ್ನು ಅರಳಿಸುವಂತೆ.
ಅವರ್ಧತ ತಯೋಃ ಪ್ರೀತಿರ್ ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಾರ್ಪಿತಚೇತಸೋಃ । ಹಾವಭಾವವಿಲಾಸಾದ್ಯೈಸ್ ಸೇಕೈರ್ ನವಲತೇವ ಸಾ
ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೃದಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿ, ಹೊಸ ಹಸಿರು ಬಳ್ಳಿಗೆ ಹೊಸ ಮಳೆಯ ಹನಿ ಬೀಳುವಂತೆ, ನಗುವು, ನೋಟ, ಆಟಗಳ ಮೂಲಕ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು.
ಸ ಮನ್ತ್ರ್ಯರ್ಪಿತಸರ್ವಾರ್ಥಸ್ ಸುಸುಖೀ ಸುಸ್ಥಿತಪ್ರಜಃ । ರಾಜಹಂಸ ಇವಾಬ್ಜಿನ್ಯಾ ರೇಮೇ ದಯಿತಯಾ ತಯಾ
ರಾಜಕಾರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುಖವಾಗಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಹಂಸನು ಕಮಲದ ಹತ್ತಿರ ಆನಂದಿಸುವಂತೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅನ್ತಃಪುರೇಷು ದೋಲಾಸು ಚನ್ದನಾಗುರುವೀಥಿಷು । ಮನ್ದಾರದಾಮದೋಲಾಸು ಕದಲೀಕನ್ದಲೀಷು ಚ
ಅಂತರಂಗ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ, ದೋಣಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಅಗರು ಪರಿಮಳದ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮೃದುವಾದ ಹೂವಿನ ದೋಣಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ಬಾಳೆ ಮರಗಳ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ—
ಪುರಾನ್ತೇಷು ವನಾನ್ತೇಷು ದಿಗನ್ತೇಷು ಸರಸ್ಸು ಚ । ಜಙ್ಗಲೇಷು ದಿನಾನ್ತೇಷು ಜಮ್ಬೂಜಮ್ಬೀರಶಾಲಿಷು
ನಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಸರೋವರಗಳ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಂಬೂ, ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ—
ಬಭೂವಾಹ್ಲಾದಕಂ ಸರ್ವಂ ತಯೋರ್ ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಸದ್ವರ್ಷಣಾಧ್ವರಾಚಾರೈರ್ ದ್ಯುಭೂಮ್ಯೋರ್ ಇವ ಕಾನ್ತಯೋಃ
ಅವರಿಬ್ಬರ ಪರಸ್ಪರ ನಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂತೋಷದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು; ಹೇಗೆ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಶುಭವಾದ ಮಳೆಯೂ ಹೋಮದ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆನಂದಿಸುವವೆಯೋ ಹಾಗೆ.
ನಿತ್ಯಮ್ ಏವಾವಿಯುಕ್ತತ್ವಾತ್ ಪ್ರಿಯತ್ವಾಚ್ ಚೇಷ್ಟಿತಸ್ಯ ಚ । ಮಿಥಃ ಕಲಾಕಲಾಪಸ್ಯ ಕೋವಿದೌ ತೌ ಬಭೂವತುಃ
ಯಾವಾಗಲೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುತ್ತಾ, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದರು.
ಸ್ವರೂಪಮ್ ಏಕಮ್ ಏವೈತೌ ದಧತುರ್ ಮಿಶ್ರತಾಂ ಗತೌ । ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಂ ಹೃದಯಸ್ಥತ್ವಾದ್ ಇವ ಸಙ್ಕ್ರಾನ್ತಮ್ ಅಕ್ಷತಮ್
ಅವರು ಇಷ್ಟು ಒಗ್ಗೂಡಿದ್ದರು, ಒಂದೇ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡವರಂತೆ.
ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾದಿವೈದಗ್ಧ್ಯಂ ಚಿತ್ರಾದ್ಯ್ ಅಪಿ ಮುಖಾತ್ ಪ್ರಭೋಃ । ಬಾಲಾ ಭಾಣ್ಡಾದ್ ಇವಾಗೃಹ್ಣಾದ್ ಆಸೀತ್ ಸರ್ವಾರ್ಥಪಣ್ಡಿತಾ
ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿಯ ಬಾಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕಲೆಯನ್ನೂ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನೂ, ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು; ಹೀಗೆ ಅವಳು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತಳಾದಳು.
ನೃತ್ತಂ ವಾದ್ಯಾದಿ ಗೇಯಾದಿ ಚೂಡಾಲಾವದನಾದ್ ಅಸೌ । ಅಶಿಕ್ಷತ ಬಭೂವಾಥ ಕಲಾನಾಮ್ ಅತಿಕೋವಿದಃ
ಚೂಡಾಳೆಯ ಬಾಯಿಂದ ಅವನು ನೃತ್ಯ, ವಾದ್ಯ, ಹಾಡು ಇವುಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, ಎಲ್ಲ ಕಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನಾದನು.
ಆಮಾವಾಸ್ಯಾವ್ ಇವೇನ್ದ್ವರ್ಕಾವ್ ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಂ ವಿಲಸತ್ಕಲೌ । ಮಿಥೋ ಹೃದಯಸಂಸ್ಥೌ ತೌ ದ್ವಾವ್ ಅಪ್ಯ್ ಐಕ್ಯಮ್ ಇವಾಸ್ಥಿತೌ
ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿ ಚಂದ್ರನೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ತೌ ಸಂಸ್ಥಿತಾವ್ ಏಕರಸಾವ್ ಅನನ್ಯದಯಿತಾವ್ ಉಭೌ । ಪುಷ್ಪಾಮೋದಾವ್ ಇವಾಭಿನ್ನೌ ಭೂತಲಸ್ಥೌ ಶಿವಾವ್ ಇವ
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ, ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧಗಳು ಬೆರೆತು ಹೋಯಿತಂತೆ, ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರು ಶುಭರೂಪಿಗಳಂತೆ ಇದ್ದರು.
ವೈದಗ್ಧ್ಯಸುನ್ದರಮತೀ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಕೋವಿದೌ । ಕ್ರೀಡಯೇವ ಭುವಂ ಪ್ರಾಪ್ತೌ ಕಮಲಾಕಮಲಾಧವೌ
ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದವರು, ಕಮಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವಾಮಿ ಈ ಭೂಮಿಗೆ ಕೇವಲ ಆಟವಾಡಲು ಬಂದಂತಿದ್ದರು.
ಸ್ನೇಹಾತ್ ಪ್ರಸನ್ನಮಧುರೌ ಸಮವಿಜ್ಞಾನವೇದಿನೌ । ಅನುವೃತ್ತಿಪರಾವ್ ಆಸ್ತಾಂ ಲೋಕವೃತ್ತಾನ್ತತದ್ವಿದೌ
ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸದಾ ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಮಧುರವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರು; ಸಮಾನ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವರು, ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸೇವೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರು, ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದರು.
ಕಲಾಕಲಾಪಸಮ್ಪನ್ನೌ ಲಸದ್ರಸರಸಾಯನೌ । ಶೀತಲಸ್ನಿಗ್ಧಮುಗ್ಧಾಙ್ಗೌ ಶಶಾಙ್ಕೌ ದ್ವಾವ್ ಇವೋದಿತೌ
ಕಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಾಗ್ಮಿತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಮೃದ್ಧರಾದವರು, ಆನಂದದ ಅಮೃತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರ ದೇಹಗಳು ತಂಪಾಗಿಯೂ কোমಲವಾಗಿಯೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು, ಹತ್ತಿರವೇ ಉದಯವಾದ ಎರಡು ಚಂದ್ರರು ಎಂಬಂತೆ.
ರೇಜೇ ಲಸನ್ನೃಪತಿಭೋಗವಿಲಾಸಕಾನ್ತಮ್ ಅನ್ತಃಪುರೇಷು ಮಿಥುನಂ ತದ್ ಅನುತ್ತಮಶ್ರಿ । ಬ್ರಹ್ಮಾಬ್ಜಷಣ್ಡಕುಹರೇಷ್ವ್ ಇವ ರಾಜಹಂಸಯುಗ್ಮಂ ವಿಕಾಸಿಮದಮನ್ಮಥಮನ್ದಚಾರಿ
ಅದು ಅಪೂರ್ವವಾದ ದಂಪತಿಗಳು ರಾಜಮಹಲ್ನ ಒಳಗಡೆ ರಾಜಸಿಕ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಮಲದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುವ ರಾಜಹಂಸಗಳ ಜೋಡಿಯಂತೆ, ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಮೆರೆದಿದ್ದರು.
ಏವಂ ಬಹೂನಿ ವರ್ಷಾಣಿ ಮಿಥುನಂ ನಿರ್ಭರಸ್ಪೃಹಮ್ । ರೇಮೇ ಯೌವನಲೀಲಾಭಿರ್ ಅನನ್ತಾಭಿರ್ ದಿನೇ ದಿನೇ
ಹೀಗೆ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ದಂಪತಿ ಗಾಢ ಆಸೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅನಂತ ಯುವಕಾಲದ ಆನಂದಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.
ಅಥ ಯಾತೇಷು ವರ್ಷೇಷು ಬಹುಷ್ವ್ ಆವೃತ್ತಿಶಾಲಿಷು । ಶನೈರ್ ಗಲತಿ ತಾರುಣ್ಯೇ ಭಿನ್ನಕುಮ್ಭಾದ್ ಇವಾಮ್ಭಸಿ
ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಹೋದಂತೆ, ಪುನಃಪುನಃ ಕಾಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಯುವಕಾಲ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗತೊಡಗಿತು, ಒಡೆದ ಕುಂಭದಿಂದ ನೀರು ಹೋರಿದಂತೆ.
ಶಾರದಸ್ಯೇವ ಪರ್ಣಸ್ಯ ಮಿಥುನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಕಾಲತಃ । ಈಷದ್ವಿರಾಗೋ ಹೃದಯಂ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಾಗ್ರಸಮ್ ಅಸ್ಪೃಶತ್
ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಬಾಡಿದಂತೆ, ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಆ ದಂಪತಿಯ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಕ್ತಿಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಮುಟ್ಟಿತು.
ವಿರಾಗವಾಸನಾಕ್ರಾನ್ತಮ್ ಏಕಾನ್ತಸ್ಥಮ್ ಅಚಿನ್ತಯತ್ । ಮಿಥುನಂ ತಜ್ ಜಗದ್ಯಾತ್ರಾಮ್ ಇಮಾಮ್ ಇತ್ಥಮ್ ಅಶಾಶ್ವತೀಮ್
ವಿರಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಒಂಟಿತನದಲ್ಲಿ ಆ ದಂಪತಿ ಈ ಅಸ್ಥಿರ ಜಗತ್ತಿನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದರು.
ಕಿಂ ನಾಮೇಹ ಮನೋಹಾರಿ ಸಂಸಾರಕುಹರಭ್ರಮೇ । ತರಙ್ಗನಿಕರಾಕಾರಭಙ್ಗುರವ್ಯವಹಾರಿಣಿ
ಈ ಸಂಸಾರದ ಭ್ರಮೆಯ ಗಹನದಲ್ಲಿ, ಅಲೆಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿದುಹೋಗುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ನಡುವೆ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಏನು ಇದೆ?
ಪಾತಃ ಪಕ್ವಫಲಸ್ಯೇವ ಮರಣಂ ದುರ್ನಿವಾರಣಮ್ । ಹಿಮಾಶನಿರ್ ಇವಾಮ್ಭೋಜೇ ಜರಾ ನಿಪತನೋನ್ಮುಖೀ
ಹಣ್ಣು ಹಸಿವಾಗಿ ಬಿದ್ದಂತೆ, ಮರಣವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಹಿಮ ಅಥವಾ ಗಾಳಿಯಂತೆ ವಯಸ್ಸು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಆಯುರ್ ಗಲತ್ಯ್ ಅವಿರತಂ ಜಲಂ ಕರತಲಾದ್ ಇವ । ಪ್ರಾವೃಷೀವ ಲತಾತುಮ್ಬೀ ತೃಷ್ಣೈಕಾ ದೀರ್ಘತಾಂ ಗತಾ
ಆಯುಷ್ಯವು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೋದಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಬಯಕೆ ಮಾತ್ರ ಮಳೆಯಲ್ಲಿನ ಸೊರಗದಂತೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಶೈಲನದ್ಯಾ ರಯ ಇವ ಸಮ್ಪ್ರಯಾತ್ಯ್ ಏವ ಯೌವನಮ್ । ಇನ್ದ್ರಜಾಲಮ್ ಇವಾಸತ್ಯಂ ಜೀವಿತಂ ಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥಿತಿ
ಪರ್ವತದ ನದಿಯ ಹರಿವಿನಂತೆ ಯೌವನವು ಕೂಡ ದೂರ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ; ಜೀವನವು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಮಾಯಾಜಾಲದಂತೆಯೇ ಅಸತ್ಯ.