ಘ್ರಾಣೇ ಘ್ರಾಣತಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ಗನ್ಧೇ ಗನ್ಧತಯೋದಿತಮ್ । ಪುಷ್ಟಂ ಕಾಯತಯಾ ಕಾಯೇ ಭೂಮಾವ್ ಅಪಿ ಚ ಭೂತಯಾ
ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಘ್ರಾಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೇಹವಾಗಿ ಪೋಷಿತವಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೂತತ್ವವಾಗಿ ಇದೆ.
ಪಯಸ್ತಯಾ ಚ ಪಯಸಿ ವಾಯೌ ವಾಯುತಯಾ ಸ್ಥಿತಮ್ । ತೇಜಸ್ತಯಾ ತೇಜಸಿ ಚ ಬುದ್ಧೌ ಬುದ್ಧಿತಯಾ ಗತಮ್
ನೀರಲ್ಲಿ ನೀರಾಗಿ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಾಗಿ ಇದೆ; ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯಾಗಿ ಇದೆ.
ಮನಸ್ತಯಾ ಮನಸ್ಯ್ ಅನ್ತರ್ ಅಹಙ್ಕೃತ್ಯಾಪ್ಯ್ ಅಹಙ್ಕೃತೌ । ರೂಢಂ ಸಂವಿದಿ ಸಂವಿತ್ತ್ಯಾ ಚಿತಿ ಚಿತ್ತ್ವೇನ ಚೋತ್ಥಿತಮ್
ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅಹಂಕಾರವಾಗಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ, ಅರಿವೂ ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಜ್ಞಾನವು ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ವೃಕ್ಷೇ ವೃಕ್ಷತಯಾ ಲಗ್ನಂ ಪಟೇ ಪಟತಯಾ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಘಟೇ ಘಟತಯಾ ರೂಢಂ ವಟೇ ವಟತಯಾ ಸ್ಥಿತಮ್
ಮರದಲ್ಲಿ ಮರತ್ವವಾಗಿ, ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ, ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಕುಂಭತ್ವವಾಗಿ, ಆಲದ ಮರದಲ್ಲಿ ಆಲದ ಮರದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಅದು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಾವರೇ ಸ್ಥಾವರತ್ವೇನ ಜಙ್ಗಮತ್ವೇನ ಜಙ್ಗಮೇ । ಪಾಷಾಣತ್ವೇನ ಪಾಷಾಣೇ ಚೇತನತ್ವೇನ ಚೇತನೇ
ಚಲಿಸುವದರಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯಾಗಿ, ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರತ್ವವಾಗಿ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ, ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಅದು ಇರುತ್ತದೆ.
ಅಮರೇಷ್ವ್ ಅಮರತ್ವೇನ ನರತ್ವೇನ ನರೇಷು ಚ । ತಿರ್ಯಕ್ತ್ವೇನ ಚ ತಿರ್ಯಕ್ಷು ಕ್ರಿಮಿತ್ವೇನ ಕ್ರಿಮಿಸ್ಥಿತೌ
ಅಮರರಲ್ಲಿ ಅಮರತ್ವವಾಗಿ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಾನವತ್ವವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿತ್ವವಾಗಿ, ಹುಳಗಳಲ್ಲಿ ಹುಳತ್ವವಾಗಿ ಅದು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.
ಕಾಲಕ್ರಮೇ ಕಾಲತಯಾ ಋತಾವ್ ಋತುತಯಾನಯಾ । ತುಟಿಕ್ಷಣನಿಮೇಷಾದೌ ಸಂಸ್ಥಿತಸ್ ತತ್ತಯಾ ವಿಭುಃ
ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಲವಾಗಿ, ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಋತುಸ್ವರೂಪವಾಗಿ, ಕ್ಷಣ, ತುದಿ, ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವದು.
ಶುಕ್ಲೇ ಶುಕ್ಲತಯಾ ಜಾತಂ ಕೃಷ್ಣೇ ಕೃಷ್ಣತಯಾ ಸ್ಥಿತಮ್ । ಕ್ರಿಯಾಸು ಸ್ಪನ್ದರೂಪೇಣ ನಿಯತೌ ನಿಯಮೇನ ಚ
ಬಿಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಳುಪಾಗಿ, ಕಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪಾಗಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯ ರೂಪವಾಗಿ, ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಯಾಗಿ ಅದು ತಾನೇ ಇದೆ.
ಸಂಸ್ಥಿತಸ್ ಸಂಸ್ಥಿತೌ ಸ್ಥಿತ್ಯಾ ನಾಶೇ ನಾಶತಯಾ ಸ್ಥಿತಃ । ಉತ್ಪತ್ತಿರೂಪೇಣೋತ್ಪತ್ತಾವ್ ಆಸ್ಥಿತಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ
ಅದು ಇರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆಯಾಗಿ, ನಾಶದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿಯೇ, ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನ ರೂಪವಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯೇ ಬಾಲ್ಯೇನ ವಿಶ್ರಾನ್ತೋ ಯೌವನೇ ಯೌವನೇನ ಚ । ಜರಸಾ ಚ ಜರಾರೂಪೇ ಮರಣೇ ಮರಣೇನ ಚ
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಾಗಿ, ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಯೌವನವಾಗಿ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವಾಗಿ, ಮರಣದಲ್ಲಿ ಮರಣವಾಗಿಯೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಿದೆ.
ಇತಿ ಸರ್ವಪದಾರ್ಥಾನಾಮ್ ಅಭಿನ್ನಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ಕಲ್ಲೋಲಶೀಕರೋರ್ಮೀಣಾಮ್ ಅಬ್ಧಾವ್ ಇವ ಪಯೋಭರಃ
ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಭಜನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು, ರೇಖೆಗಳು, ಜಲಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನೀರಿನ ಪೂರ್ಣತೆ ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ನಾನಾತೈಷಾ ತ್ವ್ ಅಸತ್ಯೈಷಾ ಸತ್ಯೇನಾನೇನ ಚೈವ ಹಿ । ಕಲ್ಪಿತಾ ಚಿತ್ಸ್ವಭಾವೇನ ವೇತಾಲಶ್ ಶಿಶುನಾ ಯಥಾ
ಈ ವೈವಿಧ್ಯವೆಂಬುದು ನಿಜವಲ್ಲ; ಅದು ಚೇತನೆಯಿಂದ ಕಲ್ಪಿತವಾದುದು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭೂತಪ್ರೇತಗಳು ಕಲ್ಪನೆಯಾಗುವಂತೆ, ಇದು ಕೂಡ ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.
ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಿಮತಾ ವಿಗತಾಮಯೇನ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಮಯೇದಮ್ ಅಖಿಲಂ ವಿವಿಧೈರ್ ವಿಲಾಸೈಃ । ಚಿದ್ರೂಪಿಣೈವ ಕಲಿತಾಕಲಿತಾತ್ಮನೇತಿ ಸರ್ವೋಪಶಾನ್ತಮತಿರ್ ಆಸ್ಸ್ವ ಸುಖಂ ಮಹಾತ್ಮನ್
ನಾನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನಾಗಿ, ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಚೇತನಸ್ವರೂಪನಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆತ್ಮವೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪಿಸದಿದ್ದರೂ, ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸುಖವಾಗಿ ಇರು.
ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತವತ್ಯ್ ಅಥ ಮುನೌ ದಿವಸೋ ಜಗಾಮ ಸಾಯನ್ತನಾಯ ವಿಧಯೇ ಽಸ್ತಮ್ ಇನೋ ಜಗಾಮ । ಸ್ನಾತುಂ ಸಭಾ ಕೃತನಮಸ್ಕರಣಾ ಜಗಾಮ ಶ್ಯಾಮಾಕ್ಷಯೇ ರವಿಕರೈಶ್ ಚ ಸಹಾಜಗಾಮ
ಮುನಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಆ ದಿನವು ಸಂಜೆಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಂಗತವಾಯಿತು. ಸಭೆಯವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೆರಳಿದರು.
ಯಥಾಸ್ಮಾಕಂ ಮುನೇ ಸ್ವಪ್ನಪುರಪತ್ತನಮಣ್ಡಲಮ್ । ತಥೈವ ಪದ್ಮಜಾದೀನಾಂ ಯದಿ ದೇಹಪರಿಗ್ರಹಃ
ಮುನಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಊರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಪದ್ಮಜನು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದೇಹ ಎಂಬುದು ಇದ್ದರೆ ಅದು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ತಥೈವೇದಂ ಚ ಸಞ್ಜಾತಂ ಯದಿ ಸರ್ವಮ್ ಅಸನ್ಮಯಮ್ । ತದ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ದೃಢತರಃ ಪ್ರತ್ಯಯಃ ಕಥಮ್ ಉತ್ಥಿತಃ
ಹಾಗೇ, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಿಜವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಂಬಿಕೆ ಹೇಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದು ಆಶ್ಚರ್ಯ.
ಅಸ್ಮತ್ಸರ್ಗವದ್ ಆಭಾತಿ ಪೂರ್ವಸರ್ಗಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಸ್ವಜೀವಪ್ರತಿಭಾಸಾತ್ಮಾ ವಿದ್ಯತೇ ನ ತು ವಾಸ್ತವಃ
ಹಿಂದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕರ್ತನು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮಾತ್ರ, ನಿಜವಾದವನು ಅಲ್ಲ.
ಸರ್ವಗತ್ವಾಚ್ ಚಿತೇಸ್ ಸರ್ವಂ ಜೀವಸ್ ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಸೃತಿಃ । ಸಾ ಚಾಸತ್ಯಾ ದರ್ಶನೋತ್ಥಾ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನನಾಶಿನೀ
ಚೇತನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಜೀವವೂ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಇದೆ, ಪುನರ್ಜನ್ಮವೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇದು ನಿಜವಲ್ಲ, ನೋಡಿದುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭ್ರಮೆ, ಸತ್ಯದ ಅರಿವಿನಿಂದ ಅದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಪ್ನಾಭಃ ಪ್ರತಿಭಾಸೋ ಽಸ್ಯ ಯ ಏಷ ಸ್ವಯಮ್ ಉತ್ಥಿತಃ । ಅಹನ್ತಾಪ್ರತ್ಯಯೈಕಾತ್ಮಾ ಸ ಏವಾತಿದೃಢಸ್ ಸ್ಥಿತಃ
ಈ ಕನಸಿನಂತಿರುವ ಪ್ರಪಂಚವು, ಸ್ವತಃ ಉದಯವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು 'ನಾನು' ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದೇ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.
ಸ್ವಪ್ನೇ ಕ್ಷಣವಿನಾಶಿತ್ವಂ ಯಥಾ ಪುಂಸಾ ನ ದೃಶ್ಯತೇ । ಸರ್ಗಸ್ವಪ್ನೇ ತಥೈವೈತದ್ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಪಿ ನ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ
ಹಾಗೆಯೇ, ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ನಾಶವಾಗುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗದು. ಇದೇ ರೀತಿ, ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸ್ವಪ್ನೋ ಽಗ್ರಪುರುಷಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರತಿಭಾಸಶ್ ಚ ಯೋ ಭವೇತ್ । ರಾಮಾಸ್ಮದಾದಿಸರ್ಗಾತ್ಮಾ ಭವೇತ್ ತಾದೃಶ ಏವ ಸಃ
ಈ ಆದಿಪುರುಷನ ಕನಸು ಅಥವಾ ಅವನಿಗೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರಪಂಚವೇ ರಾಮ, ನಾನು ಮತ್ತು ಇತರರ ಸೃಷ್ಟಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ.
ಯತ್ ಸ್ವಪ್ನಪುರುಷಾಜ್ ಜಾತಂ ತತ್ ಸ್ವಪ್ನಪುರುಷಾತ್ಮಕಮ್ । ಭವತೀತ್ಯ್ ಅನುಭೂತಂ ಹಿ ಯದ್ ಬೀಜಂ ತತ್ ಫಲಂ ಯಥಾ
ಯಾವುದು ಕನಸುಪರುಷನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತೋ, ಅದೂ ಕನಸುಪರುಷನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೇ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಹೇಗೋ, ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸತ್ಯ.
ಅಸತ್ಯಮ್ ಏವ ತದ್ ವಿದ್ಧಿ ಯದ್ ಅಸತ್ಯೇನ ಸಾಧ್ಯತೇ । ಅಸತ್ಯ್ ಅರ್ಥೇ ಸಮರ್ಥೇ ಽಪಿ ನ ಯುಕ್ತಂ ಭಾವಬನ್ಧನಮ್
ಅಸತ್ಯದಿಂದ ಸಾಧಿಸಲಾದದ್ದೂ ಅಸತ್ಯವೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅಸತ್ಯವಾದ ವಿಷಯವು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಜೋಡಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಅಸತ್ಯ್ ಅರ್ಥೇ ಸಮರ್ಥೇ ಽಪಿ ಸತ್ತಾ ಭಾವನಸಮ್ಭವಾ । ಯತಸ್ ತೇನ ಪರಿತ್ಯಾಜ್ಯಮ್ ಅಸದ್ಭಾವನಭಾವನಮ್
ಅಸತ್ಯವಾದ ವಿಷಯವು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಅದರ ಇರುವಿಕೆ ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಸತ್ಯದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಬಿಡಬೇಕು.
ದೃಢಪ್ರತ್ಯಯಿನಸ್ ಸ್ವಪ್ನಪುರುಷಾದ್ ಯತ್ ಸಮುತ್ಥಿತಮ್ । ಭವತ್ಯ್ ಆತ್ಮನಿ ಸರ್ಗಾದಿ ದೃಢಪ್ರತ್ಯಯಮ್ ಏವ ತತ್
ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿರುವ ಕನಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಏನು ಉದಯವಾದರೂ, ಸೃಷ್ಟಿಯಂತೆಯೇ, ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನಂಬಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ.
ನಿಮೇಷಮಾತ್ರಮ್ ಏವಾಯಂ ಸರ್ಗಸ್ವಪ್ನಸ್ ಸ್ಫುರನ್ ಸ್ಥಿತಃ । ತಸ್ಮಿನ್ ನಿಮೇಷ ಏವಾಸ್ಮತ್ಕಲ್ಪತಾ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಾ
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕನಸು ಕಣ್ಣೆತ್ತುವಷ್ಟು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಯುಗದ ಅವಧಿಯೂ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುದೀರ್ಘಸ್ವಪ್ನಷಣ್ಡೋ ಽಯಂ ಯಥೋದೇತಿ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ । ಸರ್ಗಾದ್ಯಾಸ್ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮ್ ಉದಿತಾಸ್ ತಥಾ
ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಂದ ಈ ದೀರ್ಘವಾದ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭವೂ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಉದಯವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ತತ್ತ್ವಸ್ಯೈವ ಭಾವೇನ ಸರ್ಗಸ್ವಪ್ನಪರಮ್ಪರಾಃ । ಸ್ಫುರನ್ತ್ಯ್ ಅಮ್ಭೋ ದ್ರವತ್ವೇನ ಯಥಾವರ್ತವಿವರ್ತನೈಃ
ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ, ಹೇಗೆ ನೀರು ತನ್ನ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.
ಯದಾ ಸ್ವಪ್ನಾತ್ಮಿಕೈವೇಯಂ ಸರ್ಗಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ ನ ವಾಸ್ತವೀ । ಇದಂ ಸಮ್ಭವತೀದಂ ನೋ ವೇತ್ಯ್ ಅತಃ ಪ್ರಲಯಂ ಗತಮ್
ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವೈಭವವು ಕನಸಿನಂತೆಯೇ ನಿಜವಲ್ಲದಾಗ, 'ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ' ಅಥವಾ 'ಇದು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತವೆ.
ಯದ್ ಯಥಾ ಯಾದೃಶಂ ದೃಷ್ಟಂ ತತ್ ತಾದೃಗ್ ವಿದ್ಯತೇ ತಥಾ । ನ ಹಿ ಪರ್ಯನುಯುಜ್ಯನ್ತೇ ಸ್ವಪ್ನವಿಭ್ರಮನೀತಯಃ
ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದು ಅದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಕನಸಿನ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ತರ್ಕದಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.