ಸಮತಾಮಧುರಾ ರಮ್ಯಾ ರಸಶಕ್ತಿರ್ ಮುನೀನ್ದ್ರ ಯಾ । ತಯಾ ಯದ್ ಭಾವಿತಂ ಚೇತ್ಯಮ್ ಅಮೃತಂ ತತ್ ಕ್ಷಣಾದ್ ಭವೇತ್
ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಸಮತೆಯ ಮಧುರವಾದ ಆ ರಸಶಕ್ತಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆವರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ಅಮೃತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮತಾಮೃತಪೂರೇಣ ಯದ್ ಯನ್ ನಾಮ ವಿಭಾವ್ಯತೇ । ತತ್ ತದ್ ಆಯಾತಿ ಮಾಧುರ್ಯಂ ಪರಮ್ ಇನ್ದೋರ್ ಇವ ಚ್ಯುತಮ್
ಸಮತೆಯ ಅಮೃತದಿಂದ ಯಾವುದು ಯೋಚನೆಯಾದರೂ, ಅದು ಚಂದ್ರನಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದಂತೆ ಪರಮ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಮಮ್ ಆಕಾಶವದ್ ಭೂತ್ವಾ ಯದ್ ಅಹೃಲ್ಲೇಖಮ್ ಆಸನಮ್ । ಅವಿಕಾರಮ್ ಅನಾಯಾಸಂ ತದ್ ದೇವಾರ್ಚನಮ್ ಉಚ್ಯತೇ
ಯಾವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗುರುತುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಸಮವಾಗಿ, ಏನೂ ಬದಲಾಗದೆ, ಯಾತನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ದೇವರ ಆರಾಧನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪೂರ್ಣೇನ್ದುನೇವ ಪೂರ್ಣೇನ ಭಾವ್ಯಂ ಶಮಸಮತ್ವಿಷಾ । ಸ್ವಚ್ಛೇನ ಚಿದ್ಘನೈಕೇನ ಜ್ಞೇನಾಪ್ಯ್ ಉಪಲರೂಪಿಣಾ
ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ, ಮನಸ್ಸು ಸಮತೆಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಯೂ, ಶುದ್ಧವಾದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ—even ಅದು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ—ಆ ರೀತಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆನೆಸಬೇಕು.
ಅನ್ತರ್ ಆಕಾಶವಿಶದೋ ಬಹಿಃ ಪ್ರಕೃತಕಾರ್ಯಕೃತ್ । ರಞ್ಜನಾಮಿಹಿಕಾಮುಕ್ತಸ್ ಸಮ್ಪೂರ್ಣೋ ಜ್ಞ ಉಪಾಸಕಃ
ಒಳಗೆ ಆಕಾಶದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಹೊರಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಆಸಕ್ತಿಯ ಮಂಜಿನಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಆರಾಧಕನು.
ಸ್ವಪ್ನೇ ಽಪ್ಯ್ ಅದೃಶ್ಯಹೃಲ್ಲೇಖಮ್ ಅಜ್ಞಾನಾಭ್ರಪರಿಕ್ಷಯೇ । ಶಾನ್ತಾಹನ್ತಾದಿಮಿಹಿಕಂ ಜ್ಞಶರದ್ವ್ಯೋಮ ರಾಜತೇ
ಕನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಗುರುತುಗಳು ಕಾಣಿಸದಾಗ, ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಮೋಡವು ದೂರವಾದಾಗ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಚಂಚಲತೆ ಎಂಬ ಮಂಜು ಹೋಗಿ, ಜ್ಞಾನಿ ಶರದೃತುವಿನ ಆಕಾಶದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯಮ್ ಅಸ್ತಮಿತಮಾನಸಮಾತೃಮೇಯಂ ಸದ್ಯಃಪ್ರಸೂತಶಿಶುವೇದನವದ್ವಿತಾನಮ್ । ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಶಾನ್ತಮತಿಚೇತನಚಿತ್ತಜೀವಂ ಜೀವಞ್ ಜ್ಞ ಉತ್ತಮಪದಸ್ಥಿತ ಏವ ತಿಷ್ಠ
ಮನಸ್ಸು, ಅಳತೆ, ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿರುವಾಗ, ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿನ ಅರಿವಿನಂತೆ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ ಇರುವ ಜ್ಞಾನಿಯಂತೆ, ಮನಸ್ಸು, ಚೇತನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ನೀನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯು.
ದೇಶಕಾಲಕಲನಕ್ರಮೋದಿತೈಸ್ ಸರ್ವವಸ್ತುಸುಖದುಃಖವಿಭ್ರಮೈಃ । ನಿತ್ಯಮ್ ಅರ್ಚಿತಶರೀರನಾಯಕಸ್ ತಿಷ್ಠ ಶಾನ್ತಸಕಲೇಹಯಾ ಧಿಯಾ
ಸ್ಥಳ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ, ಸದಾ ದೇಹದ ಒಡೆಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿರುವ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನೆಲೆಸಿರು.
ಯಥಾಕಾಮಂ ಯಥಾರಮ್ಭಂ ನ ಕರೋಷಿ ಕರೋಷಿ ಯತ್ । ಚಿನ್ಮಾತ್ರಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯಾನ್ತಸ್ ತದ್ ದೇವಾರ್ಚನಮ್ ಆತ್ಮನಃ
ನೀನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯರೂಪಿಯಾದ ಆತ್ಮನ ಆಂತರಿಕ ಆರಾಧನೆ.
ತೇನೈವಾಹ್ಲಾದಮ್ ಆಯಾತಿ ಯಾತಿ ಪ್ರಕಟತಾಂ ತಥಾ । ತಥಾಸ್ಥಿತೇನ ರೂಪೇಣ ಸ್ವೇನೈವ ಸ್ವಯಮ್ ಈಶ್ವರಃ
ಅದರಿಂದಲೇ ಆನಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರನಾದವನು ತಾನೇ ಈಶ್ವರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಶಬ್ದಾರ್ಥಾ ನಾತ್ಮನ್ಯ್ ಅನ್ಯತಮಾಶ್ ಶಿವೇ । ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಪೃಥಗ್ರೂಪಾ ವಹ್ನೌ ಹಿಮಕಣಾ ಇವ
ಆಸಕ್ತಿ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾವನೆಗಳು ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಮದ ಹನಿಗಳಂತೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಯದ್ ಯದ್ ರಾಜತ್ವದೀನತ್ವಸುಖದುಃಖಾದಿವೇದನಮ್ । ಆತ್ಮೀಯಂ ಪರಕೀಯಂ ಚ ತತ್ ತದ್ ಅರ್ಚನಮ್ ಆತ್ಮನಃ
ತೇಜಸ್ಸು, ನಿರಾಶೆ, ಸುಖ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳು, ಅವು ಸ್ವಂತದಾಗಿರಲಿ ಬೇರೆವರದ್ದಾಗಿರಲಿ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಆತ್ಮಾರಾಧನೆಯೇ.
ವಿದ್ಧಿ ಸಂವಿತ್ತಿಮ್ ಏವಾರ್ಚಾಂ ವೇತ್ತ್ಯ್ ಆತ್ಮಾತ್ಮಾನಮ್ ಏವ ಚ । ಘಟಾದ್ಯಾತ್ಮತಯಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸ್ವಯಮ್ ಆತ್ಮತಯೈವ ವಾ
ಜ್ಞಾನವೇ ಆರಾಧನೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಆತ್ಮವು ತನ್ನನ್ನೇ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದು ಪಾತ್ರೆಯ ಆತ್ಮವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರಲಿ.
ಶಿವಂ ಶಾನ್ತಮ್ ಅನಾಭಾಸಮ್ ಏಕಂ ಭಾಸುರಮ್ ಆತತಮ್ । ಜಗತ್ಪ್ರತ್ಯಯವತ್ ಸರ್ವಮ್ ಆತ್ಮರೂಪಮ್ ಇದಂ ಸ್ಥಿತಮ್
ಮಂಗಳಕರ, ಶಾಂತ, ರೂಪರಹಿತ, ಏಕಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಆತ್ಮವು, ಈ ಜಗತ್ತು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದೆ.
ಅಹೋ ನು ಚಿತ್ರಮ್ ಆತ್ಮೈವ ಘಟಾದ್ಯ್ ಅನ್ಯದ್ ಅವಸ್ಥಿತಮ್ । ಜೀವಾದಿಸ್ ಸ್ವಸ್ಥ ಏವಾನ್ತರ್ ನೂನಂ ವಿಸ್ಮೃತವಾನ್ ಇವ
ಅಯ್ಯೋ, ಇದು ಎಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯ! ಆತ್ಮನೇ ಈ ಮಡಕೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಒಳಗಿನ ಆತ್ಮ, ಜೀವಿಯಾಗಿ ಇದ್ದರೂ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಮರೆತವನಂತೆ ಇದ್ದಾನೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಂತನೆ.
ಸರ್ವಾತ್ಮಕಸ್ಯಾನನ್ತಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯಾನ್ತಃ ಕಿಲಾತ್ಮನಃ । ಪೂಜ್ಯಪೂಜಕಪೂಜಾಖ್ಯೋ ವಿಭ್ರಮಃ ಪ್ರೋದಿತೋ ವೃಥಾ
ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಇರುವ, ಅನಂತವಾದ, ಶುಭವಾದ ಆ ಒಳಗಿನ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಪೂಜ್ಯ, ಪೂಜಕ, ಪೂಜೆ ಎಂಬ ಭೇದಗಳು ಖಾಲಿ ಭ್ರಮೆ ಮಾತ್ರ, ಅವುಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ.
ನಿಯತಾಕಾರಶಾನ್ತತ್ವಂ ನ ಚ ಸಮ್ಭವತೀಶ್ವರೇ । ಯತಸ್ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪೂಜ್ಯಪೂಜಾಮಯಃ ಕ್ರಮಃ
ಯಾರು ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೋ ಆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ರೂಪವೂ, ಶಾಂತತೆಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪೂಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂಜಕ ಎಂಬ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೀನೇ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯ, ಬ್ರಹ್ಮಣೇ.
ಪೂಜ್ಯಪೂಜಾವ್ಯವಚ್ಛಿನ್ನೋ ದೇವೋ ಽನಿತ್ಯೋ ಽಮಲಾತ್ಮನಃ । ಸರ್ವಶಕ್ತೇರ್ ಅನನ್ತಸ್ಯ ನೇಶ್ವರತ್ವಸ್ಯ ಭಾಜನಮ್
ಪೂಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂಜಕ ಎಂಬ ಭೇದ ಇಲ್ಲದ ದೇವತೆ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಅದು ತಕ್ಕದ್ದು ಅಲ್ಲ. ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅದು ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರವಲ್ಲ.
ತ್ರಿಜಗತ್ಪ್ರಸೃತಾಚ್ಛಾಚ್ಛಸಂವಿದ್ರೂಪಸ್ಯ ಚಾತ್ಮನಃ । ನೇಶ್ವರತ್ವಾದ್ ಋತೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ವ್ಯಪದೇಶೋ ಽಪಿ ಯುಜ್ಯತೇ
ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮನಿಗೆ, ಪರಮೇಶ್ವರನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ದೇಶಕಾಲಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಯೇಷಾಂ ಸ್ಯಾತ್ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ಅಸ್ಮಾಕಮ್ ಉಪದೇಶ್ಯಾಸ್ ತೇ ನ ವಿಪಶ್ಚಿದ್ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ
ಯಾರಿಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲದಿಂದ ಸೀಮಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೋ, ಅವರಿಗೇ ನಾವು ಉಪದೇಶ ಮಾಡಬೇಕು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ತದೀಯಾಂ ದೃಷ್ಟಿಮ್ ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ತಥೇಮಾಮ್ ಅವಲಮ್ಬ್ಯ ಚ । ಸಮಸ್ ಸ್ವಸ್ಥಮನಾಶ್ ಶಾನ್ತೋ ವೀತರಾಗೋ ನಿರಾಮಯಃ
ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಈ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿರು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸು, ಶಾಂತನಾಗಿರು, ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರು.
ಕಾರ್ಯೋಪಹಾರೈರ್ ಅಭಿತೋ ಯಥಾಪ್ರಾಪ್ತೈರ್ ಅಖಿನ್ನಧೀಃ । ಆತ್ಮಾನಮ್ ಅರ್ಚಯಂಸ್ ತಿಷ್ಠ ಸುಖದುಃಖಶುಭಾಶುಭೈಃ
ಯಾವುದೇ ಸಾಧನಗಳು ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸುಖದುಃಖ, ಶುಭಾಶುಭಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು.
ಅಧಿಗತವತಿ ಸಾಧಾವ್ ಏವಮ್ ಏವಾಶು ನೂನಂ ತ್ವಯಿ ತರಲಿತಜೀವಂ ಜನ್ಮದುಃಖಾದಿ ಕಿಞ್ಚಿತ್ । ನ ಲಗತಿ ಪರಿಶುದ್ಧೇ ಸರ್ವತಸ್ ಸ್ಫಾಟಿಕಾಙ್ಗೇ ನವಸದನ ಇವಾನ್ತರ್ ನಿಷ್ಕಲಙ್ಕೇ ಕಲಙ್ಕಃ
ಒಳ್ಳೆಯವರಲ್ಲಿ ಈ ಶುದ್ಧತೆ ಬಂದಾಗ, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮ ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹುಟ್ಟಿನ ದುಃಖ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ನಿನಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹದವಾದ ಸ್ಫಟಿಕದ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಮಸಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ, ನಿನಗೆ ಯಾವ ಕಳೆ ಕೂಡ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ.
ಶಿವಃ ಕಿಮ್ ಉಚ್ಯತೇ ದೇವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಿಮ್ ಉಚ್ಯತೇ । ಆತ್ಮಾ ಕಿಮ್ ಉಚ್ಯತೇ ವಾಪಿ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಕಿಮ್ ಉಚ್ಯತೇ
ಶಿವನು ಎಂದರೆ ಏನು? ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದರೆ ಏನು? ಆತ್ಮ ಎಂದರೆ ಏನು? ಪರಮಾತ್ಮ ಎಂದರೆ ಏನು?
ತತ್ ಸತ್ ಕಿಞ್ಚಿನ್ ನಕಿಞ್ಚಿಚ್ ಚ ಶೂನ್ಯಂ ವಿಜ್ಞಾನಮ್ ಏವ ಚ । ಇತ್ಯಾದಿಭೇದೋ ಭಗವಂಸ್ ತ್ರಿಲೋಕೇಶ ಕಿಮ್ ಉಚ್ಯತೇ
‘ಅದು’, ‘ಸತ್ಯ’, ‘ಏನೋ ಒಂದು’, ‘ಏನೂ ಇಲ್ಲ’, ‘ಶೂನ್ಯ’, ‘ಜ್ಞಾನ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಪದಗಳು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ? ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವೇನು?
ಅನಾದ್ಯನ್ತಮ್ ಅನಾಭಾಸಂ ಸತ್ ಕಿಞ್ಚಿದ್ ಇಹ ವಿದ್ಯತೇ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಮ್ ಅನಾಭಾಸಾದ್ ಯನ್ ನಕಿಞ್ಚಿದ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇದೆ — ಅದಕ್ಕೆ ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅದು ಗೋಚರವಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಯದ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾದಿಯುಕ್ತಾನಾಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅದೃಶ್ಯತಾಮ್ । ಗತಂ ತತ್ ಕಥಮ್ ಈಶಾನ ವದ ಕೇನಾವಗಮ್ಯತೇ
ಸ್ವಾಮಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯೂ ಸಹ ಕಾಣದಂತಾಗಿರುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರಿಯಬಹುದು? ದಯವಿಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಯಾವ ಮಾರ್ಗವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ.
ಯೋ ಮುಮುಕ್ಷುರ್ ಅವಿದ್ಯಾಂಶಃ ಕೇವಲಂ ನಾಮ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ । ಸಾತ್ತ್ವಿಕೈರ್ ಏವ ಸೋ ಽವಿದ್ಯಾಭಾಗೈಶ್ ಶಾಸ್ತ್ರಾದಿನಾಮಭಿಃ
ಯಾರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ, ಅವರು ಬಹುಪಾಲು ಶುದ್ಧರಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೂಡ ಶುದ್ಧವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶುದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಅವಿದ್ಯಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಯಾಶ್ರೇಷ್ಠಾಂ ಕ್ಷಾಲಯನ್ನ್ ಇಹ ತಿಷ್ಠತಿ । ಮಲಂ ಮಲೇನಾಪಹರನ್ ಯುಕ್ತಿಜ್ಞೋ ರಜಕೋ ಯಥಾ
ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಎರಡೂ ವಿಧದ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಯುಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ, ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವವನು ಮಳೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮಳೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಕತಾಲೀಯವತ್ ಪಶ್ಚಾದ್ ಅವಿದ್ಯಾಕ್ಷಯ ಆಗತೇ । ಪ್ರಪಶ್ಯತ್ಯ್ ಆತ್ಮನೈವಾತ್ಮಾ ಸ್ವಭಾವಸ್ಯೈಷ ನಿಶ್ಚಯಃ
ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ತಾಳೆಹಣ್ಣು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವಂತೆಯೇ, ಅಜ್ಞಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದಾಗ, ಆತ್ಮನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಅದರ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಭಾವ ಎಂಬುದು ಖಚಿತ.