ಸಮೈಕಸನ್ನಿವೇಶಾನಿ ಬಹೂನಿ ವಿಷಮಾಣಿ ಚ । ತಥಾರ್ಧಸಮರೂಪಾಣಿ ತ್ರಿಜಗನ್ತಿ ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ನಾನು ಅನೇಕ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಕೆಲವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಭಾಗಶಃ ಮಾತ್ರ ಹೋಲುತ್ತವೆ.
ತಾನ್ಯ್ ಏವ ತಾದೃಕ್ಕರ್ಮಾಣಿ ತಥಾನ್ಯಾಚರಣಾನಿ ಚ । ತತ್ಕರ್ಮಾಣಿ ತಥಾನ್ಯಾನಿ ಭೂತಾನೀಹ ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಅಲ್ಲಿನ ಆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಡೆಗಳನ್ನೂ ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ; ಅವುಗಳನ್ನೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿಮನ್ವನ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ವಿಪರ್ಯಸ್ತೇ ಜಗತ್ಕ್ರಮೇ । ಸನ್ನಿವೇಶೇ ಽನ್ಯಥಾ ಜಾತೇ ಪ್ರಯಾತೇ ಸಂಸ್ತುತೇ ಜನೇ
ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಪ್ರತಿ ಮನ್ವಂತರ ಬದಲಾದಾಗ, ಲೋಕದ ಕ್ರಮ ಉಲ್ಟಾದಾಗ, ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಜನರು ಬಂದು ಹೋದಾಗ,
ಮಮಾನ್ಯಾನಿ ಚ ಮಿತ್ರಾಣಿ ತೇ ಽನ್ಯ ಏವ ಚ ಬನ್ಧವಃ । ಅನ್ಯ ಏವ ನವಾ ಭೃತ್ಯಾ ಅನ್ಯ ಏವ ಸಮಾಶ್ರಯಾಃ
ನನಗೆ ಬೇರೆ ಸ್ನೇಹಿತರು ಇದ್ದಾರೆ, ನಿನಗೆ ಬೇರೆ ಬಂಧುಗಳು; ಹೊಸ ಸೇವಕರು ಬರುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಕದಾಚಿದ್ ಅಹಮ್ ಏಕಾನ್ತೇ ವಿನ್ಧ್ಯಮೂಲಲತಾಶ್ರಯಃ । ಕದಾಚಿನ್ ಮೇರುಶೃಙ್ಗಾಗ್ರಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಲತಾಶ್ರಯಃ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾನು ವಿನ್ಧ್ಯಪರ್ವತದ ಕೆಳಭಾಗದ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತೇನೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇರುಪರ್ವತದ ಶೃಂಗದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಕಾಮಧೇನು ಲತೆಯ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಕದಾಚಿತ್ ಸಹ್ಯನಿಲಯಃ ಕದಾಚಿದ್ ದರ್ದುರಾಲಯಃ । ಕದಾಚಿದ್ ಧಿಮವದ್ವಾಸೀ ಕದಾಚಿನ್ ಮಲಯಾಶ್ರಯಃ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾನು ಸಹ್ಯಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದರ್ದುರ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತೇನೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಲಯಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಕದಾಚಿತ್ ಪ್ರಾಕ್ತನೇನೈವ ಸನ್ನಿವೇಶೇನ ಭೂಧರಮ್ । ವನಂ ವೃಕ್ಷಂ ಚ ಶಾಖಾಂ ಚ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನೀಡಂ ಕರೋಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ, ನಾನು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಮರದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೊಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಅದ್ಯಾನನ್ತೇಷು ಯಾತೇಷು ಯುಗೇಷು ಮುನಿನಾಯಕ । ಪ್ರಾಕ್ತನೇನೈವ ಜಾತೋ ಽಯಂ ಸನ್ನಿವೇಶೇನ ಪಾದಪಃ
ಮುನಿಗಳ ನಾಯಕನೇ, ಈಗಿನ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಹಾದುಹೋಗಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ ಮರವು ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.
ತಾತೇ ಜೀವತಿ ಯೈವಾಭೂಚ್ ಛೋಭಾಸ್ಯ ಸುತರೋಸ್ ತಯಾ । ಕೃತಪ್ರಾಕ್ಸನ್ನಿವೇಶೋ ಽಯಮ್ ಅಹಂ ಸ್ಥಿತಿಮ್ ಉಪಾಗತಃ
ನನ್ನ ತಂದೆ ಜೀವಂತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರಿಂದ ಬಹಳ ಬೆಳಕು ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಹಿಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಈಗ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ನೇಹಾಭೂದ್ ಉತ್ತರಾ ಪೂರ್ವಂ ಕಕುಮ್ ನಾಯಂ ಚ ಭೂಧರಃ । ದಿಗ್ ಉತ್ತರಾಭೂದ್ ಅನ್ಯೈವ ಪೂರ್ವಂ ಮೇರುಮಹೀಧರಾ
ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕು ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ಇರಲಿಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಪರ್ವತವೂ ಅಲ್ಲ. ಆಗಿದ್ದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕು ಬೇರೆ ಆಗಿತ್ತು, ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವದ ಮೇರು ಪರ್ವತವೂ ಬೇರೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಏಕೈಕದೇಹಸಂಸ್ಥಾನನೀತಬ್ರಹ್ಮನಿಶಾಗಮಃ । ಧ್ಯಾನಾನ್ತೇ ಖಸ್ಥ ಏವೈತತ್ ಸರ್ಗಮ್ ಆಲೋಕ್ಯ ವೇದ್ಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಪ್ರತಿ ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಶೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನಾನು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.
ಅರ್ಕಾದೇರ್ ಋಕ್ಷಸಞ್ಚಾರಾನ್ ಮೇರ್ವಾದೇಸ್ ಸ್ಥಾನಕಾದ್ ದಿಶಾಮ್ । ಸಂಸ್ಥಾನಮ್ ಅನ್ಯಥಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಿತೇ ಯಾನ್ತಿ ದಿಶೋ ಽನ್ಯಥಾ
ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆ, ಮೇರುವು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾಗ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ನ ಸನ್ ನಾಸಜ್ ಜಗನ್ ಮನ್ಯೇ ಭ್ರಮೋ ಽಯಂ ಕೇವಲಂ ಧಿಯಃ । ಆತ್ಮಸ್ಪನ್ದಚಮತ್ಕಾರವಿಭವೋ ಽಯಂ ವಿಜೃಮ್ಭತೇ
ಈ ಲೋಕವು ಇದೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಎಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಮನಸ್ಸಿನ ಗೊಂದಲ ಮಾತ್ರ. ಆತ್ಮನ ಸ್ಪಂದನೆಯ ಅದ್ಭುತದಿಂದಲೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಪುತ್ರಃ ಪಿತೃತ್ವಮ್ ಆಯಾತೋ ಮಿತ್ರಾಣಿ ತ್ವ್ ಅರಿತಾಂ ತಥಾ । ಸ್ತ್ರೀತ್ವಂ ಚ ಶತಶೋ ಯಾತಾನ್ ಪುಂಸಶ್ ಚೈವ ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ನಾನು ಮಗನಾಗಿ ತಂದೆಯಾದ ಸಮಯವನ್ನು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಶತ್ರುಗಳಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು, ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಹೆಂಗಸಾಗಿ, ಪುರುಷನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದ ಸಮಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಕಲೌ ಕೃತಯುಗಾಚಾರಾನ್ ಕೃತೇ ಕಲಿಯುಗಸ್ಥಿತೀಃ । ತ್ರೇತಾಯಾಂ ದ್ವಾಪರೇ ಚೈವ ಸಂಸ್ಮರಾಮಿ ಮುನೀಶ್ವರ
ಮಹರ್ಷೇ, ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಳಿಯುಗದ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಅದೃಷ್ಟವೇದವೇದಾರ್ಥಾನ್ ಸ್ವಸಙ್ಕೇತವಿಹಾರಿಣಃ । ಸರ್ಗಾನ್ ನಿರರ್ಗಲಾಚಾರಾನ್ ಕ್ವಚಿತ್ ಕಾಂಶ್ಚಿತ್ ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ನಾನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ವೇದಗಳೂ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಗಳೂ ಕಾಣದ, ಸ್ವಂತ ಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವ, ಯಾವುದೇ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಧ್ಯಾತರಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸಸುರಾಸುರಮಾನುಷಮ್ । ಚತುರ್ಯುಗಸಹಸ್ರೇ ದ್ವೇ ಜಗಚ್ ಛೂನ್ಯಂ ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವಾಗ, ದೇವತೆಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಮಾನವರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಲೋಕವು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಚಿತ್ರಸಂಸ್ಥಾನವಿಶೇಷದೇಶಾನ್ ವಿಚಿತ್ರಕಾರ್ಯಾಕುಲಭೂತಕೋಶಾನ್ । ವಿಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸವಿಲಾಸವೇಷಾನ್ ಸ್ಮರಾಮ್ಯ್ ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮದಿನೇಷ್ವ್ ಅಶೇಷಾನ್
ಪ್ರತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ದಿನದಲ್ಲಿಯೂ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ನಾನಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಆಟದ ರೂಪಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ.
ಅಥಾಸೌ ವಾಯಸಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಜಿಜ್ಞಾಸಾರ್ಥಮ್ ಇದಂ ಮಯಾ । ಭೂಯಃ ಪೃಷ್ಟೋ ಮಹಾಬಾಹೋ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಲತಾಗ್ರಖೇ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಕಾಗೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು, ಇಚ್ಛಾಪೂರಕ ವೃಕ್ಷದ ಕೊಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಚರತಾಂ ಜಗತಃ ಕೋಶೇ ವ್ಯವಹಾರವತಾಮ್ ಅಪಿ । ಕಥಂ ವಿಹಗರಾಜೇನ್ದ್ರ ದೇಹಂ ಮೃತ್ಯುರ್ ನ ಬಾಧತೇ
ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮರಣವು ಹೇಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ?
ಜಾನನ್ನ್ ಅಪಿ ಹಿ ಸರ್ವಜ್ಞ ಬ್ರಹ್ಮಞ್ ಜಿಜ್ಞಾಸಯೈವ ಮಾಮ್ । ಪೃಚ್ಛಸಿ ಪ್ರಭವೋ ನಿತ್ಯಂ ಭೃತ್ಯಂ ವಾಚಾಲಯನ್ತಿ ಹಿ
ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನಾದರೂ, ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ಕೇವಲ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಯಜಮಾನರು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಸೇವಕರನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದ ತೊಡಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಥಾಪಿ ಯತ್ ಪೃಚ್ಛಸಿ ಮಾಂ ತತ್ ತೇ ಪ್ರಕಥಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್ । ಅನಾಜ್ಞಾಭಙ್ಗಮ್ ಏವಾಹುರ್ ಮುಖ್ಯಮ್ ಆರಾಧನಂ ಸತಾಮ್
ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಏನು ಕೇಳಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ನಾನೀಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಆದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸದೆ ಪಾಲಿಸುವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೇವೆ.
ದೋಷಮುಕ್ತಾಫಲಪ್ರೋತಾ ವಾಸನಾತನ್ತುಸನ್ತತಿಃ । ಹೃದಿ ನ ಗ್ರಥಿತಾ ಯಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುಸ್ ತಂ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೋಷ ಮತ್ತು ಫಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಾಸನೆಗಳ ಸರಪಳಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಲ್ಲವೋ, ಅವನನ್ನು ಮರಣವು ಹಾನಿಪಡಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವಾಸವೃಕ್ಷಕ್ರಕಚಾಸ್ ಸರ್ವೇ ದೇಹಲತಾಘುಣಾಃ । ಆಧಯೋ ಯಂ ನ ಭಿನ್ದನ್ತಿ ಮೃತ್ಯುಸ್ ತಂ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸದ ಮರದ ಅರಿವಿನ ಗರಗಸಗಳು, ಅಂದರೆ ಶಂಕೆಗಳ ಕತ್ತಿಗಳು, ದೇಹವೆಂಬ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಡಿದು ನೋವುಂಟುಮಾಡಲಾಗದವನು, ಅವನನ್ನು ಮರಣವು ಹಾನಿಪಡಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಷಣ್ಡಾತ್ ಷಣ್ಡಂ ನಿಪತಿತಂ ಶಾಖಾಮೃಗಮ್ ಇವೋದ್ಧತಂ । ನ ಚಞ್ಚಲಂ ಮನೋ ಯಸ್ಯ ತಂ ಮೃತ್ಯುರ್ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗದೆ, ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಹೇಗೋ ಒಂದು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಯು ನಿರ್ಜೀವನಾದವನಿಂದ ಬಿದ್ದುಹೋದಂತೆ, ಅಂಥವನನ್ನು ಮರಣ ದೇವತೆ ಹಿಡಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಶರೀರತರುಸರ್ಪೌಘಾಶ್ ಚಿತ್ತೌರ್ವಶಿಖಿನಶ್ ಶಿಖಾಃ । ಆಶಾ ಯಂ ನ ದಹನ್ತ್ಯ್ ಅನ್ತಸ್ ತಂ ಮೃತ್ಯುರ್ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾರನ್ನು ದೇಹವೆಂಬ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಆಸೆಗಳ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಒಳಗಿನಿಂದ ಸುಡುತ್ತಿಲ್ಲವೋ, ಅವನನ್ನು ಮರಣ ದೇವತೆ ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
ರಾಗದ್ವೇಷವಿಷಾಪೂರಸ್ ಸ್ವಮನೋಬಿಲಮನ್ದಿರಃ । ಲೋಭವ್ಯಾಲೋ ನ ಭುಙ್ಕ್ತೇ ಯಂ ಮೃತ್ಯುಸ್ ತಂ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿನ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ರಾಗದ್ವೇಷಗಳ ವಿಷ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಲೋಭವೆಂಬ ಹಾವು ಅವನನ್ನು ಕಡಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನನ್ನು ಮರಣ ದೇವತೆ ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಪೀತಾಶೇಷವಿವೇಕಾಮ್ಬುಶ್ ಶರೀರಾಮ್ಭೋಧಿವಾಡವಃ । ನ ನಿರ್ದಹತಿ ಯಂ ಕೋಪಸ್ ತಂ ಮೃತ್ಯುರ್ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾರ ದೇಹ ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವೇಕದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಕೋಪವು ಸುಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನನ್ನು ಮರಣ ದೇವತೆ ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಯನ್ತ್ರಂ ತಿಲಾನಾಂ ಕಠಿನಂ ರಾಶಿಮ್ ಉಗ್ರಮ್ ಇವಾಕುಲಮ್ । ಯಂ ಪೀಡಯತಿ ನಾನಙ್ಗಸ್ ತಂ ಮೃತ್ಯುರ್ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾವನನ್ನು ಕಾಮಭಾವನೆಗಳು ಬಲವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತವೆಯೋ, ಆತನನ್ನು ಯಮನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಎಳ್ಳುಮರೆಯ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಯಂತ್ರವು ಎಳ್ಳಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು ಒತ್ತದೇ ಇರುವಂತೆ, ಕಾಮವೇ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು ಮರಣವೂ ಹಿಡಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಏಕಸ್ಮಿನ್ ನಿರ್ಮಲೇ ಯೇನ ಪದೇ ಪರಮಪಾವನೇ । ಸಂಶ್ರಿತಾ ದೃಢವಿಶ್ರಾನ್ತಿಸ್ ತಂ ಮೃತ್ಯುರ್ ನ ಜಿಘಾಂಸತಿ
ಯಾರು ಒಂದು ಶುದ್ಧವಾದ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೋ, ಅವರನ್ನು ಮರಣವು ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.