ಯದ್ ಏವ ಭಾವಯತ್ಯ್ ಏಷಾ ತದ್ ಏವ ಭವತಿ ಕ್ಷಣಾತ್ । ನಟವದ್ ಭೂಮಿಕಾಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸ್ವಮ್ ಆಯಾತಿ ಚಿರಾದ್ ವಪುಃ
ಈ ಚೇತನ ಏನು ಕಲ್ಪಿಸಿತೋ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ; ನಟನು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ, ಅದರ ರೂಪವು ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ ತನ್ನ ಮೂಲಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆ.
ದೇವೋ ನಾಗೋ ಽಸುರೋ ಯಕ್ಷೋ ರಕ್ಷಃ ಪುಙ್ಕಿನ್ನರೋ ಗಜಃ । ಆತ್ಮೈವಾಸ್ಯಾ ವಿಲಾಸಿನ್ಯಾ ಜಗನ್ನಟ್ಯಾಃ ಪ್ರನೃತ್ಯತಿ
ದೇವತೆ, ನಾಗ, ದಾನವ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ, ಕಿನ್ನರ, ಆನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಲೀಲಾಮಯ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವೇ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ.
ಬದ್ಧ್ವಾತ್ಮಾನಂ ರುದಿತ್ವಾ ಚ ಕೋಶಕಾರಃ ಕ್ರಿಮಿರ್ ಯಥಾ । ಚಿರಾತ್ ಕೇವಲತಾಮ್ ಏತಿ ಸ್ವಯಂ ಸಂವಿತ್ ಸ್ವಭಾವತಃ
ಹುಲುಹುಪ್ಪು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸೆರಿದು, ಅಳುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಸಹಜ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ, ಚೇತನವೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧತೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ಜಗಜ್ಜಲಧಿಜಾಲಾನಾಂ ಸಂವಿಜ್ ಜಲಮ್ ಅಲಂ ತಥಾ । ಯಥೈವಾಪೂರ್ಯ ದಿಕ್ಚಕ್ರಂ ಸ್ಫುರತ್ಯ್ ಅದ್ರ್ಯಾದಿತಾಂ ಗತಾ
ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಅಲೆಗಳಿಗೆ ಚೇತನವೇ ನೀರಿನಂತೆ ಇದೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಪರ್ವತದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದಂತೆ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.
ದ್ಯೌಃ ಕ್ಷಮಾ ವಾಯುರ್ ಆಕಾಶಂ ಪರ್ವತಾಸ್ ಸರಿತೋ ದಿಶಃ । ಇತ್ಯ್ ಅಸ್ಯಾ ವೀಚಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ ಸಂವಿತ್ಸಲಿಲಸನ್ತತೇಃ
ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚೇತನದ ನೀರಿನ ನಿರಂತರ ಹರಿವಿನ ಅಲೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಂವಿನ್ಮಾತ್ರಂ ಜಗತ್ ಸರ್ವಂ ದ್ವಿತೀಯಾ ನಾಸ್ತಿ ಕಲ್ಪನಾ । ಇತ್ಯ್ ಏವ ಸಮ್ಯಗ್ಜ್ಞಾನೇನ ಸಂವಿದ್ ಗಚ್ಛತಿ ನಾನ್ಯತಾಮ್
ಈ ಜಗತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚೇತನವೇ; ಎರಡನೇದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸತ್ಯಜ್ಞಾನದಿಂದ ಚೇತನ ಮತ್ತೇನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯದಾ ನ ವಿನ್ದತೇ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಸ್ಪನ್ದತೇ ನ ನ ಚೋಪತಿ । ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯ್ ಏವ ಸ್ಥಿತಿಂ ಯಾತಿ ಸಂವಿನ್ ನಾಲಿಪ್ಯತೇ ತದಾ
ಯಾವಾಗ ಯಾವುದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಚಲನೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ನಿಲ್ಲುವಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ತಾನೇ ತನ್ನೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಆ ಅರಿವು ಯಾವ ದೋಷಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಥಾಸ್ಯಾಸ್ ಸಂವಿದೋ ರಾಮ ಸನ್ಮಾತ್ರಂ ಬೀಜಮ್ ಉಚ್ಯತೇ । ಸತ್ತ್ವಮಾತ್ರಾದ್ ಉದೇತ್ಯ್ ಏಷಾ ಪ್ರಾಕಾಶ್ಯಮ್ ಇವ ತೇಜಸಃ
ರಾಮಾ, ಈ ಅರಿವಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವವೇ ಬೀಜ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಇದು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆ.
ದ್ವೇ ರೂಪೇ ತತ್ರ ಸತ್ತಾಯಾ ಏಕಂ ನಾನಾಕೃತಿ ಸ್ಥಿತಮ್ । ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಏಕರೂಪಂ ತು ವಿಭಾಗೋ ಽಯಂ ತಯೋಶ್ ಶೃಣು
ಅಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಎರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ: ಒಂದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೇಳು.
ಘಟತಾ ಪಟತಾ ತತ್ತಾ ತ್ವತ್ತಾ ಮತ್ತೇತಿ ಕಥ್ಯತೇ । ಸತ್ತಾರೂಪಂ ವಿಭಾಗೇನ ಯತ್ ತು ನಾನಾಕೃತಿ ಸ್ಥಿತಮ್
ಮಡಕೆತನ, ಬಟ್ಟೆತನ, ತತ್ವ, ನಿನ್ನತನ, ಮದ ಎಂಬುವುಗಳೆಲ್ಲಾ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಭಾಗಂ ತು ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸತ್ತೈಕಾತ್ಮತಯಾ ತತಮ್ । ಸಾಮಾನ್ಯೇನೈವ ಸತ್ತಾಯಾ ರೂಪಮ್ ಏಕಮ್ ಉದಾಹೃತಮ್
ಭೇದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವ ಒಂದೇ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷಂ ಸಮ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸನ್ಮಾತ್ರಂ ಯದ್ ಅಲೇಪಕಮ್ । ಏಕರೂಪಂ ಮಹಾರೂಪಂ ಸತ್ತಾಯಾಸ್ ತತ್ ಪರಂ ವಿದುಃ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಶುದ್ಧವಾದ, ಲೇಪವಿಲ್ಲದ, ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಮಹತ್ತರವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ರೂಪಂ ನಾನಾಕೃತಿತ್ವೇನ ಸತ್ತಾಯಾ ನ ಕದಾಚನ । ಅಸಂವೇದ್ಯಂ ಸಮ್ಭವತಿ ತಸ್ಮಾದ್ ಏತದ್ ಅವಸ್ತುಕಮ್
ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅದು ಎಂದಿಗೂ ನಿಜವಾಗಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಕರೂಪಂ ತು ಯದ್ ರೂಪಂ ಸತ್ತಾಯಾ ವಿಮಲಾತ್ಮಕಮ್ । ನ ಕದಾಚನ ತದ್ ಯಾತಿ ನಾಶಂ ನಾಪಿ ಚ ವಿಸ್ಮೃತಿಮ್
ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಶುದ್ಧ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮರೆಯಲಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಕಾಲಸತ್ತಾ ಕಲಾಸತ್ತಾ ವಸ್ತುಸತ್ತೇಯಮ್ ಇತ್ಯ್ ಅಪಿ । ವಿಭಾಗಕಲನಾಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸನ್ಮಾತ್ರೈಕಪರೋ ಭವ
ಕಾಲದಿರುವಿಕೆ, ಆಕಾಶದಿರುವಿಕೆ, ವಸ್ತುಗಳಿರುವಿಕೆ ಎಂದು ಯಾವುದೇ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟರೂ, ವಿಭಜನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶುದ್ಧ ಸತ್ತೆಯಲ್ಲೇ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ನೆಲೆಸಬೇಕು.
ಕಾಲಸತ್ತಾ ಖಸತ್ತಾ ಚ ಪ್ರೋನ್ಮುಕ್ತಕಲನಾ ಸತೀ । ಯದ್ಯ್ ಅಪ್ಯ್ ಉತ್ತಮಸದ್ರೂಪಾ ತಥಾಪ್ಯ್ ಏಷಾ ನ ವಾಸ್ತವೀ
ಕಾಲದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಿರುವಿಕೆ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದಾಗ, ಅವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸತ್ಯದಂತೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಾಸ್ತವವಲ್ಲ.
ವಿಭಾಗಕಲನಾ ಯತ್ರ ವಿಭಿನ್ನಮತದಾಯಿನೀ । ನಾನಾತಾಕಾರಣಂ ದೃಷ್ಟಾ ತತ್ ಕಥಂ ಪಾವನಂ ಭವೇತ್
ಯಾವೆಲ್ಲೆಡೆ ವಿಭಜನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?
ಸತ್ತಾಸಾಮಾನ್ಯಮ್ ಏವೈಕಂ ಭಾವಯನ್ ಕೇವಲಂ ವಪುಃ । ಪರಿಪೂರ್ಣಃ ಪರಾನನ್ದೀ ತಿಷ್ಠಾಭರಿತದಿಗ್ಭರಃ
ಒಂದೇ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ ಸತ್ತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮನನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಆ ಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದರೆ, ನೀನು ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿ, ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಆನಂದವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡವನಾಗಿರುತ್ತೀಯೆ.
ಸತ್ತಾಸಾಮಾನ್ಯಮಾತ್ರಸ್ಯ ಯಾ ಕೋಟಿಃ ಕೋವಿದೇಶ್ವರ । ಸೈವಾಸ್ಯ ಬೀಜತಾಂ ಯಾತಾ ತತ ಏಷ ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಓ ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಇರುವಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಿತಿಯಿದೆಯೋ, ಅದೇ ಇದರ ಬೀಜವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಸತ್ತಾಸಾಮಾನ್ಯಪರ್ಯನ್ತಂ ಯತ್ ತತ್ ಕಲನಯೋಜ್ಝಿತಮ್ । ಪದಮ್ ಆದ್ಯಮ್ ಅನಾದ್ಯನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಬೀಜಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಇರುವಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯದವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಮೂಲಸ್ಥಿತಿ; ಅದಕ್ಕೆ ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೀಜವೂ ಇಲ್ಲ.
ಸಂವಿಲ್ ಲಯಂ ಯಾತಿ ತತ್ರ ನಿರ್ವಿಕಾರಂ ಚ ತಿಷ್ಠತಿ । ಭೂಯೋ ನಾವರ್ತತೇ ದುಃಖೇ ತತ್ರ ಲಬ್ಧವತೀ ಪದಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಚೇತನವು ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಚಲವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ; ಅದು ಮತ್ತೆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
ತದ್ ಧೇತುಸ್ ಸರ್ವಹೇತೂನಾಂ ತಸ್ಯ ಹೇತುರ್ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಸ ಸಾರಸ್ ಸರ್ವಸಾರಾಣಾಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಸಾರೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಅದು ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಾರಣ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಸಾರಗಳಿಗೂ ಸಾರ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಸಾರವೇ ಇಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಿಂಶ್ ಚಿದ್ದರ್ಪಣೇ ಸ್ಫಾರೇ ಸಮಗ್ರಾ ವಸ್ತುದೃಷ್ಟಯಃ । ಇಮಾಸ್ ತಾಃ ಪ್ರತಿಬಿಮ್ಬನ್ತಿ ಸರಸೀವ ತಟದ್ರುಮಾಃ
ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಚೇತನೆಯ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಸರೋವರದ ತೀರದ ಮರಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ.
ಸರ್ವೇ ಭಾವಾ ಇಮೇ ತತ್ರ ಸ್ವದನ್ತೇ ಸ್ವಾದಧಾರಿಣಿ । ಷಡ್ರಸಾ ಇವ ಜಿಹ್ವಾಯಾಂ ಪ್ರಕಟತ್ವಂ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ಚ
ಈ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ರುಚಿಗಳ ಮೂಲವಾದ ಚೇತನೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ; ಇದು ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ರುಚಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವಂತೆ.
ತತ್ ಖಾದ್ ಅಚ್ಛತರಸ್ಯಾಪಿ ಚಿದಾಕಾಶಸ್ಯ ವೈ ಪದಮ್ । ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸ್ವಾದಜಾತಾನಾಮ್ ಅಲಮ್ ಆಸ್ವಾದನಂ ಚ ತತ್
ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವಾದ ಚೇತನಾಕಾಶದ ಸ್ಥಳ; ಎಲ್ಲ ರುಚಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅದು ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಜಾಯತೇ ವರ್ತತೇ ಚೈವ ವರ್ಧತೇ ದೃಶ್ಯತೇ ತಥಾ । ಸನ್ತಿಷ್ಠತೇ ವಿಗಲತಿ ತತ್ರಾಙ್ಗ ಜಗತಾಂ ಗಣಃ
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಲೋಕಗಳ ಸಮೂಹವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಇರುತ್ತದೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತ್ ತದ್ ಗುರು ಗರಿಷ್ಠಾನಾಂ ತತ್ ತಲ್ ಲಘು ಲಘೀಯಸಾಮ್ । ತತ್ ತತ್ ಸ್ಥೂಲಂ ಸ್ಥವಿಷ್ಠಾನಾಮ್ ಅಣೀಯಸ್ ತದ್ ಅಣೀಯಸಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದದು ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಹಗುರವಾದದು ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾದವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ದೊಡ್ಡದು ದೊಡ್ಡವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ದವಿಷ್ಠಾನಾಂ ದವಿಷ್ಠಂ ತದ್ ಅನ್ತಿಕಾನಾಂ ತದ್ ಅನ್ತಿಕಮ್ । ಕನಿಷ್ಠಾನಾಂ ಕನಿಷ್ಠಂ ತಜ್ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ತಜ್ ಜ್ಯಾಯಸಾಮ್ ಅಪಿ
ಅಲ್ಲಿ ದೂರವಾದದು ಅತ್ಯಂತ ದೂರದವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಹತ್ತಿರವಾದದು ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಚಿಕ್ಕದು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ದೊಡ್ಡದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ತೇಜಸಾಮ್ ಅಪಿ ತತ್ ತೇಜಸ್ ತಮಸಾಮ್ ಅಪಿ ತತ್ ತಮಃ । ವಸ್ತೂನಾಮ್ ಅಪಿ ತದ್ ವಸ್ತು ದೃಶಾಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಙ್ಗ ದೃಕ್ ಪರಾ
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಅಂಧಕಾರವು ಅಂಧಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ವಸ್ತುವು ನಿಜವಾದವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ದೃಷ್ಟಿಯು, ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ನೋಡುವವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ತತ್ ತತ್ ಕಿಞ್ಚಿನ್ ನಕಿಞ್ಚಿಚ್ ಚ ತತ್ ತದ್ ಅಸ್ತಿ ಚ ನಾಸ್ತಿ ಚ । ತತ್ ತದ್ ದೃಶ್ಯಂ ಅದೃಶ್ಯಂ ಚ ತತ್ ತದ್ ಅಸ್ಮಿ ನ ಚಾಸ್ಮಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಏನೋ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಇದೆ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ನಾನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ, ಒಬ್ಬೊಮ್ಮೆ ನಾನು ಅಲ್ಲ.