ಸಕಲಕಾರಣಕಾರ್ಯಪರಮ್ಪರಾಮಯಜಗದ್ಗತವಸ್ತುವಿಜೃಮ್ಭಿತಮ್ । ಅಲಮ್ ಅಪಾಸ್ಯ ಮನಸ್ ಸ್ವವಪುಸ್ ತತಃ ಪರಿವಿಲೂಯ ಚ ಯಚ್ ಛುಭಮ್ ಅಸ್ತಿ ತತ್
ಕಾರಣ-ಕಾರ್ಯಗಳ ಸರಮಾಲೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೂ, ತನ್ನದೇ ದೇಹವನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆದುಹಾಕಿದಾಗ ಉಳಿಯುವ ಶುಭವೇ ನಿಜವಾದದು.
ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಭಗವಾನ್ ಏನಂ ಸುರಘುಂ ರಘುನನ್ದನ । ಯಯೌ ಸ್ವಾಮ್ ಏವ ಕಕುಭಂ ಮಾಣ್ಡವ್ಯೋ ಮೌನಮಣ್ಡನಃ
ಇಂತಿ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನು ಸುರಘುವಿಗೆ ಉಪದೇಶಮಾಡಿ, ರಘುವಂಶದವನೇ, ಮಾಣ್ಡವ್ಯ ಮಹರ್ಷಿ ಮೌನದ ಆಭರಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ತನ್ನ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು.
ಗತೇ ವರಮುನೌ ರಾಜಾ ಗತ್ವೈಕಾನ್ತಮ್ ಅನಿನ್ದಿತಮ್ । ಧಿಯಾ ಸಞ್ಚಿನ್ತಯಾಮ್ ಆಸ ಕೋ ನಾಮಾಹಮ್ ಇತಿ ಸ್ವಯಮ್
ಆ ಮಹರ್ಷಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದ ರಾಜನು ಒಂದು ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ನಾನು ಯಾರು?' ಎಂದು ಆಲೋಚನೆಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ನಾಹಂ ಮೇರುರ್ ನ ಮೇ ಮೇರುರ್ ಜಗನ್ ನಾಹಂ ನ ಮೇ ಜಗತ್ । ನಾಹಂ ಶೈಲಾ ನ ಮೇ ಶೈಲಾ ನ ಧರಾಹಂ ನ ಮೇ ಧರಾ
ನಾನು ಮೇರುಪರ್ವತವಲ್ಲ, ಮೇರು ನನಗೆ ಸೇರಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಈ ಜಗತ್ತಲ್ಲ, ಜಗತ್ತು ನನಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ. ನಾನು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲ, ಪರ್ವತಗಳು ನನಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ. ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ಭೂಮಿ ನನಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ.
ಕಿರಾತಮಣ್ಡಲಂ ನೇದಂ ಮಮ ನಾಹಂ ಚ ಮಣ್ಡಲಮ್ । ನಿಜಸಙ್ಕೇತಮಾತ್ರೇಣ ಕೇವಲಂ ದೇಶ ಏಷ ಮೇ
ಈ ಕಿರಾತರ ಪ್ರದೇಶ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ, ನಾನು ಈ ಪ್ರದೇಶವೂ ಅಲ್ಲ. ಜನರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತ್ಯಕ್ತೋ ಮಯೈಷ ಸಙ್ಕೇತೋ ನಾಹಂ ದೇಶೋ ನ ಚೈಷ ಮೇ । ಇದಾನೀಂ ನಗರಂ ಶಿಷ್ಟಮ್ ಏಷ ಏವಾತ್ರ ನಿಶ್ಚಯಃ
ಈ ಹೆಸರು ನಾನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ಇದು ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ. ಈಗ ನಗರ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ—ಇದು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ.
ಪತಾಕಾಪುರಪಟ್ಟಾಢ್ಯಾ ಭೃತ್ಯೋಪವನಸಙ್ಕುಲಾ । ಗಜಾಶ್ವಸಾಮನ್ತಯುತಾ ಪುರೀ ನಾಹಂ ನ ಮೇ ಪುರೀ
ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಸಾಮಂತರು ಇರುವ ಈ ನಗರ—ನಾನು ಈ ನಗರವಲ್ಲ, ನಗರ ನನಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ.
ವ್ಯರ್ಥಸಙ್ಕೇತಸಮ್ಬದ್ಧಂ ಸಙ್ಕೇತವಿಗಮೇ ಕ್ಷತಮ್ । ಭೋಗವೃನ್ದಂ ಕಲತ್ರಂ ಚ ನಾಹಂ ನೈತನ್ ಮಮಾಖಿಲಮ್
ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಆನಂದಗಳು, ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪತ್ನಿಯೂ ಇತರ ಭೋಗಗಳೂ ನಾನು ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನವುಗಳೂ ಅಲ್ಲ.
ಏವಂ ಸಭೃತ್ಯಂ ಸಬಲಂ ಸವಾಹನಪುರಾನ್ತರಮ್ । ನಾಹಂ ರಾಜ್ಯಂ ನ ಮೇ ರಾಜ್ಯಂ ಸಙ್ಕೇತೋ ಹ್ಯ್ ಅಯಮ್ ಆಕುಲಃ
ಹಾಗೆಯೇ, ಸೇವಕರು, ಸೇನೆ, ವಾಹನಗಳು, ನಗರ ಇವುಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ರಾಜ್ಯವೂ ನಾನು ಅಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯವೂ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ದೇಹಮಾತ್ರಮ್ ಅಹಂ ಮನ್ಯೇ ಹಸ್ತಪಾದಾದಿಸಂಯುತಮ್ । ತದ್ ಏತತ್ ತಾವದ್ ಆಶ್ವ್ ಅನ್ತರ್ ಅಹಮ್ ಆಲೋಕಯಾಮ್ಯ್ ಅಲಮ್
ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಕೈ ಕಾಲುಗಳಿರುವ ದೇಹ ಮಾತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈಗಾಗಲೇ ನಾನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಇಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ತದ್ ಅತ್ರ ತಾವನ್ ಮಾಂಸಾಸ್ಥಿ ನಾಹಮ್ ಏತದ್ ಅಚೇತನಂ । ನ ಚೈತನ್ ಮಮ ಸಂಶ್ಲೇಷಮ್ ಏತ್ಯ್ ಅಬ್ಜಸ್ಯ ಯಥಾ ಜಲಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಎಲುಬುಗಳೂ ಕೂಡ ಜಡವಾದವು, ನಾನು ಅವುಗಳಲ್ಲ. ಅವುಗಳು ನನ್ನದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ, ಹೂವಿಗೆ ನೀರು ಹೇಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ.
ಮಾಂಸಂ ಜಡಂ ನ ತದ್ ಅಹಂ ನೈವಾಹಂ ರಕ್ತಮ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಲಮ್ । ಜಡಾನ್ಯ್ ಅಸ್ಥೀನಿ ನೈವಾಹಂ ನ ಚೈತಾನಿ ಮಮ ಕ್ವಚಿತ್
ನಾನು ಈ ದೇಹದ ಮಾಂಸವಲ್ಲ, ಅದು ಜಡವಾದದ್ದು. ನಾನು ರಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲ, ಅದು ನನ್ನದು ಎಂದೂ ಅಲ್ಲ. ಎಲುಬುಗಳು ಜಡವಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳು ನಾನು ಅಲ್ಲ, ಅವು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನದೂ ಅಲ್ಲ.
ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ನೈವಾಹಂ ನ ಚ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಮೇ । ಜಡಂ ಯತ್ ಕಿಲ ದೇಹೇ ಽಸ್ಮಿಂಸ್ ತದ್ ಅಹಂ ನೈವ ಚೇತನಃ
ನಾನು ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವ ಅಂಗಗಳಲ್ಲ, ಅವುಗಳು ನನ್ನದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ. ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏನು ಜಡವಾಗಿದೆಯೋ, ನಾನು ಅದಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಚೇತನ.
ನಾಹಂ ಭೋಗಾ ನ ಮೇ ಭೋಗಾ ನ ಮೇ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ । ಜಡಾನ್ಯ್ ಅಸತ್ಸ್ವರೂಪಾಣಿ ನ ಚ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯ್ ಅಹಮ್
ನಾನು ಭೋಗಗಳಲ್ಲ, ಭೋಗಗಳು ನನ್ನದು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ. ಅವುಗಳು ಜಡವಾಗಿವೆ, ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವಿಲ್ಲ, ನಾನು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಅಲ್ಲ.
ಮೂಲಂ ಸಂಸೃತಿದೋಷಸ್ಯ ಮನೋ ನಾಹಂ ಜಡಂ ಹಿ ತತ್ । ಅಥ ಬುದ್ಧಿರ್ ಅಹಙ್ಕಾರ ಇತಿ ದೃಷ್ಟಿರ್ ಮನೋಮಯೀ
ಸಂಸಾರದ ದೋಷಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಮನಸ್ಸು, ನಾನು ಅದಲ್ಲ, ಅದು ಜಡವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ—ಈ ದೃಷ್ಟಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೋಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾದ್ಯನ್ತೋ ಭೂತಕೋಶಶ್ ಚ ತದ್ ವಪುಃ । ನಾಹಮ್ ಏವಂ ಶರೀರಾದಿ ಶಿಷ್ಟಮ್ ಆಲೋಕಯಾಮ್ಯ್ ಅಹಮ್
ನಾನು ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳು, ಭೂತಗಳು ಅಥವಾ ಈ ದೇಹವೆಂದು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ನಾನು ಅಲ್ಲ, ಉಳಿದುದೂ ನಾನು ಅಲ್ಲ.
ಶೇಷಸ್ ತು ಚೇತನಾಜೀವಸ್ ಸ ಚ ಚೇತ್ಯೇನ ಚೇತತಿ । ಅನ್ಯೇನ ಬೋಧ್ಯಮಾನೋ ಽಸೌ ನಾತ್ಮತತ್ತ್ವವಪುರ್ ಭವೇತ್
ಉಳಿಯುವದು ಚೇತನ ಜೀವ ಮಾತ್ರ, ಅದು ತಿಳಿವಿನ ಮೂಲಕ ಅರಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಅರಿಯುವಾಗ, ಅದು ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಲ್ಲ.
ಏವಂ ತ್ಯಜಾಮಿ ಸಂವೇದ್ಯಂ ಚೇತ್ಯಂ ನಾಹಂ ಹಿ ತತ್ ಕಿಲ । ಶೇಷೋ ವಿಕಲ್ಪರಹಿತೋ ವಿಶುದ್ಧಾ ಚಿದ್ ಅಹಂ ಸ್ಥಿತಃ
ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದುದನ್ನು, ಅರಿಯಬಹುದಾದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅವುಗಳಲ್ಲ; ಉಳಿಯುವದು ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಲ್ಲದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಚೈತನ್ಯವಾದ ನಾನು.
ಚಿತ್ರಮ್ ಏಷೋ ಽಸ್ಮಿ ಲಬ್ಧಾತ್ಮಾ ಜಾತಃ ಕಾಲೇನ ಕಾರ್ಯವಿತ್ । ಏಷ ಸೋ ಽಹಮ್ ಅನನ್ತಾತ್ಮಾ ಕ್ವಾನ್ತೋ ಽಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ
ನಾನು ಈ ಅದ್ಭುತವಾದ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನು, ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಕ್ರಿಯೆಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ನಾನು ಆ ಅನಂತ ಆತ್ಮ, ಈ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಯಾವೆಂದೂ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಬ್ರಹ್ಮಣೀನ್ದ್ರೇ ಯಮೇ ವಾಯೌ ಸರ್ವಭೂತಗಣೇ ತಥಾ । ಸ ಏಷ ಭಗವಾನ್ ಆತ್ಮಾ ತನ್ತುರ್ ಮುಕ್ತಾಸ್ವ್ ಇವ ಸ್ಥಿತಃ
ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ಯಮ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪರಮಾತ್ಮನು ಹಾರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾರದಂತೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.
ಚಿಚ್ಛಕ್ತಿರ್ ಅಮಲಾ ಸೈಷಾ ಚೇತ್ಯಾಮಯವಿವರ್ಜಿತಾ । ಭರಿತಾಶೇಷದಿಕ್ಕುಞ್ಜಾ ಭೈರವಾಕಾರಧಾರಿಣೀ
ಇದು ಶುದ್ಧವಾದ ಚೈತನ್ಯಶಕ್ತಿ, ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಬಂಧನವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತುಂಬಿ, ಭಯಂಕರನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದೆ.
ಸರ್ವಭಾವಗತಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಭಾವಾಭಾವವಿವರ್ಜಿತಾ । ಆಬ್ರಹ್ಮಭುವನಾನ್ತಸ್ಥಾ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಸಮುದ್ಗಿಕಾ
ಅತಿಶಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವಳು, ಇರುವುದೂ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲದೂ ಅಲ್ಲ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸರ್ವಸೌನ್ದರ್ಯಸುಭಗಾ ಸರ್ವಪ್ರಾಕಾಶ್ಯದೀಪಿಕಾ । ಸರ್ವಸಂಸಾರಮುಕ್ತಾನಾಂ ತನ್ತುರ್ ಆತತರೂಪಿಣೀ
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ, ಎಲ್ಲ ಬೆಳಕಿನ ದೀಪವಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಎಲ್ಲರ ಜೀವದ ಹಾರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸರ್ವಾಕಾರವಿಕಾರಾಢ್ಯಾ ಸರ್ವಾಕಾರವಿವರ್ಜಿತಾ । ಸರ್ವಭೂತೌಘತಾಂ ಯಾತಾ ಸರ್ವದಾ ಸರ್ವತಾಂ ಗತಾ
ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದವಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಿಲ್ಲದವಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲರೂ ಆಗಿರುವವಳಾಗಿ ಇರುವಳು.
ಚತುರ್ದಶವಿಧಾನ್ಯ್ ಏಷಾ ಭೂತಾನಿ ಭುವನೋದರೇ । ಏತನ್ಮಯೀಯಂ ಕಲನಾ ಜಾಗತೀ ವೇದನಾತ್ಮಿಕಾ
ಈ ಲೋಕದೊಳಗೆ ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳು ಇವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕಲ್ಪನೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಅನುಭವ, ಅದು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.
ಮಿಥ್ಯಾವಭಾಸಮಾತ್ರಂ ತು ಸರ್ವದುಃಖದಶಾಗತಿಃ । ನಾನಾಕಾರಮಯಾಭಾಸಂ ಸರ್ವಮ್ ಆತ್ಮೈವ ಚಿತ್ ಪರಾ
ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ದುಃಖದ ಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಕೇವಲ ಮಿಥ್ಯಾ ಪ್ರತ್ಯಯ ಮಾತ್ರ. ಎಲ್ಲ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳೂ ತೋರಿಕೆಯಷ್ಟೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮ ಚೈತನ್ಯವಾದ ಆತ್ಮನೇ.
ಸೇಯಮ್ ಆತ್ಮಾ ಮಮ ವ್ಯಾಪೀ ಸೇಯಂ ಮದವಬೋಧನಮ್ । ಸೇಯಮ್ ಆಕಲಿತಾಙ್ಗೇಹಾ ಕರೋತಿ ನೃಪತಿಭ್ರಮಮ್
ಈ ಆತ್ಮವೇ ನನ್ನೊಳಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದು, ಇದೇ ನನ್ನ ಅರಿವು. ಇದೇ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ದೇಹವನ್ನೂ ಪಡೆದಂತೆ ತೋರಿ, ರಾಜನ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ಯಾ ಏವ ಪ್ರಸಾದೇನ ಮನೋ ದೇಹರಥಸ್ಥಿತಮ್ । ಸಂಸಾರಜಾಲಲೀಲಾಸು ಯಾತಿ ವಲ್ಗತಿ ನೃತ್ಯತಿ
ಈ ಒಂದೇ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಮನಸ್ಸು ದೇಹವೆಂಬ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಸಂಸಾರದ ಜಾಲದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತದೆ, ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದಂ ಮನಶ್ ಶರೀರಾದಿ ನ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಅಪಿ ವಸ್ತುತಃ । ನಷ್ಟೇ ನ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಅಪ್ಯ್ ಅಸ್ಮಿನ್ ಪರಿನಶ್ಯತಿ ಪೇಲವೇ
ಈ ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅಲ್ಲ; ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದು ನಾಶವಾದಾಗ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೇನೂ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಜಗಜ್ಜಾಲಮಯಂ ನೃತ್ತಮ್ ಇದಂ ಚಿತ್ತನಟೈಸ್ ತತಮ್ । ಏತಯೈವೈಕಯಾ ಪಙ್ಕ್ತ್ಯಾ ದೃಶ್ಯತೇ ದೀಪಲೇಖಯಾ
ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಜಾಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೃತ್ಯವು ಮನಸ್ಸಿನ ನಟರಿಂದ ಹರಡಿದೆ; ಇದು ಒಂದು ದೀಪದ ರೇಖೆಯಂತೆ, ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.