ತತ್ರಾಪಶ್ಯದ್ ಅಸೌ ಸರ್ವಂ ವಿಷಣ್ಣವದನಂ ಜನಮ್ । ಜಾಲಂ ಕುಙ್ಕುಮಪುಷ್ಪಾಣಾಂ ಭುಕ್ತಮೂಲಮ್ ಇವಾಖುನಾ
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ನೋಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿದ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು; ಅದು, ಎಲಿಯೊಂದು ಕುಂಗುಮದ ಹೂಗಳ ಗುಡ್ಡದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಬಿಟ್ಟಂತೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮನ್ತ್ರಿಣೋ ನಾಗರಾ ನಾರ್ಯಸ್ ತತಸ್ ತೇ ತಂ ಮಹೀಪತಿಮ್ । ನಾಸ್ಪ್ರಾಕ್ಷುರ್ ಅಪಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ಗೃಹ ಏವ ಶವಂ ಯಥಾ
ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಸಚಿವರು, ನಗರದವರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಆ ರಾಜನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಶವವನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರಶ್ನಿಸೋದಿಲ್ಲವೋ, ಹಾಗೆ ಅವನನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಭೃತ್ಯಾಶ್ ಚಾಕೃತಸತ್ಕಾರಂ ದೂರ ಏವ ತಮ್ ಅತ್ಯಜನ್ । ದುಃಖಯುಕ್ತಾ ಘನಸ್ನೇಹಾ ಅಪಿ ಬಾಲಶವಂ ಯಥಾ
ಅವನ ಸೇವಕರು ಕೂಡಾ, ಎಷ್ಟೇ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಇದ್ದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಗೌರವವನ್ನೂ ತೋರಿಸದೆ ದೂರವೇ ಉಳಿದರು. ಅವರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇದ್ದರೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಗು ಶವವನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದೆ ನೋಡಿದಂತೆಯೇ ಇದ್ದರು.
ಅನಾನನ್ದಮುಖಂ ಶ್ಯಾಮಶರೀರಂ ಶ್ರೀವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ದಗ್ಧಂ ಸ್ಥಲಮ್ ಇವೈನಂ ತೇ ಬಹ್ವ್ ಅಮನ್ಯನ್ತ ನಾಕುಲಾಃ
ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ದೇಹ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಹೊಳೆಯದೇ ಹೋದಿದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹೋದ ಹೊಲವನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು.
ಧೂಮಾಯಮಾನದೇಹಸ್ಯ ಪರಿತಾಪದಶಾವತೀ । ನಾಢೌಕತಾಸ್ಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಶ್ವಮ್ ಅಗ್ನಿಗಿರೇರ್ ಇವ
ಅವನ ದೇಹವು ಧೂಮದಿಂದ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ಜನರು ದುಃಖದಿಂದ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದೆ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಬದಿಯನ್ನು ಜನರು ದೂರವಿರುವಂತೆ ಇದ್ದರು.
ಮನ್ದೋತ್ಸಾಹಸಮುದ್ಭೂತಾಸ್ ತನ್ವ್ಯಸ್ ಸಙ್ಘಾತವರ್ಜಿತಾಃ । ಏತದಾಜ್ಞಾಃ ಪರಂ ಪ್ರಾಪುರ್ ಭಸ್ಮನೀವಾಮ್ಬುವಿಪ್ರುಷಃ
ಅಲ್ಪ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಆಜ್ಞೆಗಳು, ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ, ಬಿಸಿ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಹೋದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಯಿತು.
ಕ್ರೂರಕರ್ಮಕರಾಕಾರಾತ್ ಸಙ್ಗತೋ ಽಶುಭದಾಯಿನಃ । ತಸ್ಮಾದ್ ವಿಶೇಷೇಣ ಜನಾ ರಾಕ್ಷಸಾದ್ ಇವ ದುದ್ರುವುಃ
ಅವನ ಕ್ರೂರ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಸಂಗದಿಂದ, ಜನರು ಅವನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೂರವಾಯಿತು.
ಏಕ ಏವ ಬಭೂವಾಸೌ ಜನಮಧ್ಯಗತೋ ಽಪಿ ಸನ್ । ಅರ್ಥಾದಿಗುಣನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಪರದೇಶ ಇವಾಧ್ವಗಃ
ಜನರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಂಟಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು; ಧನಾದಿ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಅನ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವವನಂತೆ ಆಗಿಬಿಟ್ಟನು.
ಭೃಶಮ್ ಆರಟತೇ ಽಪ್ಯ್ ಅಸ್ಮೈ ನಾಲಾಪಂ ನಾಗರಾ ದದುಃ । ಮುಕ್ತಾಜಾಲಯುತಾಯಾಪಿ ಕೀಚಕಾಯಾಧ್ವಗಾ ಇವ
ಅವನು ಎಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದರೂ, ಪಟ್ಟಣದವರು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ; ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ಧರಿಸಿದ ಕೀಚಕೆಯನ್ನು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವವರು ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆ.
ಅಥ ಸರ್ವೇ ವಯಂ ದೀರ್ಘಂ ಕಾಲಂ ಶ್ವಪಚದೂಷಿತಾಃ । ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೈರ್ ನ ಶುದ್ಧಾಸ್ ಸ್ಮಃ ಪ್ರವಿಶಾಮೋ ಹುತಾಶನಮ್
ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಬಹುಕಾಲ ಶವವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಪಾಪ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗದೆ, 'ನಾವು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹೋದೇನು?' ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಇತಿ ನಿರ್ಣೀಯ ನಗರೇ ನಾಗರಾ ಮನ್ತ್ರಿಣಸ್ ತಥಾ । ಅಭಿತೋ ಜ್ವಲಯಾಮ್ ಆಸುಶ್ ಚಿತಾಶ್ ಶತಸಹಸ್ರಶಃ
ಹೀಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ನಂತರ, ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗರಿಕರೂ, ಸಚಿವರೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಚಿತಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರು.
ಜ್ವಲಿತಾಸ್ವ್ ಅಭಿತಸ್ ತಾಸು ತಾರಕಾಸ್ವ್ ಇವ ಖೇ ತದಾ । ಬಭೂವ ನಗರಂ ಸರ್ವಮ್ ಆಕ್ರನ್ದಪರಮಾನವಮ್
ಆ ಚಿತಾಗ್ನಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ನಗರವೆಲ್ಲಾ ಆಕ್ರಂದನದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ತುಂಬಿರುವಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ಕರುಣಾರಾವಮುಖರೈಃ ಕಲತ್ರೈರ್ ಬಾಷ್ಪವರ್ಷಿಭಿಃ । ಅವಷ್ಟಬ್ಧಜ್ವಲತ್ಕುಣ್ಡಪಾತಸಜ್ಜಜನವ್ರಜಮ್
ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಂಗಸರು ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಗಿ, ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಚಿತೆಗಳ ಬಳಿ ಅಳುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಜನರು ಕೂಡಾ ಚಿತೆಗೆ ಹಾರಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಆ ಕಡೆ ಸೇರಿದ್ದರು.
ಅಗ್ನಿಕುಣ್ಡಪ್ರವಿಷ್ಟಾನಾಂ ಮನ್ತ್ರಿಣಾಂ ಭೃತ್ಯರೋದನೈಃ । ಕ್ರನ್ದದ್ರಥ್ಯಂ ಧ್ವನದ್ಗರ್ತಮ್ ಅರಣ್ಯಮ್ ಇವ ಮಾರುತೈಃ
ಮಂತ್ರಿಗಳು ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ, ಸೇವಕರು ಅಳಿದ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಬೀದಿಗಳು ಗೋಜುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು, ಅದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುವ ಅರಣ್ಯದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಚಿತಿದೀಪಿತವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಮಾಂಸಮಾಂಸಲಗನ್ಧಯಾ । ಜಾತನೀಹಾರಮ್ ಉತ್ಪಾತವಾತ್ಯಯಾವಕರೈರ್ ಧುತೈಃ
ಚಿತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟ ಪಂಡಿತರ ಮಾಂಸದ ವಾಸನೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತ್ತು, ಅಪಾಯದ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೂದಿ ಹಬ್ಬಿದಂತಾಯಿತು.
ವಾತದೀರ್ಘವಸಾಗನ್ಧಧೂತಾನೀತಖಗೋಮ್ಭಿತೈಃ । ಅನ್ತ್ರೈರ್ ವ್ಯೋಮಗತೈಶ್ ಛನ್ನಂ ಭಾಸ್ಕರಂ ಜಲದೈರ್ ಇವ
ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟ ಕೊಬ್ಬಿನ ದುರ್ವಾಸನೆ ತುಂಬಿತ್ತು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರಗಳನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮೋಡದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿದವು.
ವಾತೋದ್ಧೂತಚಿತಾವಹ್ನಿಪ್ರಜ್ವಲತ್ಪುರಮಣ್ಡಲಮ್ । ಉಡ್ಡೀನಾಗ್ನಿಕಣವ್ರಾತತಾರಾಕ್ರಾನ್ತದಿಗನ್ತರಮ್
ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿದ ಚಿತಾಗ್ನಿಯಿಂದ ನಗರವು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾರುವ ಬೆಂಕಿಕಣಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಆಕಾಶದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದವು.
ಪ್ರಮತ್ತತಸ್ಕರಂ ಕ್ರನ್ದದ್ಬಾಲಕಾನ್ತಕುಮಾರಕಮ್ । ಸನ್ತ್ರಸ್ತನಾಗರಾಪಾಸ್ತಜೀವಿತಾಸ್ಥಮ್ ಅಸಂಸ್ಥಿತಿ
ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಕಳ್ಳರು, ಅಳುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರು, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಓಡುತ್ತಿರುವರು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು.
ಅರಕ್ಷಿತಗೃಹಂ ಚೌರಲುಣ್ಠಿತಾಖಿಲಸಞ್ಚಯಮ್ । ತ್ಯಕ್ತಪುತ್ರಕಲತ್ರಂ ಚ ಮರಣವ್ಯಗ್ರನಾಗರಮ್
ಮನೆಗಳು ಯಾರೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಉಳಿದಿದ್ದವು, ಕಳ್ಳರು ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ದೋಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಜನರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸಾವು ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು.
ತಸ್ಮಿಂಸ್ ತಥಾ ವರ್ತಮಾನೇ ಕಷ್ಟೇ ವಿಧಿವಿಪರ್ಯಯೇ । ಅಶೇಷಜನತಾನಾಶೇ ಕಲ್ಪಾನ್ತಸದೃಶಸ್ಥಿತೌ
ಅಂತಹ ಭಯಾನಕ ದುಃಖದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಯುಗಾಂತ್ಯದಂತೆಯೇ ಕಂಡುಬಂತು.
ರಾಜ್ಯಸಜ್ಜನಸಮ್ಪರ್ಕಪವಿತ್ರೀಕೃತಧೀರಧೀಃ । ಗವಲಶ್ ಚಿನ್ತಯಾಮ್ ಆಸ ಶೋಕವ್ಯಾಕುಲಚೇತನಃ
ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾದ ಗವಳನು, ಆ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹೃದಯದಿಂದ ಆಲೋಚನೆಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಮದರ್ಥಮ್ ಅತ್ಯನರ್ಥೋ ಽಯಂ ದೇಶೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಿತಿಮ್ ಆಗತಃ । ಅಕಾಲಕಲ್ಪಾನ್ತಸಮಸ್ ಸರ್ವನಾಯಕನಾಶನಃ
ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಭಾರೀ ದುರ್ಘಟನೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದೆ — ಕಾಲ ಮುಗಿಯುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ನಾಯಕರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತಾಗಿದೆ.
ಕಿಂ ಮೇ ದುಃಖಿತಜೀವೇನ ಮರಣಂ ಮೇ ಮಹೋತ್ಸವಃ । ಲೋಕನಿನ್ದ್ಯಸ್ಯ ದುರ್ಜನ್ತೋರ್ ಜೀವಿತಾನ್ ಮರಣಂ ವರಮ್
ನಾನು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಸಾವು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬದಂತಿದೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೀನನಾಗಿ, ಕೆಟ್ಟವನಾಗಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾವು ಉತ್ತಮ.
ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಗವಲೋ ಜ್ವಲಿತೇ ಜ್ವಲನೇ ಪುರಃ । ಪತಙ್ಗವದ್ ಅನುದ್ವೇಗಮ್ ಅಕರೋದ್ ಆಹುತಿಂ ವಪುಃ
ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿ, ಗವಳನು ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬೆಂಕಿಗೆ ಪಟಂಗದಂತೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
ತಸ್ಮಿನ್ ಬಲಾದ್ ಗವಲನಾಮ್ನಿ ಹುತಾಶರಾಶೌ ದೇಹೇ ಪತತ್ಯ್ ಅವಯವಾಕುಲತಾಂ ಪ್ರಯಾತೇ । ಸ್ವಾಙ್ಗಾವದಾಹದಹನಸ್ಫುರಣಾನುರೋಧಾದ್ ಅನ್ತರ್ಜಲೇ ಝಗಿತಿ ಬೋಧಮ್ ಅವಾಪ ಗಾಧಿಃ
ಆ ಗವಳ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬೆಂಕಿಯೊಳಗೆ ಅವನ ದೇಹ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದವು. ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಡುವ ನೋವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಗಾಧಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತವತ್ಯ್ ಅಥ ಮುನೌ ದಿವಸೋ ಜಗಾಮ ಸಾಯನ್ತನಾಯ ವಿಧಯೇ ಽಸ್ತಮ್ ಇನೋ ಜಗಾಮ । ಸ್ನಾತುಂ ಸಭಾ ಕೃತನಮಸ್ಕರಣಾ ಜಗಾಮ ಶ್ಯಾಮಾಕ್ಷಯೇ ರವಿಕರೈಶ್ ಚ ಸಹಾಜಗಾಮ
ಮುನಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಆ ದಿನವು ಸಂಜೆ ಸಮಯದತ್ತ ಸಾಗಿತು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಯವಾಯಿತು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಹೋದರು. ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳೂ ಹೋದವು.
ಮುಹೂರ್ತದ್ವಿತಯೇನಾಥ ಗಾಧೇರ್ ಆಧಿಭರಭ್ರಮಾತ್ । ಪ್ರಶಶಾಮಾಕುಲೀಭಾವೋ ವೇಲಾವತ್ತ್ವಮ್ ಇವಾಮ್ಬುಧೇಃ
ಅಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಗಾಧಿಯವರ ಮನಸ್ಸಿನ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲವು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು, ಅದು ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು ಹತ್ತಿರ ಹೋದಂತೆ ಶಾಂತವಾದಂತೆ ಆಯಿತು.
ಪಯೋನಿರ್ಮಾಣಸಮ್ಮೋಹಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ ವಿರರಾಮ ಹ । ಕಲ್ಪಾನ್ತಸಮಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಜಗದ್ವಿರಚನಾದ್ ಇವ
ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದರು, ಕಾಲಚಕ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜಗತ್ತನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ.
ಬೋಧಮ್ ಆಪ ಶನೈಶ್ ಶಾನ್ತಸ್ ಸ್ವಮ್ ಏವೋನ್ನಿದ್ರಧೀರಧೀಃ । ಕ್ಷೀವತಾಯಾಂ ಪ್ರಶಾನ್ತಾಯಾಂ ಯಥಾ ಪರಿಣತಾಸವಃ
ಅವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದರು; ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಹಳದಿ ಮದ್ಯವು ತನ್ನ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.
ಅಯಂ ಸೋ ಽಹಮ್ ಇದಂ ಕಾರ್ಯಮ್ ಇದಂ ನೇತಿ ದದರ್ಶ ಹ । ನಿಶಾವ್ಯಪಗಮೇ ಲೋಕೋ ಯಥಾ ಕ್ಷೀಣತಮಃಪಟೇ
ಅವನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು: 'ಇದು ನಾನೇ, ಇದು ನನ್ನ ಕೆಲಸ, ಇದು ಅಲ್ಲ' ಎಂದು. ಹಗಲು ಬೆಳಕು ಬಂದು, ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾದಾಗ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು.