ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠಃ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಕಥೆ, ಆ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ತಾನು ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಶ್ರುತಿಗೆ ಅರ್ಹನಾಗಿರುವನು. ಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬನು ಈ ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ, ಆತನು ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರಾಮಾಯಣ ಎಂಬ ಮಹಾಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳನು, ಈ ಲಾಭದಾಯಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಬೃಹದ್ವಾಜನಿಗೆ, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಏಕಾಗ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಆಕರ್ಷಕ ಮಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ನಂತರ, ಈ ಕಥೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಂತೆ ಮೇರುವ ಪರ್ವತದ ಒಂದು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹದ್ವಾಜನಿಂದ ಪಠಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ನಂತರ, ಲೋಕದ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, 'ಮಗನೇ, ಒಂದು ಬೂಮಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. 'ಈ ಬೂಮಿಯು ನನಗೆ ಇಂದಿನ ದಿನ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತದೆ: ಈ ಜನರು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಏನನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೀರಿ?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. 'ಇಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಗುರುನನ್ನು ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಅವರಿಂದ ಈ ನಿರ್ದೋಷ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ರೂಪಿಸು' ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಒಂದು ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಬೃಹದ್ವಾಜನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಆತ ನನ್ನ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಬೃಹದ್ವಾಜನೊಂದಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮಹಾನ್ ಆತ್ಮನು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ, ನನಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. 'ಓ ಮಹಾನ್ ಋಷಿ, ರಾಮನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಈ ನಿರ್ದೋಷ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ತನಕ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಡಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. 'ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ, ಲೋಕವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಂಸಾರದ ಅಪಾಯದಿಂದ ದಾಟುತ್ತದೆ, ನಾವೆಲ್ಲರಿಗೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ನೀಡಲು' ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ನನ್ನ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ, ಆತನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಾನೆ—ನೀರಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದಂತೆ. ಆ venerable ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾರಿದಾಗ, ನಾನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ನಾನು ಬೃಹದ್ವಾಜನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಬೃಹದ್ವಾಜ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಏನು ಹೇಳಿದರು?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಈಗ ನನಗೆ ಉತ್ತರಿಸು, ಓ ಪಾಪರಹಿತನಾದವನೆ' ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಈಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಏನನ್ನು ಹೇಳಿದರು ಎಂಬುದೆಂದರೆ: 'ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸು, ಇದು ಲೋಕದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ವೇಗವಾದ ಹಡಗು ಆಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. 'ಓ ಮಹಾನ್, ರಾಮನು ಹೇಗೆ, ಭರತನು ಹೇಗೆ, ಈ ಕಷ್ಟಕರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಶತ್ರುಘ್ನ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೀತೆಯೇನು? ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಸಚಿವರ ಪುತ್ರರು ಹೇಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದರು? ನನಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು, ನಾನು ಮತ್ತು ಜನರು ಸಹ ದಾಟಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಬೃಹದ್ವಾಜನು, 'ಹೌದು' ಎಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಳಿದಾಗ, ನಾನು ಸ್ವಾಮಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇನೆ. 'ಓ ಪ್ರಿಯ ಬೃಹದ್ವಾಜ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೇಳಿದಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮೋಹವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸು' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಮನು ಮಾಡಿದಂತೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸು, ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಅಸಂಬಂಧಿತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿರು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಸುಮಿತ್ರಾ, ಸೀತಾ ಮತ್ತು ದಶರಥ, ಅವರು ಸ್ಥಿತಿಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಉನ್ನತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ 28 ಮಂದಿ, ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಜೀವಿತದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಕ್ತರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ನೀನು ನನ್ನ ಮಗ, ಅವರು ಮಾಡಿದಂತೆ ಬದುಕಿದರೆ—ಕೊಡುವುದು, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ನೆನೆಸುವುದು, ಅಸಂಬಂಧದಿಂದ—ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೀಯ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಅಸীম ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವರು ದುಃಖ ಅಥವಾ ನಿರಾಶೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. 'ಓ ಬ್ರಹ್ಮ, ನನಗೆ ಜೀವಿತದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುವವರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿವರಿಸು, ರಾಘವನಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ನಾನು ಸದಾ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂದು' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಓ ಮಹಾನ್, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಮೋಹವು ಉಂಟಾದಾಗ, ಅದು ಖಾಲಿ ಸ್ಥಳದಂತೆ, ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತಿರಲು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತೆ ನೆನೆಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾದರೂ, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾರಾದರೂ, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ, ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುಡುಕಲಿ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದರು. 'ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಈ ಶ್ರುತಿ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀಯ—ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ. 'ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಮೋಹವು, ನೋಡಿ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಅನುಭವದಲ್ಲಿ; ಓ ಪಾಪರಹಿತನಾದವನೆ, ಈ ವಿಚಾರದಿಂದ, ಇದು ಖಾಲಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ನೀವು ನೋಡಿದಾಗ, ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಗ, ಮನಸ್ಸಿನ ಬಂಧನವು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣ-ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ' ಎಂದು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. 'ಇಲ್ಲ, ಶ್ರುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಿ, ಅನೇಕ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಅಂತಿಮ ಮುಕ್ತಿ, ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ; ಓ ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದು ಶುದ್ಧ ಮಾರ್ಗ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವುದು' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. 'ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮನಸ್ಸು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ; ಶೀತದ ಹರಿವಿನಂತೆ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮ, ಹಿಮಕಣ ಕೂಡ ಕರಗುತ್ತದೆ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾನು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುತ್ತೇನೆ.