કેવલં સૈનિકાન્ અગ્રે દૃષ્ટ્વાભિહનનોદ્યતાન્ । અભિજઘ્નુઃ પરાન્ આજૌ પ્રહારદલિતાદ્રયઃ
માત્ર સામે ઊભેલા સૈનિકોને મારવા તત્પર જોઈ, તેઓએ યુદ્ધમાં દુશ્મનો પર હુમલો કર્યો અને પ્રહારો થી પર્વતો ફાટી જાય એમ તેમને ચકનાચૂર કરી દીધા.
શમ્બરશ્ ચિન્તયામ્ આસ પરિતુષ્ટમનાઃ પુરે । વિજેષ્યતે હિ મત્સેના માયાસુરસુરક્ષિતા
શમ્બર પોતાનાં શહેરમાં મન પ્રસન્ન કરીને વિચારી રહ્યો: 'મારી સેના તો માયાના દૈત્ય દ્વારા સુરક્ષિત છે, નિશ્ચયે જ જીતશે.'
ઇષ્ટાનિષ્ટાભિર્ એતે હિ વાસનાભિસ્ સમુજ્ઝિતાઃ । તતો રણે બિભ્યતિ નો વિદ્રવન્તિ ચ ન સ્થિરાઃ
કારણ કે એ લોકો ઇચ્છા-અનિચ્છા જેવી વાસનાથી મુક્ત છે, તેથી યુદ્ધમાં તેઓને ડર લાગતો નથી, ભાગતા નથી, ને સ્થિર પણ રહેતા નથી.
યદૈતે ન પલાયન્તે દેવૈર્ અભિહતા અપિ । તદૈષાતિબલા સેના મમેદાનીં વ્યવસ્થિતા
જ્યારે આ લોકો દેવતાઓએ માર્યા હોવા છતાં ભાગતા નથી, ત્યારે ખરેખર મારી સેના અદભુત શક્તિથી હવે મજબૂતીથી ઊભી રહી છે.
અતિબલાસુરદોર્દ્રુમપાલિતા મમ ચમૂસ્ સ્થિરતામ્ અલમ્ એષ્યતિ । અમરવારણદન્તવિઘટ્ટનેષ્વ્ અમરપર્વતહેમમહી યથા
અતિબલા નામના દૈત્યના બળથી રક્ષાતી મારી સેના નિશ્ચિતપણે સ્થિરતા પામશે, જેમ સ્વર્ગના શ્રેષ્ઠ હાથીના દાંતોથી અથડાયેલી દેવપર્વતની સુવર્ણ ધરા અડગ રહે છે.
દૈત્યાસ્ સાગરકુઞ્જેભ્યઃ કન્દરેભ્યસ્ સુરાચલાત્ । ઉદગુર્ ભીમનિર્હ્રાદાસ્ સપક્ષગિરિલીલયા
દૈત્યો ભયાનક ગર્જનાથી સાગરના ગુફાઓમાંથી, પર્વતના કંદરાઓમાંથી અને દેવપર્વતની ચોટીઓ પરથી ઉછળી આવ્યા, જાણે પાંખવાળા પર્વતોને રમતમાં ઉંચકતા હોય.
રોદસીકુહરં હસ્તપ્રહારહતભાસ્કરમ્ । દાનવાઃ પૂરયામ્ આસુર્ દામવ્યાલકટેરિતાઃ
દૈત્યો, દેવસર્પોના પ્રહારોને કારણે તેમના શરીર ફાટેલા, એમણે પોતાના હાથથી સૂર્યને ફોડી આકાશના ખોખલાને ભરવાનું શરૂ કર્યું.
અથોત્તસ્થુર્ નિકુઞ્જેભ્યઃ કન્દરેભ્યસ્ સુરાચલાત્ । પ્રલયાન્ત ઇવાક્ષુબ્ધા ભીતાસ્ સ્વર્વાસિનાં ગણાઃ
પછી, જાણે જગતના અંતે બધું તૂટી પડ્યું હોય એમ, સ્વર્ગમાં રહેતા ભયભીત દેવો અને અન્ય લોકો વન, ગુફાઓ અને દેવપર્વતમાંથી ઊભા થયા.
દેવાસુરપતાકિન્યોસ્ તદ્ યુદ્ધમ્ અભવત્ તયોઃ । અકાલોલ્બણકલ્પાન્તભીષણં ભુવનાન્તરે
એ બંને વચ્ચે દેવ અને અસુરોના મુખ્યોએ એકબીજાની સામે એવું ભયાનક યુદ્ધ શરૂ કર્યું, જે જાણે જગતના અંતના તોફાન જેવું ભયાનક હતું અને બીજાં લોકમાં થયું હતું.
પેતુઃ પ્રલયપર્યસ્તસચન્દ્રાર્કાદ્રિવદ્ દિવઃ । શિરાંસિ કુણ્ડલોદ્વાન્તતેજઃપીતતમાંસ્ય્ અધઃ
જેમ પ્રલયના સમયે ચાંદ્ર અને સૂર્ય આકાશમાંથી નીચે પટકાઈ જાય, એમ આકાશમાંથી કાનના કુંડળની તેજસ્વિતા કારણે કાળી પડેલી માથાંઓ નીચે પડવા લાગી.
જુઘૂર્ણુર્ ભટનિર્મુક્તસિંહનાદવિરાવિતાઃ । પ્રલયાનિલસમ્પૂરૈસ્ સાટ્ટહાસા ઇવાદ્રયઃ
યુદ્ધમાં વીરોએ સિંહની જેમ ગર્જના કરી, અને એ ગર્જનાઓ જાણે પ્રલયના પવનમાં પહાડો ઉછળી ઉછળી હસે છે એમ સંભળાતી હતી.
રેજુર્ આત્મશિલાતુલ્યહેતિપાતાર્તવૃત્તયઃ । કુલાચલતટા ભીતવિભ્રાન્તહરિમણ્ડલાઃ
ઉચ્ચ પર્વતોના ઢોળાણો ધ્રુજી ઉઠ્યા, તેમના સુવર્ણ શિખરો ડરીને ગભરાઈ ગયા, કારણ કે શિલા જેટલી જ જોરદાર હથિયારોની અથડામણથી બધું કંપી ઉઠ્યું.
તેરુઃ પરસ્પરાઘાતહતહેતિસમુત્થિતાઃ । લોલાનલકણાઃ કલ્પવિશીર્ણા ઇવ તારકાઃ
હથિયારો એકબીજાને અથડાતા જે અગ્નિની ચિંકીઓ ઉડી, એ છૂટા પડેલા તારા જેવી વિખૂટા થઈ ગઈ, જાણે યુગના અંતે તારાઓ તૂટી પડે તેમ.
વિલેસૂ રક્તમાંસૌઘપૂર્ણૈકાર્ણવતીરગાઃ । કલ્પતાલતનૂત્તાલા વેતાલાસ્ તારતાલિનઃ
નદીના કાંઠે લોહી અને માંસની લહેરોથી ભરાઈ ગયા હતા, ત્યાં ઊંચા અને પાતળા ભૂતો, જાણે કાળના અંતે ઊભેલા તાડના વૃક્ષો, સંગીતમાં ગાતા હતા.
પ્રસ્ફુરદ્રુધિરાસારશાન્તપાંસુપયોધરે । વ્યોમ્નિ હેતિહતક્ષુણ્ણમૌલિકુણ્ડલકોટયઃ
આકાશમાં લોહી અને ધૂળની વરસાદથી વાદળો શાંત થઈ ગયા હતા, ત્યાં હથિયારોના ઘા ખાઈ તૂટી ગયેલા મુગટ અને કાનના કુંડળોની ટોચો ઝળહળી ઉઠી.
બભૂવુર્ ભાસ્કરાકારૈઃ કલ્પપાદપબાહુભિઃ । પ્રહારદલિતાદ્રીન્દ્રૈર્ દૈત્યૈર્ નિર્વિવરા દિશઃ
દિશાઓ એવી અંધકારમય બની ગઈ કે જાણે કોઈ રસ્તો જ ન હોય, કારણ કે રાક્ષસોએ, જેમના હાથ કલ્પવૃક્ષ જેવા લાંબા અને શરીર સૂર્ય જેવી તેજસ્વી હતી, તેઓએ પર્વતરાજને જોરદાર ઘા મારીને તોડી નાંખ્યો હતો.
જગ્મુર્ જ્વલદસિવ્રાતપાતપાટિતભિત્તયઃ । કણપ્રકરતાં શૈલાઃ કલ્પાગ્નિવલિતા ઇવ
પર્વતોના ઢોળાવો જ્વલંત તલવારના ઘા થી ફાટી ગયા અને જાણે પ્રલયના અગ્નિમાં બળી ગયા હોય તેમ, નાના-નાના ટુકડાઓમાં વિખૂટી ગયા.
દેવાસ્ તેજસ્ સમાજગ્મુર્ અશ્વમેધૈધિતા ઇવ । અસુરાન્ અનુસસ્રુસ્ તાઞ્ જલદાન્ ઇવ વાયવઃ
દેવતાઓએ પોતાનું તેજ એકત્ર કર્યું, જાણે ઘોડા યજ્ઞની અગ્નિથી પ્રેરણા મળી હોય તેમ, અને પછી તેઓએ રાક્ષસોને એ રીતે પછાડ્યા જેમ પવન વાદળોને હંફાવે છે.
જગૃહુસ્ તાન્ અથાક્રમ્ય જરદાખૂન્ ઇવોતવઃ । રેજુસ્ સુરાસુરાઃ ફુલ્લવનલોલાદ્રિવદ્ દિવિ
પછી દેવતાઓએ રાક્ષસોને કાબૂમાં લઈ તેમને એ રીતે પકડી લીધા જેમ જંગલી બિલાડીઓ બૂઢા ઉંદરોને ઝપટે છે; અને દેવ-રાક્ષસો આકાશમાં એ રીતે ઝગમગતા લાગ્યા જેમ પર્વતની ટોચ પર ફૂલેલા જંગલો હલતા હોય.
તે ઽન્યોઽન્યં પૂરયામ્ આસુશ્ શસ્ત્રપૂરૈર્ દિશો દશ । વનાનિ કુસુમવ્રાતૈસ્ સુમેરોર્ ઇવ મારુતાઃ
તેઓએ એકબીજાને શસ્ત્રોની વરસાદથી દસેય દિશાઓ ભરી દીધી, જેમ પવન સુમેરુ પર્વતના જંગલોમાં ફૂલોની લહેરો ફેલાવે છે.
ઘોરં સમભવદ્ યુદ્ધં દેવદાનવસૈન્યયોઃ । રોદોરન્ધ્રોડુમ્બરાન્તર્ મહામષકસઙ્ઘયોઃ
દેવો અને દાનવોની સેના વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું, જાણે અંજીરનાં ઝાડની ખોખલમાં વિશાળ મચ્છરનાં ટોળાં અથડાય છે.
અથોદપતદ્ ઉન્નાસૈર્ લોકપાલેભમણ્ડલૈઃ । કલ્પાભ્રૈઃ પૂરિતાકારો દારુણસ્ સમરારવઃ
પછી લોકપાલોના ઊંચા ધ્વજ સાથે, ભયાનક યુદ્ધનો ગર્જનાવાળો અવાજ ઊઠ્યો, જે આખા આકાશને કળ્યાણના વાદળો જેવો ઘેરી ગયો.
પિણ્ડગ્રહેણ નભસિ ભૂભાગ ઇવ કુટ્ટિમમ્ । મુષ્ટિગ્રાહ્યો મહામેઘમન્થરોદરપીવરઃ
આકાશમાં જાણે જમીનનો એક ભાગ પકડાયો હોય તેમ, ભારે અને ઘન વાદળ દેખાયું, જે પહાડના પેટમાં મજબૂત મુઠ્ઠીઓથી મથન કરવાથી ફૂલેલું હોય એમ લાગતું હતું.
પ્રથમાપાતસમ્પિષ્ટશસ્ત્રશૈલરટત્તટઃ । સ્ફુટદ્ધૃદયનિસ્સત્ત્વકર્કશાક્રન્દઘર્ઘરઃ
પ્રથમ અથડામણમાં જ શસ્ત્રો અને પહાડો એકબીજાને ટકરાઈને એવો ભયાનક અને કર્કશ અવાજ થયો કે જાણે જીવ વિહોણા થયેલા હૃદયોમાંથી આક્રંદ નીકળ્યો હોય.
પ્રલયપ્રત્યયોલ્લાસિકલ્પાભ્રારવબૃંહણઃ । દ્વાદશાદિત્યસઙ્ઘટ્ટદ્રવત્કાઞ્ચનસન્નિભઃ
એ અવાજ જાણે પ્રલયના વાદળો આકાશમાં ફેલાઈ ગયા હોય તેમ ગૂંજતો હતો અને બાર સૂર્યોએ એકસાથે પિગળેલા સોનાને ચમકાવ્યું હોય એવી તેજસ્વિતા ધરાવતો હતો.
બ્રહ્માણ્ડકુડ્યસઙ્ઘટ્ટાત્ પરાવૃત્યાવનિં ગતઃ । મહાસ્રોતઃપયઃપૂરસ્ સેત્વાહત ઇવાકરમ્
બ્રહ્માંડની દીવાલ સાથે અથડાઈને એ અવાજ પાછો વળી પૃથ્વી પર આવી પડ્યો, જાણે કોઈ મહાન પ્રવાહ બંધ તોડીને ખાણમાં ઘૂસી ગયો હોય.
ચલત્સપક્ષશૈલેન્દ્રપક્ષવાતબલધ્વનિઃ । કઠિનાપૂરણોડ્ડીનસ્ફુટચ્છૈલેન્દ્રકન્દરઃ
પાંખવાળા પહાડો પર પવનના જોરદાર ધક્કાથી જે ગર્જના થાય છે, એ જ રીતે એ ગુંજાટ થયો અને કઠણ, પાણીથી ભરેલા અને તૂટી ગયેલા પહાડોની ગુફાઓમાં એ અવાજ ફરી વળી રહ્યો હતો.
મન્દરોદ્ધૂતદુગ્ધાબ્ધિસઙ્ક્ષોભસદૃશાંશકઃ । પ્રતિશ્રુદ્ઘુઙ્ઘુમાસ્ફોટઘટ્ટિતદ્વીપજન્તુભૂઃ
મંદર પર્વતથી દુધના સમુદ્રનું મથન થયું હતું, એના જેવો જ આ ધક્કો લાગ્યો; ટાપુઓ અને એમાં રહેતા જીવજંતુઓ પર જોરદાર અથડામણ થઈ, ગર્જના અને ધડાકા સાથે બધું ગુંજતું થયું.
સેનયોઃ ક્રુદ્ધયોર્ આસીદ્ યુદ્ધમ્ ઉદ્ધતદાનવમ્ । નિષ્પિષ્ટનગરગ્રામગિરિકાનનમાનવમ્
બે ગુસ્સાવાળી સેનાઓ વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ થયું, જેમાં રાક્ષસી હિંસા છવાઈ ગઈ; શહેરો, ગામો, પર્વતો, જંગલો અને માણસો બધું જ પીસાઈ ગયું.
મહાહેતિશતચ્છિન્નદાનવાચલપૂર્ણદિક્ । અન્યોઽન્યહતહેત્યદ્રિચૂર્ણપૂર્ણામ્બરોદરમ્
દિશાઓ મહા હથિયારોના ઘા થી કપાયેલા રાક્ષસો અને પર્વતોથી ભરાઈ ગઈ; એકબીજાના ઘા અને પથ્થરોથી ઉડેલા ધૂળથી આખું આકાશ છવાઈ ગયું.