સઙ્કલ્પિતાર્થદાયિત્વાદ્ દેશસ્ય મદનેન સા । સર્વાઙ્ગં વિવશીકૃત્ય શુક્રાયૈવ સમર્પિતા
એ સ્થળે કામના ઉદ્ભવવાથી કલ્પના કરેલી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થઈ રહી હતી, અને એ સ્ત્રી આખી રીતે મોહમાં પડીને પોતાનું સર્વસ્વ શુક્રને અર્પણ કરી દીધું.
પેતુસ્ સ્મરશરાસ્ તસ્યા મૃદુષ્વ્ અઙ્ગેષુ ભૂરિશઃ । પલાશેષ્વ્ ઇવ પદ્મિન્યા ધારા નવપયોમુચઃ
પ્રીતિના અનગણિત તીરો એના કોમળ અંગો પર હળવે હળવે વરસ્યા, જેમ નવા વરસાદના ટીપાં કમળના પાંદડાં પર વરસે છે.
સા બભૂવ સ્મરાધૂતા લોલાલિવલયાલકા । મન્દવાતવિનુન્નાયા મઞ્જર્યાસ્ સહધર્મિણી
એ પ્રેમથી ઉલઝણમાં આવી ગઈ, એની ચુડીઓ અને વાળ હલવા હલવા લહેરાતા, જેમ હલકી પવનમાં ફૂલની મંજરી હલાય છે.
નીલનીરજનેત્રાં તાં હંસવારણગામિનીમ્ । મદનઃ ક્ષોભયામ્ આસ પૂરઃ કમલિનીમ્ ઇવ
કાળી-નીલી આંખો અને હંસ જેવી ચાલ ધરાવતી એ સ્ત્રીને કામદેવે ઉથલાવી, જેમ પૂર આવવાથી કમળનું તળાવ ઉથલાય છે.
અથ તાં તાદૃશીં દૃષ્ટ્વા શુક્રસ્ સઙ્કલ્પિતાર્થભાક્ । તમસ્ સઙ્કલ્પયામ્ આસ સંહારમ્ ઇવ ભૂતકૃત્
પછી, એને આવું હાલતમાં જોઈને, પોતાના ઈચ્છિત ફળને પ્રાપ્ત કરનાર શુક્રે, જીવોના સર્જક જેમ વિનાશની કલ્પના કરે છે તેમ, અંધકારની કલ્પના કરી.
ત્રિવિષ્ટપસ્ય દેશો ઽસૌ બભૂવ તિમિરાકુલઃ । ભૂલોકસ્યાન્ધતમસો લોકાલોકતટો યથા
આ સ્વર્ગનો પ્રદેશ અંધકારથી ભરાઈ ગયો, જેમ ભૂલોકના સીમાડે ઘનઘોર અંધારું છવાઈ જાય છે.
લજ્જાન્ધકારતીક્ષ્ણાંશૌ તસ્મિંસ્ તિમિરમણ્ડલે । પ્રતિષ્ઠામ્ આગતે તસ્ય મિથુનસ્યેવ મન્મથે
તે અંધકારમય વિસ્તારમાં, જ્યાં શરમ અને ઘન અંધકાર છવાયેલો હતો, એ બંને પ્રેમમાં મગ્ન થયેલા જોડીની જેમ સાથે ઊભા રહ્યા.
તેષુ સર્વેષુ ભૂતેષુ ગતેષ્વ્ અભિમતાં દિશમ્ । તસ્માત્ પ્રદેશાદ્ ભૂલોકં દિનાન્તે વિહગેષ્વ્ ઇવ
જ્યારે ત્યાંના બધા જીવાતાઓ પોતપોતાની પસંદની દિશામાં ચાલી ગયા, ત્યારે તેઓ એ સ્થળેથી પંખીઓ સાંજના સમયે જેમ ભૂલોકમાં જાય છે તેમ અહીં આવ્યા.
સા દીર્ઘધવલાપાઙ્ગા પ્રવૃદ્ધમદના તથા । આજગામ ભૃગોઃ પુત્રં મયૂરી વારિદં યથા
લાંબા અને તેજસ્વી નજરવાળી, અને પ્રેમથી ભરેલી એ સ્ત્રી, ભૃગુના પુત્ર પાસે એવી રીતે પહોંચી, જેમ મોરણી વાદળ તરફ જાય છે.
ધવલાગારમધ્યસ્થે પર્યઙ્કે પરિકલ્પિતે । વિવેશ ભાર્ગવસ્ તત્ર ક્ષીરોદ ઇવ માધવઃ
ચમકતા સફેદ મહેલના મધ્યમાં તૈયાર કરેલા પથારી પર ભૃગુવંશી ત્યાં પ્રવેશ્યા, જેમ માધવ ક્ષીરસાગરમાં પ્રવેશે છે.
સા પાદાવ્ અવલમ્બ્યાસ્ય વિવશેવ વરાનના । રરાજ ચ સુરેભસ્ય પાદલગ્નેવ પદ્મિની
સુંદર ચહેરાવાળી એ સ્ત્રી, બેભાન બનીને તેના પગે લપટાઈ ગઈ અને દેવોના રાજાના પગે ચોંટેલી કમળની જેમ તેજવંત લાગી.
ઉવાચ ચેદં લલિતં લસત્સ્નેહોત્કયા ગિરા । વચો મધુરમ્ આનન્દિ વિલાસવલિતાક્ષરમ્
પછી તેણે પ્રેમભરી, રમૂજી અને આનંદથી ભરેલી મીઠી વાણીમાં આકર્ષક શબ્દો સાથે这样 કહ્યું:
પશ્યામલેન્દુવદન મણ્ડલીકૃતકાર્મુકઃ । અબલામ્ અનુબધ્નાતિ મામ્ એષ કિમનઙ્ગકઃ
ચાંદના જેવો ચહેરાવાળા, જુઓ તો સાચું, આ કામદેવ ધનુષ્ય તાણીને મને, એક નિર્ભર સ્ત્રીને, પીછો કરે છે—આ શું છે, હે અનંગ?
પાહિ મામ્ અબલાં નાથ દીનાં ત્વચ્છરણામ્ ઇહ । કૃપણાશ્વાસનં સાધો વિદ્ધિ સચ્ચરિતવ્રતમ્
હે નાથ, હું નિર્વલ અને દુઃખી છું, અહીં તારી શરણ આવી છું, મને બચાવ. હે સજ્જન, હું સાચા આચરણમાં સ્થિર છું અને દયાની આશા રાખું છું, એમ જાણ.
સ્નેહદૃષ્ટિમ્ અજાનદ્ભિર્ મૂઢૈર્ એવ મહામતે । પ્રણયા અવગણ્યન્તે ન રસજ્ઞૈઃ કદાચન
હે વિદ્વાન, જે લોકો પ્રેમભરી નજરને સમજતા નથી, એ મૂર્ખો જ સ્નેહને અવગણે છે; પણ જેને એનો સાચો સ્વાદ ખબર છે, એ કદી અવગણતા નથી.
અશઙ્કિતોપસમ્પન્નઃ પ્રણયો ઽન્યોઽન્યરક્તયોઃ । અધઃકરોતિ નિષ્યન્દં ચાન્દ્રમ્ આસ્વાદિતં પ્રિય
પ્રિયે, જ્યારે બે જણ એકબીજામાં પ્રેમથી જોડાય છે અને કોઈ શંકા નથી, ત્યારે એ સ્નેહમાંથી મધુર પ્રવાહ વહે છે, જાણે ચાંદનીનો સ્વાદ માણ્યો હોય.
ન તથા સુખયત્ય્ એષા ચેતસ્ ત્રિભુવનેશતા । યથા પરસ્પરાનન્દી સ્નેહઃ પ્રથમરક્તયોઃ
ત્રણે લોકની રાજાઈ પણ મનને એટલું સુખ આપતી નથી, જેટલું પ્રથમ પ્રેમમાં પડેલા બે જણના પરસ્પર આનંદથી મળે છે.
ત્વત્પાદસ્પર્શનેનેયં સમાશ્વસ્તાસ્મિ માનદ । ચન્દ્રપાદપરામૃષ્ટા યથા નિશિ કુમુદ્વતી
તમારા પાવન પગના સ્પર્શથી, માન આપનાર પ્રભુ, હું શાંત અને સુખી થઈ ગઈ છું — જેમ ચાંદનીની કિરણોથી રાત્રે કમળ ફરીથી તાજું થઈ જાય છે.
સંસ્પર્શામૃતપાનેન તવ જીવામિ સુન્દર । ચન્દ્રાંશુરસપાનેન ચકોરી ચપલા યથા
તમારા સ્પર્શના અમૃતને પીધા પછી, સુંદર પ્રભુ, હું જીવતી રહી છું — જેમ ચકોર પક્ષી ચાંદનીની રસધાર પીધા વિના રહી શકતું નથી.
મામ્ ઇમાં ચરણાલીનાં ભ્રમરીં કરપલ્લવૈઃ । આલિઙ્ગ્યામૃતસમ્પૂર્ણે સત્પદ્મહૃદયે કુરુ
હું તો તમારી પાવન પાદે ચિત્ત લગાવનારી ભમરી જેવી છું; તમારા કમળ જેવા હાથોથી મને ભેટી લો અને તમારું અમૃતથી ભરેલું શુદ્ધ હૃદય મને અર્પો.
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પુષ્પમૃદ્વઙ્ગી સા તસ્ય પતિતોરસિ । વ્યાઘૂર્ણિતાલિનયના સુતરાવ્ ઇવ મઞ્જરી
આવી રીતે બોલીને, ફૂલ જેવી કોમળ કાયાવાળી એ સ્ત્રી તેના વરનાં છાતી પર પડી ગઈ; તેના નેત્રો ભમરાના ઝૂંડ જેવી ફરતા હતા, જેમ ફૂલની મંજરી હલવે છે.
તૌ દમ્પતી તત્ર વિલાસકાન્તૌ વિલેસતુસ્ તાસુ વનસ્થલીષુ । કિઞ્જલ્કગૌરાનિલઘૂર્ણિતાસુ મત્તૌ દ્વિરેફાવ્ ઇવ પદ્મિનીષુ
એ દંપતી આનંદથી ઝગમગતા, એ વનમાળાઓમાં સાથે ફર્યા, જેમ બે મસ્ત મધમાખીઓ ફિક્કી પવનમાં હલનારી કમળીઓમાં મગ્ન હોય.
મન્દારદામાકુલયા વૈબુધાસવમત્તયા । તદા તેન તયા સાર્ધં દ્વિતીયેનામલેન્દુના
મંદારના વૃક્ષોથી ઘેરાયેલા વનમાં, દેવોના અમૃતથી મસ્ત થઈ, તેણે પોતાની સાથે એ નિર્મળ ચાંદની જેવી સ્ત્રી સાથે આનંદ માણ્યો.
વિહૃતં મત્તહંસાસુ હેમપઙ્કજિનીષુ ચ । તટેષ્વ્ અમરવાહિન્યાસ્ સહ કિન્નરચારણૈઃ
તેઓ સુવર્ણ કમળવાળી સરોવરોમાં મસ્ત હંસો વચ્ચે ફર્યા, અને અમર નદીના કિનારે કિન્નર અને ચારણ સંગીતકારો સાથે વિહાર કર્યો.
પીતમ્ ઇન્દુદલસ્યન્દિ દેવૈસ્ સહ રસાયનમ્ । પારિજાતલતાજાલનિલયેષુ વિલાસિના
પારિજાતના ડાળીઓથી બનેલા મંડપોમાં, દેવો અને રમૂજી મિત્રો સાથે ચાંદનીમાંથી વહેતા અમૃતને પીધું.
ચારુચૈત્રરથોદ્યાનલતાદોલાસુ લીલયા । ચિરં વિલસિતં વ્યગ્રૈસ્ સહ વિદ્યાધરીગણૈઃ
મધુર ચૈત્રરથના બગીચાની લતાની ઝૂલામાં, તેઓ આનંદથી લાંબા સમય સુધી ઉત્સાહી વિદ્યા ધરાઓની ટોળકી સાથે રમ્યા.
નન્દનોપવનાભોગો મન્દરેણેવ વારિધિઃ । ભૃશમ્ ઉલ્લોલતાં નીતઃ પ્રમથૈસ્ સહ શામ્ભવૈઃ
નંદનવનના આનંદભર્યા બગીચાઓમાં, મંદર પર્વત સમુદ્ર જેવો લાગતો હતો, અને ત્યાં શિવના સેવકોની ટોળીએ ભારે ઉત્સાહથી બધું ધમધમતું કરી દીધું.
બાલહેમલતાજાલજટિલાસુ દરીષુ ચ । ભ્રાન્તમ્ ઉન્મત્તરાગેણ મૈરવીષ્વ્ અબ્જિનીષ્વ્ ઇવ
નવયુવાન સુવર્ણ લતાવાળી ગુફાઓમાં, તેઓ પ્રેમમાં પાગલ બનીને, મેરુ પર્વતની ખીલેલી કમળોમાં ભમતાં મધમાખી જેવું ફર્યા.
કૈલાસવનકુઞ્જેષુ તયા સહ વિલાસિના । હારેન્દુધવલા રાત્રિઃ ક્ષપિતા ગણગીતિભિઃ
કૈલાસના બગીચાના વનકુંજમાં, પોતાની પ્રિય સાથે, ચાંદની જેવી સફેદ રાત ગાણાં ગાવતી ટોળીઓ વચ્ચે આનંદથી વિતાવી.
ગન્ધમાદનશૈલસ્ય વિશ્રમ્યોપરિ સાનુષુ । સા તેન કનકામ્ભોજૈર્ આપાદમ્ અભિમણ્ડિતા
ગંધમાદન પર્વતના શિખરો પર, તે સુવર્ણ કમળોથી માથાથી પગ સુધી શોભાયમાન થઈ, તેના સાથે આરામથી રહી.