એતાઃ પ્રસૃતમન્દારમઞ્જરીપુઞ્જપિઞ્જરાઃ । દોલાલોલાપ્સરશ્શ્રેણ્યશ્ શક્રોપવનવીથયઃ
આ છે ઇન્દ્રના બગીચાની ગલીઓ, જ્યાં મંદારના ફૂલોની ગૂંચથી રંગાઈ ગયેલી અને હલકીફુલકી હલનચલન કરતી અપ્સરાઓની ટોળીઓ રમે છે.
ઇમે તે કુન્દમન્દારમકરન્દસુગન્ધયઃ । ચન્દ્રાંશુનિકરાકારાઃ પારિજાતસમીરણાઃ
અહીં કુંદ અને મંડારના ફૂલોના મધમીઠા સુગંધથી ભરેલા પવન વહે છે, જે ચાંદનીની કિરણો જેવી શીતળ અને સુમધુર લાગે છે.
પુષ્પકેસરનીહારપટવાસેરણોત્સુકૈઃ । લતાઙ્ગનાગણૈર્ વ્યાપ્તમ્ ઇદં તન્ નન્દનં વનમ્
આ નંદનવનમાં ફૂલોથી ભરેલી લતાઓના ઝૂંડો છે, જે પરાગ અને રેશમ જેવી સુગંધથી છવાયેલા અને ઉત્સાહથી ભરપૂર છે.
કાન્તગીતરવાનન્દપ્રનર્તિતસુરાઙ્ગનૌ । ઇમૌ તૌ વલ્લકીસ્નિગ્ધસ્વરૌ નારદતુમ્બુરૂ
અહીં નારદ અને તુંબરુ પોતાના વલ્લકીઓ પર મીઠાં સ્વર વગાડે છે, અને તેમના પ્રેમભર્યા ગીતોના રવમાં સ્વર્ગની સ્ત્રીઓ આનંદથી નૃત્ય કરે છે.
ઇમે તે પુણ્યકર્તારો ભૂરિભૂષણભૂષિતાઃ । વ્યોમન્ય્ ઉડ્ડયમાનેષુ વિમાનેષુ સુખં સ્થિતાઃ
અહીં પુણ્યશાળી લોકો અનેક આભૂષણોથી શોભાયમાન છે, અને આકાશમાં ઉડતાં વિમાનોમાં આનંદથી વિહરે છે.
મદમન્મથમત્તાઙ્ગ્ય ઇમાસ્ તાસ્ સુરયોષિતઃ । દેવેશ્વરં નિષેવન્તે વનં વનલતા ઇવ
આ સ્વર્ગની સ્ત્રીઓ, ગર્વ અને કામના થી મસ્ત થયેલી, દેવોના રાજાને એ રીતે સેવા આપે છે જેમ વનલતાઓ વૃક્ષને લપટે છે.
ચન્દ્રાંશુજાલકુસુમાશ્ ચિન્તામણિગુલુચ્છકાઃ । કલ્પવૃક્ષ ઇમે પક્વરત્નસ્તબકદન્તુરાઃ
આ કલ્પવૃક્ષો ચાંદની જેવી કાંતિવાળા ફૂલો, ચિંતામણિના ગૂચ્છો અને પક્વ રત્નોથી ભરેલા ડાળીઓ ધરાવે છે.
ઇહ તાવદ્ ઇમં શક્રમ્ અહમ્ આસનસંસ્થિતમ્ । દ્વિતીયમ્ ઇવ દેવેશં પૂજયૈવાભિવાદયે
હવે અહીં, હું આ આસન પર બેઠેલા ઇન્દ્રને, બીજાં દેવોના રાજા તરીકે માન આપી, વિનમ્રતાથી વંદન કરીશ.
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય શુક્રેણ મનસૈવ શચીપતિઃ । તેનાભિવાદિતસ્ તત્ર દ્વિતીય ઇવ વૈ ભૃગુઃ
આ રીતે મનમાં વિચાર કરીને, શુક્રે શચીપતિને વંદન કર્યું અને ત્યાં, બીજાં ભૃગુ જેવા, સન્માનપૂર્વક સ્વીકારવામાં આવ્યા.
અથ સાદરમ્ ઉત્થાય શુક્રશ્ શક્રેણ પૂજિતઃ । ગૃહીતહસ્તમ્ આનીય સમીપ ઉપવેશિતઃ
પછી શુક્રદેવજી આદરપૂર્વક ઊભા થયા. ઇન્દ્રદેવએ તેમને સન્માનપૂર્વક હાથ પકડીને પોતાના પાસે બેસાડ્યા.
ધન્યસ્ ત્વદાગમેનાદ્ય સ્વર્ગો ઽયં શુક્ર શોભતે । ઉષ્યતાં ચિરમ્ એવેહ શક્ર ઇત્થમ્ ઉવાચ તમ્
ઇન્દ્રદેવએ કહ્યું: 'શુક્રદેવ, આજે તમારા આવવાથી સ્વર્ગ ધન્ય અને સુંદર બની ગયો છે. કૃપા કરીને અહીં લાંબા સમય સુધી રહો.'
અથ તત્રોપવિશ્યાસૌ ભાર્ગવશ્ શોભિતાનનઃ । શ્રિયં જહાર શશિનસ્ સકલસ્યામલસ્ય ચ
પછી ભૃગુપુત્ર શુક્રદેવ તેજસ્વી ચહેરા સાથે ત્યાં બેસ્યા અને તેમની કાંતિએ નિર્મળ ચાંદણી અને તેની આખી પ્રકાશતા પણ ફિકી પડી ગઈ.
સકલસુરગણાભિવન્દિતો ઽસૌ ભૃગુતનયશ્ શતમન્યુપાર્શ્વસંસ્થઃ । ચિરતરમ્ અતુલામ્ અવાપ તુષ્ટિં નરમતિમ્ ઉજ્ઝિતવાન્ અલં બભૂવ
બધા દેવતાઓએ ભૃગુપુત્રનું સન્માન કર્યું. તેઓ ઇન્દ્રદેવની બાજુમાં બેઠા અને લાંબા સમય સુધી માનવસંબંધિત બધાં વિચારો છોડીને અનન્ય સંતોષ અને શાંતિ અનુભવી.
મુહૂર્તમ્ અથ વિશ્રમ્ય તસ્ય પાર્શ્વે શચીપતેઃ । સ્વર્ગં વિહર્તુમ્ ઉત્તસ્થૌ સ્વર્વાસિપરિચોદિતઃ
થોડો સમય શચીપતિના બાજુમાં આરામ કરીને, સ્વર્ગના રહેવાસીઓએ પ્રેરણા આપતાં, તે સ્વર્ગમાં ફરવા માટે ઊભો થયો.
સ્વર્ગશ્રિયં સમાલોક્ય લોલલોચનલાઞ્છિતમ્ । સ્ત્રૈણં દ્રષ્ટું જગામાસૌ નલિનીમ્ ઇવ સારસઃ
સ્વર્ગની તેજસ્વિતા જોઈ, જ્યાં ચંચળ આંખોવાળી સ્ત્રીઓથી શોભાયમાન હતું, તે સ્ત્રીઓની સભા જોવા માટે એ રીતે ગયો જેમ હંસ કમળના તળાવ તરફ જાય છે.
તત્ર તાં મૃગશાવાક્ષીં કાન્તામ્ અધ્યાગતામ્ અસૌ । દદર્શ વિપિનાન્તસ્સ્થાં ભૃઙ્ગશ્ ચૂતલતામ્ ઇવ
ત્યાં તેણે મૃગશાવક જેવી આંખોવાળી પ્રિયાને જોયા, જે આવીને વનના કિનારે ઊભી હતી, જેમ કે ભમરો કેરીની કૂંપળ પાસે હોય છે.
તામ્ આલોક્ય લસલ્લોલવિલાસવલિતાકૃતિમ્ । આસીદ્ વિલીયમાનાઙ્ગો જ્યોત્સ્નયેન્દુમણિર્ યથા
તેની રમણિય, ચંચળ અને લયબદ્ધ ચાલ જોઈને, તેનું શરીર જાણે ચાંદણીમાં ચંદ્રમણિ ઓગળી જાય એમ ઓગળી ગયું.
વિલીયમાનસર્વાઙ્ગસ્ તામ્ અવૈક્ષત કામિનીમ્ । ચન્દ્રકાન્ત ઇવ જ્યોત્સ્નાં શીતલાં ખે વિલાસિનીમ્
તેના આખા શરીર પર પ્રેમની લહેર ફેલાઈ ગઈ હતી, અને એ કામનાથી ભરેલી સ્ત્રીને એ એવી રીતે જોઈ રહ્યો હતો, જેમ ચાંદ્રકાંતો પથ્થર આકાશમાં ઠંડકભરી રમતી ચાંદનીને જુએ છે.
તેનાવલોકિતા સાપિ તત્પરાયણતાં ગતા । નિશાન્તે ચક્રવાકેન કાન્તેવ પરિકૂજિતા
એ રીતે તેના નજરે પડતાં, એ સ્ત્રી પણ આખી રીતે તેના પર મગ્ન થઈ ગઈ, જેમ રાતના અંતે ચક્રવાક પક્ષી પોતાના પ્રિય પતિ માટે કૂકતું હોય તેમ.
રસાદ્ વિકસતોર્ નૂનમ્ અન્યોઽન્યમ્ અનુરક્તયોઃ । પ્રાતર્ અર્કનલિન્યોર્ યા શોભા સૈવ તયોર્ અભૂત્
બન્ને વચ્ચે આનંદ અને પ્રેમથી હૃદય ખીલી ઉઠ્યાં હતાં, અને તેમની વચ્ચે જે તેજ દેખાતું હતું, એ સવારે સૂર્ય અને કમળના તળાવ વચ્ચે ફેલાતા સૌંદર્ય જેવું હતું.
સઙ્કલ્પિતાર્થદાયિત્વાદ્ દેશસ્ય મદનેન સા । સર્વાઙ્ગં વિવશીકૃત્ય શુક્રાયૈવ સમર્પિતા
એ સ્થળે કામના ઉદ્ભવવાથી કલ્પના કરેલી ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થઈ રહી હતી, અને એ સ્ત્રી આખી રીતે મોહમાં પડીને પોતાનું સર્વસ્વ શુક્રને અર્પણ કરી દીધું.
પેતુસ્ સ્મરશરાસ્ તસ્યા મૃદુષ્વ્ અઙ્ગેષુ ભૂરિશઃ । પલાશેષ્વ્ ઇવ પદ્મિન્યા ધારા નવપયોમુચઃ
પ્રીતિના અનગણિત તીરો એના કોમળ અંગો પર હળવે હળવે વરસ્યા, જેમ નવા વરસાદના ટીપાં કમળના પાંદડાં પર વરસે છે.
સા બભૂવ સ્મરાધૂતા લોલાલિવલયાલકા । મન્દવાતવિનુન્નાયા મઞ્જર્યાસ્ સહધર્મિણી
એ પ્રેમથી ઉલઝણમાં આવી ગઈ, એની ચુડીઓ અને વાળ હલવા હલવા લહેરાતા, જેમ હલકી પવનમાં ફૂલની મંજરી હલાય છે.
નીલનીરજનેત્રાં તાં હંસવારણગામિનીમ્ । મદનઃ ક્ષોભયામ્ આસ પૂરઃ કમલિનીમ્ ઇવ
કાળી-નીલી આંખો અને હંસ જેવી ચાલ ધરાવતી એ સ્ત્રીને કામદેવે ઉથલાવી, જેમ પૂર આવવાથી કમળનું તળાવ ઉથલાય છે.
અથ તાં તાદૃશીં દૃષ્ટ્વા શુક્રસ્ સઙ્કલ્પિતાર્થભાક્ । તમસ્ સઙ્કલ્પયામ્ આસ સંહારમ્ ઇવ ભૂતકૃત્
પછી, એને આવું હાલતમાં જોઈને, પોતાના ઈચ્છિત ફળને પ્રાપ્ત કરનાર શુક્રે, જીવોના સર્જક જેમ વિનાશની કલ્પના કરે છે તેમ, અંધકારની કલ્પના કરી.
ત્રિવિષ્ટપસ્ય દેશો ઽસૌ બભૂવ તિમિરાકુલઃ । ભૂલોકસ્યાન્ધતમસો લોકાલોકતટો યથા
આ સ્વર્ગનો પ્રદેશ અંધકારથી ભરાઈ ગયો, જેમ ભૂલોકના સીમાડે ઘનઘોર અંધારું છવાઈ જાય છે.
લજ્જાન્ધકારતીક્ષ્ણાંશૌ તસ્મિંસ્ તિમિરમણ્ડલે । પ્રતિષ્ઠામ્ આગતે તસ્ય મિથુનસ્યેવ મન્મથે
તે અંધકારમય વિસ્તારમાં, જ્યાં શરમ અને ઘન અંધકાર છવાયેલો હતો, એ બંને પ્રેમમાં મગ્ન થયેલા જોડીની જેમ સાથે ઊભા રહ્યા.
તેષુ સર્વેષુ ભૂતેષુ ગતેષ્વ્ અભિમતાં દિશમ્ । તસ્માત્ પ્રદેશાદ્ ભૂલોકં દિનાન્તે વિહગેષ્વ્ ઇવ
જ્યારે ત્યાંના બધા જીવાતાઓ પોતપોતાની પસંદની દિશામાં ચાલી ગયા, ત્યારે તેઓ એ સ્થળેથી પંખીઓ સાંજના સમયે જેમ ભૂલોકમાં જાય છે તેમ અહીં આવ્યા.
સા દીર્ઘધવલાપાઙ્ગા પ્રવૃદ્ધમદના તથા । આજગામ ભૃગોઃ પુત્રં મયૂરી વારિદં યથા
લાંબા અને તેજસ્વી નજરવાળી, અને પ્રેમથી ભરેલી એ સ્ત્રી, ભૃગુના પુત્ર પાસે એવી રીતે પહોંચી, જેમ મોરણી વાદળ તરફ જાય છે.
ધવલાગારમધ્યસ્થે પર્યઙ્કે પરિકલ્પિતે । વિવેશ ભાર્ગવસ્ તત્ર ક્ષીરોદ ઇવ માધવઃ
ચમકતા સફેદ મહેલના મધ્યમાં તૈયાર કરેલા પથારી પર ભૃગુવંશી ત્યાં પ્રવેશ્યા, જેમ માધવ ક્ષીરસાગરમાં પ્રવેશે છે.