ગુરુસ્ ત્વં નૌ મહાદેવિ વયસ્યા ચ સુનિર્વૃતા । નિમન્ત્રયાવહે યત્નાત્ ત્વામ્ અમ્ભોરુહસુન્દરિ
હે મહાદેવી, તમે અમારી ગુરુ છો અને સાથે સુખી મિત્ર પણ છો. હે કમળમુખી, અમે આપને હૃદયપૂર્વક અમારા ઘરે પધારવા વિનંતી કરીએ છીએ.
ન પ્રાર્થનાં તથાસ્માકં વિતથીકર્તુમ્ અર્હસિ । સૌહાર્દં સુજનાનાં હિ દર્શનાદ્ એવ વર્ધતે
અમારી વિનંતીનો ઇનકાર કરવો યોગ્ય નથી, કેમ કે સારા લોકોની મિત્રતા તો માત્ર મુલાકાતથી જ વધી જાય છે.
લઘુસૌભાગ્યસંયુક્તં કૃત્વાકારં મનોહરમ્ । આગચ્છાસ્મદ્ગૃહં ભવ્યા તત્ર તિષ્ઠ યથાસુખમ્
થોડા સદભાગ્યથી યુક્ત અને મનોહર રૂપ ધારણ કરીને, હે ભવ્ય one, અમારા ઘરે આવો અને ત્યાં મનગમતું રહેવું.
મુગ્ધસ્ત્રીરૂપધારિણ્યૈ દાતું શક્નોષિ ભોજનમ્ । સન્તર્પયસિ માં કેન રાક્ષસીરૂપધારિણીમ્
તમે નિર્દોષ સ્ત્રીનું રૂપ ધારણ કરનારને તો ભોજન આપી શકો છો; પણ હું તો રાક્ષસીનું રૂપ ધારણ કર્યું છે, તો મને કેવી રીતે સંતોષો છો?
રક્ષોઽન્નમ્ એવ મે તુષ્ટ્યૈ ન સામાન્યજનાશનમ્ । પૂર્વસિદ્ધસ્ સ્વભાવો ઽયમ્ આ સર્ગાન્તાદ્ વિવર્ધતે
મારે તો માત્ર માંસ જ ભોજનરૂપે મનગમતું છે, સામાન્ય લોકો જે ખાય છે એથી મને સંતોષ થતો નથી; આ સ્વભાવ તો શરૂઆતથી જ છે અને સૃષ્ટિના અંત સુધી વધતો જાય છે.
હેમસ્રગ્દામવલિતા દિનાનિ કતિચિદ્ ગૃહે । મમ સ્ત્રીરૂપિણી તિષ્ઠ યાવદિચ્છમ્ અનિન્દિતે
સુવર્ણની વણાવેલી માળાઓથી સજ્જ બની, નિર્દોષે, થોડા દિવસ મારા ઘરમાં સ્ત્રીરૂપે રહે, જેટલો સમય સુધી હું ઈચ્છું.
તતો દુષ્કૃતિનશ્ ચૌરાન્ વધ્યાઞ્ શતસહસ્રશઃ । મણ્ડલેભ્યસ્ સમાનીય દદે તુભ્યં સુભોજને
પછી મેં વિવિધ પ્રદેશોમાંથી હજારો દુષ્ટ ચોરો, જેઓને મૃત્યુદંડ મળેલો હતો, તેમને એકત્રિત કરીને તને ઉત્તમ ભોજન તરીકે આપ્યા.
કાન્તારૂપં પરિત્યજ્ય ગૃહીત્વા રાક્ષસં વપુઃ । આદાય વધ્યાઞ્ શતશઃ પુરુષાંસ્ તાન્ સ્વસઞ્ચિતાન્
તમે તમારી સુંદર કાયાને છોડીને રાક્ષસનું રૂપ ધારણ કર્યું અને તમે એકઠા કર્યા હતા એવા શતાવધિ દોષિત પુરુષોને પકડી લીધા.
નયસ્વ હિમવચ્છૃઙ્ગં તત્ર ભુઙ્ક્ષ્વ યથાસુખમ્ । મહાશનાનામ્ એકાન્તે ભોજનં હિ સુખાયતે
એ બધાને હિમાલયના શિખરે લઈ જાઓ અને ત્યાં મનગમતું ભોજન કરો, કારણ કે મોટા ભુખ્યા માણસોને એકાંતમાં ખાવું આનંદદાયક લાગે છે.
સુપ્તા નિદ્રાં પરિત્યજ્ય ભવ ભૂયસ્ સમાધિભાક્ । સમાધિવિરતા ભૂયો ઽપ્ય્ આગત્ય પુનર્ અન્યદા
તમે ઊંઘ અને નિદ્રા છોડી ફરીથી ધ્યાનમાં લીન થાઓ, અને જ્યારે ધ્યાનમાંથી દૂર થાઓ ત્યારે બીજાં સમયે પાછા આવો.
નેષ્યસ્ય્ અન્યાન્ વધ્યનરાન્ હિંસા નૈષા ચ ધર્મતઃ । સ્વધર્મેણ ચ હિંસૈવ મહાકરુણયા સમા
પછી તમે બીજા દોષિત પુરુષોને લાવશો, કારણ કે હિંસા ધર્મસંગત નથી; છતાં, પોતાના ધર્મથી કરવામાં આવેલી હિંસા પણ મહાન દયા સમાન છે.
ત્વં સમેષ્યસિ ચાવશ્યં માં સમાધિવિરામિણી । અસતામ્ અપિ સંરૂઢં સૌહાર્દં ન નિવર્તતે
જ્યારે તારી ધ્યાનની અવસ્થા શાંત થશે, ત્યારે તું નિશ્ચિતપણે ફરી મને મળશે; એકવાર જે મિત્રતા ઊભી થાય છે, તે તો ખોટા માણસોમાં પણ સહેલાઈથી તૂટી જતી નથી.
યુક્તમ્ ઉક્તં ત્વયા રાજન્ કરોમ્ય્ એવમ્ અહં સખે । સૌહાર્દેન પ્રવૃત્તસ્ય કો વાક્યં નાભિનન્દતિ
રાજા, તું જે કહ્યું એ યોગ્ય છે; હા મિત્ર, હું એ જ રીતે કરીશ. જે મિત્રભાવથી બોલે છે, એના શબ્દોને કોણ પસંદ ન કરે?
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા રાક્ષસી તત્ર સમ્પન્ના સા વિલાસિની । હારકેયૂરકટકપટ્ટસ્રગ્દામધારિણી
આ રીતે કહીને, તે રાક્ષસી ત્યાં ઉભી રહી; તે સુંદર હતી અને ગળામાં હાર, હાથમાં કડાં, હાથકડી, કમરના પટ્ટા અને ફૂલોની વણાવેલી માળા પહેરેલી હતી.
રાજન્ન્ આગચ્છ ગચ્છામ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નૃપમન્ત્રિણૌ । અગ્રે ગન્તું પ્રવૃત્તૌ તૌ રાત્રાવ્ અનુસસાર સા
'રાજા, ચાલો, આપણે જઈએ,' એમ કહીને તે રાક્ષસી રાજા અને મંત્રી સાથે નીકળી; રાજા અને મંત્રી આગળ ચાલ્યા અને તે રાત્રે એમના પાછળ ગઈ.
અથ તે પાર્થિવગૃહં પ્રાપ્ય તાં રજનીં મિથઃ । કથયૈકગૃહે રમ્યે ક્ષપયામ્ આસુર્ આદૃતાઃ
પછી તેઓ રાજમહેલમાં પહોંચ્યા અને એ રાત્રે એક સુંદર ઓરડામાં સાથે બેઠા, પ્રેમપૂર્વક વાતો કરતા ગાળીને પસાર કરી.
પ્રભાતે ઽન્તઃપુરે તસ્થૌ પુરન્ધ્રિજનલીલયા । રાક્ષસી મન્ત્રિરાજાનૌ સ્વવ્યાપારૌ બભૂવતુઃ
સવાર પડતાં રાક્ષસી મહેલની અંદર રહી, રાજમહેલની સ્ત્રીઓ સાથે સહેલાઈથી ભળી ગઈ; રાજા અને મંત્રી પોતાના કામમાં લાગી ગયા.
તતો દિવસષટ્કેન સઞ્ચિતાનિ મહીભૃતા । નૃપાન્તરપુરેભ્યો ઽપિ સ્વમણ્ડલગણાત્ તથા
પછી છ દિવસમાં રાજાએ બીજા રાજમહેલો અને પોતાના વલયના રાજાઓ પાસેથી એકઠા થયેલા કેદીઓને ભેગા કર્યા.
ત્રીણિ વધ્યસહસ્રાણિ તાનિ તસ્યૈ તદાદદૌ । સા બભૂવ નિશાકાલે સૈવોગ્રા કૃષ્ણા રાક્ષસી
એ પછી તેણે ત્રણ હજાર મૃત્યુદંડ પામેલા કેદીઓને તેના હવાલે કર્યા; રાત્રે એ જ ભયાનક, કાળી રાક્ષસી બની ગઈ.
તાનિ વધ્યસહસ્રાણિ જગ્રાહ ભુજમણ્ડલે । ધારાનિકરજાલાનિ મેઘમાલેવ કોટરે
એણે પોતાના હાથના ઘેરામાં એ હજારો દોષિતોને પકડી લીધા, જેમ વાદળ ખીણમાં વરસાદની ધારા એકઠી કરે છે.
યયૌ રાજાનમ્ આપૃચ્છ્ય તદ્ એવ હિમવચ્છિરઃ । દરિદ્રા લબ્ધહેમેવ ગૃહમ્ ઉગ્રશરીરિણી
પછી એ રાજાને વિદાય લઈ, એ જ હિમાલયની ચોટી પર ગઈ, જેમ ગરીબ સ્ત્રીને સોનું મળે તો એ પોતાના ઘેર જાય છે, ભલે એનું શરીર ભયાનક હોય.
તત્રા તૃપ્તેર્ ભૃશં ભુક્ત્વા સુખં સુપ્ત્વા દિનદ્વયમ્ । આસીત્ પ્રબુદ્ધા સુસ્વચ્છા સા સમાધિવતી પુનઃ
ત્યાં એણે તૃપ્તિથી ખાધું, બે દિવસ આરામથી ઊંઘી, અને પછી જાગીને તાજી, નિર્મળ અને ફરીથી ધ્યાનમાં લીન થઈ.
પઞ્ચભિર્ વા ત્રિભિર્ વાપિ વર્ષૈસ્ સા સમ્પ્રબુધ્યતિ । તત્ તતો મણ્ડલં યાતિ તેન રાજ્ઞા ચ પૂજ્યતે
પાંચ કે ત્રણ વર્ષ પછી એ એ અવસ્થામાંથી જાગે, પછી સભામાં જાય અને એ રાજા દ્વારા સન્માન પામે.
તત્ર વિશ્રમ્ભગર્ભાભિઃ કથાભિઃ કઞ્ચિદ્ એવ સા । સ્થિત્વા કાલં ગૃહીત્વા તાન્ વધ્યાન્ સ્વાસ્પદમ્ એત્ય્ અથ
ત્યાં, વિશ્વાસભરી વાતો કરતાં, એ સ્ત્રી થોડો સમય રહીને, પછી તે દંડિત થયેલા લોકોને લઈને પોતાના ઘર તરફ પાછી ફરતી.
જીવન્મુક્તતયૈવમ્ એવ વિપિને સાદ્યાપિ રક્ષોઽઙ્ગના । તસ્મિન્ન્ એવ ગિરૌ સ્થિતા વિગલિતધ્યાનૈકતાનાશયા
આજેય, એ રાક્ષસી જીવતેજ મુક્ત બની, એ જ પહાડ પર અને એ જ જંગલમાં રહે છે, અને તેના મનમાંથી બધું ધ્યાન અને એકાગ્રતા દૂર થઈ ગઈ છે.
તસ્મિન્ રાજનિ શાન્તિમ્ આગતવતિ ત્યક્તૈષણેનાત્મના । તદ્રાષ્ટ્રાધિપસૌહૃદૈસ્ સ્વકવલાન્ આસ્વાદયન્તી ચિરમ્
જ્યારે એ રાજાએ સર્વ ઇચ્છાઓ ત્યજીને શાંતિ મેળવી, ત્યારે એ સ્ત્રી લાંબા સમય સુધી એ રાજ્યના રાજાની મિત્રતા સાથે પોતાનું ભોજન આનંદથી લેતી રહી.
કિરાતમણ્ડલે તસ્મિન્ યે યે સન્તિ મહીભૃતઃ । તૈસ્ તૈસ્ સહ પરા મૈત્રી તસ્યાસ્ સમભિજાયતે
કિરાતોના પ્રદેશમાં જે જે રાજાઓ હતા, તેમના દરેક સાથે એ સ્ત્રીની ઊંડી મિત્રતા થઈ ગઈ.
સર્વાંસ્ તત્ર મહોત્પાતાન્ પિશાચાદિભયાન્ય્ અપિ । રોગાંશ્ ચ યોગસિદ્ધા સા નિવારયતિ રાક્ષસી
ત્યાં, તે યોગશક્તિવાળી રાક્ષસી બધા મોટા સંકટો, ભૂતો વગેરેનો ભય અને રોગો દૂર કરી દે છે.
બહુવર્ષગણૈર્ નૈષા ધ્યાનાદ્ વિરતિમ્ આગતા । તત્રાગત્ય સમશ્નાતિ વધ્યાઞ્ જન્તૂન્ સુસઞ્ચિતાન્
ઘણા વર્ષોથી એ ધ્યાન છોડતી નથી; ત્યાં આવીને, સારી રીતે એકઠા કરેલા બલિદાનોને એ ભક્ષે છે.
અદ્યાપિ તત્ર યે વધ્યાસ્ તે તદર્થં મહીભુજા । દીયન્તે મિત્રસમ્માને કે હિ નાધ્યવસાયિનઃ
આજે પણ, જે બલિદાનો હોય છે, તેઓ માટે રાજા ત્યાં આપે છે, મિત્રતાના નિમિત્તે—કોણ નિશ્ચયથી નહિ કરે?