સુતે વદ કથં પ્રાપ્તા ત્વમ્ ઇમં દેશમ્ આદિતઃ । કિં વૃત્તં તે ત્વયા દૃષ્ટં કિમ્ ઇવાધ્વનિ કુત્ર વા
બાળિકા, મને કહો, તું અહીં કઈ રીતે આવી? તારા માર્ગમાં શું બન્યું અને શું જોયું? કયાં આવ્યું?
દેવિ તસ્મિન્ પ્રદેશે સા જાતમૂર્છા તદાભવમ્ । દ્વિતીયેન્દુકલેવાહં કલ્પાન્તજ્વાલયાવૃતા
દેવી, એ સ્થળે હું અચાનક બેભાન થઈ ગઈ હતી. પછી તો જાણે કાળાં અંધારામાં લપેટાયેલી, ઓગળી રહેલી ચાંદની જેમ થઈ ગઈ.
ન ચેતિતં મયા કિઞ્ચિત્ સમં વિષમમ્ એવ વા । તતસ્ તરલપક્ષ્માન્તે વિનિમીલ્ય વિલોચને
મારે તો એ સમયે સારું કે ખરાબ, કંઈ જ ખબર ન રહી. પછી ધીમે ધીમે આંખો બંધ થઈ ગઈ.
તતો મરણમૂર્છાન્તે પશ્યામિ પરમેશ્વરિ । યાવદ્ અભ્યુત્થિતાસ્મ્ય્ આશુ પ્લુતા ચ ગગનોદરમ્
એ મરણ જેવી બેભાન સ્થિતિના અંતે, પરમેશ્વરી, મેં જોયું—અને અચાનક હું ઊઠી ગઈ અને આકાશમાં ઉડી ગઈ.
ભૂતાકાશે ઽનિલરથં સમારૂઢાસ્મ્ય્ અહં તથા । આનીતા ગન્ધલેખેવ તેનાહમ્ ઇમમ્ આલયમ્
હું પૃથ્વી-આકાશમાં પવનના રથ પર બેઠી છું; જેમ સુગંધની રેખા વહેંચાય છે, એમ મને અહીં આ ઘર સુધી લાવવામાં આવી છું.
ઇહ પશ્યામિ સદનં નાયકેનાભ્યલઙ્કૃતમ્ । દીપ્તદીપં વિવિક્તં ચ મહાર્હશયનાન્વિતમ્
અહીં હું ઘર જોઈ રહી છું, જે માલિકે સુંદર રીતે શોભાવ્યું છે, દીવા પ્રગટે છે, એકાંત છે અને મહેનતી પથારીથી સજ્જ છે.
પતિમ્ આલોકયામીમં યાવદ્ એષ વિદૂરથઃ । શેતે કુસુમગુપ્તાઙ્ગો મધુઃ પુષ્પવને યથા
હું મારા પતિ વિદૂરથને જોઈ રહી છું, જે ફૂલોની રક્ષા હેઠળ સુઈ રહ્યા છે, જેમ ફૂલોના બગીચામાં મધ આરામથી રહે છે.
અથ સઙ્ગ્રામસંરમ્ભશ્રમાર્તો ઽયં સ્વપિત્ય્ અલમ્ । ઇતિ નિદ્રા મયાસ્યૈવં દેવેશ્વરિ ન વારિતા
હવે યુદ્ધના થાકથી એ ઊંઘી રહ્યા છે; એથી, દેવી, મેં એમની ઊંઘને રોકી નથી.
અનન્તરમ્ ઇમં દેશં પ્રાપ્તે દેવ્યાવ્ ઇમે ત્વ્ ઇતિ । યથાનુભૂતં કથિતં મદનુગ્રહકારિણિ
પછી, જ્યારે દેવી અહીં આવી, ત્યારે મેં જે કંઈ અનુભવ્યું હતું તે બધું તમારી કૃપા માટે કહી દીધું, દયાળુ માતા.
હે હંસહારિગામિન્યૌ લીલે લલિતલોચને । ઉત્થાપયામો નૃપતિં શવતલ્પતલાદ્ ઇમમ્
હે હંસ જેવી ચાલવાળી અને રમૂજી, સુંદર આંખો ધરાવતી, ચાલો આપણે રાજાને આ મૃતદેહોની શય્યાથી ઊભો કરીએ.
સેત્ય્ ઉક્ત્વા મુમુચે જીવમ્ આમોદમ્ ઇવ પદ્મિની । સ સમીરલવાકારસ્ તન્નાસાનિકટં યયૌ
આવું કહીને, તેણે પોતાનો પ્રાણ છોડ્યો, જેમ કમળ પોતાનો સુગંધ છોડી દે છે; એ પ્રાણ પવન જેવો બનીને રાજાના નાક પાસે ગયો.
ઘ્રાણકોશં વિવેશાશુ વંશરન્ધ્રમ્ ઇવાનિલઃ । સ્વવાસનાશતાન્ય્ અન્તર્ દધદ્ અબ્ધિર્ મણીન્ ઇવ
એ પ્રાણ ઝડપથી રાજાના નાકમાં પ્રવેશી ગયો, જેમ પવન વાંસની ખોખલી અંદર જાય છે, અને પોતાની અનેક સંસ્કારો લઈને, જેમ દરિયો અનેક મણિઓ રાખે છે.
અન્તસ્સ્થજીવં વદનં તસ્ય તત્કાન્તિમ્ આયયૌ । પદ્મસ્યાવગ્રહે પદ્મં પ્રવિષ્ટમ્ ઇવ વારિણિ
તેના અંદરના જીવની તેજસ્વિતા તેના ચહેરા પરથી ઝળહળી ઉઠી, જેમ પાણીમાં કમળનું પ્રતિબિંબ દેખાય ત્યારે એવું લાગે કે એક કમળ બીજાં કમળમાં પ્રવેશી ગયું હોય.
ક્રમાદ્ અઙ્ગાનિ સર્વાણિ સરસાનિ ચકાશિરે । તસ્ય પુષ્પાકર ઇવ લતાજાલાનિ બૂભૃતઃ
થોડા-થોડા કરીને તેના બધા અંગો સુંદરતાથી ચમકવા લાગ્યા, જેમ ધરતી પર ફૂલોના જૂથો કે પર્વત પર વેલીઓની જાળીઓ ફેલાયેલી હોય.
અથાબભૌ કલાપૂર્ણસ્ સ રાકાયામ્ ઇવોડુરાટ્ । ભાસયન્ ભવનં ભૂરિ વદનેન્દુમરીચિભિઃ
પછી તે પૂર્ણ ચાંદની જેવી કાંતિથી ભરેલો દેખાયો, તેના ચહેરાની ચાંદની જેવી કિરણોથી આખું ઘર પ્રકાશિત થઈ ગયું.
સ્ફારયામ્ આસ સો ઽઙ્ગાનિ રસવન્તિ મૃદૂનિ ચ । કનકોજ્જ્વલકાન્તીનિ પલ્લવાનીવ માધવઃ
તેના અંગો કોમળ અને રસભર્યા હતા, અને તે સોનેરી તેજથી ઝગમગતા હતા, જેમ વસંતમાં નવાં પાંદડા તાજગીથી ચમકે.
ઉન્મીલયમ્ આસ દૃશૌ વિમલાલોકકારણે । હારિણ્યૌ સુભગાભોગે ચન્દ્રાર્કૌ ભુવનં યથા
તેને પોતાની આંખો ખોલી, જે શુદ્ધ પ્રકાશનું કારણ હતી, સુંદરતા અને આકર્ષકતા સાથે ચમકતી હતી, જાણે ચાંદ્ર અને સૂર્ય જગતને પ્રકાશિત કરે છે એમ.
ઉત્તસ્થૌ પ્રોલ્લસત્કાયો વિન્ધ્યાદ્રિર્ ઇવ વૃદ્ધિમાન્ । ઉવાચ કસ્ સ્થિત ઇહ પ્રભાકપિશિતાલયઃ
પછી તે ઊભો થયો, તેનું શરીર તેજથી ઝગમગતું હતું, જાણે વૃદ્ધિ પામતો વિંધ્ય પર્વત હોય, અને તેણે પૂછ્યું: 'આ પ્રકાશથી ભરેલા આ સ્થાનમાં અહીં કોણ ઊભો છે?'
લીલાદ્વયમ્ અથાસ્યાગ્રે પ્રોવાચાદિશ્યતામ્ ઇતિ । સ દદર્શ પુરો નમ્રં લીલાદ્વયમ્ અવસ્થિતમ્
પછી તેની સામે લીલાદ્વયે કહ્યું: 'આદેશ આપો.' તેણે જોયું કે લીલાદ્વયે નમ્રતાથી તેની સામે ઊભું હતું.
સમાધારં સમાકારં સમરૂપં સમસ્થિતિ । સમવાક્યં સમોદ્યોગં સમાનન્દં સમોદયમ્
તેમાં સહારો, આકાર, રૂપ, વાણી, પ્રયત્ન, આનંદ અને ઉદય બધું જ સરખું હતું.
કા ત્વં કેયં કુતશ્ ચેયમ્ ઇત્ય્ આહ સ વિલોકયન્ । તસ્મૈ લીલાહ હે દેવ શ્રૂયતાં યદ્ વદામ્ય્ અહમ્
તેને જોઈને તેણે પૂછ્યું: 'તમે કોણ છો? આ કોણ છે? આ ક્યાંથી આવી છે?' ત્યારે લીલાએ કહ્યું: 'હે પ્રભુ, હું જે કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળો.'
મહિલા તવ લીલાહં પ્રાક્તની સહ વર્ધિતા । વાગ્ અર્થસ્યેવ સંસક્તા સ્થિતા સંશ્લેષશાલિની
હું તમારી પત્ની લીલા છું, જૂના સમયથી જ તમારી સાથે મોટી થઈ છું; જેમ શબ્દ અને અર્થ એકબીજાથી જોડાયેલા હોય છે, એમ હું પણ તમારી સાથે અતૂટ રીતે રહી છું.
ઇયં લીલા દ્વિતીયા તે મહિલા હેલયા મયા । ઉપાર્જિતા ત્વદર્થેન કથયિષ્યે ઽહમ્ ઈદૃશમ્
આ તમારી બીજી પત્ની લીલા છે, જેને મેં તમારાં માટે સહેલાઈથી મેળવી છે; આ કેવી રીતે થયું તે હું તમને કહું છું.
શિરોભાગોપવિષ્ટેયં યેહ હેમમહાસના । એષા સરસ્વતી દેવી ત્રૈલોક્યજનની શિવા
આજે જે સ્ત્રી અહીં સોનાના વિશાળ સિંહાસન પર માથા પાસે બેઠી છે, એ જ સરસ્વતી દેવી છે, ત્રણેય લોકની કલ્યાણકારી માતા.
અસ્માકં પુણ્યસંભારૈર્ ઇહ સાક્ષાદ્ ઉપાગતા । અનયાસિ પરાલ્ લોકાદ્ ઇહાનીતો મહીપતિઃ
અમારા સારા કર્મોના ફળે, એ અહીં સીધી આવી છે; એના કારણે, રાજા, તમે બીજાં લોકમાંથી અહીં લાવવામાં આવ્યા છો.
ઇત્ય્ આકર્ણ્ય સમુત્થાય રાજા રાજીવલોચનઃ । લમ્બમાલ્યામ્બરધરઃ પપાત જ્ઞપ્તિપાદયોઃ
આ સાંભળી, કમળ જેવી આંખો ધરાવતો રાજા ઊભો થયો, લટકતાં હાર અને વસ્ત્રો પહેરેલા, અને જ્ઞાનદેવીના પગે પડી ગયો.
સરસ્વતિ નમસ્ તુભ્યં સર્વલોકહિતપ્રદે । પ્રયચ્છ વરદે મેધાં દીર્ઘમ્ આયુર્ ધનાનિ ચ
હે સરસ્વતી, તમને વંદન છે, બધા લોકને સુખ આપનારી! હે વરદાયિની, મને બુદ્ધિ, દીર્ઘ આયુષ્ય અને ધન આપો.
ઇત્ય્ ઉક્તવન્તં હસ્તેન પસ્પર્શ જ્ઞપ્તિદેવતા । ત્વં પુત્રાભિમતાર્થાઢ્યો ભવેતિ વચનાન્વિતઃ
આ રીતે કહેનારને જ્ઞાનદેવીએ હાથથી સ્પર્શ કર્યો અને કહ્યું: 'તમે પુત્ર અને ઇચ્છિત બધાં સુખો સાથે સમૃદ્ધ થાઓ.'
સર્વાપદસ્ સકલદુષ્કૃતદૃષ્ટયશ્ ચ ગચ્છન્તુ વશ્ શમમ્ અનન્તસુખાનિ સમ્યક્ । આયાન્તુ નિત્યમુદિતા જનતા ભવન્તુ રાષ્ટ્રે સ્થિરાશ્ ચ વિલસન્તુ સદૈવ લક્ષ્મ્યઃ
બધી દુઃખદ ઘટનાઓ અને દુષ્કર્મોની દૃષ્ટિ દૂર થઈ જાય, અનંત આનંદો પૂરપાટ આવે, લોકો હંમેશા ખુશ રહે, દેશમાં સ્થિરતા રહે અને સમૃદ્ધિ સદા તેજપુર્વક ફૂલતી રહે.
સરસ્વતી તદેત્યુક્ત્વા તત્રૈવાન્તર્ધિમ્ આયયૌ । પ્રભાતે પઙ્કજૈસ્ સાર્ધં બુબુધે સકલો જનઃ
સરસ્વતીજી એ વાત કહીને ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગઈ; સવારે બધા લોકો કમળો સાથે જાગી ઉઠ્યા.