દેહ એષ ધનં ચેદં કર્મેદં પૂર્વમ્ ઈદૃશમ્ । આવાં વિવાહિતાવ્ એવમ્ એવં નામૈકતાં ગતૌ
આ છે શરીર, આ છે ધન, અને આ છે એ કામ, જે પહેલાં થયું હતું; અમે બે વિવાહિત થયા અને નામમાં એકતામાં જોડાયા.
એતયોશ્ ચાપિ જનતા યાતા તત્રૈવ સત્યતામ્ । તથૈવાત્રાસ્તિ દૃષ્ટાન્તઃ પ્રત્યક્ષસ્ સ્વપ્નવેદનમ્
આ બંનેના લોકો પણ ત્યાં સાચા બની ગયા; એ જ રીતે, અહીં સ્વપ્નનો અનુભવ સીધો ઉદાહરણ છે.
ઇત્ય્ એવંભાવયા લીલે લીલયાહમ્ અથાર્ચિતા । માહં સ્યાં વિધવેત્ય્ એવં વરો દત્તો મયાપ્ય્ અસૌ
આ રીતે, આવી લીલામાં મને રમતમાં પૂજવામાં આવી; 'હું વિધવા ન થાઉં' એવી ઈચ્છાથી, મેં પણ તેને પતિ તરીકે પસંદ કર્યો.
ઇત્ય્ અર્થીવ મૃતા પૂર્વમ્ એષેહ ખલુ બાલિકા । ભવતાં ચેતનાંશાનામ્ અહં ચેતનધર્મિણી
જેમ કે આ ઈચ્છાથી, એ છોકરી પહેલાં મરી ગઈ હતી; અહીં, હું તમારા ચેતનાનો ભાગ ધરાવતી ચેતનાવાળી છું.
કુલદેવી સદા પૂજ્યાપ્ય્ અત એતત્ કરોમ્ય્ અહમ્ । અથાસ્યા જીવકો દેહાત્ પ્રાણમારુતરૂપધૃત્
કુળદેવીની હંમેશા પૂજા કરવી જોઈએ, એટલે હું આ કરું છું. પછી, તેની જીવશક્તિ શ્વાસરૂપે શરીર છોડીને બહાર નીકળી જાય છે.
મનસા વલિતઃ પ્રાપ્તો મુખાગ્રં ત્યક્તદેહકઃ । તતો મરણમૂર્છાન્તે ગૃહે ઽસ્મિન્ન્ એવ ચૈતયા । બુદ્ધો ભાવિત આકારો દૃષ્ટો જીવાત્મના તતઃ
મનથી સંચાલિત થઈ, એ શ્વાસ મુખના ટોચે પહોંચે છે અને શરીર છોડે છે. પછી મૃત્યુની બેભાનાવસ્થાના અંતે, આ જ ઘરમાં એ જાગે છે; મનમાં ચિંતનથી બનેલી તેની ચેતના જીવાત્મા દ્વારા જોવામાં આવે છે.
સમ્પન્નૈષા હરિણનયના પૂર્ણચન્દ્રાનનશ્રીર્ માનોન્નદ્ધા દયિતવલિતા કાન્તમ્ આભોક્તુકામા । પૂર્વસ્મૃત્યા સરભસમુખી સંયતાન્તસ્સ્વભાવા સ્વપ્નસ્થેવ પ્રકૃતવિભવા પદ્મિનીવોદિતેવ
એ હવે સર્વગુણસંપન્ન છે, હરણ જેવી આંખો ધરાવે છે, પૂર્ણચંદ્ર જેવું મુખમંડળ છે, ગૌરવભરી અને પ્રિયજનથી ઘેરાયેલી છે, પોતાના પ્રિયને મેળવનાની ઈચ્છા ધરાવે છે; અગાઉની સ્મૃતિઓ સાથે, ઉત્સુક ચહેરાવાળી, અંદરથી સંયમિત સ્વભાવવાળી, સ્વાભાવિક તેજ ધરાવતી, જેમ ખીલેલી કમળની ફૂલ હોય તેમ પ્રભાવી દેખાય છે.
અથ લબ્ધવરા દેહેનાનેનૈવ મહીપતિમ્ । પતિં પ્રાપ્તું પ્રયામ્ય્ એષા નભોમાર્ગેણ વિષ્ટપમ્
હવે, ઈચ્છિત વરદાન મળ્યા પછી, એ આ જ શરીરથી રાજાને મેળવવા, પતિને મેળવવા માટે, આકાશમાર્ગે સ્વર્ગલોક તરફ જાય છે.
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય સાનન્દમ્ ઉદ્દામમકરધ્વજા । પુપ્લુવે પેશલાકારા પક્ષિણીવ નભસ્તલે
આવી રીતે વિચારતાં, આનંદથી ભરપૂર, મહાન મકરધ્વજ ઊંચો રાખીને, તે સુંદર કાયાની યુવતી આકાશમાં પક્ષીની જેમ ઉડી ગઈ.
કુમારી તત્ર સા પ્રાપ જ્ઞપ્ત્યૈવ પ્રહિતાં હિતામ્ । સ્વસઙ્કલ્પમહાદર્શાત્ પુરતો નિર્ગતામ્ ઇવ
ત્યાં, તે કન્યાએ પોતાના મહાન સંકલ્પના દર્પણમાંથી સામે આવી હોય એમ, તેના કલ્યાણ માટે મોકલાયેલ સંદેશો પ્રાપ્ત કર્યો.
દુહિતાસ્મિ સખિ જ્ઞપ્તે સ્વાગતં તે ઽસ્તુ સુન્દરિ । પ્રતીક્ષમાણા ત્વામ્ એવ સ્થિતાસ્મીહ નભઃપથે
સખી જ્ઞાપ્તિ, હું તારી દીકરી છું; સુંદરીએ, તારો સ્વાગત છે. હું અહીં આકાશમાર્ગ પર ફક્ત તારી રાહ જોઈને ઉભી રહી છું.
દેવિ ભર્તૃસમીપં માં નય નીરજલોચને । મહતાં દર્શનં યસ્માન્ ન કદાચન નિષ્ફલમ્
જળ જેવી આંખો ધરાવતી દેવી, મને મારા પતિ પાસે લઈ જા; કારણ કે મહાન લોકોનું દર્શન ક્યારેય વ્યર્થ જતું નથી.
એહિ તત્રૈવ ગચ્છાવ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સા કુમારિકા । પુરસ્ તસ્યાસ્ સ્થિતા વ્યોમ્નિ માર્ગદર્શનતત્પરા
"ચાલો, ત્યાં જઈએ," એમ કહી, એ યુવતી માર્ગ બતાવવાની ઉત્સુકતા સાથે, એની સામે આકાશમાં ઊભી રહી.
તતસ્ તદનુયાતા સા પ્રાપ કોટરમ્ અમ્બરમ્ । નિર્મલં કરવાલાઙ્ગં યથા લક્ષણલેખિકા
પછી એ યુવતીના પાછળ પાછળ જઈ, એ એક ચમકતી અને નિર્મળ એવી આકાશની ગુફા સુધી પહોંચી, જે નિષ્કલંક હાથ કે સરસ રેખા જેવી લાગતી હતી.
મેઘમાર્ગમ્ અથોલ્લઙ્ઘ્ય વાતસ્કન્ધાન્તરોત્થિતા । સૂર્યમાર્ગાદ્ અતિગતા તારામાર્ગમહીમ્ ઇતા
પછી એ મેઘોના રસ્તા પાર કરી, પવનના પ્રવાહમાં ઊંચે ઉઠી, સૂર્યના માર્ગને પણ વટાવી, તારાઓના પ્રદેશમાં પ્રવેશી ગઈ.
વાય્વિન્દ્રસુરસિદ્ધાનાં લોકાન્ ઉલ્લઙ્ઘ્ય લાઘવાત્ । બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાનાં પ્રાપ બ્રહ્માણ્ડકર્પરમ્
પછી એ પવન, ઇન્દ્ર, દેવતાઓ અને સિદ્ધોના લોકોને ઝડપથી વટાવી, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશના બ્રહ્માંડના બહારના આવરણ સુધી પહોંચી ગઈ.
હિમશૈત્યં યથાન્તસ્સ્થં કુમ્ભભિત્તેર્ બહિર્ ભવેત્ । તથા સઙ્કલ્પસિદ્ધા સા બ્રહ્માણ્ડાન્ નિર્ગતા બહિઃ
જેમ માટલાની અંદર રહેલું ઠંડક બહારથી પણ અનુભવી શકાય છે, તેમ પોતાની મજબૂત ઇચ્છાથી એ સ્ત્રી બ્રહ્માંડની બહાર આવી ગઈ.
સ્વચિત્તમાત્રદેહૈષા સ્વસઙ્કલ્પપ્રભાવજમ્ । અન્તરે વાનુભવતિ કિલૈવં નામ વિભ્રમમ્
એ પોતે જ પોતાના મનથી ઊભેલા શરીરો અને પોતાની ઇચ્છાની તેજસ્વિતાથી અંદર જ આ ભ્રમ અનુભવે છે.
તતો બ્રહ્માણ્ડપારસ્થાઞ્ જલાદ્યાવરણાન્ નવ । સમુલ્લઙ્ઘ્ય પુરઃ પ્રાપ મહાચિદ્ગગનાન્તરમ્
પછી એ બ્રહ્માંડની બહારના પાણી વગેરે નવ આવરણો પાર કરીને મહાન ચૈતન્યના આકાશમાં પહોંચી ગઈ.
અદૃષ્ટપારપર્યન્તમ્ અતિવેગેન ધાવતા । સર્વતો ગરુડેનાપિ કલ્પકોટિશતૈર્ અપિ
એ અદૃશ્ય સીમાવાળા અને અંત ન દેખાતા વિશાળ ક્ષેત્રમાં એટલી ઝડપથી દોડી ગઈ કે, દરેક દિશામાં અને કરોડો કલ્પ સુધી પણ, ગરુડ પણ એના સમકક્ષ ન આવી શકે.
તત્ર બ્રહ્માણ્ડલક્ષાણિ સન્ત્ય્ અસઙ્ખ્યાનિ ભૂરિશઃ । અન્યોઽન્યં તાન્ય્ અદૃષ્ટાનિ ફલાનીવ મહાવને
ત્યાં અસંખ્ય બ્રહ્માંડો બહુજ છે, એક બીજાને જોઈ શકતા નથી, જેમ વિશાળ જંગલમાં અનેક ફળો છુપાયેલા હોય છે.
તત્રૈકસ્મિન્ પુરસ્સંસ્થે વિતતાવરણાન્વિતે । વેધયિત્વા વિવેશાન્તર્ વદનં ક્રિમિકો યથા
એમામાંથી એક બ્રહ્માંડમાં, જે વિશાળ સીમાવાળું શહેર હતું, એણે અંદર પ્રવેશ કર્યો, જેમ કે કીડિયો ફળને છીણીને અંદર જાય છે.
પુનર્ બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણ્વાદિ લોકાન્ ઉલ્લઙ્ઘ્ય ભાસુરાન્ । સા મહીમણ્ડલં શ્રીમત્ પ્રાપ તારાપથાદ્ અધઃ
પછી એ બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ વગેરેના તેજસ્વી લોકોથી આગળ વધી, તારાઓના માર્ગની નીચે આવેલા સુંદર પૃથ્વી મંડળે પહોંચી.
તત્ર તન્ મણ્ડલં પ્રાપ્ય તત્પુરં તં ચ મણ્ડપમ્ । પ્રવિશ્ય પુષ્પગુપ્તસ્ય શવસ્ય નિકટે સ્થિતા
ત્યાં એ મંડળમાં આવીને, એ શહેર અને મંડપમાં પ્રવેશી, પુષ્પગુપ્તના મૃતદેહની પાસે ઊભી રહી.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે સાત્ર ન દદર્શ કુમારિકામ્ । માયામ્ ઇવ પરિજ્ઞાતાં ક્વાપિ યાતાં વરાનના
આ વચ્ચે, ત્યાં તેણે કન્યાને દેખી નહીં; સુંદર ચહેરાવાળી એ યુવતી, જેને માયા તરીકે ઓળખી હતી, ક્યાંક ચાલીને ગઈ હતી.
મુખમ્ આલોક્ય સા તસ્ય સ્વભર્તુશ્ શવરૂપિનઃ । ઇદં બુદ્ધવતી સત્યં પ્રતિભાવશતસ્ સ્વતઃ
પતિના, જે મૃતદેહ રૂપે પડ્યા હતા, તેમના ચહેરા તરફ જોઈને, તેણીએ પોતાની સમજથી આ સત્યને સ્પષ્ટ રીતે ઓળખી લીધું.
અયં સ ભર્તા સંગ્રામે નિહતો મમ સિન્ધુના । વીરલોકાન્ ઇમાન્ પ્રાપ્ય ક્ષણં શેતે યથાસુખમ્
આ મારા પતિ છે, જેઓ યુદ્ધમાં સિંધુ દ્વારા માર્યા ગયા; હવે તેઓ વીરલોકમાં પહોંચી, થોડો સમય આરામથી શેતા છે.
અહં દેવ્યાઃ પ્રસાદેન સશરીરૈનમ્ ઈદૃશમ્ । ઇહ પ્રાપ્તવતી ધન્યા મદન્યા નાસ્તિ કાચન
મારે દેવીની કૃપાથી, આ રીતે શરીર સાથે અહીં પહોંચવાનો લાભ મળ્યો છે; હું ધન્ય છું, મારી જેવી બીજી કોઈ નથી.
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય સા હસ્તે ગૃહીત્વા ચારુચામરમ્ । વીજયામ્ આસ ચાન્દ્રેણ તં દ્યૌર્ વાવનિમણ્ડલમ્
આ રીતે વિચાર કરીને, તેણે પોતાના હાથમાં સુંદર ચામર લીધો અને તેને પંખો કરવા લાગી, જેમ આકાશ વાદળોના ગોળથી ચાંદને ઠંડક આપે છે.
તે ભૃત્યાસ્ તાશ્ ચ વા દાસ્યસ્ સ રાજા વા પ્રબુદ્ધવાન્ । વક્ષ્યન્તિ વદતાં દેવિ કિં કયેવ કથં ધિયા
એ સેવકો, એ દાસીઓ અને એ જાગૃત રાજા, હે દેવી, પૂછશે: 'તમે કોણ છો? કઈ રીતે અને કયા આશયથી આવી છો?'