લમ્બોદરં લમ્બભુજં લમ્બકર્ણોષ્ઠનાસિકમ્ । રક્તમાંસવસાપઙ્કેષ્વ્ અન્યોઽન્યં વેલ્લનાત્મ તત્
લટકતા પેટ, હાથ, કાન, હોઠ અને નાકવાળા એ લોકો લોહી, માંસ અને ચરબીના કાદવમાં એકબીજાને ઉછાળતા હતા.
મન્દરોદ્ધૂતદુગ્ધાબ્ધિલસત્કલકલાકુલમ્ । યથૈવ માયાસઞ્ચારસ્ તેન તસ્ય કૃતઃ પુનઃ
જેમ મન્દર પર્વતથી દુધના દરિયાને ઉથલાવતાં ઝાક અને ગોળમાળ થાય છે, એમ જ ત્યાં પણ માયાએ ફરીથી ગભરાટ પેદા કર્યો.
તેનાપિ તસ્યાશુ તથા કૃતો બુદ્ધ્વાશુ લાઘવમ્ । વેતાલાસ્ત્રં તતો દત્તં તેનોત્તસ્થુશ્ શવવ્રજાઃ
એની ઝડપને સમજીને તેણે તરત જ એ જ માયા ફરી ઊભી કરી; પછી વેતાળાસ્ત્ર વડે એ મૃતદેહોની ટોળીને ઊભી કરી દીધી.
અમૂર્ધાનસ્ સમૂર્ધાનો વેતાલાવેશવલ્ગિતાઃ । તતઃ પિશાચવેતાલરૂપિકૌઘકબન્ધવત્
કેટલાંકના માથા નહોતા, કેટલાંકના હતા; બધા વેતાળની ઉન્માદી દશામાં હતા. પછી પિશાચો અને વેતાળોની જેમ એ બધા એકસાથે બંધાઈ ગયા.
ઉદ્બભૂવ બલં ભીમમ્ ઊર્વીનિગરણક્ષમમ્ । અથેતરો ઽપિ ભૂપાલો માયાં સઞ્ચાર્ય ચાપરામ્
ભયાનક અને ધરતીને ગળી જવાની શક્તિ ઊભી થઈ; પછી બીજાં રાજાએ પણ બીજી માયા ઉભી કરી.
રાક્ષસાસ્ત્રં સસર્જાશુ ત્રૈલોક્યાક્રમણોન્મુખમ્ । ઉદગુઃ પર્વતાકારાસ્ સર્વતસ્ સ્થૂલરાક્ષસાઃ
તે રાજાએ તરત જ ત્રણેય લોકને જીતવા ઉત્સુક રાક્ષસોની સેના ઉભી કરી; બધે પહાડ જેવા મોટા રાક્ષસો દેખાવા લાગ્યા.
દેહમ્ આશ્રિત્ય નિષ્ક્રાન્તાઃ પાતાલાન્ નરકા ઇવ । અથાભૂત્ તદ્ બલં ભીમં સસુરાસુરભીતિદમ્
તેઓ પોતાના શરીર છોડીને, જાણે નરકમાંથી બહાર આવ્યા હોય એમ આવ્યા; એ સેના એવી ભયાનક બની ગઈ કે દેવો અને અસુરો પણ ડરી ગયા.
ગર્જદ્રક્ષોમહામ્ભોદવાદ્યનૃત્યત્કબન્ધકમ્ । રૂપિકાદારિકારૂપં પિશાચસ્થાનસુસ્થિતિ
ઘોર ગર્જના અને કાળાં વાદળ જેવી ધડાકાવાળી અવાજ સાથે, માથા વિના શરીરો નાચતા હતા; ભૂત અને પિશાચ જેવી આકૃતિઓમાં, તેઓ પોતાના ભયાનક સ્થળે મજબૂતીથી ઊભા રહ્યા.
આત્તક્વણિતવંશાઢ્યં શિરઃ પદ્મોત્કરાકુલમ્ । લોલાન્ત્રમાલાવલિતં રુધિરામ્બુસમુક્ષિતમ્
તેમના માથા પર કમળોના ઢગલા શોભતા હતા, આસપાસ વાંસળીના ગૂંજતા અવાજો ભણકતા હતા. આંતરડાંની માળાઓ લટકતી હતી અને લોહીના ધારા ટપકતી હતી.
વેતાલતાલસોલ્લાસં લસદ્ધામ પિશાચકમ્ । મેદોમાંસવસાદ્યાઢ્યં રુધિરાસવસુન્દરમ્ । ક્ષીબવેતાલકુમ્ભાણ્ડયક્ષતાણ્ડવસઙ્કટમ્
વેટાળના ઢોલના આનંદ સાથે, ચમકતા ભૂતિયા તેજથી, ચરબી, માંસ અને મજ્જાથી ભરપૂર, લોહીની દારૂ જેવી ધારાઓથી સુંદર લાગતું હતું. નશામાં ચૂર વેટાળો, ખોપરીઓ અને જંગલી નૃત્યના ગજ્જા ત્યાં ભેગા થયા હતા.
કુમ્ભાણ્ડકોત્તાણ્ડવદણ્ડપાદક્ષુબ્ધાસૃગુત્ક્ષિપ્તતરઙ્ગસિક્તૈઃ । સન્ધ્યાભ્રધારોત્કરકોટિકાન્તૈર્ ભૂતૈર્ અસૃક્સ્રોતસિ દત્તસેતુ
ખોપરીઓ, જંગલી નૃત્ય, દંડ અને પગથી લોહીના તરંગોને ઉથલાવી, લોહીની લહેરોમાં છાંટા પડતા હતા. સાંજના વાદળ જેવી તેજસ્વી ભૂતો એ લોહીની નદીઓ પર પુલો બાંધ્યા હતા.
તસ્મિંસ્ તદા વર્તમાને ઘોરે સમ્રમ્ભવિભ્રમે । સર્વારિસૈન્યનાશાર્થમ્ એકસ્ સ્વબલશાન્તયે
આ ભયાનક હલચલ ચાલી રહી હતી ત્યારે, એમાંના એકે બધા દુશ્મન સૈન્યને નાશ કરવા અને પોતાના પક્ષને શાંત કરવા માટે પગલું ભર્યું.
સસ્માર સ્મૃતિમાન્ અન્તર્ અનન્તોદારધૈર્યભૃત્ । અસ્ત્રમ્ અસ્ત્રેશ્વરં શ્રીમદ્ વૈષ્ણવં શઙ્કરોપમમ્
અંતરમાં અખૂટ અને ઉદાર ધીરજ ધરાવતો, સ્મૃતિમાં સ્થિર એવા તેણે શ્રીમદ્ વૈષ્ણવ અસ્ત્ર, જે શિવના અસ્ત્ર જેવું જ મહાન હતું, તેને યાદ કર્યું.
અથ યો ઽસૌ શરસ્ તેન વૈષ્ણવાસ્ત્રાભિમન્ત્રિતઃ । મુક્તસ્ તસ્ય ફલપ્રાન્તાદ્ ઉલ્મુકાનીવ નિર્યયુઃ
પછી, વૈષ્ણવ મંત્રથી સંસ્કારિત તે બાણ છોડવામાં આવ્યો; તેના અગ્રથી અગ્નિશખા જેવી જ્વલંત શસ્ત્રો નીકળી આવી.
પઙ્ક્તયસ્ સ્ફારચક્રાણાં શતાર્કીકૃતદિક્તટાઃ । ગદાનામ્ અભિયાન્તીનાં શતવંશીકૃતામ્બરાઃ
ઘુમરતા ચક્રોની પંક્તિઓએ દિશાઓને શતસૂર્ય સમાન તેજથી ઉજળી કરી દીધી અને આગળ વધતી ગદાઓના ડંડા આકાશમાં શત બાંસની ઝાડીઓ જેવી લાગતી હતી.
વજ્રાણામ્ ઉરુધારાણાં શરચ્છૃઙ્ગીકૃતામ્બરાઃ । પટ્ટિસાનાં ચ પટ્ટાનાં તીરવૃક્ષીકૃતામ્બરાઃ
અનેક ધારોવાળા વજ્રો, જેમના ડંડા તીક્ષ્ણ બાણની અણી જેવી આકાશમાં ફેલાઈ ગયા હતા, અને ભાલા તથા તલવારોના પાંદડા કિનારાના વૃક્ષોની જેમ દેખાતા હતા.
અથ રાજા દ્વિતીયો ઽપિ વૈષ્ણવાસ્ત્રપ્રશાન્તયે । દદૌ વૈષ્ણવમ્ એવાસ્ત્રં શસ્ત્રનિષ્ઠીવપૂરકમ્
પછી બીજાં રાજાએ પણ વૈષ્ણવ અસ્ત્રને શાંત કરવા માટે એ જ વૈષ્ણવ અસ્ત્ર આપ્યું, જે બધાં શસ્ત્રોને નિષ્ફળ બનાવવાની શક્તિથી ભરેલું હતું.
તતો ઽપિ નિર્યયુર્ નદ્યો હેતીનાં હતહેતયઃ । શરશક્તિગદાપ્રાસપટ્ટિસાદિપયોરયાઃ
એમાંથી પણ શસ્ત્રોની નદીઓ વહેવા લાગી, જે બીજાં શસ્ત્રોની અસરને નાબૂદ કરતી હતી—તીર, ભાલા, ગદા, ભાલા, તલવાર અને કટારીનાં પ્રવાહો.
શસ્ત્રાસ્ત્રસરિતાં તાસાં વ્યોમ્નિ યુદ્ધમ્ અવર્તત । રોદોરન્ધ્રક્ષયકરં કુલશૈલેન્દ્રદારણમ્
આ શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોની નદીઓ વચ્ચે આકાશમાં યુદ્ધ શરૂ થયું, જે પહાડોની ખીણોને નાશ કરતી અને મહાન પર્વતોના શિખરોને તોડી નાખતી હતી.
શરશાતિતશૂલાશ્રિખડ્ગાકુટ્ટિતપટ્ટિસમ્ । સુપ્રાસપ્રહતપ્રાસં શૂલશાતિતશક્તિકમ્
તીરોથી ફાટેલા શૂળ, કટારીઓથી તૂટી ગયેલી તલવારો, શક્તિશાળી ભાલાથી વાગેલા ભાલા અને શૂળથી ચીરી નાખેલા શસ્ત્રો જોવા મળ્યા.
શરામ્બુરાશિમથનમત્તમુદ્ગરમન્દરમ્ । ગદાવદલનોદ્યુક્તદુર્વારાદ્રિનિભાશનિ
એ મંડર પર્વત જેવું લાગતું હતું, જે તીક્ષ્ણ બાણ અને પાણીના મહાસાગરનું મથન કરવા માટે ઉન્મત્ત બની ગયું હોય, ભારે ગદા જેવું, અને વીજળીની જેમ અપરાજેય તાકાત સાથે બધું તોડી નાખવા તૈયાર હતું.
ઋષ્ટિવૃષ્ટિપ્રશમનભ્રમત્કુન્તેન્દુમણ્ડલમ્ । પ્રાસગ્રસનસંરબ્ધપ્રોદ્યચ્છઙ્કુકૃતાન્તકમ્
તે ઘુમરતા ભાલાંની મંડળી જેવી હતી, જે શસ્ત્રવર્ષાને શમાવતી હતી, ચાંદની રાત્રે તારાઓથી ઘેરાયેલા ચંદ્ર જેવી, અને યમરાજ પોતે જ જાણે ભાલાના ટોચથી બધાને ગળી જવા આતુર હોય એવી લાગતી હતી.
ચક્રાર્ધચટિતોચ્ચાદ્રિવજ્રવિજ્વરપર્વતમ્ । શઙ્કુશઙ્કિતશૂત્કારકાશિશૂલશિલાતલમ્
તે પર્વત એવો હતો કે જેમાં અર્ધવર્તુળાકાર ચક્રની જ્વાળા અને વીજળીના તાપથી પથ્થરો દહળી ગયા હોય, અને તેના પથ્થર પર શૂળની ઝલક અને લોખંડના અંકુશના તીવ્ર અવાજથી તેજસ્વી પ્રકાશ ફેલાતો હતો.
ભુસુણ્ડીભણ્ડિતોદ્દણ્ડભિણ્ડિપાલોડુમણ્ડલમ્ । પરશૂલકરાનેકપરશૂલૂકલઙ્ઘિતમ્
તે પ્રદેશ ભુસુંડીની ગૂંજી અને દંડના ઘમાસાણથી ગૂંજતો હતો, ભિંડિપાલના ઘડાકા અને ગદાના ગર્જનાથી ભરેલો હતો, અને અનેક ભયાનક યોદ્ધાઓના પરશુઓથી સતત કાપાતો હતો.
વહત્કચક્રકચવચ્છિન્નચઞ્ચુરચામરમ્ । સ્ફુટચ્ચટચટાસ્ફોટત્રુટ્યત્ત્રિપથગારયમ્
તે રણભૂમિ એવી હતી કે, શિરમુકુટ અને શિરમાળાઓ તૂટી પડેલી, ચાંચો અને ચામર પણ કપાઈ ગયા હતા, અને ત્રિપથગાંગાની ધારા પણ જોરદાર ફાટકાં અને તડાકા અવાજથી તૂટી ગઈ હતી.
હેત્યશ્રિચૂર્ણસંભારમહાભ્રમવિતાનકમ્ । અન્યોઽન્યશસ્ત્રસંઘટ્ટભ્રમજ્જ્વાલોલ્લસત્તડિત્
ત્યાં તૂટી ગયેલા શસ્ત્રોનું ધૂળથી ભરેલું વિશાળ આકાશ છવાઈ ગયું હતું, અને એકબીજાના શસ્ત્રો અથડાતા જ્વાળાઓમાંથી વીજળી જેવી તેજસ્વી ઝાંખી નીકળી રહી હતી.
શબ્દસ્ફુરદ્વિરિઞ્ચાણ્ડં ઘાતભગ્નકુલાચલમ્ । ધારાનિકૃત્તશસ્ત્રૌઘમ્ અસ્ત્રયોર્ યુધ્યમાનયોઃ
તે રણભૂમિમાં એવો ગર્જનારો અવાજ થતો કે જાણે બ્રહ્માંડ ફાટી ગયું હોય, અનેક કુળોના પર્વતો નાશ પામ્યા હતા, અને બંને યોદ્ધાઓ વચ્ચેના યુદ્ધમાં શસ્ત્રોની ધારા પણ કપાઈ રહી હતી.
સદસ્ત્રવારણેનૈવ યાતઃ કાલો બલાત્મનઃ । સ્વયં કિયદ્બલ ઇતિ સિન્ધૌ તિષ્ઠતિ હેલયા
માત્ર શસ્ત્રો અટકાવતાં અટકાવતાં જ બલવાન યોદ્ધાઓનો સમય પસાર થતો હતો; દરેક પોતાનાં બળમાં નિર્ભય રહીને રણસાગરમાં સહજતાથી ઊભો રહ્યો હતો.
વિદૂરથો ઽસ્ત્રમ્ આગ્નેયં તત્યાજાશનિશબ્દવત્ । જ્વાલયામ્ આસ સ રથં સિન્ધોઃ કક્ષમ્ ઇવારસમ્
વિદૂરથએ અગ્નિબાણ છોડ્યું, જે વીજળીના ગર્જનાની જેમ ગાજ્યું અને રથને એવી રીતે સળગાવી દીધો, જાણે નદીના કાંઠે સૂકાં ઝાડપત્તા સળગી ઉઠ્યા હોય.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે વ્યોમ્નિ હેતિનિર્વિવરોદરે । સ સન્નાહ ઇવ પ્રાવૃટ્પયોદપટિનીવ વા
એ જ સમયે, આકાશના વિશાળ ફલકમાં અને યુદ્ધના ખોખલામાં, તે યુદ્ધવીર બાંધછાંદ સાથે ઊભો રહ્યો, જાણે વરસાદથી ભરેલો વાદળ પડછાયામાં છુપાયો હોય.