ઉદગુર્ ભીષણા દિગ્ભ્યસ્ સરુષો વનરાક્ષસાઃ । પાતાલગજહૂઙ્કારક્ષુબ્ધા ઇવ મહાર્ણવાઃ
દરેક દિશામાંથી ભયાનક વનરાક્ષસો ક્રોધથી ઉભા થયા, જાણે પાતાળના હાથીના ગર્જનાથી મહાસાગર ઉથલાઈ ઊઠ્યા હોય.
કપિલોર્ધ્વજટાધૂમ્રાસ્ સ્ફુટચ્ચટચટારવાઃ । અગ્નયો લેલિહાનોગ્રજિહ્વા અર્દ્રેન્ધના ઇવ
તેમના પીળા ઊંચા જટાઓમાંથી ધૂમાડો ઊઠતો હતો, અને તેઓ તીવ્ર અવાજે તડતડ ભડભડ કરતા હતા, જાણે ભીના ઇંધણથી અગ્નિ જ્વાળાઓ ઉછાળે છે.
સાવર્તવૃત્તયો વ્યોમ્નિ ભીમડક્કારટાઙ્કૃતાઃ । અગ્નિદાહમહાધૂમવિપુલા ઇવ સોલ્મુકાઃ
આ ભયાનક ભૂતોએ આકાશમાં ગોળ ગોળ ફરતાં, ભયાનક ઢોલ જેવા અવાજો કર્યા, જાણે અગ્નિથી ધધકતા મોટા તારા લાંબા ધૂમ્રપટ્ટા ખેંચતાં જાય છે.
દંષ્ટ્રાબિસાઙ્કુરાક્રાન્તમુખપઙ્કજદેહકાઃ । ઉત્થિતા લોમનિર્યાતદુષ્પ્રજ્વાલજટા ઇવ
આ ભૂતોના શરીર, કમળ જેવા ચહેરા પર ઉગતી દાંતોથી ભરાયેલા, જાણે શરીરના રોમકુપોમાંથી ભયાનક રીતે સળગતી વાળની લટો ઊગી નીકળે તેમ ઊભા થયા.
નિગિરન્તઃ પ્રધાવન્તો ગર્જન્તસ્ તર્જિતાશયાઃ । જટોજ્જ્વાલિતડિત્પુઞ્જજલદાસ્ સજલા ઇવ
એ ભૂતો ગળી જતાં, દોડતાં, ધમકીભર્યા અવાજે ગર્જન કરતાં, જાણે વાળની લટોમાંથી વીજળી ચમકે એવા મેઘો ધૂમ મચાવે છે.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે તસ્મિંલ્ લીલાનાથો વિદૂરથઃ । નારાયણાસ્ત્રં પ્રદદૌ દુષ્ટભૂતનિવારણમ્
એ સમયે, વિદૂરથ નામના ખેલના સ્વામી એ દુષ્ટ ભૂતોને દૂર કરવા માટે નારાયણાસ્ત્ર છોડ્યું.
ઉદીર્યમાણ એવાસ્મિન્ન્ અસ્ત્રરાજે તુ રાજયઃ । રાક્ષસાનાં પ્રશેમુસ્ તા અન્ધકારા ઇવોદયે
જ્યારે એ મહાશસ્ત્ર છોડાયું, ત્યારે રાક્ષસોની સેનાઓ એ રીતે અદૃશ્ય થઈ ગઈ જેમ કે સૂર્યોદય સમયે અંધકાર ઓગળી જાય છે.
પ્રમૃષ્ટરાક્ષસાનીકમ્ અભવદ્ ભુવનત્રયમ્ । શરદીવ ગતામ્ભોદં વ્યોમ નિર્મલમ્ આબભૌ
રાક્ષસોની સેનાને પૂરી રીતે દૂર કરી દેવામાં આવી, અને ત્રણેય લોક સ્વચ્છ અને નિર્મળ દેખાવા લાગ્યા, જેમ શરદઋતુમાં વાદળો વિસર્યા પછી આકાશ ચોખ્ખું અને તેજસ્વી લાગે છે.
અથ સિન્ધુર્ મુમોચાસ્ત્રમ્ આગ્નેયં જ્વલિતામ્બરમ્ । જજ્વલુઃ કકુભસ્ તેન કલ્પાગ્નિવલિતા ઇવ
પછી સિંધુએ અગ્નિથી ભરેલું શસ્ત્ર છોડ્યું, જે આકાશમાં જ્વલંત દેખાતું હતું; એ શસ્ત્રથી દિશાઓ એવી સળગી ઉઠી જાણે પ્રલયકાળની અગ્નિએ બધું દહાળી નાખ્યું હોય.
ધૂમામ્બુદભરચ્છન્ના બભૂવુસ્ સકલા દિશઃ । ગગનપ્રોત્થપાતાલતિમિરાકુલિતા ઇવ
બધી દિશાઓ ધૂમ્ર અને વાદળના ઘેરા પડછાયાંથી ઢંકાઈ ગઈ, જાણે આકાશ અને પાતાળ બંને ઘન અંધકારથી ભરાઈ ગયા હોય.
બભુઃ પ્રજ્વાલિતાકારા ગિરયઃ કાઞ્ચના ઇવ । પ્રફુલ્લનવનીરન્ધ્રચણ્પકૌઘવના ઇવ
પર્વતો સોનાની જેમ તેજથી ચમકી ઉઠ્યા, જાણે ફૂલોથી ભરેલા બગીચા અને ચંપાના ઝાડોના ઝૂંડો ખીલી ઉઠ્યા હોય.
યયુર્ વ્યોમાદ્રિદિક્કુઞ્જા જ્વાલાજાલજટાલતામ્ । કુઙ્કુમેનોત્સવે મૃત્યોસ્ સમાલબ્ધા ઇવાસૃજા
આકાશ, પર્વત અને દિશાઓના વનખંડો અગ્નિના જાળથી ગૂંચવાઈ ગયા, જાણે મૃત્યુના તહેવારમાં કુંકુમ સાથે લોહી છલકાયું હોય.
જ્વલિતા જનતાન્તૈકશઙ્કિનાસન્નભસ્સ્પૃશા । સહસ્રાકૃતિનોર્ વેણવલિતા ઇવ સાગરાઃ
લોકો પાસેના પ્રકાશના સ્પર્શથી ડરીને સળગી ઉઠ્યા, જાણે સાગરો હજારો રૂપ ધરાવનારા ભગવાનની વાંસળીથી વળાંકી દેવામાં આવ્યા હોય.
જિત્વા રિપું પુનર્ અસૌ યથા પ્રહરતે તથા । વારુણં વિસસર્જાસ્ત્રં પૂજયિત્વા વિદૂરથઃ
શત્રુને હરાવ્યા પછી ફરીથી હુમલો કરે તેમ, વિદૂરથએ વરુણની પૂજા કરીને પોતાનું અસ્ત્ર છોડ્યું.
આયયુસ્ સલિલાપૂરાસ્ તમઃપૂરા ઇવાભિતઃ । અધસ્તાદ્ ઊર્ધ્વતો દિગ્ભ્યો દ્રવરૂપા ઇવાદ્રયઃ
ચારે બાજુથી પાણીના પ્રવાહો અંધકારના ઘેરા વાદળ જેવાં આવી પડ્યા, પહાડો દિશાઓમાંથી ઉપર અને નીચે વહેતાં જાણે પાણી બની ગયા હોય.
ભાગા ઇવ શરદ્વ્યોમ્નો દ્રુતપાતા ઇવામ્બુદાઃ । મહાર્ણવા ઇવોર્ધ્વસ્થાઃ કુલશૈલશિલા ઇવ
એ પ્રવાહો પતઝડના આકાશના ટુકડાં જેવા, ઝડપથી પડતાં વાદળ જેવા, ઊંચા ઊભેલા મહાસાગર જેવા, કે પહાડોની શિલાઓ જેવા લાગતાં.
તમાલૌઘા ઇવોડ્ડીનાસ્ સઞ્ચિતા ઇવ રાત્રયઃ । કજ્જલૌઘા ઇવોદ્ધૂતા લોકાલોક ઇવોત્તટઃ
એ ઉઠેલા પ્રવાહો તમાલ વૃક્ષોના ઘેરા ઝાડ જેવા, એકઠી થયેલી રાત જેવી, ઉડતી કાજળની ઢગલી જેવી, કે લોકાલોક પર્વતની સરહદ જેવી લાગતાં.
રસાતલગુહાભોગા ઇવ વ્યોમદિદૃક્ષવઃ । મહાઘુરઘુરારાવરંહોબૃંહિતમૂર્તયઃ
એ પ્રવાહો પાતાળની ગુફાઓ જેવી વળાંકદાર, આકાશ જોવા આતુર, અને તેમના રૂપે મહા ગર્જનાની ગૂંજી રહેલી ધ્વનિ સંભળાતી.
તાપાગ્નિસન્તતિલતાં સા ચચામામ્બુસંહતિઃ । ભુવનવ્યાપિની સન્ધ્યામ્ આશુ કૃષ્ણેવ યામિની
તે પાણીનો મોટો સમૂહ, જાણે તાપથી બળી રહેલી લતાની જેમ, સંધ્યાના સમયે ઝડપથી આખા જગતમાં ફેલાઈ ગયો, જેમ રાત દિવસને તરત જ આવરી લે છે.
તામ્ અગ્નિસન્તતિં પીત્વા પૂરયામ્ આસ ભૂતલમ્ । જલશ્રીસ્ સન્તતં દેહં નિર્દ્રવવ્યક્તિમ્ ઈયુષી
પાણી એ અગ્નિના સમૂહને શોષી લીધું અને આખી ધરતીને ભરાઈ ગઈ; સતત વહેતું પાણી પોતાનું પ્રવાહીપણ ગુમાવીને સ્પષ્ટ દેખાવા લાગ્યું.
એવંવિધાન્ અસ્ત્રમોહાન્ વિરુદ્ધાન્ એવ નેતરે । મિથો માયામયાન્ અગ્રે પશ્યન્ત્ય્ અનુભવન્તિ ચ
આ રીતે, માયાથી બનેલા અને એકબીજાને વિરુદ્ધ એવા અસ્રમોહ, આગળ જઈને એકબીજાને દેખાય છે અને અનુભવાય છે.
હેતિભારવહાસ્ સિન્ધોશ્ ચક્રરક્ષાસ્ તતો ઽમ્ભસા । તૃણાનીવ ગતાઃ પ્રોહ્ય રથશ્ ચાસ્યાભવત્ પ્લુતઃ
પછી, શસ્ત્રોનું ભાર અને રથના ચક્રોની રક્ષા, પાણીથી જાણે ઘાસના તણાંની જેમ વહાઈ ગઈ, અને તેનું રથ પાણી પર તરતું થઈ ગયું.
એતસ્મિન્ન્ અન્તરે સિન્ધુર્ અસ્ત્રં સસ્માર શોષણમ્ । આપત્ત્રાણકરં દેવં દદૌ ચ શરરૂપિણમ્
એ સમયે સિંધુએ સુકાવવાનું શસ્ત્ર યાદ કર્યું, જે મુશ્કેલીમાંથી બચાવનાર છે, અને તેને તીણાના રૂપમાં પ્રગટાવ્યું.
શશામામ્બુમયી માયા તેન યામેવ ભાસ્વતા । યે મૃતાસ્ તે મૃતા એવ બભૂવુશ્ શોષિતા ભુવઃ
તે તેજસ્વી શસ્ત્રથી પાણી જેવી માયા રાતના અંત જેવી શાંત થઈ ગઈ; જે મરી ગયા હતા, તેઓ એ જ રીતે મરેલા રહ્યા, અને ધરતી સુકાઈ ગઈ.
અથ મૂર્ખરુષા તુલ્યતાપસ્ સન્તાપયન્ પ્રજાઃ । જજૃમ્ભે જર્જરાજીર્ણવનવિસ્તારકર્કશઃ
પછી મૂર્ખ ગુસ્સાથી સમાન તાપ ઊઠ્યો, જે પ્રજાને દુઃખ આપતો હતો, અને જૂના સુકાયેલા જંગલની જેમ કઠોર રીતે ફેલાઈ ગયો.
કચત્કનકનિષ્ષ્યન્દસુન્દરાઙ્ગચ્છવિર્ દિશામ્ । આસીદ્ રાજવરસ્ત્રીણામ્ ઇવાઙ્ગોપાઙ્ગસઙ્ગિની
દિશાઓમાં પીગળેલા સોનાની ધારા જેવી તેજસ્વી કાંતિ છવાઈ ગઈ, જાણે રાજવી સ્ત્રીઓના અંગો અને આભૂષણોથી શોભાયમાન થઈ હોય.
તેન ઘર્મમયીં મૂર્છામ્ આજગ્મુસ્ તદ્વિરોધિનઃ । ગ્રીષ્મદાવાનલોત્તપ્તા મૃદવઃ પલ્લવા ઇવ
એથી, જે લોકો એનું વિરોધ કરતા હતા, તેઓ ગરમીથી બેહોશ થઈ ગયા, જેમ ગરમીના જંગલના અગ્નિમાં કોમળ પાંદડા સુકાઈ જાય છે.
વિદૂરથો રણદ્દીર્ઘતારક્રેઙ્કારમાનસમ્ । કોદણ્ડં કુણ્ડલીકૃત્ય પર્જન્યાસ્ત્રમ્ અથાદધે
પછી વિદૂરથના મનમાં ધનુષ્યની લાંબી અને ઊંજી ધ્વનિ ગૂંજતી હતી, તેણે પોતાનું ધનુષ્ય વળાવીને પરિપૂર્ણ ગોળ બનાવ્યું અને મેઘાસ્ત્ર ઉપસાવ્યું.
ઉદગુઃ પઙ્ક્તયો ઽબ્દાનાં યામિન્ય ઇવ સઞ્ચિતાઃ । તમાલવિપિનોડ્ડીનસંરમ્ભારમ્ભમન્થરાઃ
મેઘોની પંક્તિઓ ઊભી થઈ, જાણે અનેક રાતો ભેગી થઈ હોય, અને તે ધીમે ધીમે આગળ વધતી હતી, જાણે તામાલ વૃક્ષોની વાડીમાં ઊપજેલા ઉથલપાથલથી જાગી હોય.
વાસનાવારિપૂરેણ ગર્જનોદ્દામસઞ્ચરાઃ । મિહિકામન્થરાશેષકકુબ્મણ્ડલકુણ્ડલાઃ
એ મેઘો પાણીથી ભરેલા હતા અને ગર્જના કરતાં ફરતા હતા, ધૂંધથી ધીમા પડેલા અને ચારે દિશામાં ગોળાકાર ફેલાઈ ગયા હતા.